<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>Գոյատևում - Armenian Geographic - ArmGeo.am</title>
	<atom:link href="https://www.armgeo.am/category/surviving/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>https://www.armgeo.am/category/surviving/</link>
	<description>Armenian Geographic</description>
	<lastBuildDate>Sat, 08 Mar 2025 07:39:35 +0000</lastBuildDate>
	<language>hy-HY</language>
	<sy:updatePeriod>
	hourly	</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>
	1	</sy:updateFrequency>
	<generator>https://wordpress.org/?v=6.9.4</generator>

<image>
	<url>https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2015/01/cropped-logo.png?fit=32%2C32&#038;ssl=1</url>
	<title>Գոյատևում - Armenian Geographic - ArmGeo.am</title>
	<link>https://www.armgeo.am/category/surviving/</link>
	<width>32</width>
	<height>32</height>
</image> 
<site xmlns="com-wordpress:feed-additions:1">166115904</site>	<item>
		<title>Բժշկական հակացուցումներ արշավների ժամանակ</title>
		<link>https://www.armgeo.am/medical-contraindications/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[armeniangeographic]]></dc:creator>
		<pubDate>Thu, 09 Jan 2025 14:12:00 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Գոյատևում]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://www.armgeo.am/?p=93169</guid>

					<description><![CDATA[Սպորտը և արշավներն առողջ ապրելակերպ վարելու լավագույն միջոցներից են։ Ինչպես տարբեր սպորտաձևերում, այնպես էլ արշավների ժամանակ պետք է խիստ ուշադրություն դարձնել մեր առողջական վիճակին: Կան հստակ բժշկական հակացուցումներ, որոնց պարագայում [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><span style="font-weight: 400;">Սպորտը և արշավներն առողջ ապրելակերպ վարելու լավագույն միջոցներից են։ Ինչպես տարբեր սպորտաձևերում, այնպես էլ արշավների ժամանակ պետք է խիստ ուշադրություն դարձնել մեր առողջական վիճակին: Կան հստակ բժշկական հակացուցումներ, որոնց պարագայում չի թույլատվում մասնակցել արշավների և լեռնային վերելքների: Հաճախ արշավները ուղեկցվում են օրգանիզմում սթրեսի ավելացմամբ և ֆիզիկական ծանրաբեռնվածությանբ: Այս գործոնները հաշվի առնելով՝ ներկայացնում ենք բժշկական հակացուցումների ցանկ, որոնց առկայության պարագայում խորհուրդ չի տրվում արշավների մասնակցել: </span></p>
<p><a href="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/IMG_7825.jpg?ssl=1"><img data-recalc-dims="1" fetchpriority="high" decoding="async" class="size-full wp-image-87302" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/IMG_7825.jpg?resize=1200%2C800&#038;ssl=1" alt="Ինչպես պատրաստվել Արարատի վերելքին" width="1200" height="800" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/IMG_7825.jpg?w=1200&amp;ssl=1 1200w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/IMG_7825.jpg?resize=300%2C200&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/IMG_7825.jpg?resize=1030%2C687&amp;ssl=1 1030w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/IMG_7825.jpg?resize=768%2C512&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/IMG_7825.jpg?resize=705%2C470&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/IMG_7825.jpg?resize=450%2C300&amp;ssl=1 450w" sizes="(max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /></a></p>
<div style=' margin-top:30px; margin-bottom:30px;'  class='hr hr-custom hr-center hr-icon-yes  '><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px;' ><span class='hr-inner-style'></span></span><span class='av-seperator-icon' style='color:#6ea8d1;' aria-hidden='true' data-av_icon='' data-av_iconfont='entypo-fontello'></span><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px;' ><span class='hr-inner-style'></span></span></div>
<h3><b>Ունեք առողջական խնդիր, բայց ցանկանում եք մասնակցել արշավի՞</b></h3>
<p><span style="font-weight: 400;">Հնարավոր է մասնակցել արշավների, նույնիսկ որոշ առողջական խնդիրների դեպքում։ Սակայն այն պարագայում, եթե Դուք լիովին ի վիճակի եք ինքնուրույն վերահսկել հիվանդության ընթացքը և այն չի խանգարում ակտիվ կյանքով ապրելուն: </span></p>
<p><a href="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/c94cd4b5-2e4b-4d18-9251-d99eacf30c84.jpg?ssl=1"><img data-recalc-dims="1" decoding="async" class="size-full wp-image-73214" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/c94cd4b5-2e4b-4d18-9251-d99eacf30c84.jpg?resize=1200%2C800&#038;ssl=1" alt="Ձմեռային արշավներ" width="1200" height="800" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/c94cd4b5-2e4b-4d18-9251-d99eacf30c84.jpg?w=1200&amp;ssl=1 1200w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/c94cd4b5-2e4b-4d18-9251-d99eacf30c84.jpg?resize=300%2C200&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/c94cd4b5-2e4b-4d18-9251-d99eacf30c84.jpg?resize=1030%2C687&amp;ssl=1 1030w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/c94cd4b5-2e4b-4d18-9251-d99eacf30c84.jpg?resize=768%2C512&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/c94cd4b5-2e4b-4d18-9251-d99eacf30c84.jpg?resize=705%2C470&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/c94cd4b5-2e4b-4d18-9251-d99eacf30c84.jpg?resize=450%2C300&amp;ssl=1 450w" sizes="(max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /></a></p>
<p><span style="font-weight: 400;">Ահա մի քանի խորհուրդ, եթե ունեք որևէ առողջական խնդիր, բայց որոշել եք մասնակցել արշավի:</span></p>
<ul>
<li><span style="font-weight: 400;">Համոզվեք, որ ձեր խնդիրը սրացման փուլում չէ և դուք լիովին վերահսկում եք այն</span></li>
<li style="font-weight: 400;" aria-level="1"><span style="font-weight: 400;">Նախապես զգուշացրեք մեր աշխատակցին ձեր խնդրի մասին, նախքան արշավին գրանցվելը</span></li>
<li style="font-weight: 400;" aria-level="1"><span style="font-weight: 400;">Զրուցեք Ձեր բժշկի հետ և համոզվեք, </span><span style="font-weight: 400;">որ Ձեր առողջական վիճակը համապատասխան է տվյալ արշավին մասնակցելու համար</span></li>
<li style="font-weight: 400;" aria-level="1"><span style="font-weight: 400;">Ձեզ հետ ունեցեք բավարար քանակությամբ անհրաժեշտ դեղամիջոցներ, որոնք պետք է ընդունեք սրացման դեպքում</span></li>
<li style="font-weight: 400;" aria-level="1"><span style="font-weight: 400;">Ձեռք բերեք դժբախդ պատահարներից ապահովագրություն ակտիվ հանգստի համար: Այն </span><span style="font-weight: 400;">հատուցում է ապահովագրված անձի կամքից անկախ տեղի ունեցած հանկարծակի, արտաքին ազդեցության հետևանքով անձի կյանքին կամ առողջությանը հասցված վնասները: Ապահովագրություն կարող եք ձեռք բերել <a href="https://www.liga.am/hy/for-individuals-health-insurance/184/personal-accidents-insurance" target="_blank" rel="noopener"><span style="color: #ff9900;">Լիգա ինշուրանս</span></a>, <span style="color: #ff9900;"><a style="color: #ff9900;" href="https://imnairi.am/services/corporate/health-insurance/accident-insurance" target="_blank" rel="noopener">Նաիրի ինշուրանս</a>, <a style="color: #ff9900;" href="https://regoinsurance.am/accident/" target="_blank" rel="noopener">Ռեգո ինշուրանս</a> </span>կամ այլ ապահովագրական կազմակերպություններից</span></li>
</ul>
<div style=' margin-top:30px; margin-bottom:30px;'  class='hr hr-custom hr-center hr-icon-yes  '><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px;' ><span class='hr-inner-style'></span></span><span class='av-seperator-icon' style='color:#6ea8d1;' aria-hidden='true' data-av_icon='' data-av_iconfont='entypo-fontello'></span><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px;' ><span class='hr-inner-style'></span></span></div>
<h3><b>Բժշկական հակացուցումներ</b></h3>
<p><span style="font-weight: 400;">Ինչպես և նշեցիք, կան հստակ բժշկական հակացուցումներ, որոնց առկայության դեպքում խստիվ արգելվում է մասնակցել արշավների: Եթե ունեք ստորև նշված խնդիրներից որևէ մեկը, ապա վտանգի մի ենթարկեք ձեր առողջությունը և խուսափեք արշավների մասնակցությունից: </span></p>
<p><span style="font-weight: 400;">Պետք է խուսափել արշավների մասնակցությունից, եթե առկա են հետևյալ խնդիրները՝</span></p>
<ul>
<li><span style="font-weight: 400;">Սրացման փուլում գտնվող ցանկացած հիվանդություն</span></li>
<li style="font-weight: 400;" aria-level="1"><span style="font-weight: 400;">Հոգեկան հիվանդություններ, որոնք դժվարացնում են մարդու հետ շփումը</span></li>
<li style="font-weight: 400;" aria-level="1"><span style="font-weight: 400;">Ցավային համախտանիշով չարորակ նորագոյացություններ</span></li>
<li><span style="font-weight: 400;">Անգինա</span></li>
<li style="font-weight: 400;" aria-level="1"><span style="font-weight: 400;">Լյարդի հիվանդություններ (սուր և սրացող հեպատիտ, լյարդի անբավարարության  այլ հիվանդություններ)</span></li>
<li style="font-weight: 400;" aria-level="1"><span style="font-weight: 400;">Էնդոկրին գեղձերի հիվանդություններ</span></li>
<li style="font-weight: 400;" aria-level="1"><span style="font-weight: 400;">Ոչ լրիվ վերահսկման փուլում գտնվող շաքարային դիաբետ </span></li>
</ul>
<p><a href="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2024/11/IMG_4277-copy.jpg?ssl=1"><img data-recalc-dims="1" decoding="async" class="size-full wp-image-91183" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2024/11/IMG_4277-copy.jpg?resize=1200%2C800&#038;ssl=1" alt="Կայեն լեռ" width="1200" height="800" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2024/11/IMG_4277-copy.jpg?w=1200&amp;ssl=1 1200w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2024/11/IMG_4277-copy.jpg?resize=300%2C200&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2024/11/IMG_4277-copy.jpg?resize=1030%2C687&amp;ssl=1 1030w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2024/11/IMG_4277-copy.jpg?resize=768%2C512&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2024/11/IMG_4277-copy.jpg?resize=705%2C470&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2024/11/IMG_4277-copy.jpg?resize=450%2C300&amp;ssl=1 450w" sizes="(max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /></a></p>
<ul>
<li style="font-weight: 400;" aria-level="1"><span style="font-weight: 400;">Երիկամային հիվանդություններ (սրացման փուլում գտնվող երիկամային բորբոքում, երիկամային անբավարարություն)</span></li>
<li style="font-weight: 400;" aria-level="1"><span style="font-weight: 400;">Թրոմբոֆլեբիտ կամ երակի պատի բորբոքում, </span><span style="font-weight: 400;">Թրոմբոզ</span></li>
<li style="font-weight: 400;" aria-level="1"><span style="font-weight: 400;">Արնահոսություններ</span></li>
<li style="font-weight: 400;" aria-level="1"><span style="font-weight: 400;">Գլաուկոմա տեսանյարդի հիվանդություն</span></li>
<li style="font-weight: 400;" aria-level="1"><span style="font-weight: 400;">Սիֆիլիս</span></li>
<li style="font-weight: 400;" aria-level="1"><span style="font-weight: 400;">Հղիություն</span></li>
<li style="font-weight: 400;" aria-level="1"><span style="font-weight: 400;">Օրգանիզմի ցանկացած հատվածում ընթացող  թարախային պրոցեսներ</span></li>
<li style="font-weight: 400;" aria-level="1"><span style="font-weight: 400;">Էպիլեպսիա</span></li>
<li style="font-weight: 400;" aria-level="1"><span style="font-weight: 400;">Անհայտ պատճառով երկարատև ջերմություն</span></li>
<li style="font-weight: 400;" aria-level="1"><span style="font-weight: 400;">Հոդերի հիվանդություններ (ծնկի և միջողային հոդերի անկիլոզ, դեֆորմացվող օստեոարթրիտ՝ ֆունկցիայի զգալի բացակայությամբ, հոդերի և ոսկորների տուբերկուլյոզ)</span></li>
</ul>
<div style=' margin-top:30px; margin-bottom:30px;'  class='hr hr-custom hr-center hr-icon-yes  '><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px;' ><span class='hr-inner-style'></span></span><span class='av-seperator-icon' style='color:#6ea8d1;' aria-hidden='true' data-av_icon='' data-av_iconfont='entypo-fontello'></span><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px;' ><span class='hr-inner-style'></span></span></div>
<h3><b>Սրտանոթային համակարգի հիվանդություններ</b></h3>
<p><span style="font-weight: 400;">Արշավների չի կարելի մասնակցել սրտանոթային խնդիրներ ունեցող մարդկանց, քանի որ արշավը կարող է առաջացնել սրտամկանի ավելորդ լարում, խոչընդոտել սրտի բնականոն աշխատանքին: Սա լուրջ հետևանքներ կարող է ունենալ: Հետևաբար, սրտանոթային խնդիրներ ունեցողները պետք է խուսափեն ծանր ֆիզիկական ակտիվությունից, հատկապես արշավներից, առանց բժշկի թույլատվության։</span></p>
<div id="attachment_93174" style="width: 1210px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2025/01/sirt.jpg?ssl=1"><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-93174" class="size-full wp-image-93174" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2025/01/sirt.jpg?resize=1200%2C800&#038;ssl=1" alt="Բժշկական հակացուցումներ" width="1200" height="800" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2025/01/sirt.jpg?w=1200&amp;ssl=1 1200w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2025/01/sirt.jpg?resize=300%2C200&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2025/01/sirt.jpg?resize=1030%2C687&amp;ssl=1 1030w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2025/01/sirt.jpg?resize=768%2C512&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2025/01/sirt.jpg?resize=705%2C470&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2025/01/sirt.jpg?resize=450%2C300&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /></a><p id="caption-attachment-93174" class="wp-caption-text">Բժշկական հակացուցումներ</p></div>
<p><span style="font-weight: 400;">Պետք է խուսափել արշավների մասնակցությունից, եթե առկա են հետևյալ խնդիրները՝</span></p>
<ul>
<li><span style="font-weight: 400;">Սրտի իշեմիկ հիվանդություն</span></li>
<li style="font-weight: 400;" aria-level="1"><span style="font-weight: 400;">Ոչ պակաս, քան 6 ամիս առաջ ունեցած սրտամկանի ինֆարկտ</span></li>
<li style="font-weight: 400;" aria-level="1"><span style="font-weight: 400;">Սրտի և աորտայի անևրիզմա</span></li>
<li style="font-weight: 400;" aria-level="1"><span style="font-weight: 400;">Խոշոր անոթների անևրիզմա</span></li>
<li style="font-weight: 400;" aria-level="1"><span style="font-weight: 400;">Արյան շրջանառության անբավարարության IIԱ և ավելի բարձր փուլեր,</span></li>
<li style="font-weight: 400;" aria-level="1"><span style="font-weight: 400;">Սրտի առիթմիեա</span></li>
<li style="font-weight: 400;" aria-level="1"><span style="font-weight: 400;">3-րդ աստիճանի հիպերտոնիա (180/110 մմ Hg-ից բարձր ճնշում</span><span style="font-weight: 400;">)</span></li>
</ul>
<div style=' margin-top:30px; margin-bottom:30px;'  class='hr hr-custom hr-center hr-icon-yes  '><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px;' ><span class='hr-inner-style'></span></span><span class='av-seperator-icon' style='color:#6ea8d1;' aria-hidden='true' data-av_icon='' data-av_iconfont='entypo-fontello'></span><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px;' ><span class='hr-inner-style'></span></span></div>
<h3><b>Շնչառական համակարգի հիվանդություններ</b></h3>
<p><span style="font-weight: 400;">ֆիզիկական ծանրաբեռնվածությունը մեծացնում է շնչառական համակարգի բեռը։ Արշավները, հատկապես լեռնային վերելքները, պահանջում են թթվածնի հավելյալ քանակություն, ինչը կարող է խնդրահարույց լինել այն մարդկանց համար, ովքեր ունեն ասթմա, բրոնխիտ կամ այլ շնչառական խնդիրներ: Նույնիսկ շնչառական խնդիրներ չունեցիող անձինք պետք է նախապատրաստեն իրենց օրգանիզմը, եթե պլանավորել են կատարել 5000+ վերելք: Այդ մասին ավելի մանրամասն կարող եք կարդալ <span style="color: #ff9900;"><a style="color: #ff9900;" href="https://www.armgeo.am/acclimatization/" target="_blank" rel="noopener">«Կլիմայավարժեցումը լեռներում»</a></span> հոդվածում:</span></p>
<div id="attachment_93180" style="width: 1210px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2025/01/toqer-2.jpg?ssl=1"><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-93180" class="size-full wp-image-93180" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2025/01/toqer-2.jpg?resize=1200%2C800&#038;ssl=1" alt="բժշկական հակացուցումներ" width="1200" height="800" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2025/01/toqer-2.jpg?w=1200&amp;ssl=1 1200w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2025/01/toqer-2.jpg?resize=300%2C200&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2025/01/toqer-2.jpg?resize=1030%2C687&amp;ssl=1 1030w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2025/01/toqer-2.jpg?resize=768%2C512&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2025/01/toqer-2.jpg?resize=705%2C470&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2025/01/toqer-2.jpg?resize=450%2C300&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /></a><p id="caption-attachment-93180" class="wp-caption-text">բժշկական հակացուցումներ</p></div>
<p><span style="font-weight: 400;">Պետք է խուսափել արշավների մասնակցությունից, եթե առկա են հետևյալ խնդիրները՝</span></p>
<ul>
<li style="font-weight: 400;" aria-level="1"><span style="font-weight: 400;">Ասթմատիկ կարգավիճակով բրոնխիալ ասթմա</span></li>
<li style="font-weight: 400;" aria-level="1"><span style="font-weight: 400;">2-3 աստիճանի բրոնխեեկտազիա</span></li>
<li style="font-weight: 400;" aria-level="1"><span style="font-weight: 400;">2-3 աստիճանի շնչառական անբավարարություն (շնչառության պակաս 28 րոպեից ավելի հանգստի ժամանակ)</span></li>
<li style="font-weight: 400;" aria-level="1"><span style="font-weight: 400;">Հեմոպտիզ</span></li>
<li style="font-weight: 400;" aria-level="1"><span style="font-weight: 400;">Բույսերի և փոշու սուր ալերգիաներ</span></li>
<li style="font-weight: 400;" aria-level="1"><span style="font-weight: 400;">Տուբերկուլյոզի ակտիվ ձև</span></li>
</ul>
<div style=' margin-top:30px; margin-bottom:30px;'  class='hr hr-custom hr-center hr-icon-yes  '><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px;' ><span class='hr-inner-style'></span></span><span class='av-seperator-icon' style='color:#6ea8d1;' aria-hidden='true' data-av_icon='' data-av_iconfont='entypo-fontello'></span><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px;' ><span class='hr-inner-style'></span></span></div>
<h3><b>Արյան հիվանդություններ</b></h3>
<p><span style="font-weight: 400;">Բարձրլեռնային պայմաններում օդում թթվածնի մակարդակը նվազում է, ինչը կարող է խնդիրներ առաջացնել՝ հատկապես այն մարդկանց համար, ովքեր ունեն արյան հիվանդություններ, օրինակ՝ անեմիա (արյան կարմիր բջիջների պակաս): Նրանց օրգանիզմն արդեն դժվարությամբ է ապահովում հյուսվածքները թթվածնով, և նման պայմաններում խնդիրները կարող են խորանալ: Արշավի ընթացքում հնարավոր են վնասվածքներ, որոնց դեպքում արյունահոսությունը դժվար կլինի վերահսկել, եթե մարդը ունի արյան մակարդելիության խանգարումներ (օրինակ՝ հեմոֆիլիա): Այսպիսի իրավիճակներում անգամ փոքր վերքը կարող է մեծ խնդիր դառնալ:</span></p>
<div id="attachment_93177" style="width: 1210px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2025/01/aryun.jpg?ssl=1"><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-93177" class="size-full wp-image-93177" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2025/01/aryun.jpg?resize=1200%2C800&#038;ssl=1" alt="բժշկական հակացուցումներ" width="1200" height="800" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2025/01/aryun.jpg?w=1200&amp;ssl=1 1200w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2025/01/aryun.jpg?resize=300%2C200&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2025/01/aryun.jpg?resize=1030%2C687&amp;ssl=1 1030w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2025/01/aryun.jpg?resize=768%2C512&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2025/01/aryun.jpg?resize=705%2C470&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2025/01/aryun.jpg?resize=450%2C300&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /></a><p id="caption-attachment-93177" class="wp-caption-text">բժշկական հակացուցումներ</p></div>
<p><span style="font-weight: 400;">Եթե մարդը ունի արյան հիվանդություն, որը թուլացնում է նրա իմունային համակարգը (օրինակ՝ լեյկոզ), ապա նրա օրգանիզմը դժվարությամբ է հաղթահարում շրջակա միջավայրի վարակի աղբյուրները (տարբեր վիրուսներ, բակտերիաներ), որոնք կարող են հանդիպել արշավի ժամանակ:</span></p>
<p><span style="font-weight: 400;">Պետք է խուսափել արշավների մասնակցությունից, եթե առկա են հետևյալ խնդիրները՝</span></p>
<ul>
<li><span style="font-weight: 400;">Միջին և ծանր անեմիա</span></li>
<li style="font-weight: 400;" aria-level="1"><span style="font-weight: 400;">Թրոմբոցիտոպենիկ պուրպուրա </span></li>
<li style="font-weight: 400;" aria-level="1"><span style="font-weight: 400;">Հեմոֆիլիա </span></li>
<li style="font-weight: 400;" aria-level="1"><span style="font-weight: 400;">Լեյկոզ և արյան համակարգի այլ չարորակ հիվանդություններ</span></li>
</ul>
<h3><b>Ստամոքսաաղիքային հիվանդություններ</b></h3>
<p><span style="font-weight: 400;"> Ֆիզիկական ակտիվությունը կարող է բարդացնել ստամոքսի և աղիների հիվանդությունների ընթացքը: Օրինակ, խոցի դեպքում կարող է ուժեղանալ ցավը, իսկ գերհոգնածությունը կարող է առաջացնել աղիքային սպազմներ։ Արշավների ժամանակ նաև լինում են օրգանիզմի ջրազրկման դեպքեր, ինչը կարող է հատկապես վտանգավոր լինել լյարդի կամ աղիների քրոնիկ հիվանդություններ ունեցող մարդկանց համար։ </span></p>
<div id="attachment_93184" style="width: 1210px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2025/01/tey.jpg?ssl=1"><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-93184" class="size-full wp-image-93184" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2025/01/tey.jpg?resize=1200%2C800&#038;ssl=1" alt="Բժշկական հակացուցումներ" width="1200" height="800" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2025/01/tey.jpg?w=1200&amp;ssl=1 1200w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2025/01/tey.jpg?resize=300%2C200&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2025/01/tey.jpg?resize=1030%2C687&amp;ssl=1 1030w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2025/01/tey.jpg?resize=768%2C512&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2025/01/tey.jpg?resize=705%2C470&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2025/01/tey.jpg?resize=450%2C300&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /></a><p id="caption-attachment-93184" class="wp-caption-text">Բժշկական հակացուցումներ</p></div>
<p><span style="font-weight: 400;">Պետք է խուսափել արշավների մասնակցությունից, եթե առկա են հետևյալ խնդիրները՝ </span></p>
<ul>
<li style="font-weight: 400;" aria-level="1"><span style="font-weight: 400;">Գաստրիտ</span></li>
<li style="font-weight: 400;" aria-level="1"><span style="font-weight: 400;"> Սուր պեպտիկ խոց (վերջին 3 շաբաթվա ընթացքում ցավի, մշտական ​​սրտխառնոցի, պարբերաբար փսխման կամ արյունահոսության առկայություն)</span></li>
<li style="font-weight: 400;" aria-level="1"><span style="font-weight: 400;">Փորլուծություն կամ փսխում` արշավին նախորդող 3 օրերի ընթացքում (բացառությամբ սննդային թունավորումների)</span></li>
</ul>
<div style=' margin-top:30px; margin-bottom:30px;'  class='hr hr-custom hr-center hr-icon-yes  '><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px;' ><span class='hr-inner-style'></span></span><span class='av-seperator-icon' style='color:#6ea8d1;' aria-hidden='true' data-av_icon='' data-av_iconfont='entypo-fontello'></span><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px;' ><span class='hr-inner-style'></span></span></div>
<p><span style="font-weight: 400;">Եթե ունեք առողջական խնդիրներ, անպայման խորհրդակցեք Ձեր բժշկի հետ՝ Ձեր վիճակը ճիշտ գնահատելու և անհրաժեշտ միջոցառումները նախապես պլանավորելու համար:</span></p>
<p><a href="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/09/4-1.jpg?ssl=1"><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" class="size-full wp-image-71477" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/09/4-1.jpg?resize=1200%2C800&#038;ssl=1" alt="աշնանային արշավները Հայաստանում" width="1200" height="800" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/09/4-1.jpg?w=1200&amp;ssl=1 1200w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/09/4-1.jpg?resize=300%2C200&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/09/4-1.jpg?resize=1030%2C687&amp;ssl=1 1030w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/09/4-1.jpg?resize=768%2C512&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/09/4-1.jpg?resize=705%2C470&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/09/4-1.jpg?resize=450%2C300&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /></a></p>
<p><span style="font-weight: 400;">Հիշեք՝  Ձեր առողջությունն առաջնային է, և նույնիսկ ամենագեղեցիկ արշավի համար չարժե վտանգի ենթարկել Ձեր կյանքն ու անվտանգությունը: Արշավին մասնակցելու համար կարևոր է լինել լիովին պատրաստ՝ թե՛ ֆիզիկապես, թե՛ հոգեպես:</span></p>
<div  class='hr hr-default  '><span class='hr-inner ' ><span class='hr-inner-style'></span></span></div>
<p><em>Սույն հոդվածի հեղինակային իրավունքը պատկանում է armgeo.am կայքին։ Հոդվածի բովանդակությունը կարող է մեջբերվել, օգտագործվել այլ կայքերում, միայն ակտիվ հղում պարունակելով դեպի սկզբնաղբյուրը:</em></p>
<div  class='hr hr-default  '><span class='hr-inner ' ><span class='hr-inner-style'></span></span></div>
]]></content:encoded>
					
		
		
		<post-id xmlns="com-wordpress:feed-additions:1">93169</post-id>	</item>
		<item>
		<title>Աշնանային արշավներ / Ինչպես պատրաստվել</title>
		<link>https://www.armgeo.am/benefits-of-autumn-hikes/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[armeniangeographic]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 17 Oct 2023 11:25:52 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Գոյատևում]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://www.armgeo.am/?p=79837</guid>

					<description><![CDATA[Աշնանային արշավներ ասելով գուցե շատերն առաջին հերթին պատկերացնում են անձրև, ցեխ, մռայլ և տհաճ եղանակ։ Բայց իրականությունը լրիվ այլ է։ Աշնանային Հայաստանը յուրօրինակ աշխարհ է, որը բացահայտելու համար պետք է [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><span style="font-weight: 400;">Աշնանային արշավներ ասելով գուցե շատերն առաջին հերթին պատկերացնում են անձրև, ցեխ, մռայլ և տհաճ եղանակ։ Բայց իրականությունը լրիվ այլ է։ Աշնանային Հայաստանը յուրօրինակ աշխարհ է, որը բացահայտելու համար պետք է մի փոքր պատրաստվածություն։</span></p>
<p><span style="font-weight: 400;">Հայաստանում մենք ունենք հնարավորություն ականատես լինել տարվա բոլոր չորս եղանակների փոփոխությանը։ 365 օրերի ընթացքում մենք գարնանը վայելում ենք նորաթուխ խիտ կանաչի և սպիտակ գագաթների համադրությունը, ամռանը՝ 3000 մ և բարձր լեռնային տեսարաններն ու ջրային աշխարհը, ձմռանը՝ ամբողջությամբ ձնածածկ գագաթներն ու դրանց վեհությունը։ Իսկ ի՞նչ է տալիս մեզ աշունը։</span></p>
<p><a href="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/10/P1070844%D5%B5%D5%B0%D5%AF%D5%B5%D5%B0.jpg?ssl=1"><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" class="aligncenter size-full wp-image-79846" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/10/P1070844%D5%B5%D5%B0%D5%AF%D5%B5%D5%B0.jpg?resize=1200%2C800&#038;ssl=1" alt="Աշնանային արշավներ" width="1200" height="800" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/10/P1070844%D5%B5%D5%B0%D5%AF%D5%B5%D5%B0.jpg?w=1200&amp;ssl=1 1200w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/10/P1070844%D5%B5%D5%B0%D5%AF%D5%B5%D5%B0.jpg?resize=300%2C200&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/10/P1070844%D5%B5%D5%B0%D5%AF%D5%B5%D5%B0.jpg?resize=1030%2C687&amp;ssl=1 1030w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/10/P1070844%D5%B5%D5%B0%D5%AF%D5%B5%D5%B0.jpg?resize=768%2C512&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/10/P1070844%D5%B5%D5%B0%D5%AF%D5%B5%D5%B0.jpg?resize=705%2C470&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/10/P1070844%D5%B5%D5%B0%D5%AF%D5%B5%D5%B0.jpg?resize=450%2C300&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /></a></p>
<div style=' margin-top:30px; margin-bottom:30px;'  class='hr hr-custom hr-center hr-icon-yes  '><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#edae44;' ><span class='hr-inner-style'></span></span><span class='av-seperator-icon' style='color:#edae44;' aria-hidden='true' data-av_icon='' data-av_iconfont='entypo-fontello'></span><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#edae44;' ><span class='hr-inner-style'></span></span></div>
<h3 style="text-align: left;">Աշնանային արշավների առավելությունները</h3>
<p><span style="font-weight: 400;">Որքան էլ աշունն ասոցացվի մշտական անձրևների և դեպրեսիայի հետ, արշավականների համար դա այդպես չէ։ Ավելին, աշունը նույնիսկ կարելի է համարել արշավային կյանքի ամենաակտիվ ընթացքը։ Արշավականներից շատերի համար հատկապես աշունն է ամենտպավորիչ ու իդեալական ընթացքը արշավներ գնալու համար։</span></p>
<h4><span style="color: #808080;">Չկան միջատներ</span></h4>
<p><span style="font-weight: 400;">Համաձայնեք, որ անկախ ամառային ջերմացնող եղանակից, երբ կարելի է մտածել, թե քայլում ենք շատ թեթև հագուստով, առավել հաճախ մենք պայքարում ենք չջրազրկվելու , չարևահարվելու, և իհարկե, տարատեսակ միջատներից պաշտապնվելու դեմ։ Արշավականների մի մասը նախընտրում է կրել երկարաթև հագուստ՝ պաշտպանվելով միջատներից և լրացուցիչ արևայրուք ստանալուց, իսկ մի մասն օգտագործում է բազմաթիվ սփրեյներ կամ դեղամիջոցներ միջատների խայթոցներից խուսափելու համար։</span></p>
<div class='avia-gallery  avia-gallery-1 avia_lazyload avia-gallery-animate avia_animate_when_visible ' ><div class='avia-gallery-thumb'> <a href='https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/10/DSC_0097.jpg?fit=687%2C1030&ssl=1' data-rel='gallery-1' data-prev-img='https://www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/10/DSC_0097-495x400.jpg' class='first_thumb lightbox ' data-onclick='1' title='' ><img data-recalc-dims="1"  src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/10/DSC_0097.jpg?resize=470%2C705&#038;ssl=1" width="470" height="705"  title='Աշնանային արշավներ' alt='Աշնանային արշավներ' /></a> <a href='https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/10/DSC_0119.jpg?fit=687%2C1030&ssl=1' data-rel='gallery-1' data-prev-img='https://www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/10/DSC_0119-495x400.jpg' class='lightbox ' data-onclick='2' title='' ><img data-recalc-dims="1"  src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/10/DSC_0119.jpg?resize=470%2C705&#038;ssl=1" width="470" height="705"  title='Աշնանային արշավներ' alt='Աշնանային արշավներ' /></a></div></div>
<p><span style="font-weight: 400;">Այս իմաստով, աշնանը մենք լրիվ հանգստանում ենք, քանի որ չկան այդքան նյարդայնացնող միջատները, օդն ավելի մաքուր է, իսկ երկարաթև հագուստը ջերմացնում է, պաշտպանելու փոխարեն։ </span></p>
<h4><span style="color: #808080;">Արշավականներ, արշավականներ և էլի արշավականներ</span></h4>
<p><span style="font-weight: 400;">Քանի որ անձրևային և մի փոքր ցուրտ եղանակը վանում է ոչ արշավականներին, բազմաթիվ տեսարժան վայրերում, ջրվեժների, լճերի մոտ չկան իրենց ընտանեկան ժամանցը և բարձր երաժշտությամբ խնջույք կազմակերպող մարդիկ։ Չկա այնքան շատ աղբ, որ կարելի է հանդիպել ամռանը, հատկապես այն վայրերում, ուր կարելի է հասնել ամենագնաց մեքենաներով։</span></p>
<p><a href="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/10/IMG_9406.jpg?ssl=1"><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" class="aligncenter size-full wp-image-79855" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/10/IMG_9406.jpg?resize=1200%2C800&#038;ssl=1" alt="Աշնանային արշավներ" width="1200" height="800" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/10/IMG_9406.jpg?w=1200&amp;ssl=1 1200w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/10/IMG_9406.jpg?resize=300%2C200&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/10/IMG_9406.jpg?resize=1030%2C687&amp;ssl=1 1030w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/10/IMG_9406.jpg?resize=768%2C512&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/10/IMG_9406.jpg?resize=705%2C470&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/10/IMG_9406.jpg?resize=450%2C300&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /></a></p>
<p><span style="font-weight: 400;">Իսկ ի՞նչ է փնտրում արշավականը բնության գրկում։ Ճիշտ է, լռություն։ Այս իմաստով, աշնանային երթուղիներում կարելի է հանդիպել մեծամասամբ միայն արշավականների, ովքեր նույնկերպ լուռ և մաքուր պահելով վայելում են բնությունը։</span></p>
<h4><span style="color: #808080;">Ձայները</span></h4>
<p><span style="font-weight: 400;">Եթե նույնիսկ դու մտածում ես, որ աշունը դեպրեսիվ է, իսկ քայլել թափվող տերևներով նշանակում է միմիայն ավելի խորացնել դեպրեսիան, միևնույն է, գոնե մեկ անգամ պետք քայլես աշնանային երթուղիներով։ Ջրառատ գետակների շշնջոցը, խշխշացող տերևները կլինեն քո ամենաիրական հակադեպրեսանտները։</span></p>
<h4><span style="color: #808080;">Երանգներ</span></h4>
<p><span style="font-weight: 400;">Աշունն այն միակ եղանակն է, որի ընթացքում կարելի է ականատես լինել գույների փոփոխությանը։</span></p>
<p><a href="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/10/P1070793.jpg?ssl=1"><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" class="aligncenter size-full wp-image-79942" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/10/P1070793.jpg?resize=1200%2C800&#038;ssl=1" alt="Աշնանային արշավներ" width="1200" height="800" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/10/P1070793.jpg?w=1200&amp;ssl=1 1200w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/10/P1070793.jpg?resize=300%2C200&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/10/P1070793.jpg?resize=1030%2C687&amp;ssl=1 1030w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/10/P1070793.jpg?resize=768%2C512&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/10/P1070793.jpg?resize=705%2C470&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/10/P1070793.jpg?resize=450%2C300&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /></a></p>
<p><span style="font-weight: 400;"> Քայլել անտառով ու միաժամանակ նկատել կարմիրի, նարնջագույնի, դեղինի, կանաչի բոլոր երանգները։</span></p>
<h4><span style="color: #808080;">Կենդանական աշխարհը</span></h4>
<p><span style="font-weight: 400;">Իսկ ինչպե՞ս կարող է անտառային երթուղին մեզ զարմացնել խորը աշնանը, երբ ծառերը տերևաթափ են լինում։ Պատասխանն ակնհայտ է՝ իր կենդանական աշխարհով։ Արշավականների տեսադաշտն ավելի է ընդլայնվում և նախկին սաղարթախիտ ծառերն այլևս չեն խանգարում նկատել ու հիանալ կենդանական աշխարհով, թռչուններով։ </span></p>
<div id="attachment_71342" style="width: 942px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://www.armgeo.am/autumn-hiking-trails/" target="_blank" rel="noopener"><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-71342" class="size-full wp-image-71342" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/09/%D5%A3%D5%AC%D5%AD%D5%A1%D5%BE%D5%B8%D6%80-%D5%B6%D5%AF%D5%A1%D6%80-%D5%A1%D5%B7%D5%B6%D5%A1%D5%B6%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6.jpg?resize=932%2C756&#038;ssl=1" alt="աշնանային արշավները Հայաստանում" width="932" height="756" /></a><p id="caption-attachment-71342" class="wp-caption-text">Աշնանային արշավները Հայաստանում</p></div>
<p style="text-align: center;"><em>Հոդվածը կարդալու համար սեղմի՛ր նկարին</em></p>
<div style=' margin-top:30px; margin-bottom:30px;'  class='hr hr-custom hr-center hr-icon-yes  '><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#edae44;' ><span class='hr-inner-style'></span></span><span class='av-seperator-icon' style='color:#edae44;' aria-hidden='true' data-av_icon='' data-av_iconfont='entypo-fontello'></span><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#edae44;' ><span class='hr-inner-style'></span></span></div>
<h3 style="text-align: left;">Ինչպե՞ս հագնվել աշնանային արշավների մասնակցելիս</h3>
<p><span style="font-weight: 400;">Առհասարակ արշավային հանդերձանքը, անկախ եղանակային պայմաններից, պետք է լինի շերտերով։ Այստեղ կարող ենք կիրառել նաև <span style="color: #ff6600;"><a style="color: #ff6600;" href="https://www.armgeo.am/winter-hikes/" target="_blank" rel="noopener">ձմեռային արշավնների</a></span> մյուս գլխավոր կանոնը՝ չթրջվել։ </span><span style="font-weight: 400;">Քանի որ աշնանը եղանակային պայմանները կարող են լինել խիստ անկանխատեսելի, չենք կարող բացառել, որ ջերմացնող արևն ինչ-որ պահի կվերածվի հորդառատ անձրևի։ Ուստի կարևոր է ամբողջ հանդերձանքի ճիշտ ընտրությունը։</span></p>
<h4><span style="color: #808080;">Անձրևապաշտպան թիկնոց</span></h4>
<p><span style="font-weight: 400;">Աշնանային արշավների մասնակցելիս անևրապաշտպան թիկնոցը պետք է լինի մեր հանդերձանքի անբաժան մասը։ Ժամանակ խնայելու տեսանկյունից առավել հարմար են պոնչո անձրևպաշտպան թիկնոցները, քանի որ կարելի է շատ արագ անձրևից պաշտպանել ամբողջ մարմինն ու ուսապարկը։ Հակառակ դեպքում, հարկավոր կլինի առանձին մտածել նաև ուսապարկի պաշտպանիչ շերտ ձեռք բերելու մասին։</span></p>
<p><span style="font-weight: 400;"><a href="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/10/15.jpg?ssl=1"><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" class="aligncenter size-full wp-image-79925" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/10/15.jpg?resize=1200%2C800&#038;ssl=1" alt="Աշնանային արշավներ" width="1200" height="800" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/10/15.jpg?w=1200&amp;ssl=1 1200w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/10/15.jpg?resize=300%2C200&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/10/15.jpg?resize=1030%2C687&amp;ssl=1 1030w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/10/15.jpg?resize=768%2C512&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/10/15.jpg?resize=705%2C470&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/10/15.jpg?resize=450%2C300&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /></a></span><span style="font-weight: 400;"><br />
</span><span style="font-weight: 400;">Սակայն առավել հորդառատ անձրևների ժամանակ երբեմն մեկ անձրևապաշտպան շերտը բավաան չէ։ Ուստի վստահ եղեք, որ ուսապարկում տեղ եք հատկացրել նաև <span style="color: #ff6600;"><a style="color: #ff6600;" href="https://www.armgeo.am/hiking-jacket/" target="_blank" rel="noopener">անձրևապաշտպան բաճկոնի</a></span> համար։</span></p>
<h4><span style="color: #808080;">Ջրակայուն կոշիկներ</span></h4>
<p><span style="font-weight: 400;">Խորհուրդ կտանք խուսափել և չգնել այնպիսի արշավային կոշիկներ, որոնք նախատեսված են տարվա բոլոր եղանակների համար։ Աշնանային կոշիկները պետք է պարտադիր լինեն ջրակայուն, քանի որ կատարում են միանգամից երկու գործառույթ՝ պաշտպանում են ոտքերը թրջվելուց և ավելի տաք են պահում ոտքերը։</span></p>
<p><a href="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/10/2.jpg?ssl=1"><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" class="aligncenter size-full wp-image-79928" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/10/2.jpg?resize=1200%2C800&#038;ssl=1" alt="Աշնանային արշավներ" width="1200" height="800" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/10/2.jpg?w=1200&amp;ssl=1 1200w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/10/2.jpg?resize=300%2C200&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/10/2.jpg?resize=1030%2C687&amp;ssl=1 1030w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/10/2.jpg?resize=768%2C512&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/10/2.jpg?resize=705%2C470&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/10/2.jpg?resize=450%2C300&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /></a></p>
<h3 style="text-align: center;"><strong><span style="color: #ff6600;"><a style="color: #ff6600;" href="https://www.armgeo.am/hiking-boots/" target="_blank" rel="noopener">Ինչպես ընտրել արշավային կոշիկ</a></span></strong></h3>
<p style="text-align: center;"><em>Հոդվածը կարդալու համար սեղմի՛ր </em></p>
<div style=' margin-top:30px; margin-bottom:30px;'  class='hr hr-custom hr-center hr-icon-yes  '><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#edae44;' ><span class='hr-inner-style'></span></span><span class='av-seperator-icon' style='color:#edae44;' aria-hidden='true' data-av_icon='' data-av_iconfont='entypo-fontello'></span><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#edae44;' ><span class='hr-inner-style'></span></span></div>
<h4><span style="color: #808080;">Զանգապաններ</span></h4>
<p><span style="font-weight: 400;">Հատկապես խոր աշնանը տեղումներն ավելի հաճախակի են լինում, երբեմն անձրևից վերածվելով ձյան։ Նման իրավիճակում ջրակայուն կոշիկ ունենալն արդեն բավական չէ, քանի որ հորդառատ անձևրի պատճառով ոտքերը միևնույն է կթրջվեն վերևից՝ ջուրը ամբողջ հագուստի վրայով կիջնի և կներթափանցի կոշիկների մեջ։</span></p>
<p><a href="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/10/21.jpg?ssl=1"><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" class="aligncenter size-full wp-image-79931" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/10/21.jpg?resize=1200%2C800&#038;ssl=1" alt="Աշնանային արշավներ" width="1200" height="800" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/10/21.jpg?w=1200&amp;ssl=1 1200w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/10/21.jpg?resize=300%2C200&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/10/21.jpg?resize=1030%2C687&amp;ssl=1 1030w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/10/21.jpg?resize=768%2C512&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/10/21.jpg?resize=705%2C470&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/10/21.jpg?resize=450%2C300&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /></a></p>
<p><span style="font-weight: 400;">Իսկ զանգապանները կլինեն հավելյալ պաշտապնություն, քանի որ վերևից ամուր գրկում են ոտքերը։ Իսկ թե ինչպես ընտրել ճիշտ արշավային զանգապաններ, կարող եք կարդալ <span style="color: #ff6600;"><a style="color: #ff6600;" href="https://www.armgeo.am/hiking-gaiters/" target="_blank" rel="noopener">այստեղ</a></span>։</span></p>
<div style=' margin-top:30px; margin-bottom:30px;'  class='hr hr-custom hr-center hr-icon-yes  '><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#edae44;' ><span class='hr-inner-style'></span></span><span class='av-seperator-icon' style='color:#edae44;' aria-hidden='true' data-av_icon='' data-av_iconfont='entypo-fontello'></span><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#edae44;' ><span class='hr-inner-style'></span></span></div>
<p><em>Աշունը բնավ միայն անձրևների և մռայլ գույների մասին չէ, հակառակը։ Պարզապես պետք է ճիշտ պատրաստվել աշնանային արշավներին, ունենալ համապատասխան հանդերձանք, և ամենակարևորը, սիրել քաղաքից դուրս կյանքն ու հնարավորինս փորձել ստեղծել մեր հարամարավետության գոտին։  </em></p>
<div  class='hr hr-default  '><span class='hr-inner ' ><span class='hr-inner-style'></span></span></div>
<h2>Առաջիկա արշավները</h2>
<div  data-autoplay=''  data-interval='5'  data-animation='fade'  data-show_slide_delay='90'  class='avia-content-slider avia-content-grid-active avia-content-slider1 avia-content-slider-odd  ' ><div class='avia-content-slider-inner'><div class='slide-entry-wrap'><article class='slide-entry flex_column  post-entry post-entry-112634 slide-entry-overview slide-loop-1 slide-parity-odd  av_one_third first real-thumbnail' ><a href='https://www.armgeo.am/ascent-to-wolfs-ears/' data-rel='slide-1' class='slide-image' title=''><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" width="933" height="758" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2026/06/kayqi-glxavor-67.jpg?resize=933%2C758&#038;ssl=1" class="attachment-portfolio size-portfolio wp-post-image" alt="" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2026/06/kayqi-glxavor-67.jpg?w=933&amp;ssl=1 933w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2026/06/kayqi-glxavor-67.jpg?resize=300%2C244&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2026/06/kayqi-glxavor-67.jpg?resize=768%2C624&amp;ssl=1 768w" sizes="auto, (max-width: 933px) 100vw, 933px" /></a><div class='slide-content'><header class="entry-content-header"><h3 class='slide-entry-title entry-title' ><a href='https://www.armgeo.am/ascent-to-wolfs-ears/' title='Վերելք Գայլի ականջներ'>Վերելք Գայլի ականջներ</a></h3><span class="av-vertical-delimiter"></span></header></div><footer class="entry-footer"></footer></article><article class='slide-entry flex_column  post-entry post-entry-112550 slide-entry-overview slide-loop-2 slide-parity-even  av_one_third  real-thumbnail' ><a href='https://www.armgeo.am/ascent-to-mt-kalasar/' data-rel='slide-1' class='slide-image' title=''><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" width="933" height="758" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2026/05/kayqi-glxavor-60-1.jpg?resize=933%2C758&#038;ssl=1" class="attachment-portfolio size-portfolio wp-post-image" alt="" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2026/05/kayqi-glxavor-60-1.jpg?w=933&amp;ssl=1 933w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2026/05/kayqi-glxavor-60-1.jpg?resize=300%2C244&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2026/05/kayqi-glxavor-60-1.jpg?resize=768%2C624&amp;ssl=1 768w" sizes="auto, (max-width: 933px) 100vw, 933px" /></a><div class='slide-content'><header class="entry-content-header"><h3 class='slide-entry-title entry-title' ><a href='https://www.armgeo.am/ascent-to-mt-kalasar/' title='Վերելք Կալասար'>Վերելք Կալասար</a></h3><span class="av-vertical-delimiter"></span></header></div><footer class="entry-footer"></footer></article><article class='slide-entry flex_column  post-entry post-entry-100692 slide-entry-overview slide-loop-3 slide-parity-odd  av_one_third  real-thumbnail' ><a href='https://www.armgeo.am/ascent-to-mount-armaghan/' data-rel='slide-1' class='slide-image' title=''><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" width="933" height="758" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2025/07/kayqi-glxavor-52.jpg?resize=933%2C758&#038;ssl=1" class="attachment-portfolio size-portfolio wp-post-image" alt="Արմաղան լեռ" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2025/07/kayqi-glxavor-52.jpg?w=933&amp;ssl=1 933w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2025/07/kayqi-glxavor-52.jpg?resize=300%2C244&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2025/07/kayqi-glxavor-52.jpg?resize=768%2C624&amp;ssl=1 768w" sizes="auto, (max-width: 933px) 100vw, 933px" /></a><div class='slide-content'><header class="entry-content-header"><h3 class='slide-entry-title entry-title' ><a href='https://www.armgeo.am/ascent-to-mount-armaghan/' title='Վերելք Արմաղան լեռ'>Վերելք Արմաղան լեռ</a></h3><span class="av-vertical-delimiter"></span></header></div><footer class="entry-footer"></footer></article></div><div class='slide-entry-wrap'><article class='slide-entry flex_column  post-entry post-entry-94981 slide-entry-overview slide-loop-4 slide-parity-odd  av_one_third first real-thumbnail' ><a href='https://www.armgeo.am/ascent-to-mt-kalasar-and-hermon-monastery/' data-rel='slide-1' class='slide-image' title=''><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" width="933" height="758" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2026/05/kayqi-glxavor-62.jpg?resize=933%2C758&#038;ssl=1" class="attachment-portfolio size-portfolio wp-post-image" alt="" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2026/05/kayqi-glxavor-62.jpg?w=933&amp;ssl=1 933w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2026/05/kayqi-glxavor-62.jpg?resize=300%2C244&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2026/05/kayqi-glxavor-62.jpg?resize=768%2C624&amp;ssl=1 768w" sizes="auto, (max-width: 933px) 100vw, 933px" /></a><div class='slide-content'><header class="entry-content-header"><h3 class='slide-entry-title entry-title' ><a href='https://www.armgeo.am/ascent-to-mt-kalasar-and-hermon-monastery/' title='Վերելք Կալասար և Հերմոնի վանք'>Վերելք Կալասար և Հերմոնի վանք</a></h3><span class="av-vertical-delimiter"></span></header></div><footer class="entry-footer"></footer></article><article class='slide-entry flex_column  post-entry post-entry-88869 slide-entry-overview slide-loop-5 slide-parity-even  av_one_third  real-thumbnail' ><a href='https://www.armgeo.am/three-hawks-loop/' data-rel='slide-1' class='slide-image' title=''><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" width="933" height="758" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2021/11/kayqi-glxavor-43.jpg?resize=933%2C758&#038;ssl=1" class="attachment-portfolio size-portfolio wp-post-image" alt="" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2021/11/kayqi-glxavor-43.jpg?w=933&amp;ssl=1 933w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2021/11/kayqi-glxavor-43.jpg?resize=300%2C244&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2021/11/kayqi-glxavor-43.jpg?resize=768%2C624&amp;ssl=1 768w" sizes="auto, (max-width: 933px) 100vw, 933px" /></a><div class='slide-content'><header class="entry-content-header"><h3 class='slide-entry-title entry-title' ><a href='https://www.armgeo.am/three-hawks-loop/' title='Երեք բազեների արահետ'>Երեք բազեների արահետ</a></h3><span class="av-vertical-delimiter"></span></header></div><footer class="entry-footer"></footer></article><article class='slide-entry flex_column  post-entry post-entry-89805 slide-entry-overview slide-loop-6 slide-parity-odd  av_one_third  real-thumbnail' ><a href='https://www.armgeo.am/khosrov-forest-state-reserve/' data-rel='slide-1' class='slide-image' title=''><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" width="933" height="758" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2026/01/kayqi-glxavor-35.jpg?resize=933%2C758&#038;ssl=1" class="attachment-portfolio size-portfolio wp-post-image" alt="" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2026/01/kayqi-glxavor-35.jpg?w=933&amp;ssl=1 933w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2026/01/kayqi-glxavor-35.jpg?resize=300%2C244&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2026/01/kayqi-glxavor-35.jpg?resize=768%2C624&amp;ssl=1 768w" sizes="auto, (max-width: 933px) 100vw, 933px" /></a><div class='slide-content'><header class="entry-content-header"><h3 class='slide-entry-title entry-title' ><a href='https://www.armgeo.am/khosrov-forest-state-reserve/' title='Արշավ դեպի Խոսրովի արգելոցի ջրվեժներ'>Արշավ դեպի Խոսրովի արգելոցի ջրվեժներ</a></h3><span class="av-vertical-delimiter"></span></header></div><footer class="entry-footer"></footer></article></div><div class='slide-entry-wrap'><article class='slide-entry flex_column  post-entry post-entry-111537 slide-entry-overview slide-loop-7 slide-parity-odd  av_one_third first real-thumbnail' ><a href='https://www.armgeo.am/hike-from-tsaghkashat-to-sanahin/' data-rel='slide-1' class='slide-image' title=''><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" width="933" height="758" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2026/01/kayqi-glxavor-65.jpg?resize=933%2C758&#038;ssl=1" class="attachment-portfolio size-portfolio wp-post-image" alt="" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2026/01/kayqi-glxavor-65.jpg?w=933&amp;ssl=1 933w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2026/01/kayqi-glxavor-65.jpg?resize=300%2C244&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2026/01/kayqi-glxavor-65.jpg?resize=768%2C624&amp;ssl=1 768w" sizes="auto, (max-width: 933px) 100vw, 933px" /></a><div class='slide-content'><header class="entry-content-header"><h3 class='slide-entry-title entry-title' ><a href='https://www.armgeo.am/hike-from-tsaghkashat-to-sanahin/' title='Արշավ Ծաղկաշատից Սանահին'>Արշավ Ծաղկաշատից Սանահին</a></h3><span class="av-vertical-delimiter"></span></header></div><footer class="entry-footer"></footer></article><article class='slide-entry flex_column  post-entry post-entry-107160 slide-entry-overview slide-loop-8 slide-parity-even  av_one_third  real-thumbnail' ><a href='https://www.armgeo.am/lori-province-bgavor-sedvi/' data-rel='slide-1' class='slide-image' title=''><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" width="933" height="758" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2025/08/kayqi-glxavor-57.jpg?resize=933%2C758&#038;ssl=1" class="attachment-portfolio size-portfolio wp-post-image" alt="" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2025/08/kayqi-glxavor-57.jpg?w=933&amp;ssl=1 933w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2025/08/kayqi-glxavor-57.jpg?resize=300%2C244&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2025/08/kayqi-glxavor-57.jpg?resize=768%2C624&amp;ssl=1 768w" sizes="auto, (max-width: 933px) 100vw, 933px" /></a><div class='slide-content'><header class="entry-content-header"><h3 class='slide-entry-title entry-title' ><a href='https://www.armgeo.am/lori-province-bgavor-sedvi/' title='Լոռվա գյուղերով․ Բգավոր, Սեդվի'>Լոռվա գյուղերով․ Բգավոր, Սեդվի</a></h3><span class="av-vertical-delimiter"></span></header></div><footer class="entry-footer"></footer></article><article class='slide-entry flex_column  post-entry post-entry-99261 slide-entry-overview slide-loop-9 slide-parity-odd  post-entry-last  av_one_third  real-thumbnail' ><a href='https://www.armgeo.am/aragats-southern-peak/' data-rel='slide-1' class='slide-image' title=''><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" width="495" height="400" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2025/04/web-10.jpg?resize=495%2C400&#038;ssl=1" class="attachment-portfolio size-portfolio wp-post-image" alt="Վերելք Արագած / Հարավային գագաթ" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2025/04/web-10.jpg?resize=495%2C400&amp;ssl=1 495w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2025/04/web-10.jpg?resize=845%2C684&amp;ssl=1 845w" sizes="auto, (max-width: 495px) 100vw, 495px" /></a><div class='slide-content'><header class="entry-content-header"><h3 class='slide-entry-title entry-title' ><a href='https://www.armgeo.am/aragats-southern-peak/' title='Վերելք Արագած / Հարավային գագաթ'>Վերելք Արագած / Հարավային գագաթ</a></h3><span class="av-vertical-delimiter"></span></header></div><footer class="entry-footer"></footer></article></div></div></div>
]]></content:encoded>
					
		
		
		<post-id xmlns="com-wordpress:feed-additions:1">79837</post-id>	</item>
		<item>
		<title>Ինչպես պատրաստվել ձմեռային արշավներին</title>
		<link>https://www.armgeo.am/winter-hikes/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[armeniangeographic]]></dc:creator>
		<pubDate>Wed, 28 Dec 2022 14:10:43 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Բլոգ]]></category>
		<category><![CDATA[Գոյատևում]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://www.armgeo.am/?p=73184</guid>

					<description><![CDATA[Ձմեռային արշավները հնարավորություն են տալիս նորովի բացահայտել մեզ արդեն հայտնի ուղղությունները։ Մինչ շատ մարդկանց շրջանում թյուր կարծիք է տարածված, որ ձմռանն արշավններ չեն կազմակերպվում կամ որ ձմեռային արշավներին մասնակցելու համար [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><span style="font-weight: 400;">Ձմեռային արշավները հնարավորություն են տալիս նորովի բացահայտել մեզ արդեն հայտնի ուղղությունները։ Մինչ շատ մարդկանց շրջանում թյուր կարծիք է տարածված, որ ձմռանն արշավններ չեն կազմակերպվում կամ որ ձմեռային արշավներին մասնակցելու համար հատուկ պատրաստվածություն է պետք, փորձառու արշավականներն ու համարձակները վայելում են իրական ձմեռն ու աննկարագրելի տեսարանները: </span></p>
<div id="attachment_73229" style="width: 1210px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/DSC_0035.jpg?ssl=1"><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-73229" class="size-full wp-image-73229" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/DSC_0035.jpg?resize=1200%2C800&#038;ssl=1" alt="Ձմեռային արշավներ" width="1200" height="800" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/DSC_0035.jpg?w=1200&amp;ssl=1 1200w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/DSC_0035.jpg?resize=300%2C200&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/DSC_0035.jpg?resize=1030%2C687&amp;ssl=1 1030w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/DSC_0035.jpg?resize=768%2C512&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/DSC_0035.jpg?resize=705%2C470&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/DSC_0035.jpg?resize=450%2C300&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /></a><p id="caption-attachment-73229" class="wp-caption-text">Ձմեռային արշավներ</p></div>
<p><span style="font-weight: 400;">Արշավներին մասնակցելու համար կարևոր է ոչ թե տարվա եղանակը, այլ արշավականների պատրաստվածությունը՝ <span style="color: #ff9900;"><a style="color: #ff9900;" href="https://www.armgeo.am/hiking-gear/" target="_blank" rel="noopener">գույք-հանդերձանքի</a></span> տեսանկյունից։ </span></p>
<p><span style="font-weight: 400;">Անկախ մարդկանց նախընտրություններից և այն կարծրատիպերից, որ ձմռանը հնարավոր չէ վայելել ցրտաշունչ եղանակը, այնուամենայնիվ ձմեռային արշավներն ունեն մի շարք առավելություններ։ </span></p>
<div style=' margin-top:30px; margin-bottom:30px;'  class='hr hr-custom hr-center hr-icon-yes  '><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#ed9807;' ><span class='hr-inner-style'></span></span><span class='av-seperator-icon'  aria-hidden='true' data-av_icon='' data-av_iconfont='entypo-fontello'></span><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#ed9807;' ><span class='hr-inner-style'></span></span></div>
<h3 style="text-align: left;">Ձմեռային արշավների առավելությունները</h3>
<p><span style="font-weight: 400;">Ձմեռային արշավների առաջին ու ակնհայտ առավելությունը</span><em><span style="font-weight: 400;"> հենց ցուրտ եղանակային պայմաններն</span></em><span style="font-weight: 400;"> են։ Կա թյուր կարծիք, որ ձմռանը մշտապես սահմռկեցուցիչ ցուրտ է, սակայն այդպես չէ։ Ձմեռային արշավների ժամանակ, հատկապես երբ շուրջբոլորդ ձյուն է, շատ հաճախ այնքան տաք է, որ կարելի է քայլել նույնիսկ միայն թերմոներքնազգեստով, ֆլիսով և նույնիսկ կիսաթև շապիկով։</span></p>
<div id="attachment_73214" style="width: 1210px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/c94cd4b5-2e4b-4d18-9251-d99eacf30c84.jpg?ssl=1"><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-73214" class="size-full wp-image-73214" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/c94cd4b5-2e4b-4d18-9251-d99eacf30c84.jpg?resize=1200%2C800&#038;ssl=1" alt="Ձմեռային արշավներ" width="1200" height="800" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/c94cd4b5-2e4b-4d18-9251-d99eacf30c84.jpg?w=1200&amp;ssl=1 1200w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/c94cd4b5-2e4b-4d18-9251-d99eacf30c84.jpg?resize=300%2C200&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/c94cd4b5-2e4b-4d18-9251-d99eacf30c84.jpg?resize=1030%2C687&amp;ssl=1 1030w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/c94cd4b5-2e4b-4d18-9251-d99eacf30c84.jpg?resize=768%2C512&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/c94cd4b5-2e4b-4d18-9251-d99eacf30c84.jpg?resize=705%2C470&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/c94cd4b5-2e4b-4d18-9251-d99eacf30c84.jpg?resize=450%2C300&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /></a><p id="caption-attachment-73214" class="wp-caption-text">Ձմեռային արշավներ</p></div>
<div class='avia-gallery  avia-gallery-2 avia_lazyload avia-gallery-animate avia_animate_when_visible ' ><div class='avia-gallery-thumb'> <a href='https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/1da48388-cffb-4638-a767-482ae4db49db.jpg?fit=1030%2C687&ssl=1' data-rel='gallery-2' data-prev-img='https://www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/1da48388-cffb-4638-a767-482ae4db49db-495x400.jpg' class='first_thumb lightbox ' data-onclick='1' title='Ձմեռային արշավներ' ><img data-recalc-dims="1" data-avia-tooltip='Ձմեռային արշավներ' src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/1da48388-cffb-4638-a767-482ae4db49db.jpg?resize=495%2C400&#038;ssl=1" width="495" height="400"  title='ձմեռային արշավներ' alt='ձմեռային արշավներ' /></a> <a href='https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/37e16a08-6d52-421f-9ad2-8c15b9cba6a01.jpg?fit=1030%2C687&ssl=1' data-rel='gallery-2' data-prev-img='https://www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/37e16a08-6d52-421f-9ad2-8c15b9cba6a01-495x400.jpg' class='lightbox ' data-onclick='2' title='Ձմեռային արշավներ' ><img data-recalc-dims="1" data-avia-tooltip='Ձմեռային արշավներ' src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/37e16a08-6d52-421f-9ad2-8c15b9cba6a01.jpg?resize=495%2C400&#038;ssl=1" width="495" height="400"  title='ձմեռային արշավներ' alt='ձմեռային արշավներ' /></a> <a href='https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/7b9906bb-9556-4dbf-a010-718b55a2922c1.jpg?fit=1030%2C687&ssl=1' data-rel='gallery-2' data-prev-img='https://www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/7b9906bb-9556-4dbf-a010-718b55a2922c1-495x400.jpg' class='lightbox ' data-onclick='3' title='Ձմեռային արշավներ' ><img data-recalc-dims="1" data-avia-tooltip='Ձմեռային արշավներ' src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/7b9906bb-9556-4dbf-a010-718b55a2922c1.jpg?resize=495%2C400&#038;ssl=1" width="495" height="400"  title='ձմեռային արշավներ' alt='ձմեռային արշավներ' /></a></div></div>
<p><span style="font-weight: 400;">Բացի այդ, ձմռանը չկա կիզիչ արև, օդում պտտվող և նյարդայնացնող միջատներ, իսկ սեզոնային ալերգիա ունեցող մարդկանց համար ձմեռային արշավներն ուղղակի փրկություն են։</span></p>
<div style=' margin-top:30px; margin-bottom:30px;'  class='hr hr-custom hr-center hr-icon-yes  '><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#ed9807;' ><span class='hr-inner-style'></span></span><span class='av-seperator-icon'  aria-hidden='true' data-av_icon='' data-av_iconfont='entypo-fontello'></span><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#ed9807;' ><span class='hr-inner-style'></span></span></div>
<h4>Ոչ մարդաշատ երթուղիներ</h4>
<p><span style="font-weight: 400;">Ձմեռային արշավների առավելություններից գլխավորն անշուշտ ոչ մարդաշատ երթուղիներն են։ Եթե ամառային արշավների ժամանակ մի ուղղությամբ կարող են քայլել մի քանի արշավախմբեր, ապա ձմռանն այդպես գրեթե չի լինում։</span></p>
<div id="attachment_73445" style="width: 1210px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/IMG_1308.jpg?ssl=1"><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-73445" class="size-full wp-image-73445" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/IMG_1308.jpg?resize=1200%2C800&#038;ssl=1" alt="ձմեռային արշավներ" width="1200" height="800" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/IMG_1308.jpg?w=1200&amp;ssl=1 1200w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/IMG_1308.jpg?resize=300%2C200&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/IMG_1308.jpg?resize=1030%2C687&amp;ssl=1 1030w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/IMG_1308.jpg?resize=768%2C512&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/IMG_1308.jpg?resize=705%2C470&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/IMG_1308.jpg?resize=450%2C300&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /></a><p id="caption-attachment-73445" class="wp-caption-text">Ձմեռային արշավներ</p></div>
<p><span style="font-weight: 400;">Բացի այդ, ձմեռային երթուղիներում առավել հեշտ նկատելի է կենդանական աշխարհը, քանի որ ձյան վրա մնացող հետքերը միանգամից նկատելի են։  </span></p>
<h4>Տեսարաններ</h4>
<p><span style="font-weight: 400;">Կլինի դա քայլարշավային երթուղի, թե ձմեռային վերելք, միևնույն է, տեսարանները միշտ ավելի տպավորիչ ու հզոր են լինում։ Եվ քանի որ երթուղիները մարդաշատ չեն, իսկ տեսարաններն էլ աննկարագրելի գեղեցիկ՝ հիշարժան լուսանկարներ ստանալն ավելի է հեշտանում։</span></p>
<div id="attachment_73217" style="width: 1210px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/IMG_5845.jpg?ssl=1"><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-73217" class="size-full wp-image-73217" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/IMG_5845.jpg?resize=1200%2C800&#038;ssl=1" alt="Ձմեռային արշավներ" width="1200" height="800" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/IMG_5845.jpg?w=1200&amp;ssl=1 1200w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/IMG_5845.jpg?resize=300%2C200&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/IMG_5845.jpg?resize=1030%2C687&amp;ssl=1 1030w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/IMG_5845.jpg?resize=768%2C512&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/IMG_5845.jpg?resize=705%2C470&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/IMG_5845.jpg?resize=450%2C300&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /></a><p id="caption-attachment-73217" class="wp-caption-text">Ձմեռային արշավներ</p></div>
<div class='avia-gallery  avia-gallery-3 avia_lazyload avia-gallery-animate avia_animate_when_visible ' ><div class='avia-gallery-thumb'> <a href='https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/IMG_5847.jpg?fit=1030%2C687&ssl=1' data-rel='gallery-3' data-prev-img='https://www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/IMG_5847-495x400.jpg' class='first_thumb lightbox ' data-onclick='1' title='' ><img data-recalc-dims="1"  src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/IMG_5847.jpg?resize=495%2C400&#038;ssl=1" width="495" height="400"  title='Ձմեռային արշավներ' alt='Ձմեռային արշավներ' /></a> <a href='https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/272977646_5194901637196384_5592194929749106528_n.jpg?fit=1030%2C687&ssl=1' data-rel='gallery-3' data-prev-img='https://www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/272977646_5194901637196384_5592194929749106528_n-495x400.jpg' class='lightbox ' data-onclick='2' title='' ><img data-recalc-dims="1"  src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/272977646_5194901637196384_5592194929749106528_n.jpg?resize=495%2C400&#038;ssl=1" width="495" height="400"  title='Ձմեռային արշավներ' alt='Ձմեռային արշավներ' /></a> <a href='https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/96813bd1-60d8-47d2-af86-6f6ff597fa45.jpg?fit=1030%2C687&ssl=1' data-rel='gallery-3' data-prev-img='https://www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/96813bd1-60d8-47d2-af86-6f6ff597fa45-495x400.jpg' class='lightbox ' data-onclick='3' title='' ><img data-recalc-dims="1"  src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/96813bd1-60d8-47d2-af86-6f6ff597fa45.jpg?resize=495%2C400&#038;ssl=1" width="495" height="400"  title='Ձմեռային արշավներ' alt='Ձմեռային արշավներ' /></a></div></div>
<p><span style="font-weight: 400;"> Իսկ եթե նույնիսկ բարձրացած լեռներն այնքան էլ բարձր չեն, միևնույն է, կարելի է հայտնվել ամպերից վեր ու զգալ 5000+ լեռան գագաթին։</span></p>
<h4>Լռություն</h4>
<p><span style="font-weight: 400;">Երթուղիներում լռությունն ուղղակիորեն կապված է ոչ մարդաշատ լինելու հետ։ Ձմռանը, թե՛ բնությունը, թե՛ կենդանական աշխարհն ավելի պասիվ են։</span></p>
<div id="attachment_73454" style="width: 1210px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/SAVE_20220109_162447.jpg?ssl=1"><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-73454" class="size-full wp-image-73454" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/SAVE_20220109_162447.jpg?resize=1200%2C800&#038;ssl=1" alt="ձմեռային արշավներ" width="1200" height="800" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/SAVE_20220109_162447.jpg?w=1200&amp;ssl=1 1200w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/SAVE_20220109_162447.jpg?resize=300%2C200&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/SAVE_20220109_162447.jpg?resize=1030%2C687&amp;ssl=1 1030w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/SAVE_20220109_162447.jpg?resize=768%2C512&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/SAVE_20220109_162447.jpg?resize=705%2C470&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/SAVE_20220109_162447.jpg?resize=450%2C300&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /></a><p id="caption-attachment-73454" class="wp-caption-text">Ձմեռային արշավներ</p></div>
<p><span style="font-weight: 400;">Շուրջբոլորը քո խմբից դուրս դժվար է հանդիպել այլ շնչավոր էակների։ Քաղաքի առօրյայից կտրվելու, մտքերը կարգի բերելու համար ձմեռային արշավները լավագույն են։</span></p>
<h4>Ֆիզիկական ակտիվություն ամբողջ տարվա ընթացքում</h4>
<p><span style="font-weight: 400;">Արշավները լավագույն տարբերակն են, եթե ցանկանում եք համատեղել հաճելին ու օգտակարը։ Շատերը մարզասրահ գնալու փոխարեն նախընտրում են զբաղվել որևէ սպորտաձևով։</span></p>
<div id="attachment_73460" style="width: 1210px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/DSC_0501.jpg?ssl=1"><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-73460" class="size-full wp-image-73460" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/DSC_0501.jpg?resize=1200%2C800&#038;ssl=1" alt="ձմեռային արշավներ" width="1200" height="800" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/DSC_0501.jpg?w=1200&amp;ssl=1 1200w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/DSC_0501.jpg?resize=300%2C200&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/DSC_0501.jpg?resize=1030%2C687&amp;ssl=1 1030w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/DSC_0501.jpg?resize=768%2C512&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/DSC_0501.jpg?resize=705%2C470&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/DSC_0501.jpg?resize=450%2C300&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /></a><p id="caption-attachment-73460" class="wp-caption-text">Ձմեռային արշավներ</p></div>
<div class='avia-gallery  avia-gallery-4 avia_lazyload avia-gallery-animate avia_animate_when_visible ' ><div class='avia-gallery-thumb'> <a href='https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/e3d48421-01a8-42d2-80f6-17f700aae8a9.jpg?fit=1030%2C687&ssl=1' data-rel='gallery-4' data-prev-img='https://www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/e3d48421-01a8-42d2-80f6-17f700aae8a9-495x400.jpg' class='first_thumb lightbox ' data-onclick='1' title='Ձմեռային արշավներ' ><img data-recalc-dims="1" data-avia-tooltip='Ձմեռային արշավներ' src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/e3d48421-01a8-42d2-80f6-17f700aae8a9.jpg?resize=495%2C400&#038;ssl=1" width="495" height="400"  title='ձմեռային արշավներ' alt='ձմեռային արշավներ' /></a> <a href='https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/DSC_0029.jpg?fit=1030%2C687&ssl=1' data-rel='gallery-4' data-prev-img='https://www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/DSC_0029-495x400.jpg' class='lightbox ' data-onclick='2' title='Ձմեռային արշավներ' ><img data-recalc-dims="1" data-avia-tooltip='Ձմեռային արշավներ' src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/DSC_0029.jpg?resize=495%2C400&#038;ssl=1" width="495" height="400"  title='ձմեռային արշավներ' alt='ձմեռային արշավներ' /></a> <a href='https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/DSC_2556.jpg?fit=1030%2C687&ssl=1' data-rel='gallery-4' data-prev-img='https://www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/DSC_2556-495x400.jpg' class='lightbox ' data-onclick='3' title='Ձմեռային արշավներ' ><img data-recalc-dims="1" data-avia-tooltip='Ձմեռային արշավներ' src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/DSC_2556.jpg?resize=495%2C400&#038;ssl=1" width="495" height="400"  title='ձմեռային արշավներ' alt='ձմեռային արշավներ' /></a></div></div>
<p><span style="font-weight: 400;">Եվ չնայած ձմեռային արշավային ուղղությունները համեմատաբար ավելի թեթև են լինում, սակայն ձյան առկայության դեպքում ֆիզիկական ծանրաբեռնվածությունն ավելի շատ է։ Բացի այդ, համաձայնեք, որ բնության գրկում լինելն ավելի հաճելի է, քան օրն անցկացնել մարզասրահում։</span></p>
<div style=' margin-top:30px; margin-bottom:30px;'  class='hr hr-custom hr-center hr-icon-yes  '><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#ed9807;' ><span class='hr-inner-style'></span></span><span class='av-seperator-icon'  aria-hidden='true' data-av_icon='' data-av_iconfont='entypo-fontello'></span><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#ed9807;' ><span class='hr-inner-style'></span></span></div>
<h3 style="text-align: left;">Ձմեռային արշավների հիմնական երկու կանոնները</h3>
<p><span style="font-weight: 400;">Չնայած արշավների ժամանակ պետք է հետևել մի շարք կանոնների, ինչպես օրինակ՝ քայլել շարքով, խմբից չառանձնանալ և այլն, սակայն դրանից զատ, կան նաև երկու այլ հիմնական կանոններ, որոնք կապված են ձմեռային հանդերձանքի հետ։ Այս կանոններին հետևելով ցանկացած ձմեռային արշավ կանցնի ավելի հաճելի։</span></p>
<h4>Չթրջվե՛լ</h4>
<p><span style="font-weight: 400;">Ձմեռային արշավների մասնակցելուց առաջ առաջին բանը, որ մտածում ենք ձմեռային համապատասխան հագուստ ունենալն է, որը մեզ տաք կպահի։ Սակայն մոռանում ենք, որ ձմեռային արշավային հանդերձանքը պետք է լուծի միանգամից երկու խնդիր՝ մարմինը պահել տաք և, իհարկե, չոր։ Այո, արշավային հանդերձանքը պետք է նաև պաշտպանի մարմինը թրջվելուց։ </span></p>
<p><span style="font-weight: 400;">Բանն այն է, որ ջուրը մարմնի տաքությունը հեռացնում է 25 անգամ ավելի արագ, քան օդը։ Այսպիսով՝ պարզապես մրսելն ավելի տանելի է, քան քրտնելն ու մրսելը։</span></p>
<h4>Հագնվել շերտերով</h4>
<p><span style="font-weight: 400;">Չթրջվելու հարցում օգնության է գալիս արշավային մեկ այլ կարևոր կանոն՝ հագնվել շերտերով։ Արշավային հանդերձանքում առանձնացնում են երեք հիմնական շերտ՝</span></p>
<ul>
<li style="font-weight: 400;" aria-level="1"><strong><em>Հիմնական կամ թերմո շերտ</em></strong></li>
</ul>
<p><span style="font-weight: 400;">Չոր և տաք մնալու համար պետք է ճիշտ ընտրել հանդերձանքը և պետք է սկսել թերմոներքնազգեստից։ Այն պարտադիր համարվող շերտերից առաջինն է, քանի որ քայլելու ընթացքում արտադրված քրտինքը հեշտությամբ հեռացնում և պահում է մարմնի ջերմաստիճանը։ </span></p>
<div id="attachment_6023" style="width: 970px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2015/03/xbiokombez.jpg?ssl=1"><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-6023" class="size-full wp-image-6023" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2015/03/xbiokombez.jpg?resize=960%2C640&#038;ssl=1" alt="Թերմոներքնազգեստ" width="960" height="640" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2015/03/xbiokombez.jpg?w=960&amp;ssl=1 960w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2015/03/xbiokombez.jpg?resize=300%2C200&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2015/03/xbiokombez.jpg?resize=705%2C470&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2015/03/xbiokombez.jpg?resize=450%2C300&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 960px) 100vw, 960px" /></a><p id="caption-attachment-6023" class="wp-caption-text">Թերմոներքնազգեստ</p></div>
<p><span style="font-weight: 400;"> Շնորհիվ թերմոներքնազգեստի գործվածքի, այն արագ հեռացնում է խոնավությունը և մարմինը չոր պահում։ Այսպիսով՝ ձեռք բերելով թերմոներքնազգեստ, մենք կանխում ենք մարմինը թրջվելուց։ </span></p>
<ul>
<li style="font-weight: 400;" aria-level="1"><strong><em>Միջին կամ ֆլիսե շերտ</em></strong></li>
</ul>
<p><span style="font-weight: 400;">Ճիշտ թերմոներքնազգեստ ընտրելուց հետո, պետք է ձեռք բերել ֆլիս և թեթև բաճկոն։ Այս շերտի նպատակը հնարավորինս ջերմություն ապահովելն է։</span></p>
<div id="attachment_73240" style="width: 766px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/mens-thompson-overhead-fleece-oxford-blue-navy-p39102-23904_image.jpg?ssl=1"><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-73240" class="size-full wp-image-73240" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/mens-thompson-overhead-fleece-oxford-blue-navy-p39102-23904_image.jpg?resize=756%2C932&#038;ssl=1" alt="Ձմեռային արշավներ" width="756" height="932" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/mens-thompson-overhead-fleece-oxford-blue-navy-p39102-23904_image.jpg?w=756&amp;ssl=1 756w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/mens-thompson-overhead-fleece-oxford-blue-navy-p39102-23904_image.jpg?resize=243%2C300&amp;ssl=1 243w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/mens-thompson-overhead-fleece-oxford-blue-navy-p39102-23904_image.jpg?resize=572%2C705&amp;ssl=1 572w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/mens-thompson-overhead-fleece-oxford-blue-navy-p39102-23904_image.jpg?resize=450%2C555&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 756px) 100vw, 756px" /></a><p id="caption-attachment-73240" class="wp-caption-text">Ֆլիս</p></div>
<p><span style="font-weight: 400;">Չնայած ֆլիսի և թեթև բաճկոնի փոխարեն կարելի է միանգամից ընտրել մեկ հաստ բաճկոն, սակայն ֆլիսն ու թեթև բաճկոնն ավելի նախընտրելի են, քանի որ կարող եք առավել հեշտ հարմարվել եղանակային փոփոխություններին։</span></p>
<ul>
<li style="font-weight: 400;" aria-level="1"><strong><em>Ջրակայուն և քամապաշտպան շերտ</em></strong></li>
</ul>
<p><span style="font-weight: 400;">Երրորդ շերտն արդեն ուղղակիորեն կախված է արտաքին գործոններից և պետք է պաշտպանի մեզ քամուց ու թրջվելուց։ Ահա այդ պատճառով էլ, այս դեպքում պետք է նախընտրությունը տալ ջրակայուն և քամապաշտպան բաճկոններին։</span></p>
<div id="attachment_39780" style="width: 1210px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2019/09/paramo-men-s-enduro-windproof-jacket-537-p.jpg?ssl=1"><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-39780" class="size-full wp-image-39780" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2019/09/paramo-men-s-enduro-windproof-jacket-537-p.jpg?resize=1200%2C800&#038;ssl=1" alt="Արշավական բաճկոն" width="1200" height="800" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2019/09/paramo-men-s-enduro-windproof-jacket-537-p.jpg?w=1200&amp;ssl=1 1200w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2019/09/paramo-men-s-enduro-windproof-jacket-537-p.jpg?resize=300%2C200&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2019/09/paramo-men-s-enduro-windproof-jacket-537-p.jpg?resize=768%2C512&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2019/09/paramo-men-s-enduro-windproof-jacket-537-p.jpg?resize=1030%2C687&amp;ssl=1 1030w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2019/09/paramo-men-s-enduro-windproof-jacket-537-p.jpg?resize=705%2C470&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2019/09/paramo-men-s-enduro-windproof-jacket-537-p.jpg?resize=450%2C300&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /></a><p id="caption-attachment-39780" class="wp-caption-text">Արշավական բաճկոն</p></div>
<p><span style="font-weight: 400;"> Քամապաշտպան լինելն նույնքան կարևոր է, որքան ջրակայուն լինելը: Քանի որ ինչպես թրջվելը կարող է վատ հետևանքներ ունենալ, այնպես էլ քամին։ </span></p>
<p><span style="font-weight: 400;">Ամփոփելով հոդվածի այս հատվածը հիշենք, որ ձմռանն արշավելը կարող է ավելի հաճելի լինել, քան ամռանը։ Իսկ հանդերձանք ընտրելիս յուրաքանչյուր շերտ պետք է նպաստի մեր չոր ու տաք մնալուն։ Հագուստի ճիշտ ընտրությունը մեզ զերծ կպահի <span style="color: #ff6600;"><a style="color: #ff6600;" href="https://www.armgeo.am/frostbite/" target="_blank" rel="noopener">ցրտահարությունից</a></span> և <span style="color: #ff6600;"><a style="color: #ff6600;" href="https://www.armgeo.am/hypothermia/" target="_blank" rel="noopener">հիպոթերմիայից</a></span>։ </span></p>
<div style=' margin-top:30px; margin-bottom:30px;'  class='hr hr-custom hr-center hr-icon-yes  '><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#ed9807;' ><span class='hr-inner-style'></span></span><span class='av-seperator-icon'  aria-hidden='true' data-av_icon='' data-av_iconfont='entypo-fontello'></span><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#ed9807;' ><span class='hr-inner-style'></span></span></div>
<h3 style="text-align: left;">Ինչպես հագնվել ձմեռային արշավների մասնակցելիս</h3>
<p><span style="font-weight: 400;">Չնայած արշավային հանդերձանքի ամենակարևոր մասն էին կազմում երեք հիմնական շերտերը, սակայն չմոռնանաք նաև հանդերձանքի մյուս տարրերի մասին։ Ոչինչ բաց չթողնելու համար, սկսենք արշավային կոշիկներից և կվերջացնենք արշավային գլխարկով։</span></p>
<h4>Արշավային կոշիկ</h4>
<p><span style="font-weight: 400;">Արշավային կոշիկները արշավային հանդերձանքի այն կարևոր մասն են կազմում, որը հորդորում ենք ձեռք բերել նույնիսկ սկսնակներին։</span></p>
<p><span style="font-weight: 400;">Արշավային կոշիկները լինում են շատ տարբեր՝ սկսած սովորական արշավնայինից մինչև բարդ ալպինիստական։ Այդ մասին ավելի մանրամասն մեր հոդվածում։</span></p>
<p><em><span style="font-weight: 400;">Հոդվածը կարդալու համար սեղմի՛ր նկարին՝</span></em></p>
<div id="attachment_72001" style="width: 944px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://www.armgeo.am/hiking-boots/" target="_blank" rel="noopener"><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-72001" class="wp-image-72001 size-full" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/01/hiking-boots-72001.jpg?resize=934%2C757&#038;ssl=1" alt="արշավային կոշիկ" width="934" height="757" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/01/hiking-boots-72001.jpg?w=934&amp;ssl=1 934w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/01/hiking-boots-72001.jpg?resize=300%2C243&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/01/hiking-boots-72001.jpg?resize=768%2C622&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/01/hiking-boots-72001.jpg?resize=495%2C400&amp;ssl=1 495w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/01/hiking-boots-72001.jpg?resize=845%2C684&amp;ssl=1 845w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/01/hiking-boots-72001.jpg?resize=705%2C571&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/01/hiking-boots-72001.jpg?resize=450%2C365&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 934px) 100vw, 934px" /></a><p id="caption-attachment-72001" class="wp-caption-text">Արշավային կոշիկ</p></div>
<div style=' margin-top:30px; margin-bottom:30px;'  class='hr hr-custom hr-center hr-icon-yes  '><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#ed9807;' ><span class='hr-inner-style'></span></span><span class='av-seperator-icon'  aria-hidden='true' data-av_icon='' data-av_iconfont='entypo-fontello'></span><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#ed9807;' ><span class='hr-inner-style'></span></span></div>
<h4>Զանգապաններ</h4>
<p><span style="font-weight: 400;">Ձմռանը զանգապանները պետք է լինեն արշավային գույքի պարտադիր մասը՝ պաշտպանելով ձյան հաստ շերտերից։</span></p>
<p>Զանգապան ընտրել իս պետք է հարմարացնել արշավային կոշիկների հետ։</p>
<p><em><span style="font-weight: 400;">Հոդվածը կարդալու համար սեղմի՛ր նկարին՝</span></em></p>
<div id="attachment_60704" style="width: 944px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://www.armgeo.am/hiking-gaiters/" target="_blank" rel="noopener"><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-60704" class="wp-image-60704 size-full" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/hiking-hat-60704.jpg?resize=934%2C757&#038;ssl=1" alt="Արշավային զանգապաններ" width="934" height="757" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/hiking-hat-60704.jpg?w=934&amp;ssl=1 934w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/hiking-hat-60704.jpg?resize=300%2C243&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/hiking-hat-60704.jpg?resize=768%2C622&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/hiking-hat-60704.jpg?resize=495%2C400&amp;ssl=1 495w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/hiking-hat-60704.jpg?resize=845%2C684&amp;ssl=1 845w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/hiking-hat-60704.jpg?resize=705%2C571&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/hiking-hat-60704.jpg?resize=450%2C365&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 934px) 100vw, 934px" /></a><p id="caption-attachment-60704" class="wp-caption-text">Արշավային զանգապաններ</p></div>
<div style=' margin-top:30px; margin-bottom:30px;'  class='hr hr-custom hr-center hr-icon-yes  '><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#ed9807;' ><span class='hr-inner-style'></span></span><span class='av-seperator-icon'  aria-hidden='true' data-av_icon='' data-av_iconfont='entypo-fontello'></span><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#ed9807;' ><span class='hr-inner-style'></span></span></div>
<h4>Թերմոգուլպաներ</h4>
<p><span style="font-weight: 400;">Թերմոգուլպաներն աշխատում են նույն սկզբունքով ինչ թերմոներքնազգեստը՝ չեն թողնում ոտքը թրջվի, իսկ ավելի ճիշտ կլինի ասել՝ արդյունավետ հեռացնում են քրտինքը։ </span></p>
<p><em><span style="font-weight: 400;">Հոդվածը կարդալու համար սեղմի՛ր նկարին՝</span></em></p>
<div id="attachment_60701" style="width: 944px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://www.armgeo.am/hiking-socks/" target="_blank" rel="noopener"><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-60701" class="wp-image-60701 size-full" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/hiking-hat-60701.jpg?resize=934%2C757&#038;ssl=1" alt="Արշավային գուլպաներ" width="934" height="757" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/hiking-hat-60701.jpg?w=934&amp;ssl=1 934w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/hiking-hat-60701.jpg?resize=300%2C243&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/hiking-hat-60701.jpg?resize=768%2C622&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/hiking-hat-60701.jpg?resize=495%2C400&amp;ssl=1 495w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/hiking-hat-60701.jpg?resize=845%2C684&amp;ssl=1 845w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/hiking-hat-60701.jpg?resize=705%2C571&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/hiking-hat-60701.jpg?resize=450%2C365&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 934px) 100vw, 934px" /></a><p id="caption-attachment-60701" class="wp-caption-text">Արշավային գուլպաներ</p></div>
<div style=' margin-top:30px; margin-bottom:30px;'  class='hr hr-custom hr-center hr-icon-yes  '><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#ed9807;' ><span class='hr-inner-style'></span></span><span class='av-seperator-icon'  aria-hidden='true' data-av_icon='' data-av_iconfont='entypo-fontello'></span><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#ed9807;' ><span class='hr-inner-style'></span></span></div>
<h4>Արշավային տաբատ</h4>
<p><span style="font-weight: 400;">Արշավային տաբատ ընտրելիս նույնպես պետք է առաջնորդվել եռաշերտ հագնվելու կանոնով։ Սակայն եթե խոսքը չի գնում բարձր լեռնային վերելքների մասին և դեռևս պատրաստվում եք արշավների գնալ միայն Հայաստանում, ապա կարելի է հագնել թերմո շերտ և սովորական արշավային ջրակայուն տաբատ։ </span></p>
<p><em><span style="font-weight: 400;">Հոդվածը կարդալու համար սեղմի՛ր նկարին՝</span></em></p>
<div id="attachment_60725" style="width: 944px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://www.armgeo.am/hiking-pants/" target="_blank" rel="noopener"><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-60725" class="wp-image-60725 size-full" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/hiking-hat-60725.jpg?resize=934%2C757&#038;ssl=1" alt="արշավային տաբատ" width="934" height="757" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/hiking-hat-60725.jpg?w=934&amp;ssl=1 934w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/hiking-hat-60725.jpg?resize=300%2C243&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/hiking-hat-60725.jpg?resize=768%2C622&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/hiking-hat-60725.jpg?resize=495%2C400&amp;ssl=1 495w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/hiking-hat-60725.jpg?resize=845%2C684&amp;ssl=1 845w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/hiking-hat-60725.jpg?resize=705%2C571&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/hiking-hat-60725.jpg?resize=450%2C365&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 934px) 100vw, 934px" /></a><p id="caption-attachment-60725" class="wp-caption-text">Արշավային տաբատ</p></div>
<div style=' margin-top:30px; margin-bottom:30px;'  class='hr hr-custom hr-center hr-icon-yes  '><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#ed9807;' ><span class='hr-inner-style'></span></span><span class='av-seperator-icon'  aria-hidden='true' data-av_icon='' data-av_iconfont='entypo-fontello'></span><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#ed9807;' ><span class='hr-inner-style'></span></span></div>
<h4>Թերմոներքնազգեստ</h4>
<p><i></i><span style="font-weight: 400;">Ընտրելով ցանկացած ձմեռային ակտիվ հանգիստ, թերմոներքնազգեստ ունենալը կարևորագույն և առաջնային պայմաններից է։ Քանի որ ոչ մի այլ գործվածք չի կարող այնպես արդյունավետ հեռացնել քրտինքը, որքան թերմոներքնազգեստը։ Բացի այդ, թերմոներքնազգեստը եռաշերտ հագուստի առաջին շերտն է։</span></p>
<p><em><span style="font-weight: 400;">Հոդվածը կարդալու համար սեղմի՛ր նկարին՝</span></em></p>
<div id="attachment_60707" style="width: 944px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://www.armgeo.am/thermal-underwear/" target="_blank" rel="noopener"><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-60707" class="wp-image-60707 size-full" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/hiking-hat-60707.jpg?resize=934%2C757&#038;ssl=1" alt="Թերմոներքնազգեստ" width="934" height="757" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/hiking-hat-60707.jpg?w=934&amp;ssl=1 934w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/hiking-hat-60707.jpg?resize=300%2C243&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/hiking-hat-60707.jpg?resize=768%2C622&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/hiking-hat-60707.jpg?resize=495%2C400&amp;ssl=1 495w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/hiking-hat-60707.jpg?resize=845%2C684&amp;ssl=1 845w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/hiking-hat-60707.jpg?resize=705%2C571&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/hiking-hat-60707.jpg?resize=450%2C365&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 934px) 100vw, 934px" /></a><p id="caption-attachment-60707" class="wp-caption-text">Թերմոներքնազգեստ</p></div>
<div style=' margin-top:30px; margin-bottom:30px;'  class='hr hr-custom hr-center hr-icon-yes  '><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#ed9807;' ><span class='hr-inner-style'></span></span><span class='av-seperator-icon'  aria-hidden='true' data-av_icon='' data-av_iconfont='entypo-fontello'></span><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#ed9807;' ><span class='hr-inner-style'></span></span></div>
<h4>Ֆլիս</h4>
<p><span style="font-weight: 400;">Ինչպես թերմոներքնազգեստի, այնպես էլ ֆլիսի դեպքում, արհեստական գործվածքներն ավելի նախընտրելի են և առավել արդյունավետ են պահպանում մարմնի ջերմությունը։ Նույնիսկ եթե ֆլիսը թրջվի, որպես եռաշերտ հագուստի երկրորդ շերտ, այն դեռ որոշ ժամանակ կարող է ջերմացնել մարմինը։ </span></p>
<p><em><span style="font-weight: 400;">Հոդվածը կարդալու համար սեղմի՛ր նկարին՝</span></em></p>
<div id="attachment_60731" style="width: 944px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://www.armgeo.am/what-is-fleece/" target="_blank" rel="noopener"><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-60731" class="wp-image-60731 size-full" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/hiking-hat-60731.jpg?resize=934%2C757&#038;ssl=1" alt="Ինչ է Ֆլիսը" width="934" height="757" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/hiking-hat-60731.jpg?w=934&amp;ssl=1 934w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/hiking-hat-60731.jpg?resize=300%2C243&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/hiking-hat-60731.jpg?resize=768%2C622&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/hiking-hat-60731.jpg?resize=495%2C400&amp;ssl=1 495w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/hiking-hat-60731.jpg?resize=845%2C684&amp;ssl=1 845w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/hiking-hat-60731.jpg?resize=705%2C571&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/hiking-hat-60731.jpg?resize=450%2C365&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 934px) 100vw, 934px" /></a><p id="caption-attachment-60731" class="wp-caption-text">Ինչ է Ֆլիսը</p></div>
<div style=' margin-top:30px; margin-bottom:30px;'  class='hr hr-custom hr-center hr-icon-yes  '><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#ed9807;' ><span class='hr-inner-style'></span></span><span class='av-seperator-icon'  aria-hidden='true' data-av_icon='' data-av_iconfont='entypo-fontello'></span><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#ed9807;' ><span class='hr-inner-style'></span></span></div>
<h4>Արշավային բաճկոն</h4>
<p><span style="font-weight: 400;">Եռաշերտ հագուստի վերջին և ամփոփիչ շերտը ապահովում է արշավային բաճկոնը։ Չնայած թերմոներքնազգեստն ու ֆլիսն առավել հաճախ են կիրառվում, քան բաճկոնը, սակայն բաճկոնի ճիշտ ընտրությունը ևս շատ կարևոր է։ Քանի որ այն միաժամանակ ունի մի քանի գործառույթ՝ ջերմության ապահովում, պաշտպանություն քամուց և թրջվելուց։</span></p>
<p><em><span style="font-weight: 400;">Հոդվածը կարդալու համար սեղմի՛ր նկարին՝</span></em></p>
<div id="attachment_84753" style="width: 942px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://www.armgeo.am/hiking-jacket/" target="_blank" rel="noopener"><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-84753" class="wp-image-84753 size-full" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/01/hiking-jacket-84753.jpg?resize=932%2C756&#038;ssl=1" alt="արշավային բաճկոն" width="932" height="756" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/01/hiking-jacket-84753.jpg?w=932&amp;ssl=1 932w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/01/hiking-jacket-84753.jpg?resize=768%2C623&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/01/hiking-jacket-84753.jpg?resize=300%2C243&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/01/hiking-jacket-84753.jpg?resize=845%2C684&amp;ssl=1 845w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/01/hiking-jacket-84753.jpg?resize=705%2C572&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/01/hiking-jacket-84753.jpg?resize=450%2C365&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 932px) 100vw, 932px" /></a><p id="caption-attachment-84753" class="wp-caption-text">Ինչպես ընտրել արշավային բաճկոն</p></div>
<div style=' margin-top:30px; margin-bottom:30px;'  class='hr hr-custom hr-center hr-icon-yes  '><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#ed9807;' ><span class='hr-inner-style'></span></span><span class='av-seperator-icon'  aria-hidden='true' data-av_icon='' data-av_iconfont='entypo-fontello'></span><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#ed9807;' ><span class='hr-inner-style'></span></span></div>
<p style="text-align: center;"><span style="font-weight: 400;">Թվարկելով արշավային հանդերձանքի հիմնական բաղադրիչները, չենք մոռանում նաև լրացուցիչ և, նույնպես շատ կարևոր, մյուս աքսեսուարների մասին։</span></p>
<h4>Ձեռնոցներ</h4>
<p><span style="font-weight: 400;">Մարմինն առաջին հերթին սկսում է սառել հենց վերջույթներից և ինչպես թերմոնասկիների և արշավային կոշիկների ընտրությունն է կարևոր, այդքան էլ արշավային ձեռնոցների։ Նախապատվությունը տվեք երկշերտ ձեռնոցներին, որոնց ներքին շերտը ֆլիսից է, իսկ արտաքինը՝ ջրակայուն։ Ֆլիսե շերտը ապահովում է ձեռքերի ջերմությունը, իսկ արտաքին շերտը՝ պաշտպանում է ջրից։ </span></p>
<p><em><span style="font-weight: 400;">Հոդվածը կարդալու համար սեղմի՛ր նկարին՝</span></em></p>
<div id="attachment_60719" style="width: 944px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://www.armgeo.am/hiking-gloves/" target="_blank" rel="noopener"><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-60719" class="wp-image-60719 size-full" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/hiking-hat-60719.jpg?resize=934%2C757&#038;ssl=1" alt="Արշավային ձեռնոց" width="934" height="757" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/hiking-hat-60719.jpg?w=934&amp;ssl=1 934w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/hiking-hat-60719.jpg?resize=300%2C243&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/hiking-hat-60719.jpg?resize=768%2C622&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/hiking-hat-60719.jpg?resize=495%2C400&amp;ssl=1 495w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/hiking-hat-60719.jpg?resize=845%2C684&amp;ssl=1 845w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/hiking-hat-60719.jpg?resize=705%2C571&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/hiking-hat-60719.jpg?resize=450%2C365&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 934px) 100vw, 934px" /></a><p id="caption-attachment-60719" class="wp-caption-text">Արշավային ձեռնոց</p></div>
<div style=' margin-top:30px; margin-bottom:30px;'  class='hr hr-custom hr-center hr-icon-yes  '><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#ed9807;' ><span class='hr-inner-style'></span></span><span class='av-seperator-icon'  aria-hidden='true' data-av_icon='' data-av_iconfont='entypo-fontello'></span><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#ed9807;' ><span class='hr-inner-style'></span></span></div>
<h4>Բաֆ</h4>
<p><span style="font-weight: 400;">Բաֆերը կարող են լինել ինչպես բարակ կտորից՝ նախատեսված արևից, քամուց, փոշուց պաշտապնության համար, այնպես էլ ֆլիսային ուժեղացումով՝ ցուրտ եղանակների համար: Այն շատ լավ պաշտպանություն է պարանոցի համար, և լավ լրացում՝ գլխարկի համար։</span></p>
<p><em><span style="font-weight: 400;">Հոդվածը կարդալու համար սեղմի՛ր նկարին՝</span></em></p>
<div id="attachment_60695" style="width: 944px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://www.armgeo.am/what-is-buff/" target="_blank" rel="noopener"><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-60695" class="wp-image-60695 size-full" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/hiking-hat-60695.jpg?resize=934%2C757&#038;ssl=1" alt="Ինչ է բաֆը" width="934" height="757" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/hiking-hat-60695.jpg?w=934&amp;ssl=1 934w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/hiking-hat-60695.jpg?resize=300%2C243&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/hiking-hat-60695.jpg?resize=768%2C622&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/hiking-hat-60695.jpg?resize=495%2C400&amp;ssl=1 495w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/hiking-hat-60695.jpg?resize=845%2C684&amp;ssl=1 845w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/hiking-hat-60695.jpg?resize=705%2C571&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/hiking-hat-60695.jpg?resize=450%2C365&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 934px) 100vw, 934px" /></a><p id="caption-attachment-60695" class="wp-caption-text">Ինչ է բաֆը</p></div>
<div style=' margin-top:30px; margin-bottom:30px;'  class='hr hr-custom hr-center hr-icon-yes  '><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#ed9807;' ><span class='hr-inner-style'></span></span><span class='av-seperator-icon'  aria-hidden='true' data-av_icon='' data-av_iconfont='entypo-fontello'></span><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#ed9807;' ><span class='hr-inner-style'></span></span></div>
<h4>Գլխարկ</h4>
<p><span style="font-weight: 400;">Արշավային տաք գլխարկների լավագույն օրինակները պատրաստվում են ֆլիսից՝ քամուց և ցրտից լավագույնս պաշտպանելով գլուխն ու ճակատային հատվածը։ </span></p>
<p><em><span style="font-weight: 400;">Հոդվածը կարդալու համար սեղմի՛ր նկարին՝</span></em></p>
<div id="attachment_60698" style="width: 944px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://www.armgeo.am/hiking-hat/" target="_blank" rel="noopener"><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-60698" class="wp-image-60698 size-full" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/hiking-hat-60698.jpg?resize=934%2C757&#038;ssl=1" alt="արշավային գլխարկ" width="934" height="757" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/hiking-hat-60698.jpg?w=934&amp;ssl=1 934w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/hiking-hat-60698.jpg?resize=300%2C243&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/hiking-hat-60698.jpg?resize=768%2C622&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/hiking-hat-60698.jpg?resize=495%2C400&amp;ssl=1 495w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/hiking-hat-60698.jpg?resize=845%2C684&amp;ssl=1 845w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/hiking-hat-60698.jpg?resize=705%2C571&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/hiking-hat-60698.jpg?resize=450%2C365&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 934px) 100vw, 934px" /></a><p id="caption-attachment-60698" class="wp-caption-text">Ինչպես ընտրել արշավային գլխարկ</p></div>
<div style=' margin-top:30px; margin-bottom:30px;'  class='hr hr-custom hr-center hr-icon-yes  '><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#ed9807;' ><span class='hr-inner-style'></span></span><span class='av-seperator-icon'  aria-hidden='true' data-av_icon='' data-av_iconfont='entypo-fontello'></span><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#ed9807;' ><span class='hr-inner-style'></span></span></div>
<h4>Լեռնային ակնոց</h4>
<p><span style="font-weight: 400;">Չնայած շատերը թյուրիմացաբար կարծում են, որ արևապաշտպան ակնոցներ պետք է կրել միայն ամռանը, մինչդեռ այն պարտադիր է տարվա բոլոր եղանակներին։ Հատկապես ձմռանը ուլտրամանուշակագույն ճառագայթումը բարձրլեռնային պայմաններում այնքան ուժեղ է, որ կարող է հանգեցնել <span style="color: #ff6600;"><a style="color: #ff6600;" href="https://www.armgeo.am/snow-blindness/" target="_blank" rel="noopener">ձնային կուրության</a></span>։<br />
</span><em><span style="font-weight: 400;"><br />
</span><span style="font-weight: 400;">Հոդվածը կարդալու համար սեղմի՛ր նկարին՝</span></em></p>
<div id="attachment_72463" style="width: 942px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://www.armgeo.am/hiking-sunglasses/" target="_blank" rel="noopener"><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-72463" class="wp-image-72463 size-full" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/01/hiking-sunglasses-72463.jpg?resize=932%2C756&#038;ssl=1" alt="լեռնային ակնոց" width="932" height="756" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/01/hiking-sunglasses-72463.jpg?w=932&amp;ssl=1 932w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/01/hiking-sunglasses-72463.jpg?resize=300%2C243&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/01/hiking-sunglasses-72463.jpg?resize=768%2C623&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/01/hiking-sunglasses-72463.jpg?resize=845%2C684&amp;ssl=1 845w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/01/hiking-sunglasses-72463.jpg?resize=705%2C572&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/01/hiking-sunglasses-72463.jpg?resize=450%2C365&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 932px) 100vw, 932px" /></a><p id="caption-attachment-72463" class="wp-caption-text">Արշավային ակնոց</p></div>
<p><em>Սույն հոդվածի հեղինակային իրավունքը պատկանում է armgeo.am կայքին։ Հոդվածի բովանդակությունը կարող է մեջբերվել, օգտագործվել այլ կայքերում, միայն ակտիվ հղում պարունակելով դեպի սկզբնաղբյուրը:</em></p>
<div  class='hr hr-default  '><span class='hr-inner ' ><span class='hr-inner-style'></span></span></div>
<h2>Մեր առաջիկա արշավները</h2>
<div  data-autoplay=''  data-interval='5'  data-animation='fade'  data-show_slide_delay='90'  class='avia-content-slider avia-content-grid-active avia-content-slider2 avia-content-slider-odd  ' ><div class='avia-content-slider-inner'><div class='slide-entry-wrap'><article class='slide-entry flex_column  post-entry post-entry-112634 slide-entry-overview slide-loop-1 slide-parity-odd  av_one_third first real-thumbnail' ><a href='https://www.armgeo.am/ascent-to-wolfs-ears/' data-rel='slide-2' class='slide-image' title=''><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" width="933" height="758" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2026/06/kayqi-glxavor-67.jpg?resize=933%2C758&#038;ssl=1" class="attachment-portfolio size-portfolio wp-post-image" alt="" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2026/06/kayqi-glxavor-67.jpg?w=933&amp;ssl=1 933w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2026/06/kayqi-glxavor-67.jpg?resize=300%2C244&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2026/06/kayqi-glxavor-67.jpg?resize=768%2C624&amp;ssl=1 768w" sizes="auto, (max-width: 933px) 100vw, 933px" /></a><div class='slide-content'><header class="entry-content-header"><h3 class='slide-entry-title entry-title' ><a href='https://www.armgeo.am/ascent-to-wolfs-ears/' title='Վերելք Գայլի ականջներ'>Վերելք Գայլի ականջներ</a></h3><span class="av-vertical-delimiter"></span></header></div><footer class="entry-footer"></footer></article><article class='slide-entry flex_column  post-entry post-entry-112550 slide-entry-overview slide-loop-2 slide-parity-even  av_one_third  real-thumbnail' ><a href='https://www.armgeo.am/ascent-to-mt-kalasar/' data-rel='slide-2' class='slide-image' title=''><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" width="933" height="758" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2026/05/kayqi-glxavor-60-1.jpg?resize=933%2C758&#038;ssl=1" class="attachment-portfolio size-portfolio wp-post-image" alt="" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2026/05/kayqi-glxavor-60-1.jpg?w=933&amp;ssl=1 933w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2026/05/kayqi-glxavor-60-1.jpg?resize=300%2C244&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2026/05/kayqi-glxavor-60-1.jpg?resize=768%2C624&amp;ssl=1 768w" sizes="auto, (max-width: 933px) 100vw, 933px" /></a><div class='slide-content'><header class="entry-content-header"><h3 class='slide-entry-title entry-title' ><a href='https://www.armgeo.am/ascent-to-mt-kalasar/' title='Վերելք Կալասար'>Վերելք Կալասար</a></h3><span class="av-vertical-delimiter"></span></header></div><footer class="entry-footer"></footer></article><article class='slide-entry flex_column  post-entry post-entry-100692 slide-entry-overview slide-loop-3 slide-parity-odd  av_one_third  real-thumbnail' ><a href='https://www.armgeo.am/ascent-to-mount-armaghan/' data-rel='slide-2' class='slide-image' title=''><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" width="933" height="758" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2025/07/kayqi-glxavor-52.jpg?resize=933%2C758&#038;ssl=1" class="attachment-portfolio size-portfolio wp-post-image" alt="Արմաղան լեռ" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2025/07/kayqi-glxavor-52.jpg?w=933&amp;ssl=1 933w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2025/07/kayqi-glxavor-52.jpg?resize=300%2C244&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2025/07/kayqi-glxavor-52.jpg?resize=768%2C624&amp;ssl=1 768w" sizes="auto, (max-width: 933px) 100vw, 933px" /></a><div class='slide-content'><header class="entry-content-header"><h3 class='slide-entry-title entry-title' ><a href='https://www.armgeo.am/ascent-to-mount-armaghan/' title='Վերելք Արմաղան լեռ'>Վերելք Արմաղան լեռ</a></h3><span class="av-vertical-delimiter"></span></header></div><footer class="entry-footer"></footer></article></div><div class='slide-entry-wrap'><article class='slide-entry flex_column  post-entry post-entry-94981 slide-entry-overview slide-loop-4 slide-parity-odd  av_one_third first real-thumbnail' ><a href='https://www.armgeo.am/ascent-to-mt-kalasar-and-hermon-monastery/' data-rel='slide-2' class='slide-image' title=''><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" width="933" height="758" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2026/05/kayqi-glxavor-62.jpg?resize=933%2C758&#038;ssl=1" class="attachment-portfolio size-portfolio wp-post-image" alt="" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2026/05/kayqi-glxavor-62.jpg?w=933&amp;ssl=1 933w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2026/05/kayqi-glxavor-62.jpg?resize=300%2C244&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2026/05/kayqi-glxavor-62.jpg?resize=768%2C624&amp;ssl=1 768w" sizes="auto, (max-width: 933px) 100vw, 933px" /></a><div class='slide-content'><header class="entry-content-header"><h3 class='slide-entry-title entry-title' ><a href='https://www.armgeo.am/ascent-to-mt-kalasar-and-hermon-monastery/' title='Վերելք Կալասար և Հերմոնի վանք'>Վերելք Կալասար և Հերմոնի վանք</a></h3><span class="av-vertical-delimiter"></span></header></div><footer class="entry-footer"></footer></article><article class='slide-entry flex_column  post-entry post-entry-88869 slide-entry-overview slide-loop-5 slide-parity-even  av_one_third  real-thumbnail' ><a href='https://www.armgeo.am/three-hawks-loop/' data-rel='slide-2' class='slide-image' title=''><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" width="933" height="758" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2021/11/kayqi-glxavor-43.jpg?resize=933%2C758&#038;ssl=1" class="attachment-portfolio size-portfolio wp-post-image" alt="" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2021/11/kayqi-glxavor-43.jpg?w=933&amp;ssl=1 933w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2021/11/kayqi-glxavor-43.jpg?resize=300%2C244&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2021/11/kayqi-glxavor-43.jpg?resize=768%2C624&amp;ssl=1 768w" sizes="auto, (max-width: 933px) 100vw, 933px" /></a><div class='slide-content'><header class="entry-content-header"><h3 class='slide-entry-title entry-title' ><a href='https://www.armgeo.am/three-hawks-loop/' title='Երեք բազեների արահետ'>Երեք բազեների արահետ</a></h3><span class="av-vertical-delimiter"></span></header></div><footer class="entry-footer"></footer></article><article class='slide-entry flex_column  post-entry post-entry-89805 slide-entry-overview slide-loop-6 slide-parity-odd  av_one_third  real-thumbnail' ><a href='https://www.armgeo.am/khosrov-forest-state-reserve/' data-rel='slide-2' class='slide-image' title=''><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" width="933" height="758" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2026/01/kayqi-glxavor-35.jpg?resize=933%2C758&#038;ssl=1" class="attachment-portfolio size-portfolio wp-post-image" alt="" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2026/01/kayqi-glxavor-35.jpg?w=933&amp;ssl=1 933w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2026/01/kayqi-glxavor-35.jpg?resize=300%2C244&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2026/01/kayqi-glxavor-35.jpg?resize=768%2C624&amp;ssl=1 768w" sizes="auto, (max-width: 933px) 100vw, 933px" /></a><div class='slide-content'><header class="entry-content-header"><h3 class='slide-entry-title entry-title' ><a href='https://www.armgeo.am/khosrov-forest-state-reserve/' title='Արշավ դեպի Խոսրովի արգելոցի ջրվեժներ'>Արշավ դեպի Խոսրովի արգելոցի ջրվեժներ</a></h3><span class="av-vertical-delimiter"></span></header></div><footer class="entry-footer"></footer></article></div><div class='slide-entry-wrap'><article class='slide-entry flex_column  post-entry post-entry-111537 slide-entry-overview slide-loop-7 slide-parity-odd  av_one_third first real-thumbnail' ><a href='https://www.armgeo.am/hike-from-tsaghkashat-to-sanahin/' data-rel='slide-2' class='slide-image' title=''><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" width="933" height="758" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2026/01/kayqi-glxavor-65.jpg?resize=933%2C758&#038;ssl=1" class="attachment-portfolio size-portfolio wp-post-image" alt="" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2026/01/kayqi-glxavor-65.jpg?w=933&amp;ssl=1 933w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2026/01/kayqi-glxavor-65.jpg?resize=300%2C244&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2026/01/kayqi-glxavor-65.jpg?resize=768%2C624&amp;ssl=1 768w" sizes="auto, (max-width: 933px) 100vw, 933px" /></a><div class='slide-content'><header class="entry-content-header"><h3 class='slide-entry-title entry-title' ><a href='https://www.armgeo.am/hike-from-tsaghkashat-to-sanahin/' title='Արշավ Ծաղկաշատից Սանահին'>Արշավ Ծաղկաշատից Սանահին</a></h3><span class="av-vertical-delimiter"></span></header></div><footer class="entry-footer"></footer></article><article class='slide-entry flex_column  post-entry post-entry-107160 slide-entry-overview slide-loop-8 slide-parity-even  av_one_third  real-thumbnail' ><a href='https://www.armgeo.am/lori-province-bgavor-sedvi/' data-rel='slide-2' class='slide-image' title=''><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" width="933" height="758" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2025/08/kayqi-glxavor-57.jpg?resize=933%2C758&#038;ssl=1" class="attachment-portfolio size-portfolio wp-post-image" alt="" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2025/08/kayqi-glxavor-57.jpg?w=933&amp;ssl=1 933w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2025/08/kayqi-glxavor-57.jpg?resize=300%2C244&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2025/08/kayqi-glxavor-57.jpg?resize=768%2C624&amp;ssl=1 768w" sizes="auto, (max-width: 933px) 100vw, 933px" /></a><div class='slide-content'><header class="entry-content-header"><h3 class='slide-entry-title entry-title' ><a href='https://www.armgeo.am/lori-province-bgavor-sedvi/' title='Լոռվա գյուղերով․ Բգավոր, Սեդվի'>Լոռվա գյուղերով․ Բգավոր, Սեդվի</a></h3><span class="av-vertical-delimiter"></span></header></div><footer class="entry-footer"></footer></article><article class='slide-entry flex_column  post-entry post-entry-99261 slide-entry-overview slide-loop-9 slide-parity-odd  post-entry-last  av_one_third  real-thumbnail' ><a href='https://www.armgeo.am/aragats-southern-peak/' data-rel='slide-2' class='slide-image' title=''><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" width="495" height="400" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2025/04/web-10.jpg?resize=495%2C400&#038;ssl=1" class="attachment-portfolio size-portfolio wp-post-image" alt="Վերելք Արագած / Հարավային գագաթ" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2025/04/web-10.jpg?resize=495%2C400&amp;ssl=1 495w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2025/04/web-10.jpg?resize=845%2C684&amp;ssl=1 845w" sizes="auto, (max-width: 495px) 100vw, 495px" /></a><div class='slide-content'><header class="entry-content-header"><h3 class='slide-entry-title entry-title' ><a href='https://www.armgeo.am/aragats-southern-peak/' title='Վերելք Արագած / Հարավային գագաթ'>Վերելք Արագած / Հարավային գագաթ</a></h3><span class="av-vertical-delimiter"></span></header></div><footer class="entry-footer"></footer></article></div></div></div>
]]></content:encoded>
					
		
		
		<post-id xmlns="com-wordpress:feed-additions:1">73184</post-id>	</item>
		<item>
		<title>Պաշտպանություն թունավոր օձերից</title>
		<link>https://www.armgeo.am/venomous-snakes-in-armenia/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[armeniangeographic]]></dc:creator>
		<pubDate>Mon, 23 Mar 2020 13:14:27 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Գոյատևում]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://www.armgeo.am/?p=51773</guid>

					<description><![CDATA[Բնության օրենքն է, որ ուժեղը հաղթում է թույլին, արագավազը հասնում ավելի դանդաղին, մեծը՝ վախեցնում փոքրին: Սակայն ցանկացած օրենք ունի բացառություններ: Բնության այս օրենքը խախտում են թունավոր կենդանիները: Թունավոր հիմնականում հանդիպում [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Բնության օրենքն է, որ ուժեղը հաղթում է թույլին, արագավազը հասնում ավելի դանդաղին, մեծը՝ վախեցնում փոքրին: Սակայն ցանկացած օրենք ունի բացառություններ: Բնության այս օրենքը խախտում են թունավոր կենդանիները: Թունավոր հիմնականում հանդիպում են երկկենցաղների և անողնաշարավորների մեջ, սակայն հանդիպում են նաև կաթնասուններ՝ բադակտուց, խլուրդների որոշ տեսակներ: Թույնի շնորհիվ փոքրիկ սարդը կարող է տապալել իրենից մի քանի հարյուր անգամ չափսերով մեծ կաթնասունի: Օձերը թերևս, ամենառաջինն են գալիս մեր մտքին, երբ խոսքը գնում է թունավոր կենդանիների մասին: Այստեղ բացառություն չեն կազմում նաև Հայաստանի թունավոր օձերը: Օձերը, դեռ անհիշելի ժամանակներից, իրենց ուրույն տեղն են զբաղեցրել մարդկանց մշակույթում՝ նրանք էպոսների, դիցաբանությունների և կրանական այլ առածների մեջ ունեցել են իրենց մշտական դերակատարությունը, եղել պաշտամունքի առարկա, եղել դիվական ուժերի մարմնավորումը՝ «հրեշը», ում պետք է հաղթի հերոսը: Բնականաբար ցանկացած լեգենդ և ժողովրդական բանահյուսություն հենց այնպես չի առաջանում, բայց եկեք թողնենք դա մի կողմ և խոսենք հարցի գիտական կողմի մասին:</p>
<p>Երկրագնդում տարեկան մոտ կես միլիոն մարդ է ենթարկվում թունավոր օձերի հարձակման, և նրանցից մոտ 30-40 հազարը մահանում  է:</p>
<div id="attachment_51788" style="width: 1210px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2018/02/72963215_2674557459303617_2082476088159633408_o.jpg?ssl=1"><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-51788" class="wp-image-51788 size-full" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2018/02/72963215_2674557459303617_2082476088159633408_o.jpg?resize=1200%2C800&#038;ssl=1" alt="Հայաստանի թունավոր օձերը / հայկական իժ" width="1200" height="800" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2018/02/72963215_2674557459303617_2082476088159633408_o.jpg?w=1200&amp;ssl=1 1200w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2018/02/72963215_2674557459303617_2082476088159633408_o.jpg?resize=300%2C200&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2018/02/72963215_2674557459303617_2082476088159633408_o.jpg?resize=1030%2C687&amp;ssl=1 1030w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2018/02/72963215_2674557459303617_2082476088159633408_o.jpg?resize=768%2C512&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2018/02/72963215_2674557459303617_2082476088159633408_o.jpg?resize=705%2C470&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2018/02/72963215_2674557459303617_2082476088159633408_o.jpg?resize=450%2C300&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /></a><p id="caption-attachment-51788" class="wp-caption-text">Հայաստանի թունավոր օձերը / Հայկական իժ</p></div>
<p>Օձերը երբեք մարդկանց վրա նախահարձակ չեն լինում, ընդհակառակը, խուսափում են մարդկանցից: Խայթում են միայն ինքնապաշտպանության նպատակով, երբ մարդիկ անզգուշորեն տրորում են օձին, կամ պարզապես չափից շատ մոտենում նրանց: Սա առավել արդիական է լինում, երբ մայր օձը պաշտպանում է ձվերը:</p>
<p>Հաճախ, օրվա շոգ ժամերին, օձերը թաքնվում են թփերի, քարերի տակ, ժայռերի արանքում: Արշավականը կամ հողագործ գյուղացին չի նկատում և քայլելիս ոտքը դնում է օձի կողքին: Այս պարագայում խայթոցը օձի բնական արձագանքն է, իսկ մեղավորը՝ մարդը: Հիմնականում օձերը զգուշացնում են իրենց ներկայության մասին՝ հանելով բնորոշ ֆշշոցը: Այդ ձայնը նրանք հանում են թեփուկների միջոցով: Մարմնի իրար կպած գալարները շարժելիս՝ թեփուկների շփումից առաջանում է այդ բնորոշ ձայնը: Կա իժերի մի տեսակ՝ կոչվում են շառաչող օձեր, որոնք պոչի ծայրին ունեն ձևափոխված թեփուկներից կազմված բոժոժներ: Օձը թափահարում է պոչը և բոժոժներով արձակում բնորոշ շառաչող ձայնը, որտեղից էլ ստացել է այդ անվանումը:</p>
<div style=' margin-top:30px; margin-bottom:30px;'  class='hr hr-custom hr-center hr-icon-yes  '><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#424242;' ><span class='hr-inner-style'></span></span><span class='av-seperator-icon' style='color:#424242;' aria-hidden='true' data-av_icon='' data-av_iconfont='entypo-fontello'></span><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#424242;' ><span class='hr-inner-style'></span></span></div>
<h3>Օձի թույնը և դրա ազդեցությունը</h3>
<p>Օձերի թույնը դեղնավուն, թափանցիկ հեղուկ է, որը արտադրվում է զույգ թունավոր գեղձերում: Չորացրած վիճակում օձի թույնը պահպանում է իր թունավոր հատկությունը տասնյակ տարիներ:</p>
<p>Օձերի թույները բաժանվում են երեք մեծ խմբի՝</p>
<h4>Նեյրոտոքսին</h4>
<p>Խոցում է զոհի նյարդային համակարգը: Ուղեղից և ոնղուղեից նյարդային ազդակները դադարում են հասնել սիրտ, թոքեր, մկաններ: Զոհը պարալիզացվում է և չի կարողանում շարժվել: Հիմնականում մահանում  է շնչահեղձությունից կամ սրտի կանգից: Նեյրոտքսինով զինված օձերից են՝ կոբրաների մեծամասնությունը՝ թագավորական կոբրայի գլխավորությամբ և ծովային օձերի մեծամասնությունը:</p>
<div id="attachment_28923" style="width: 1610px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2018/02/snake_venom.jpg?ssl=1"><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-28923" class="size-full wp-image-28923" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2018/02/snake_venom.jpg?resize=1500%2C1000&#038;ssl=1" alt="օձի թույն" width="1500" height="1000" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2018/02/snake_venom.jpg?w=1600&amp;ssl=1 1600w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2018/02/snake_venom.jpg?resize=300%2C200&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2018/02/snake_venom.jpg?resize=768%2C512&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2018/02/snake_venom.jpg?resize=1030%2C687&amp;ssl=1 1030w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2018/02/snake_venom.jpg?resize=1500%2C1000&amp;ssl=1 1500w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2018/02/snake_venom.jpg?resize=705%2C470&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2018/02/snake_venom.jpg?resize=450%2C300&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 1500px) 100vw, 1500px" /></a><p id="caption-attachment-28923" class="wp-caption-text">Օձի թույն</p></div>
<h4>Հեմոտոքսին</h4>
<p>Խոցում է արյան մեջ էրիթրոցիտները՝ ոչնչացնելով դրանք: Սրա արդյունքում արյունը մակարդվում է անոթներում, առաջանում է հեմոլիզ, հեմոգլոբինը անջատվում է արյան պլազմայից, ինչի արդյունքում խախտվում է օրգանիզմի սնուցումը՝ հանգեցնելով մահվան: Հեմոտոքսինով զինված օձերից են իժերի մեծամասնությունը՝ այդ թվում Հայաստանում հանդիպող չորսը տեսակի իժերը, որոշ կոբրաներ, Տրոպիկական շառաչող օձը:</p>
<h4>Ցիտոտոքսին</h4>
<p>Թերևս այս եռյակից ամենասարսափելին է: Ցիտոտոքսինը սպանում է խոցված բջիջները, տուժածի մոտ սկսվում է մեռուկացում և քայքայում: Այլ կերպ ասած սա օգնում է, որպեսզի օձի զոհը սկսի «մարսվել»՝  մինչև նրան կուլ տալը: Ի վերջո զոհը վերածվում է դոնդողանման զանգվածի, ինչը հեշտացնում է օձին կուլ տալ, և արդեն ներսում, մարսել այն: Ցիտոտոքսինով են զինված թագավորական մամբան՝ աշխարհի ամենավտանգավոր օձերից մեկը և որոշ կոբրաներ:</p>
<p>Սակայն պարտադիր չէ, որ օձը զինված լինի միայն մեկ որոշոկի տեսակի թույնով: Շատ հաճախ նույն տեսակը կարող է իր զինանոցում ունենալ մի քանի տեսակի թույներից բաղկացած կոկտեյլ, ինչն առավել մահացու է դարձնում նրան:</p>
<p>Հայաստանի թունավոր օձերը չորսն են, չորսն էլ իժերի ընտանիքից: Դրանք են՝ հայկական իժ, Հայկական լեռնատափաստանային իժ, Դարևսկու իժ և Գյուրզա:</p>
<div id="attachment_50477" style="width: 1210px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/13418642_1101739939883534_731998441447745902_o.jpg?ssl=1"><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-50477" class="size-full wp-image-50477" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/13418642_1101739939883534_731998441447745902_o.jpg?resize=1200%2C800&#038;ssl=1" alt="Դարևսկու իժ" width="1200" height="800" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/13418642_1101739939883534_731998441447745902_o.jpg?w=1200&amp;ssl=1 1200w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/13418642_1101739939883534_731998441447745902_o.jpg?resize=300%2C200&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/13418642_1101739939883534_731998441447745902_o.jpg?resize=1030%2C687&amp;ssl=1 1030w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/13418642_1101739939883534_731998441447745902_o.jpg?resize=768%2C512&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/13418642_1101739939883534_731998441447745902_o.jpg?resize=705%2C470&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/13418642_1101739939883534_731998441447745902_o.jpg?resize=450%2C300&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /></a><p id="caption-attachment-50477" class="wp-caption-text">Հայաստանի թունավոր օձերը / Դարևսկու իժ</p></div>
<p>Չնայած չորսն էլ թունավոր են, մարդու համար առավել մեծ վտանգ ներկայացնում է Գյուրզան: Այն զինված է ուժեղ հեմոտոքսինով, որը խոցում է նույնիսկ հասուն մարդուն: Հանդիպում է գրեթե բոլոր մարզերում, բացի Գեղարքունիքի մարզից: Տարածված է նախալեռնային և ցածր լեռնային տարածքներում, տափաստաններում, կիսատափաստաններում, կիսանապատաներում և նոսրանտառներում:</p>
<div style=' margin-top:30px; margin-bottom:30px;'  class='hr hr-custom hr-center hr-icon-yes  '><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#424242;' ><span class='hr-inner-style'></span></span><span class='av-seperator-icon' style='color:#424242;' aria-hidden='true' data-av_icon='' data-av_iconfont='entypo-fontello'></span><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#424242;' ><span class='hr-inner-style'></span></span></div>
<h4>Թույնի տեղային ազդեցությունը</h4>
<p>Խայթոցից անմիջապես հետո դեռևս ուժեղ ցավ չի լինում, սակայն 10-15 րոպե հետո առաջանում է ուժեղ և այրող բնույթի ցավ: Խայթած հատվածն այտուցվում է կամ ուռում և սկսում է տարածվել: Վերջույթն իր ծավալով կարող է երկու անգամ մեծանալ:</p>
<p>Առավել վտանգավոր են պարանոցի և գլխի շրջանի խայթոցները, քանի որ այտուցի կամ ուռածության հետևանքով կարող է առաջանալ շնչուղիների անցանելիության խանգարում, և մարդը կարող է խեղդվել:  Սրանք թույնի տեղային ազդեցություններն են:</p>
<h4>Թույնի ընդհանուր ազդեցությունը</h4>
<p>Ինչպես նշեցինք իժերի թույնը ազդում է էրիթրոցիթների վրա՝ ջախջախելով դրանք: Տուժածի մոտ առաջ է գալիս գլխապտույտ, սրտխառնոց, փսխում, ծարավի զգացում, բերանի չորություն, փորլուծություն, ընդհանուր թուլություն, քնկոտություն, արյունահոսություն քթից, երբեմն էլ ժամանակավոր կուրություն: Տուժածն ընկնում է ծանր վիճակի մեջ, որն անվանում են շոկային վիճակ:</p>
<div style=' margin-top:30px; margin-bottom:30px;'  class='hr hr-custom hr-center hr-icon-yes  '><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#424242;' ><span class='hr-inner-style'></span></span><span class='av-seperator-icon' style='color:#424242;' aria-hidden='true' data-av_icon='' data-av_iconfont='entypo-fontello'></span><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#424242;' ><span class='hr-inner-style'></span></span></div>
<h3>Առաջին օգնություն</h3>
<p>Ոչ թունավոր օձերի խայթոցների դեպքում վերքը լվացեք և մշակեք յոդով, տեղադրեք վիրակապ: 99.9% դեպքերում ամեն ինչ ընթանում է առանց բարդությունների:</p>
<p>Իսկ եթե խայթել է թունավոր օձը, ապա պետք է․</p>
<ul>
<li>Նախ և առաջ հետ քաշվել, քանի որ օձը կարող է կրկին հարձակվել և կրկին խայթել:</li>
<li>Պահպանել հանգստություն և խուճապի չմատնվել: Սա վերաբերում է և՛ տուժածին, և՛ օգնություն ցուցաբերողին: Հիշե՛ք՝ օձի խայթոցից ոչ ոք անմիջապես չի մահանում: <span style="color: #ff9900;"><a style="color: #ff9900;" href="https://www.armgeo.am/armenian-snakes/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">Հայաստանի օձերի</a></span> դեպքում դուք ունեք մի քանի ժամ, մինչև թույնը կսկսի ազդել: Այնպես որ դուք բավականաչափ ժամանակ ունեք տուժածին և՛ օգնություն ցուցաբերելու, և՛ հիվանդանոց տեղափոխելու համար:</li>
</ul>
<div id="attachment_51914" style="width: 1210px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/hqdefault.jpg?ssl=1"><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-51914" class="size-full wp-image-51914" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/hqdefault.jpg?resize=1200%2C800&#038;ssl=1" alt="Հայաստանի թունավոր օձերը" width="1200" height="800" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/hqdefault.jpg?w=1200&amp;ssl=1 1200w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/hqdefault.jpg?resize=300%2C200&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/hqdefault.jpg?resize=1030%2C687&amp;ssl=1 1030w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/hqdefault.jpg?resize=768%2C512&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/hqdefault.jpg?resize=705%2C470&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/hqdefault.jpg?resize=450%2C300&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /></a><p id="caption-attachment-51914" class="wp-caption-text">Հայաստանի թունավոր օձերը</p></div>
<ul>
<li>Եթե շրջակայքում այլ մարդիկ կան, ապա որևէ մեկին ուղարկեք ահազանգելու: Ձեզ մոտ անպայման նշեք խայթվելու ժամը:</li>
<li>Անհապաղ սկսեք արտածծել թույնը: Իհարկե, դա դժվար գործողություն է, սակայն հիշեք, որ 5 րոպե արտածծելու ընթացքում կարելի է հեռացնել թույնի կեսը:</li>
</ul>
<div style=' margin-top:30px; margin-bottom:30px;'  class='hr hr-custom hr-center hr-icon-yes  '><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#424242;' ><span class='hr-inner-style'></span></span><span class='av-seperator-icon' style='color:#424242;' aria-hidden='true' data-av_icon='' data-av_iconfont='entypo-fontello'></span><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#424242;' ><span class='hr-inner-style'></span></span></div>
<h3>Ինչպե՞ս կատարել արտածծումը</h3>
<p>Արտածծելու համար ծալքի ձևով բռնեք խայթված մասը և այնպես սեղմեք, որ խայթած երկու վերքերից երևան արյան կաթիլներ: Այնուհետև 10-15 րոպեի ընթացքում արտածծեք առավելագույն քանակությամբ արյուն և անընդհատ թքեք: Վերջում բերանը ողողեք ջրով: Հաշվի առեք, որ արյան միջոցով տուժածից ձեզ կարող են փոխանցվել տարբեր վարակներ՝ հեպատիտ, ՁԻԱՀ և այլն: Նաև հաշվի առեք, որ եթե բերանի խոռոչում ունեք բաց վերք կամ վնասված ատամ, ապա արտածծած թույնը կարող է ձեզ նույնպես խոցել: Սակայն խուճապահար նույնպես չարժի լինել, քանի որ թույնն ազդում է միայն արյան մեջ հատնվելու դեպքում: Այնպես որ, եթե արտածծած զանգվածը պատահաբար կուլ գնա, ոչ մի վնաս չի պատճառի ստամոքսում:</p>
<div id="attachment_51922" style="width: 1210px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/content-1473951836-myth-you-can-suck-the-venom-out-of-a-snakebite.jpg?ssl=1"><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-51922" class="size-full wp-image-51922" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/content-1473951836-myth-you-can-suck-the-venom-out-of-a-snakebite.jpg?resize=1200%2C800&#038;ssl=1" alt="Հայաստանի թունավոր օձերը" width="1200" height="800" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/content-1473951836-myth-you-can-suck-the-venom-out-of-a-snakebite.jpg?w=1200&amp;ssl=1 1200w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/content-1473951836-myth-you-can-suck-the-venom-out-of-a-snakebite.jpg?resize=300%2C200&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/content-1473951836-myth-you-can-suck-the-venom-out-of-a-snakebite.jpg?resize=1030%2C687&amp;ssl=1 1030w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/content-1473951836-myth-you-can-suck-the-venom-out-of-a-snakebite.jpg?resize=768%2C512&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/content-1473951836-myth-you-can-suck-the-venom-out-of-a-snakebite.jpg?resize=705%2C470&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/content-1473951836-myth-you-can-suck-the-venom-out-of-a-snakebite.jpg?resize=450%2C300&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /></a><p id="caption-attachment-51922" class="wp-caption-text">Պաշտպանություն թունավոր օձերից</p></div>
<p>Եթե ինչ-ինչ պատճառներով հնարավոր չէ արտածծել թույնը, ապա 5 րոպեի ընթացքում սեղմեք խայթած մասի շուրջը, որպեսզի արյունը դուրս հոսի վերքից: Ոչ մի դեպքում չի կարելի սեղմել վերքի վրա: Այս գործողությունը ևս թույլ է տալիս որոշ չափով հեռացնել թույնը: Սեղմելը դադարեցրեք, երբ վերքից դադարի արյուն դուրս գալ:</p>
<div style=' margin-top:30px; margin-bottom:30px;'  class='hr hr-custom hr-center hr-icon-yes  '><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#424242;' ><span class='hr-inner-style'></span></span><span class='av-seperator-icon' style='color:#424242;' aria-hidden='true' data-av_icon='' data-av_iconfont='entypo-fontello'></span><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#424242;' ><span class='hr-inner-style'></span></span></div>
<h4>Անպայման պառկեցրեք տուժածին</h4>
<ul>
<li>Տուժածին պառկեցրեք կողքային անվտանգ դիրքում՝ սաղմնային դիրքով:</li>
<li>Ոչ մի դեպքում նրան թույլ չտաք շատ շարժվել, կտրուկ շարժումներ անել, խայթված վերջույթը թափահարել, ինչպես նաև փորձել բռնել և սպանել խայթած օձին:</li>
<li>Խայթված վերջույթը պետք է սրտի մակարդակից ներքև գտնվի, որպեսզի դժվարացնենք արյան հոսքը դեպի սիրտ:</li>
<li>Ախտահանեք խայթած հատվածը ջրածնի պերօքսիդով:</li>
<li>Ախտահանելուց հետո սեղմող վիրակապ դրեք ստերիլ բինտից: Ոչ մի դեպքում չտեղադրեք լարան, դա միայն կվնասի տուժածին:</li>
</ul>
<div style=' margin-top:30px; margin-bottom:30px;'  class='hr hr-custom hr-center hr-icon-yes  '><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#424242;' ><span class='hr-inner-style'></span></span><span class='av-seperator-icon' style='color:#424242;' aria-hidden='true' data-av_icon='' data-av_iconfont='entypo-fontello'></span><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#424242;' ><span class='hr-inner-style'></span></span></div>
<h4>Տուժածը չպետք է շարժվի</h4>
<ul>
<li>Տուժածը չպետք է շարժվի, այլապես թույնն արագ կտարածվի ողջ մարմնով: Իսկ եթե, այնուամենայնիվ, նա ստիպված է շարժվել, ապա դա պետք է արվի հնարավորինս հանդարտ, առանց խուճապի և կտրուկ շարժումների, որպեսզի լրացուցիչ սթրեսի չենթարկվի:</li>
<li>Հանգստացրեք տուժածին, քանի որ նյարդային, գրգռված վիճակի ժամանակ սիրտն արագ է աշխատում և նպաստում, որ թույնն ավելի արագ տարածվի ողջ մարմնով:</li>
</ul>
<div id="attachment_51925" style="width: 1210px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/aid345753-728px-treat-a-snake-bite-step-5-version-4.jpg?ssl=1"><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-51925" class="size-full wp-image-51925" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/aid345753-728px-treat-a-snake-bite-step-5-version-4.jpg?resize=1200%2C800&#038;ssl=1" alt="Հայաստանի թունավոր օձերը" width="1200" height="800" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/aid345753-728px-treat-a-snake-bite-step-5-version-4.jpg?w=1200&amp;ssl=1 1200w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/aid345753-728px-treat-a-snake-bite-step-5-version-4.jpg?resize=300%2C200&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/aid345753-728px-treat-a-snake-bite-step-5-version-4.jpg?resize=1030%2C687&amp;ssl=1 1030w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/aid345753-728px-treat-a-snake-bite-step-5-version-4.jpg?resize=768%2C512&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/aid345753-728px-treat-a-snake-bite-step-5-version-4.jpg?resize=705%2C470&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/aid345753-728px-treat-a-snake-bite-step-5-version-4.jpg?resize=450%2C300&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /></a><p id="caption-attachment-51925" class="wp-caption-text">Պաշտպանություն թունավոր օձերից</p></div>
<ul>
<li>Հանեք տուժածի վրայից բոլոր ճնշող իրերը և զարդերը՝ ժամացույցը, մատանիները, ապարանջանները, ինչպես նաև նեղ հագուստը, քանի որ այտուցը կամ ուռածությունը կարող է զարգանալ շատ արագ, և տարածվել:</li>
<li>Տուժածին մեծ քանակությամբ հեղուկներ տվեք՝ ջուր, հյութեր, հանքային ջուր:</li>
<li>Անընդհատ հետևեք տուժածի գիտակցությանը, շնչառությանը և սրտի աշխատանքին կամ անոթազարկին:</li>
</ul>
<div style=' margin-top:30px; margin-bottom:30px;'  class='hr hr-custom hr-center hr-icon-yes  '><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#424242;' ><span class='hr-inner-style'></span></span><span class='av-seperator-icon' style='color:#424242;' aria-hidden='true' data-av_icon='' data-av_iconfont='entypo-fontello'></span><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#424242;' ><span class='hr-inner-style'></span></span></div>
<h3>Առաջին օգնություն ցուցաբերելիս պետք է հիշել</h3>
<p>Օձի հարձակման ժամանակ մարդիկ հիմնականում մահանում են ոչ թե բուն խայթոցից, այլ սխալ կերպով ցուցաբերած օգնությունից:</p>
<p>Այդ պատճառով օգնություն ցուցաբերելիս հիշեք.</p>
<ul>
<li>Չի կարելի խայթած վերջույթին՝ վերքից վերև, լարան դնել:</li>
<li>Լարան դնելը ոչ միայն չի օգնում, այլև ավելի է ծանրացնում տուժածի վիճակը: Լարանը կարող է պատճառ դառնալ, որ բժիշկները, տուժածի կյանքը փրկելու համար, ստիպված լինեն ոտքը կամ ձեռքը կտրել:</li>
<li>Չի կարելի ծակծկել կամ կտրվածքներ անել խայթոցի շրջանում: Դա բերում է արյունահոսության, որի հետևանքով տուժածի վիճակը կարող է ավելի վատանալ: Բացի այդ կարող են վնասվել նյարդեր, զարկերակներ, ջլեր, իսկ վերքը կարող է թարախակալվել:</li>
<li>Չի կարելի այրել խայթոցի շրջանը շիկացած մետաղով կամ լուցկով, քանի որ այն ոչ միայն չի օգնում, այլև առաջացնում է շատ ուշ լավացող վերքեր:</li>
</ul>
<div id="attachment_51928" style="width: 1210px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/Snake-Bites-1.jpg?ssl=1"><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-51928" class="size-full wp-image-51928" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/Snake-Bites-1.jpg?resize=1200%2C800&#038;ssl=1" alt="Հայաստանի թունավոր օձերը" width="1200" height="800" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/Snake-Bites-1.jpg?w=1200&amp;ssl=1 1200w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/Snake-Bites-1.jpg?resize=300%2C200&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/Snake-Bites-1.jpg?resize=1030%2C687&amp;ssl=1 1030w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/Snake-Bites-1.jpg?resize=768%2C512&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/Snake-Bites-1.jpg?resize=705%2C470&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/Snake-Bites-1.jpg?resize=450%2C300&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /></a><p id="caption-attachment-51928" class="wp-caption-text">Հայաստանի թունավոր օձերը</p></div>
<ul>
<li>Չի կարելի սառույց դնել խայթոցի վրա: Այն կարող է հանգեցնել ցրտահարության և պարզապես անիմաստ գործողություն է, որը ժամանակ է խլում: Իսկ ժամանակը նման դեպքերում ամենակարևոր ռեսուրսն է:</li>
<li>Չի կարելի տուժածին ալկոհոլ առաջարկել:</li>
<li>Չի կարելի տուժածին տալ ուժեղ ազդող դեղամիջոցներ, քանի որ դրանք թույլ չեն տա ճիշտ գնահատել վիճակը, երբ բժիշկները հիվանդանոցում տուժածին հետազոտեն:</li>
<li>Որպես ցավազրկող կարելի է տալ միայն Անալգին կամ Պարացետամոլ:</li>
</ul>
<div style=' margin-top:30px; margin-bottom:30px;'  class='hr hr-custom hr-center hr-icon-yes  '><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#424242;' ><span class='hr-inner-style'></span></span><span class='av-seperator-icon' style='color:#424242;' aria-hidden='true' data-av_icon='' data-av_iconfont='entypo-fontello'></span><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#424242;' ><span class='hr-inner-style'></span></span></div>
<h3>Ինչպե՞ս խուսափել օձերի խայթոցներից</h3>
<ol>
<li>Օձերի խայթոցներն ավելի շատ հանդիպում են գարնանը, երբ քնից արթնանալուց հետո, օձերը սոված են և ակտիվ որս են անում:</li>
<li>Թունավոր օձերը վարում են մթնշաղային կյանք՝ ցերեկվա շոգին թաքնվում են ժայռերի ճեղքերում, կրծողների բներում, լքված հողային շինություններում, իսկ երեկոյան դուրս են գալիս որսի: Իսկ ոչ թունավոր օձերը ակտիվ են ցերեկը:</li>
</ol>
<div style=' margin-top:30px; margin-bottom:30px;'  class='hr hr-custom hr-center hr-icon-yes  '><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#424242;' ><span class='hr-inner-style'></span></span><span class='av-seperator-icon' style='color:#424242;' aria-hidden='true' data-av_icon='' data-av_iconfont='entypo-fontello'></span><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#424242;' ><span class='hr-inner-style'></span></span></div>
<h3>Ի՞նչ անել, եթե դուք առաջինն եք տեսել օձին</h3>
<ul>
<li>Նախ պետք չէ վախենալ, կարելի է նայել, սակայն ոչ մի դեպքում ձեռք չտալ և չսպանել: Օձին հնարավորություն տվեք հեռանալ: Եթե այն չի հեռանում, հեռացեք ինքներդ: Պետք է հակառակ ուղղությամբ հեռանալ՝ ոչ թե վազելով, այլ շատ դանդաղ:</li>
<li>Ինչպես նշել ենք, օձերը լսում են հողի ցնցումներն ու տատանումները: Ուստի, եթե քայլում եք այնպիսի վայրերով, որտեղ կարող են օձեր լինել, ապա վերցրեք ծանր փայտ և ամեն քայլի հետ հարվածեք հողին:</li>
</ul>
<div id="attachment_40725" style="width: 1210px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2019/10/IMG_6989.jpg?ssl=1"><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-40725" class="wp-image-40725 size-full" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2019/10/IMG_6989.jpg?resize=1200%2C800&#038;ssl=1" alt="" width="1200" height="800" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2019/10/IMG_6989.jpg?w=1200&amp;ssl=1 1200w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2019/10/IMG_6989.jpg?resize=300%2C200&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2019/10/IMG_6989.jpg?resize=768%2C512&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2019/10/IMG_6989.jpg?resize=1030%2C687&amp;ssl=1 1030w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2019/10/IMG_6989.jpg?resize=705%2C470&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2019/10/IMG_6989.jpg?resize=450%2C300&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /></a><p id="caption-attachment-40725" class="wp-caption-text">Արշավելիս զգուշացեք օձերից</p></div>
<ul>
<li>Ավելի հաճախ օձերը խայթում են հատապտուղներ, սունկ և ցախ հավաքելիս, խոտ հնձելիս, խարույկի մոտ քնելիս և այլն: Այդ պատճառով մինչ հատապտուղը կամ սունկը պոկելը խորհուրդ է տրվում խոտերին փայտով հարվածել:</li>
<li>Արշավների ժամանակ անհրաժեշտ է հագնել երկարաճիթ հաստ կաշվից <span style="color: #ff9900;"><a style="color: #ff9900;" href="https://www.armgeo.am/hiking-boots/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">արշավային կոշիկներ</a></span>, հաստ պաշտպանիչ ուժեղացումներով <span style="color: #ff9900;"><a style="color: #ff9900;" href="https://www.armgeo.am/hiking-pants/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">արշավային տաբատ</a></span> և <span style="color: #ff9900;"><a style="color: #ff9900;" href="https://www.armgeo.am/hiking-gaiters/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">զանգապան</a></span>: Հանդերձանքի այսպիսի համադրությունը պետք է հիմնականում ապահովի բավարար պաշտպանություն իժերից:</li>
<li>Քարքարոտ, ժայռոտ հատվածներով, թփուտների, բարձր խոտի միջով անցնելիս, տապալված ծառերի կամ կոճղերի վրա կանգնելիս ուշադիր եղեք: Ցերեկվա շոգ ժամերին օձերն այսպիսի վայրերում են պատսպարվում:</li>
<li>Եվս մի խորհուրդ՝ մի դիպչեք հենց նոր սպանված օձի գլխին, թեկուզ այն պոկված լինի մարմնից: Պոկված գլխի մեջ դեռ երկար ժամանակ նյարդային իմպուլսներ են մնում և այն կարող է շարժվել և խայթել:</li>
</ul>
<div style=' margin-top:30px; margin-bottom:30px;'  class='hr hr-custom hr-center hr-icon-yes  '><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#424242;' ><span class='hr-inner-style'></span></span><span class='av-seperator-icon' style='color:#424242;' aria-hidden='true' data-av_icon='' data-av_iconfont='entypo-fontello'></span><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#424242;' ><span class='hr-inner-style'></span></span></div>
<p>Հայաստանի թերևս բոլոր խոշոր բուժ. հաստատություններում առկա է անտիգյուրզին շիճուկը, որը հիմնականում բավարար հակաթույն է Գյուրզայի, Դարևսկու և Լեռնատափաստանային իժերի դեմ: Իր բաղադրությամբ տարբերվում է Հայկական իժի թույնը: Ինչը բարդույթներ կարող է առաջացնել, քանի որ մինչև համապատասխան հակաթույներ ներարկելը, պետք է պարզել, թե ի՞նչ օձ է ձեզ խայթել:</p>
<div id="attachment_51919" style="width: 1210px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/aid5006170-728px-treat-a-cat-for-snakebite-step-12.jpg?ssl=1"><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-51919" class="size-full wp-image-51919" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/aid5006170-728px-treat-a-cat-for-snakebite-step-12.jpg?resize=1200%2C800&#038;ssl=1" alt="Հայաստանի թունավոր օձերը" width="1200" height="800" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/aid5006170-728px-treat-a-cat-for-snakebite-step-12.jpg?w=1200&amp;ssl=1 1200w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/aid5006170-728px-treat-a-cat-for-snakebite-step-12.jpg?resize=300%2C200&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/aid5006170-728px-treat-a-cat-for-snakebite-step-12.jpg?resize=1030%2C687&amp;ssl=1 1030w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/aid5006170-728px-treat-a-cat-for-snakebite-step-12.jpg?resize=768%2C512&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/aid5006170-728px-treat-a-cat-for-snakebite-step-12.jpg?resize=705%2C470&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/aid5006170-728px-treat-a-cat-for-snakebite-step-12.jpg?resize=450%2C300&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /></a><p id="caption-attachment-51919" class="wp-caption-text">Հայաստանի թունավոր օձերը</p></div>
<p>Այդ իսկ պատճառով շատ կարևոր է, որպեսզի, հնարավորության դեպքում բժիշկներին նկարագրվի, թե ի՞նչ օձ է խայթել: Ապահովելով սեփական անվտանգությունը՝ փորձեք նկարել օձին: Օձին սպանել չի կարելի, քանի որ բոլոր օձերը շատ կարևոր դեր ունեն էկոլոգիայի մեջ, իսկ նրանց մեծ մասը նաև Կարմիր գրքում է գրանցված՝ Դարևսկու իժն ընդհանրապես կրիտիկական վիճակում է գտնվում:</p>
<p>Մի՛ սպանեք օձերին, դժբախտ դեպքերից խուսափելու համար բավական է զգուշացնել օձին ձեր մոտենալու մասին: Մեծ խմբերով մեկ շարք կազմած քայլելիս՝ դուք գրեթե ամբողջովին ապահովագրում եք ձեզ օձի հետ առերեսումից:</p>
<div  class='hr hr-default  '><span class='hr-inner ' ><span class='hr-inner-style'></span></span></div>
<p><em>Սույն հոդվածի հեղինակային իրավունքը պատկանում է armgeo.am կայքին։ Հոդվածի բովանդակությունը կարող է մեջբերվել, օգտագործվել այլ կայքերում, միայն ակտիվ հղում պարունակելով դեպի սկզբնաղբյուրը:</em></p>
<div  class='hr hr-default  '><span class='hr-inner ' ><span class='hr-inner-style'></span></span></div>
<h2>Բլոգ Հայաստանի մասին</h2>
<div  data-autoplay=''  data-interval='5'  data-animation='fade'  data-show_slide_delay='90'  class='avia-content-slider avia-content-grid-active avia-content-slider3 avia-content-slider-odd  ' ><div class='avia-content-slider-inner'><div class='slide-entry-wrap'><article class='slide-entry flex_column  post-entry post-entry-109438 slide-entry-overview slide-loop-1 slide-parity-odd  av_one_third first real-thumbnail' ><a href='https://www.armgeo.am/5165-vs-5137/' data-rel='slide-3' class='slide-image' title=''><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" width="495" height="400" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2026/02/ararat-glxavor-1.jpg?resize=495%2C400&#038;ssl=1" class="attachment-portfolio size-portfolio wp-post-image" alt="Արարատ 5165" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2026/02/ararat-glxavor-1.jpg?resize=495%2C400&amp;ssl=1 495w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2026/02/ararat-glxavor-1.jpg?resize=845%2C684&amp;ssl=1 845w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2026/02/ararat-glxavor-1.jpg?resize=120%2C97&amp;ssl=1 120w" sizes="auto, (max-width: 495px) 100vw, 495px" /></a><div class='slide-content'><header class="entry-content-header"><h3 class='slide-entry-title entry-title' ><a href='https://www.armgeo.am/5165-vs-5137/' title='Մասիսի բարձրությունը՝ 5165 թե՞  5137'>Մասիսի բարձրությունը՝ 5165 թե՞  5137</a></h3><span class="av-vertical-delimiter"></span></header></div><footer class="entry-footer"></footer></article><article class='slide-entry flex_column  post-entry post-entry-103654 slide-entry-overview slide-loop-2 slide-parity-even  av_one_third  real-thumbnail' ><a href='https://www.armgeo.am/mount-ararat/' data-rel='slide-3' class='slide-image' title=''><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" width="495" height="400" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2025/08/ararat-abl1.jpg?resize=495%2C400&#038;ssl=1" class="attachment-portfolio size-portfolio wp-post-image" alt="Արարատ լեռ" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2025/08/ararat-abl1.jpg?resize=495%2C400&amp;ssl=1 495w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2025/08/ararat-abl1.jpg?resize=845%2C684&amp;ssl=1 845w" sizes="auto, (max-width: 495px) 100vw, 495px" /></a><div class='slide-content'><header class="entry-content-header"><h3 class='slide-entry-title entry-title' ><a href='https://www.armgeo.am/mount-ararat/' title='Արարատ լեռ'>Արարատ լեռ</a></h3><span class="av-vertical-delimiter"></span></header></div><footer class="entry-footer"></footer></article><article class='slide-entry flex_column  post-entry post-entry-103350 slide-entry-overview slide-loop-3 slide-parity-odd  av_one_third  real-thumbnail' ><a href='https://www.armgeo.am/armenian-mountains-as-humans/' data-rel='slide-3' class='slide-image' title=''><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" width="495" height="400" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2025/08/mardler.jpg?resize=495%2C400&#038;ssl=1" class="attachment-portfolio size-portfolio wp-post-image" alt="Հայաստանի լեռները մարդկային կերպարանքով" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2025/08/mardler.jpg?resize=495%2C400&amp;ssl=1 495w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2025/08/mardler.jpg?resize=300%2C243&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2025/08/mardler.jpg?resize=845%2C684&amp;ssl=1 845w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2025/08/mardler.jpg?resize=450%2C365&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 495px) 100vw, 495px" /></a><div class='slide-content'><header class="entry-content-header"><h3 class='slide-entry-title entry-title' ><a href='https://www.armgeo.am/armenian-mountains-as-humans/' title='Հայաստանի լեռները որպես մարդիկ'>Հայաստանի լեռները որպես մարդիկ</a></h3><span class="av-vertical-delimiter"></span></header></div><footer class="entry-footer"></footer></article></div><div class='slide-entry-wrap'><article class='slide-entry flex_column  post-entry post-entry-90974 slide-entry-overview slide-loop-4 slide-parity-odd  av_one_third first real-thumbnail' ><a href='https://www.armgeo.am/the-roof-of-africa/' data-rel='slide-3' class='slide-image' title=''><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" width="495" height="400" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2024/11/IMG_7818.jpg?resize=495%2C400&#038;ssl=1" class="attachment-portfolio size-portfolio wp-post-image" alt="Վերելք Կիլիմանջարո" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2024/11/IMG_7818.jpg?resize=495%2C400&amp;ssl=1 495w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2024/11/IMG_7818.jpg?resize=845%2C684&amp;ssl=1 845w" sizes="auto, (max-width: 495px) 100vw, 495px" /></a><div class='slide-content'><header class="entry-content-header"><h3 class='slide-entry-title entry-title' ><a href='https://www.armgeo.am/the-roof-of-africa/' title='Կիլիմանջարո. Աֆրիկայի «կտուրին»'>Կիլիմանջարո. Աֆրիկայի «կտուրին»</a></h3><span class="av-vertical-delimiter"></span></header></div><footer class="entry-footer"></footer></article><article class='slide-entry flex_column  post-entry post-entry-90128 slide-entry-overview slide-loop-5 slide-parity-even  av_one_third  real-thumbnail' ><a href='https://www.armgeo.am/mediamax-interview-with-tigran-varag/' data-rel='slide-3' class='slide-image' title=''><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" width="495" height="400" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2024/10/mediamax.jpg?resize=495%2C400&#038;ssl=1" class="attachment-portfolio size-portfolio wp-post-image" alt="Mediamax-ի հարցազրույցը Տիգրան Վարագի հետ" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2024/10/mediamax.jpg?resize=495%2C400&amp;ssl=1 495w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2024/10/mediamax.jpg?resize=845%2C684&amp;ssl=1 845w" sizes="auto, (max-width: 495px) 100vw, 495px" /></a><div class='slide-content'><header class="entry-content-header"><h3 class='slide-entry-title entry-title' ><a href='https://www.armgeo.am/mediamax-interview-with-tigran-varag/' title='Mediamax-ի հարցազրույցը Տիգրան Վարագի հետ'>Mediamax-ի հարցազրույցը Տիգրան Վարագի հետ</a></h3><span class="av-vertical-delimiter"></span></header></div><footer class="entry-footer"></footer></article><article class='slide-entry flex_column  post-entry post-entry-89045 slide-entry-overview slide-loop-6 slide-parity-odd  av_one_third  real-thumbnail' ><a href='https://www.armgeo.am/armenian-highland-7-summits/' data-rel='slide-3' class='slide-image' title=''><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" width="495" height="400" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2024/09/7-gagat.jpg?resize=495%2C400&#038;ssl=1" class="attachment-portfolio size-portfolio wp-post-image" alt="Հայկական լեռնաշխարհի «7 գագաթ» նախագիծ" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2024/09/7-gagat.jpg?resize=495%2C400&amp;ssl=1 495w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2024/09/7-gagat.jpg?resize=845%2C684&amp;ssl=1 845w" sizes="auto, (max-width: 495px) 100vw, 495px" /></a><div class='slide-content'><header class="entry-content-header"><h3 class='slide-entry-title entry-title' ><a href='https://www.armgeo.am/armenian-highland-7-summits/' title='Հայկական լեռնաշխարհի «7 գագաթ» նախագիծ'>Հայկական լեռնաշխարհի «7 գագաթ» նախագիծ</a></h3><span class="av-vertical-delimiter"></span></header></div><footer class="entry-footer"></footer></article></div><div class='slide-entry-wrap'><article class='slide-entry flex_column  post-entry post-entry-89051 slide-entry-overview slide-loop-7 slide-parity-odd  av_one_third first real-thumbnail' ><a href='https://www.armgeo.am/mount-tirinkatar-and-vishaps/' data-rel='slide-3' class='slide-image' title=''><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" width="495" height="400" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2024/09/tirinkatar-1.jpg?resize=495%2C400&#038;ssl=1" class="attachment-portfolio size-portfolio wp-post-image" alt="Տիրինկատար և «Վիշապների հովիտ»" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2024/09/tirinkatar-1.jpg?resize=495%2C400&amp;ssl=1 495w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2024/09/tirinkatar-1.jpg?resize=845%2C684&amp;ssl=1 845w" sizes="auto, (max-width: 495px) 100vw, 495px" /></a><div class='slide-content'><header class="entry-content-header"><h3 class='slide-entry-title entry-title' ><a href='https://www.armgeo.am/mount-tirinkatar-and-vishaps/' title='Տիրինկատար և «Վիշապների հովիտ»'>Տիրինկատար և «Վիշապների հովիտ»</a></h3><span class="av-vertical-delimiter"></span></header></div><footer class="entry-footer"></footer></article><article class='slide-entry flex_column  post-entry post-entry-87797 slide-entry-overview slide-loop-8 slide-parity-even  av_one_third  real-thumbnail' ><a href='https://www.armgeo.am/the-youngest-armenian-hiker-on-ararat/' data-rel='slide-3' class='slide-image' title=''><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" width="495" height="400" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2024/08/photo_5411363802177464207_y.jpg?resize=495%2C400&#038;ssl=1" class="attachment-portfolio size-portfolio wp-post-image" alt="Արարատվածներ / Վարդգես Գևորգյան" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2024/08/photo_5411363802177464207_y.jpg?resize=495%2C400&amp;ssl=1 495w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2024/08/photo_5411363802177464207_y.jpg?resize=845%2C684&amp;ssl=1 845w" sizes="auto, (max-width: 495px) 100vw, 495px" /></a><div class='slide-content'><header class="entry-content-header"><h3 class='slide-entry-title entry-title' ><a href='https://www.armgeo.am/the-youngest-armenian-hiker-on-ararat/' title='5165-ի սրտում ծնված երազանքի ճանապարհը'>5165-ի սրտում ծնված երազանքի ճանապարհը</a></h3><span class="av-vertical-delimiter"></span></header></div><footer class="entry-footer"></footer></article><article class='slide-entry flex_column  post-entry post-entry-85614 slide-entry-overview slide-loop-9 slide-parity-odd  post-entry-last  av_one_third  real-thumbnail' ><a href='https://www.armgeo.am/spring-hiking-trails/' data-rel='slide-3' class='slide-image' title=''><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" width="495" height="400" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2024/02/spring-hiking-trails-86793.jpg?resize=495%2C400&#038;ssl=1" class="attachment-portfolio size-portfolio wp-post-image" alt="Գարնանային արշավները Հայաստանում" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2024/02/spring-hiking-trails-86793.jpg?resize=495%2C400&amp;ssl=1 495w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2024/02/spring-hiking-trails-86793.jpg?resize=300%2C243&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2024/02/spring-hiking-trails-86793.jpg?resize=845%2C684&amp;ssl=1 845w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2024/02/spring-hiking-trails-86793.jpg?resize=450%2C365&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 495px) 100vw, 495px" /></a><div class='slide-content'><header class="entry-content-header"><h3 class='slide-entry-title entry-title' ><a href='https://www.armgeo.am/spring-hiking-trails/' title='Հայաստանի 5 ամենագեղեցիկ գարնանային ուղղությունները'>Հայաստանի 5 ամենագեղեցիկ գարնանային ուղղությունները</a></h3><span class="av-vertical-delimiter"></span></header></div><footer class="entry-footer"></footer></article></div></div></div>
]]></content:encoded>
					
		
		
		<post-id xmlns="com-wordpress:feed-additions:1">51773</post-id>	</item>
		<item>
		<title>Ջրի աղբյուրները լեռներում</title>
		<link>https://www.armgeo.am/sources-of-water/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[armeniangeographic]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 10 Mar 2020 12:56:18 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Գոյատևում]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://www.armgeo.am/?p=51166</guid>

					<description><![CDATA[Ջուրը կյանք է: Եթե առանց սնունդ մարդ կարող է մեկ ամիս ապրել, ապա առանց ջրի հազիվ թե գոյատևենք երեք օր: Դա դեռ երբ գտնվում եք քաղաքային պայմաններում: Իսկ լեռներում՝ քայլարշավների [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Ջուրը կյանք է: Եթե առանց սնունդ մարդ կարող է մեկ ամիս ապրել, ապա առանց ջրի հազիվ թե գոյատևենք երեք օր: Դա դեռ երբ գտնվում եք քաղաքային պայմաններում: Իսկ լեռներում՝ քայլարշավների ժամանակ, ջրազրկումը կարող է շատ ավելի արագ զարգանալ և ծանր հետևանքներ ունենալ: <span style="color: #ff9900;"><a style="color: #ff9900;" href="https://www.armgeo.am/dehydration/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">Ջրազրկման</a></span> մասին բազմիցս արդեն խոսել ենք, քանի որ այն իր ազդեցությունն ունենում է գրեթե բոլոր խնդիրներում․ կլինի <span style="color: #ff9900;"><a style="color: #ff9900;" href="https://www.armgeo.am/hypothermia/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">հիպոթերմիա</a></span>, <span style="color: #ff9900;"><a style="color: #ff9900;" href="https://www.armgeo.am/altitude-sickness/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">լեռնային հիվանդություն</a></span>, թե <span style="color: #ff9900;"><a style="color: #ff9900;" href="https://www.armgeo.am/sun-stroke/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">արևահարում</a></span>: Եթե մեկ օրանոց քայլարշավների ժամանակ մենք անհրաժեշտ ջրի պաշարը կարող ենք վերցնել մեզ հետ, ապա մի քանի օրանոց երթուղիների վրա պետք է մտածենք, թե ինչպես ենք գտնելու ջրի աղբյուրներ լեռներում: Հիմնականում խնդիրը կայանում է գիշերակացի վայր ընտրության մեջ: Քանի որ երեկոյան ճաշ պատրաստելու, սպասքը լվանալու, լվացվելու և հաջորդ օրվա քայլքի համար ջրի պաշարները լրացնելու համար մեծ քանակությամբ ջուր է անհրաժեշտ: Կա ջուր գտնելու երկու հիմնական տարբերակ, որոնք խելամիտ են և գործածական: Այսինքն գոյատևման ֆիլմերում ցուցադրվող փղի կղանքից կամ ծառի կեղևից ջուր քամելու էկզոտիկ մեթոդները չենք դիտարկում:</p>
<div style=' margin-top:30px; margin-bottom:30px;'  class='hr hr-custom hr-center hr-icon-yes  '><span class='hr-inner   inner-border-av-border-fat' style=' width:50px; border-color:#878787;' ><span class='hr-inner-style'></span></span><span class='av-seperator-icon' style='color:#878787;' aria-hidden='true' data-av_icon='' data-av_iconfont='entypo-fontello'></span><span class='hr-inner   inner-border-av-border-fat' style=' width:50px; border-color:#878787;' ><span class='hr-inner-style'></span></span></div>
<h3><span style="color: #003300;">Ինչպե՞ս գտնել ջրի աղբյուրներ լեռներում </span></h3>
<p>Եվ այսպես, դուք կարող եք․</p>
<ul>
<li>գտնել ջրի բնական աղբյուր՝ լիճ, գետակ, լեռնային աղբյուր</li>
<li>ձյուն և սառույց հալեցնել, դրանց առկայության դեպքում</li>
</ul>
<p>Ծայրահեղ դեպքերում դուք կարող եք նաև անջրաթափանց կտորը պարզելով հավաքել անձրևաջուրն ու առավոտյան ցողը, սակայն եկեք խոստովանենք՝ սա նույնպես պրակտիկ մեթոդ չէ, և իրականում Հայաստանում նման մեթոդի կարիքն էլ չկա:</p>
<div id="attachment_51173" style="width: 1210px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/IMG_9453.jpg?ssl=1"><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-51173" class="size-full wp-image-51173" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/IMG_9453.jpg?resize=1200%2C800&#038;ssl=1" alt="ջրի աղբյուրներ լեռներում" width="1200" height="800" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/IMG_9453.jpg?w=1200&amp;ssl=1 1200w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/IMG_9453.jpg?resize=300%2C200&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/IMG_9453.jpg?resize=1030%2C687&amp;ssl=1 1030w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/IMG_9453.jpg?resize=768%2C512&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/IMG_9453.jpg?resize=705%2C470&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/IMG_9453.jpg?resize=450%2C300&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /></a><p id="caption-attachment-51173" class="wp-caption-text">Ջրի աղբյուրներ լեռներում</p></div>
<p>Առաջին երկու տարբերակները մեզ ամբողջ կյանքի համար պետք է հիմնականում բավարարեն: Սակայն կա ևս մեկ կարևոր կետ՝ ջուրը ֆիլտրելը: Դրա մասին նույնպես կխոսենք:</p>
<p>Հայաստանում ջրագրական ցանցը շատ խիտ է՝ լեռնային ռելիեֆի շնորհիվ: Իսկ լեռնային արագ հոսք ունեցող գետակներում նաև համեմատաբար մաքուր: Այդ իսկ պատճառով երթուղիների վրա միշտ հանդիպում են գետեր, մեծ ու փոքր լճակներ և ձյունադաշտեր: Բարձր լեռնային գետակների և  ձյունադաշտերից հոսող առվակների ջուրը պիտանի է խմելու համար: Սակայն նրա հանքայնացումը շատ քիչ է և ջրազրկումից խոսափելու համար արժի ավելացնել իզոտոնիկներ, կամ գոնե մի փոքր կերակրի աղ, շաքար և կիտրոնաթթու: Նույնն, ի միջի այլոց, վերաբերում է ձյուն ու սառույց հալեցնելուն: Մի փոքր ավելի զգույշ է պետք մոտենալ լճերին, հատկապես եթե դա փոքր, հոսք չունեցող ծանծաղ լիճ է, օրինակ՝ Նազելի (Բադի) լիճը, Գոշի լիճը և այլն: Այս կետը հիշեք, վերջում անպայման կանդրադառնանք ջրի ֆիլտրացման հարցին, իսկ հիմա ներկայացնենք Արագածի և Գեղամա լեռների երթուղիները՝ հայտնի ջրի աղբուրներով, որտեղից կարելի է ջրի պաշարները լրացնել:</p>
<div style=' margin-top:30px; margin-bottom:30px;'  class='hr hr-custom hr-center hr-icon-yes  '><span class='hr-inner   inner-border-av-border-fat' style=' width:50px; border-color:#878787;' ><span class='hr-inner-style'></span></span><span class='av-seperator-icon' style='color:#878787;' aria-hidden='true' data-av_icon='' data-av_iconfont='entypo-fontello'></span><span class='hr-inner   inner-border-av-border-fat' style=' width:50px; border-color:#878787;' ><span class='hr-inner-style'></span></span></div>
<h3><span style="color: #003300;">Արագած լեռ</span></h3>
<p>Կա երկու հայտնի երթուղի՝ ստանդարտ Քարի լճից սկսվողը և Գեղարոտի կիրճով՝ Արագած գյուղից սկսվողը: Եթե գիշերակացով արշավը սկսում եք Գեղարոտի կիրճից, ապա ջրի պաշարը լրացնելու համար հենց գետի ջուրն էլ կարող եք օգտագործել, իհարկե, միայն ֆիլտրելուց հետո: Կիրճով շարունակելով դեպի վեր պետք է փնտրել ձյունադաշտեր, որտեղ հնարավոր կլինի հալեցնել ձյունն ու վերածել ջրի, բայց պետք է հաշվի առնել, որ ամառվա ամիսներին ձյունադաշտերն ամբողջությամբ վերանում են, կամ շատ կեղտոտ են լինում: Այնպես որ դա լավագույն տարբերակը չէ, բայց եթե դուք հայտվել եք այնպիսի իրավիճակում, երբ ունեք գոյատևման խնդիր, ապա ձյունադաշտերը և Հյուսիսային գագաթի տակ գտնվող լճերը կարող են ձեր կյանքը փրկել:</p>
<div id="attachment_51177" style="width: 1210px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/DSC_0650.jpg?ssl=1"><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-51177" class="size-full wp-image-51177" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/DSC_0650.jpg?resize=1200%2C800&#038;ssl=1" alt="ջրի աղբյուրներ լեռներում" width="1200" height="800" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/DSC_0650.jpg?w=1200&amp;ssl=1 1200w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/DSC_0650.jpg?resize=300%2C200&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/DSC_0650.jpg?resize=1030%2C687&amp;ssl=1 1030w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/DSC_0650.jpg?resize=768%2C512&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/DSC_0650.jpg?resize=705%2C470&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/DSC_0650.jpg?resize=450%2C300&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /></a><p id="caption-attachment-51177" class="wp-caption-text">Ջրի աղբյուրներ լեռներում</p></div>
<p>Քարի լճից դեպի հարավ-արևմտյան թամբ և խառնարան երկու ընդունված կետ կա գիշերակացի՝ մեկը հենց թամբի վրա, մյուսը խառնարանի մեջ: Խառնարանում ձյունադաշտերից հոսող առվակներ կան, որոնք միանում են մեկ մեծ առվակի և հոսելով ներքև՝ կազմում Գեղարոտ գետը: Խառնարանի առվակի ջուրը կարելի է խմել (40.50872° N, 44.19115° E): Սակայն այս ջուրը ևս պետք է հանքայնացնել և ուշադիր լինել դեղնասպիտակավուն հողային հատվածներին: Այդտեղից ավելի լավ է ջուր չխմել, քանի որ այդ դեղին հետքերն իրենց մեջ ծծումբ են պարունակում, որը չափազանց թունավոր է: Եթե որոշել եք գիշերել թամբի վրա, ապա այդտեղ դարձյալ ձյունադաշտ կա, որը հիմնականում ողջ ամռան ընթացքում պահպանվում է: Փոքր ինչ ներքև՝ դեպի Քարի լիճ, կան առվակներ, որոնք հոսում են քարերի տակով և տեղ-տեղ դուրս գալիս մակերևույթ՝ հոսելով քարերի վրա:</p>
<p>Արագածում կա մի շատ հարմար տեղ, որտեղ առվակը քարերի վրա փոքրիկ ջրվեժների է նմանվում և շատ նպատակահարմար է ջուր վերցնելու համար: (40.49885° N, 44.17096° E)</p>
<div id="attachment_50093" style="width: 1210px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/87425790_816432505523153_3083158246416973824_o.jpg?ssl=1"><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-50093" class="size-full wp-image-50093" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/87425790_816432505523153_3083158246416973824_o.jpg?resize=1200%2C899&#038;ssl=1" alt="Քարի լիճ" width="1200" height="899" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/87425790_816432505523153_3083158246416973824_o.jpg?w=1200&amp;ssl=1 1200w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/87425790_816432505523153_3083158246416973824_o.jpg?resize=300%2C225&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/87425790_816432505523153_3083158246416973824_o.jpg?resize=1030%2C772&amp;ssl=1 1030w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/87425790_816432505523153_3083158246416973824_o.jpg?resize=768%2C575&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/87425790_816432505523153_3083158246416973824_o.jpg?resize=705%2C528&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/87425790_816432505523153_3083158246416973824_o.jpg?resize=450%2C337&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /></a><p id="caption-attachment-50093" class="wp-caption-text">Քարի լիճ</p></div>
<p>Այս առվակը հատկապես հարմար է Արագածի Հյուսիսային կամ Արևմտյան գագաթներից վերադառնալիս, երբ բավականին ուժասպառ եք, ջրի պաշարները վերջացել են կամ շշի միջի ջուրն արդեն տաքացել և պլաստիկից տհաճ համ է ստացել: Արշավականներն այստեղ շատ են սիրում կանգնել լվացվել, մի լավ ջուր խմել, լրացնել պաշարները և շարունակել ճանապարհը: Քանի որ միջին խմբի հաշվարկով մինչև Քարի լիճ դեռ երկու &#8211; երեք ժամ լինում է քայլելու, և առավել հարմար տեղ ճանապարհին չկա, ապա ոչ մի դեպքում պետք չէ բաց թողնել այս աղբյուրը:</p>
<p>Քարի լճի ջրից խմելը մի փոքր վիճելի հարց է, մի պարզ պատճառով՝ խաշանոց: Բայց մի փոքր ներքև ճանապարհի ձախ հատվածի բացատում՝ փոքրիկ լճակի մոտ, ևս կա ջրի աղբյուր: (40.47247° N, 44.18675° E)</p>
<div style=' margin-top:30px; margin-bottom:30px;'  class='hr hr-custom hr-center hr-icon-yes  '><span class='hr-inner   inner-border-av-border-fat' style=' width:50px; border-color:#878787;' ><span class='hr-inner-style'></span></span><span class='av-seperator-icon' style='color:#878787;' aria-hidden='true' data-av_icon='' data-av_iconfont='entypo-fontello'></span><span class='hr-inner   inner-border-av-border-fat' style=' width:50px; border-color:#878787;' ><span class='hr-inner-style'></span></span></div>
<h3><span style="color: #003300;">Գեղամա լեռներ</span></h3>
<p>Եկեք դիտարկենք ընդունված «Սևաբերդ &#8211; Ակնա լիճ &#8211; Աժդահակ &#8211; Վանքի լիճ &#8211; Գողթ» երթուղին</p>
<p>Սևաբերդից սկսած՝ դեռ Սեղանասար չհասած, առաջին իսկ օբայի (եզդիների ճամբար) մոտ կա աղբյուր: Եզդիներն ասում են, որ այդ ջրից չեն խմում և գյուղից խմելու ջուր են բերում: Ամբողջ խմբով, այդ թվում երեխաներ, խմեցինք, որովհետև այլ տարբերակ չկար, պետք է այդտեղ գիշերեինք։ Զարմանալիորեն մեզ ոչինչ չպատահեց: Ջուրն, իհարկե, մի փոքր պղտոր է՝ արժի ֆիլտրել: Հաջորդ կետն անմիջապես Սեղանասարի արևմտյան լանջին գտնվող երկու լճակներն են: Լճակները շատ փոքր են և հոսք չունեն, բայց, ամեն դեպքում, պղտոր չեն: Դարձյալ, ֆիլտրելուց հետո, կարելի է խմել (40°16&#8217;19&#8243;N 44°52&#8217;45&#8243;E)։</p>
<p>Հաջորդն արդեն Ակնա լիճն է, որի ջուրը ևս կարող եք խմել։ Լճի արևելյան ափին, որտեղ տաղավար կա` Շուշան հրաբխի հարավարևելյան լանջի տակով, հոսում են առվակներ՝ մաքուր խմելու ջրով (40°16&#8217;55&#8243;N 44°55&#8217;42&#8243;E)։</p>
<div id="attachment_29911" style="width: 1210px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2016/06/IMG_1328.jpg?ssl=1"><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-29911" class="size-full wp-image-29911" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2016/06/IMG_1328.jpg?resize=1200%2C800&#038;ssl=1" alt="Ակնա լիճն ու Գեղամա լեռները" width="1200" height="800" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2016/06/IMG_1328.jpg?w=1200&amp;ssl=1 1200w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2016/06/IMG_1328.jpg?resize=300%2C200&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2016/06/IMG_1328.jpg?resize=768%2C512&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2016/06/IMG_1328.jpg?resize=1030%2C687&amp;ssl=1 1030w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2016/06/IMG_1328.jpg?resize=705%2C470&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2016/06/IMG_1328.jpg?resize=450%2C300&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /></a><p id="caption-attachment-29911" class="wp-caption-text">Ակնա լիճն ու Գեղամա լեռները</p></div>
<p>Այստեղից մեր ճանապարհը շարունակվում է դեպի Աժդահակ լեռը: Վերելքից հետո իջնում ենք Աժդահակի հարավային ստորոտ: Այստեղ հարավային լանջերի ձյունադաշտերից առվակներ են հոսում, որոնք փոքր ինչ ներքև վերածվում են նեղլիկ, բայց բավականին ջրառատ առվակների: Սա շատ հարմար տեղ է գիշերակացի համար, քանի որ նախ ջրի աղբյուր ունենք, երկրորդ՝ այստեղից հիասքանչ տեսարան է բացվում դեպի Սպիտակասար, Նազելի և Վիշապասար լեռնագագաթները (40.21835° N, 44.96194° E)։</p>
<p>Հաջորդ ջրի կետը 7 աղբյուր կոչվող տեղանքն է: Այն գտնվում է դեպի Վանքի լիճ տանող կիրճում՝ Վիշապասարի ստորոտին: Այս տեղանքը բավականին թաց ու ճահճոտ է, սակայն կան մաքուր ջրով առվակներ և տեղի հովիվների կողմից պատրաստված աղբյուրներ՝ ջուր հավաքելու համար: Հարմար տեղ է գիշերելու համար։ Կան հարթ մեծ մակերեսներ վրանային ճամբարը տեղակայելու համար (40.17380° N, 44.93358° E)։</p>
<p>Հաջորդ ջրի աղբյուրն արդեն Վանքի լճի մատույցներում է: Լիճ չհասած կա փոքրիկ մետաղյա կամրջակ, որի տակով գետակ է հոսում: Կամրջակն անցնելուց հետո եթե թեքվեք աջ, մի փոքր քայլեք գետակի հունով, ապա ափի մոտ կտեսնեք խողովակ, որտեղից մաքուր խմելու ջուր է բխում: Այդտեղ սովորաբար հովիվներ են լինում, եթե նրանց հարցնեք՝ հստակ տեղը ցույց կտան (40.16179° N, 44.90414° E)։</p>
<div id="attachment_29914" style="width: 1210px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2016/06/DSC_0332.jpg?ssl=1"><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-29914" class="wp-image-29914 size-full" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2016/06/DSC_0332.jpg?resize=1200%2C800&#038;ssl=1" alt="Վանքի լիճ / ջրի աղբյուրներ լեռներում" width="1200" height="800" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2016/06/DSC_0332.jpg?w=1200&amp;ssl=1 1200w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2016/06/DSC_0332.jpg?resize=300%2C200&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2016/06/DSC_0332.jpg?resize=768%2C512&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2016/06/DSC_0332.jpg?resize=1030%2C687&amp;ssl=1 1030w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2016/06/DSC_0332.jpg?resize=705%2C470&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2016/06/DSC_0332.jpg?resize=450%2C300&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /></a><p id="caption-attachment-29914" class="wp-caption-text">Վիշապալիճ (Վանքի լիճ)</p></div>
<p>Վանքի լճից մինչև Գողթ գյուղը դեռ երկար ճանապարհ կա, և ևս մեկ գիշերակացի անհրաժեշտություն է լինում: Լճից ճանապարհը տանում է դեպի ներքև: Մոտ երկու կիլոմետր քայլելուց հետո հասնում ենք կանաչով ծածկված ձորակի: Այնտեղ վարար գետ է հոսում և ամեն տեղ ուրց ու դաղձ է աճում: Հենց ձորակում՝ ժայռերի տակ, հարմար տեղանք կա վրանների համար: Այստեղ կարող եք գիշերել, կամ պարզապես լրացնել ջրի պաշարները: (40.14254° N, 44.88344° E)</p>
<p>Այստեղից հետո երկար ճանապարհով պետք է իջնել մինչև Գողթ: Ճանապարհի համարյա վերջում՝ վերջին ոլորանների վրա, կա մեծ ուռենի՝ տակն աղբյուր և տաղավար: Սա էլ մեր երթուղու վերջին աղբյուրը:</p>
<div style=' margin-top:30px; margin-bottom:30px;'  class='hr hr-custom hr-center hr-icon-yes  '><span class='hr-inner   inner-border-av-border-fat' style=' width:50px; border-color:#878787;' ><span class='hr-inner-style'></span></span><span class='av-seperator-icon' style='color:#878787;' aria-hidden='true' data-av_icon='' data-av_iconfont='entypo-fontello'></span><span class='hr-inner   inner-border-av-border-fat' style=' width:50px; border-color:#878787;' ><span class='hr-inner-style'></span></span></div>
<h3><span style="color: #003300;">Ջրի ֆիլտրում </span></h3>
<p>Մենք իմացանք ջրի աղբյուրների տեղերը, հիմա հասկանանք, թե ինչպես ֆիլտրել ջուրը:</p>
<p>Ջրի աղտոտվածությունը կարող է լինել երեք տեսակի․</p>
<ul>
<li>մեխանիկական՝ պղտորված ջուր, խոշոր մասնիկների առկայություն, հող, ցեխ</li>
<li>կենսաբանական՝ միկրոբներ, վիրուսներ և ինֆեկցիաներ</li>
<li>քիմիական՝ տարբեր թունավոր նյութեր, ծանր մետաղներ</li>
</ul>
<div id="attachment_11070" style="width: 970px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2015/05/IMG_4198.jpg?ssl=1"><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-11070" class="size-full wp-image-11070" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2015/05/IMG_4198.jpg?resize=960%2C640&#038;ssl=1" alt="ջրի աղբյուրներ լեռներում" width="960" height="640" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2015/05/IMG_4198.jpg?w=960&amp;ssl=1 960w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2015/05/IMG_4198.jpg?resize=300%2C200&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2015/05/IMG_4198.jpg?resize=705%2C470&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2015/05/IMG_4198.jpg?resize=450%2C300&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 960px) 100vw, 960px" /></a><p id="caption-attachment-11070" class="wp-caption-text">Ջրի աղբյուրներ լեռներում</p></div>
<p>Կա նաև ռադիոակտիվ աղտոտում, բայց մենք այն չենք դիտարկի, քանի որ մի փոքր այլ ոլորտից է, և Հայաստանի լեռներում այդ խնդիրը դժվար թե մեզ սպառնա: Եթե մեխանիկական աղտոտվածությունն անզեն աչքով կարելի է տեսնել, ապա կենսաբանականը՝ ոչ: Քիմիականն էլ՝ կախված թե ինչ բաղադրություն ունի ջուրը և արդյոք դրա մեջ լուծված նյութերը փոխել են ջրի գույնը կամ հոտը: Բարեբախտաբար բարձր լեռնային առվակներում և լճակներում մեզ հիմնականում անհանգստացնում է ջրի մեխանիկական աղտորումը և մասամբ՝ կենսաբանականը: Այս երկուսի հետ, համեմատաբար, հեշտ է պայքարել:</p>
<h4><span style="color: #003300;">*Ջրի եռացում </span></h4>
<p>Ջրի եռացումը արդյունավետ կերպով սպանում է միկրոբները, վիրուսները և օրգանական այլ աղտոտումները գրեթե ամբողջովին: Սա առավելությունն է, սակայն ջուրը եռացնելու համար մեծ քանակությամբ էներգիա և ժամանակ է հարկավոր, ինչի հնարավորությունն ինքնավար (ավտոնոմ) արշավների ժամանակ սահմանափակ է լինում: Սակայն ջրի եռացումը չի չեզոքացնում քիմիական և մեխանիկական աղտոտումը: Չնայած լեռնային լճերում և առվակներում քիմիական աղտոտման հավանականությունը շատ ցածր է, քանի որ այդպիսի վայրերում չկան քիմիական ֆաբրիկաներ և այլ մարդածին օբյեկտներ, որոնք կարող են աղտոտել ջուրը: Լեռներում ջրի աղտոտման հիմնական պատճառ կարող են դառնալ անասունները։ Ուշադիր եղեք, անասունները սիրում են պառկել և զովանալ փոքրիկ լճակներում, և նրանց արտաթորանքից ջուրը կարող է աղտոտվել:</p>
<h4><span style="color: #003300;">*Քլոր</span></h4>
<p>Քլորն արդյունավետ սպանում է միկրոբներն ու բակտերիաները: Եվ, ի տարբերություն, եռացման մեթոդին՝ խլում է հաշված րոպեներ և խնայում է «թանկարժեք» գազը: Կարող եք վերցնել քլորի հաբեր և քլոր պարունակող սպիտակեցնող միջոցներ: Ուշադիր եղեք, որ այն լինի առանց արոմատիզատորների և պարունակի միայն քլոր: Քլորը պետք է աստիճանաբար ավելացնել ջրին: Հենց ջրից թեթևակի քլորի հոտ զգացվի, նշանակում է բավարար է արդեն: Սպասեք մոտ 15 րոպե և վերջ, կարող եք խմել ջուրը: Ջուրը նման մշակում է անցնում ջրամատակարարման կայաններում՝ մինչև մեր ծորակներին հասնելը: Այսօր շուկայում հանդիպում են հատուկ քլորի և յոդի հիմքով հաբեր, որոնք նախատեսված են ջուրը ախտահանելու համար:</p>
<h4><span style="color: #003300;">*Հատուկ ֆիլտր</span></h4>
<p>Այս ցուցակում առանձին ցանկանում եմ առանձնացնել “Lifestraw” ջրի պորտատիվ ֆիլտրերը: Նմանատիպ ֆիլտրերը աշխատում են մեմբրանային շերտերի միջոցով: Մեմբրանի ծակոտկենությունը շատ փոքր է՝ 2 միկրոն տրամագծով, ինչը կանգնեցնում է ցանկացած մեխանիկական և կենսաբանական ախտոտվածություն:</p>
<div id="attachment_51181" style="width: 1210px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/lwpers01-lifestraw-lwpers-01.jpg?ssl=1"><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-51181" class="size-full wp-image-51181" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/lwpers01-lifestraw-lwpers-01.jpg?resize=1200%2C800&#038;ssl=1" alt="ջրի աղբյուրներ լեռներում " width="1200" height="800" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/lwpers01-lifestraw-lwpers-01.jpg?w=1200&amp;ssl=1 1200w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/lwpers01-lifestraw-lwpers-01.jpg?resize=300%2C200&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/lwpers01-lifestraw-lwpers-01.jpg?resize=1030%2C687&amp;ssl=1 1030w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/lwpers01-lifestraw-lwpers-01.jpg?resize=768%2C512&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/lwpers01-lifestraw-lwpers-01.jpg?resize=705%2C470&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/lwpers01-lifestraw-lwpers-01.jpg?resize=450%2C300&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /></a><p id="caption-attachment-51181" class="wp-caption-text">Ջրի աղբյուրներ լեռներում / Lifestraw ֆիլտր</p></div>
<p>Այս ֆիլտրերը շատ փոքր են և թեթև, կարելի է պահել անգամ գրպանում՝ 22սմ երկարությամբ և 5 գրամ քաշով:  Այս ֆիլտրերը ի սկզբանե ստեղծվել են Աֆրիկյան երկրների գյուղերի համար, որտեղ խմելու ջրի լուրջ խնդիր կա: Lifestraw ֆիլտրերը մաքրում են պղտոր ցեխաջուրը և դարձնում այն լիովին մաքուր ու թափանցիկ: Այժմ սրանք մեծ տարածում են գտել արշավականների, զբոսաշրջիկների, փրկակարների շրջանում: Հաշվի առնելով համեմատաբար ոչ բարձր գինը, անպայման արժէ նման բան ունենալ ուսապարկում:</p>
<h4><span style="color: #003300;">*Պատրաստեք ինքներդ</span></h4>
<p>Մեխանիկական աղտոտվածությունից մաքրող պարզագույն ֆիլտր կարելի է պատրաստել սեփական ձեռքերով: Դրա համար ձեզ պետք է բինտ, մանր խճաքար, ակտիվացրած ածուխ և բամբակ: Վերցնում ենք մեկ լիտրանոց պլաստիկ շիշ, կտրում ստորին հատվածը և հերթականությամբ այս նյութերը շարում մեջը: Սկզբից բամբակը՝ ամենաներքևում, հետո ածուխը, խճաքարը և վրայից բինտի մի քանի շերտ: Վերջ, պարզագույն ֆիլտր, որը կմաքրի ջուրը մեխանիկական աղտոտումից, իսկ ակիտվացրած ածուխը որոշ չափով կմաքրի վտանգավոր քիմիական տարրերից: Այսպիսի ֆիլտրերում պետք է հաճախակի փոխել բաղադրիչները, քանի որ իր միջով մեծ քանակությամբ կեղտ անցկացնելուց հետո ֆիլտրը խցանվում է և կորցնում իր մաքրող հատկությունները:</p>
<p>Ուշադիր եղե՛ք, մի մոռացեք բավարար քանակությամբ ջուր խմել և միշտ հետևեք ձեր ջրի պաշարներին:</p>
<div  class='hr hr-default  '><span class='hr-inner ' ><span class='hr-inner-style'></span></span></div>
<p><em>Սույն հոդվածի հեղինակային իրավունքը պատկանում է armgeo.am կայքին։ Հոդվածի բովանդակությունը կարող է մեջբերվել, օգտագործվել այլ կայքերում, միայն ակտիվ հղում պարունակելով դեպի սկզբնաղբյուրը:</em></p>
<div  class='hr hr-default  '><span class='hr-inner ' ><span class='hr-inner-style'></span></span></div>
<h2>Օգտակար է իմանալ</h2>
<div  data-autoplay=''  data-interval='5'  data-animation='fade'  data-show_slide_delay='90'  class='avia-content-slider avia-content-grid-active avia-content-slider4 avia-content-slider-odd  ' ><div class='avia-content-slider-inner'><div class='slide-entry-wrap'><article class='slide-entry flex_column  post-entry post-entry-93169 slide-entry-overview slide-loop-1 slide-parity-odd  av_one_third first real-thumbnail' ><a href='https://www.armgeo.am/medical-contraindications/' data-rel='slide-4' class='slide-image' title=''><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" width="495" height="400" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2025/01/bjshkakann.jpg?resize=495%2C400&#038;ssl=1" class="attachment-portfolio size-portfolio wp-post-image" alt="Բժշկական հակացուցումներ" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2025/01/bjshkakann.jpg?resize=495%2C400&amp;ssl=1 495w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2025/01/bjshkakann.jpg?resize=845%2C684&amp;ssl=1 845w" sizes="auto, (max-width: 495px) 100vw, 495px" /></a><div class='slide-content'><header class="entry-content-header"><h3 class='slide-entry-title entry-title' ><a href='https://www.armgeo.am/medical-contraindications/' title='Բժշկական հակացուցումներ արշավների ժամանակ'>Բժշկական հակացուցումներ արշավների ժամանակ</a></h3><span class="av-vertical-delimiter"></span></header></div><footer class="entry-footer"></footer></article><article class='slide-entry flex_column  post-entry post-entry-79837 slide-entry-overview slide-loop-2 slide-parity-even  av_one_third  real-thumbnail' ><a href='https://www.armgeo.am/benefits-of-autumn-hikes/' data-rel='slide-4' class='slide-image' title=''><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" width="495" height="400" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/10/benefits-of-autumn-hikes-79842.jpg?resize=495%2C400&#038;ssl=1" class="attachment-portfolio size-portfolio wp-post-image" alt="Աշնանային արշավներ" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/10/benefits-of-autumn-hikes-79842.jpg?resize=495%2C400&amp;ssl=1 495w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/10/benefits-of-autumn-hikes-79842.jpg?resize=300%2C243&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/10/benefits-of-autumn-hikes-79842.jpg?resize=845%2C684&amp;ssl=1 845w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/10/benefits-of-autumn-hikes-79842.jpg?resize=450%2C365&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 495px) 100vw, 495px" /></a><div class='slide-content'><header class="entry-content-header"><h3 class='slide-entry-title entry-title' ><a href='https://www.armgeo.am/benefits-of-autumn-hikes/' title='Աշնանային արշավներ / Ինչպես պատրաստվել'>Աշնանային արշավներ / Ինչպես պատրաստվել</a></h3><span class="av-vertical-delimiter"></span></header></div><footer class="entry-footer"></footer></article><article class='slide-entry flex_column  post-entry post-entry-73184 slide-entry-overview slide-loop-3 slide-parity-odd  av_one_third  real-thumbnail' ><a href='https://www.armgeo.am/winter-hikes/' data-rel='slide-4' class='slide-image' title=''><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" width="495" height="400" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/winter-hikes-73185.jpg?resize=495%2C400&#038;ssl=1" class="attachment-portfolio size-portfolio wp-post-image" alt="Ձմեռային արշավներ" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/winter-hikes-73185.jpg?resize=495%2C400&amp;ssl=1 495w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/winter-hikes-73185.jpg?resize=300%2C243&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/winter-hikes-73185.jpg?resize=845%2C684&amp;ssl=1 845w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/winter-hikes-73185.jpg?resize=450%2C365&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 495px) 100vw, 495px" /></a><div class='slide-content'><header class="entry-content-header"><h3 class='slide-entry-title entry-title' ><a href='https://www.armgeo.am/winter-hikes/' title='Ինչպես պատրաստվել ձմեռային արշավներին'>Ինչպես պատրաստվել ձմեռային արշավներին</a></h3><span class="av-vertical-delimiter"></span></header></div><footer class="entry-footer"></footer></article></div><div class='slide-entry-wrap'><article class='slide-entry flex_column  post-entry post-entry-51773 slide-entry-overview slide-loop-4 slide-parity-odd  av_one_third first real-thumbnail' ><a href='https://www.armgeo.am/venomous-snakes-in-armenia/' data-rel='slide-4' class='slide-image' title=''><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" width="495" height="400" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/venomous-snakes-in-armenia-64908.jpg?resize=495%2C400&#038;ssl=1" class="attachment-portfolio size-portfolio wp-post-image" alt="Հայաստանի թունավոր օձերը" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/venomous-snakes-in-armenia-64908.jpg?resize=495%2C400&amp;ssl=1 495w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/venomous-snakes-in-armenia-64908.jpg?resize=845%2C684&amp;ssl=1 845w" sizes="auto, (max-width: 495px) 100vw, 495px" /></a><div class='slide-content'><header class="entry-content-header"><h3 class='slide-entry-title entry-title' ><a href='https://www.armgeo.am/venomous-snakes-in-armenia/' title='Պաշտպանություն թունավոր օձերից'>Պաշտպանություն թունավոր օձերից</a></h3><span class="av-vertical-delimiter"></span></header></div><footer class="entry-footer"></footer></article><article class='slide-entry flex_column  post-entry post-entry-51166 slide-entry-overview slide-loop-5 slide-parity-even  av_one_third  real-thumbnail' ><a href='https://www.armgeo.am/sources-of-water/' data-rel='slide-4' class='slide-image' title=''><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" width="495" height="400" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/sources-of-water-64916.jpg?resize=495%2C400&#038;ssl=1" class="attachment-portfolio size-portfolio wp-post-image" alt="Ջրի աղբյուրները լեռներում" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/sources-of-water-64916.jpg?resize=495%2C400&amp;ssl=1 495w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/sources-of-water-64916.jpg?resize=300%2C243&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/sources-of-water-64916.jpg?resize=768%2C622&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/sources-of-water-64916.jpg?resize=845%2C684&amp;ssl=1 845w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/sources-of-water-64916.jpg?resize=705%2C571&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/sources-of-water-64916.jpg?resize=450%2C365&amp;ssl=1 450w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/sources-of-water-64916.jpg?w=934&amp;ssl=1 934w" sizes="auto, (max-width: 495px) 100vw, 495px" /></a><div class='slide-content'><header class="entry-content-header"><h3 class='slide-entry-title entry-title' ><a href='https://www.armgeo.am/sources-of-water/' title='Ջրի աղբյուրները լեռներում'>Ջրի աղբյուրները լեռներում</a></h3><span class="av-vertical-delimiter"></span></header></div><footer class="entry-footer"></footer></article><article class='slide-entry flex_column  post-entry post-entry-51481 slide-entry-overview slide-loop-6 slide-parity-odd  av_one_third  real-thumbnail' ><a href='https://www.armgeo.am/altitude-sickness/' data-rel='slide-4' class='slide-image' title=''><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" width="495" height="400" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/altitude-sickness-64920.jpg?resize=495%2C400&#038;ssl=1" class="attachment-portfolio size-portfolio wp-post-image" alt="Լեռնային հիվանդություն" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/altitude-sickness-64920.jpg?resize=495%2C400&amp;ssl=1 495w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/altitude-sickness-64920.jpg?resize=300%2C243&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/altitude-sickness-64920.jpg?resize=768%2C622&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/altitude-sickness-64920.jpg?resize=845%2C684&amp;ssl=1 845w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/altitude-sickness-64920.jpg?resize=705%2C571&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/altitude-sickness-64920.jpg?resize=450%2C365&amp;ssl=1 450w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/altitude-sickness-64920.jpg?w=934&amp;ssl=1 934w" sizes="auto, (max-width: 495px) 100vw, 495px" /></a><div class='slide-content'><header class="entry-content-header"><h3 class='slide-entry-title entry-title' ><a href='https://www.armgeo.am/altitude-sickness/' title='Լեռնային հիվանդություն'>Լեռնային հիվանդություն</a></h3><span class="av-vertical-delimiter"></span></header></div><footer class="entry-footer"></footer></article></div><div class='slide-entry-wrap'><article class='slide-entry flex_column  post-entry post-entry-51363 slide-entry-overview slide-loop-7 slide-parity-odd  av_one_third first real-thumbnail' ><a href='https://www.armgeo.am/acclimatization/' data-rel='slide-4' class='slide-image' title=''><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" width="495" height="400" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/acclimatization-64924.jpg?resize=495%2C400&#038;ssl=1" class="attachment-portfolio size-portfolio wp-post-image" alt="կլիմայավարժեցումը լեռներում" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/acclimatization-64924.jpg?resize=495%2C400&amp;ssl=1 495w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/acclimatization-64924.jpg?resize=300%2C243&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/acclimatization-64924.jpg?resize=768%2C622&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/acclimatization-64924.jpg?resize=845%2C684&amp;ssl=1 845w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/acclimatization-64924.jpg?resize=705%2C571&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/acclimatization-64924.jpg?resize=450%2C365&amp;ssl=1 450w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/acclimatization-64924.jpg?w=934&amp;ssl=1 934w" sizes="auto, (max-width: 495px) 100vw, 495px" /></a><div class='slide-content'><header class="entry-content-header"><h3 class='slide-entry-title entry-title' ><a href='https://www.armgeo.am/acclimatization/' title='Կլիմայավարժեցումը լեռներում'>Կլիմայավարժեցումը լեռներում</a></h3><span class="av-vertical-delimiter"></span></header></div><footer class="entry-footer"></footer></article><article class='slide-entry flex_column  post-entry post-entry-49607 slide-entry-overview slide-loop-8 slide-parity-even  av_one_third  real-thumbnail' ><a href='https://www.armgeo.am/camping/' data-rel='slide-4' class='slide-image' title=''><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" width="495" height="400" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/camping-64928.jpg?resize=495%2C400&#038;ssl=1" class="attachment-portfolio size-portfolio wp-post-image" alt="վրանային գիշերակաց" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/camping-64928.jpg?resize=495%2C400&amp;ssl=1 495w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/camping-64928.jpg?resize=300%2C243&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/camping-64928.jpg?resize=845%2C684&amp;ssl=1 845w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/camping-64928.jpg?resize=450%2C365&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 495px) 100vw, 495px" /></a><div class='slide-content'><header class="entry-content-header"><h3 class='slide-entry-title entry-title' ><a href='https://www.armgeo.am/camping/' title='Ինչպե՞ս գիշերել վրանում և չմրսել'>Ինչպե՞ս գիշերել վրանում և չմրսել</a></h3><span class="av-vertical-delimiter"></span></header></div><footer class="entry-footer"></footer></article><article class='slide-entry flex_column  post-entry post-entry-49509 slide-entry-overview slide-loop-9 slide-parity-odd  post-entry-last  av_one_third  real-thumbnail' ><a href='https://www.armgeo.am/how-to-pack-a-backpack/' data-rel='slide-4' class='slide-image' title=''><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" width="495" height="400" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/how-to-pack-a-backpack-64932.jpg?resize=495%2C400&#038;ssl=1" class="attachment-portfolio size-portfolio wp-post-image" alt="Ինչպես դսավորել ուսապարկը" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/how-to-pack-a-backpack-64932.jpg?resize=495%2C400&amp;ssl=1 495w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/how-to-pack-a-backpack-64932.jpg?resize=300%2C243&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/how-to-pack-a-backpack-64932.jpg?resize=845%2C684&amp;ssl=1 845w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/how-to-pack-a-backpack-64932.jpg?resize=450%2C365&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 495px) 100vw, 495px" /></a><div class='slide-content'><header class="entry-content-header"><h3 class='slide-entry-title entry-title' ><a href='https://www.armgeo.am/how-to-pack-a-backpack/' title='Ինչպե՞ս իրերը ճիշտ դասավորել ուսապարկում'>Ինչպե՞ս իրերը ճիշտ դասավորել ուսապարկում</a></h3><span class="av-vertical-delimiter"></span></header></div><footer class="entry-footer"></footer></article></div></div></div>
]]></content:encoded>
					
		
		
		<post-id xmlns="com-wordpress:feed-additions:1">51166</post-id>	</item>
		<item>
		<title>Լեռնային հիվանդություն</title>
		<link>https://www.armgeo.am/altitude-sickness/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[armeniangeographic]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 10 Mar 2020 08:49:10 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Գոյատևում]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://www.armgeo.am/altitude-sickness/</guid>

					<description><![CDATA[Լեռնային հիվանդություն երևույթն ի հայտ է գալիս ցածր մթնոլորտային ճնշման և թթվածնային քաղցի պարագայում: Լեռնագնացները, դահուկորդները, կամ այն մարդիկ, ովքեր մասնագիտության բերումով կապված են լեռների հետ, քաջ ծանոթ են լեռնային [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><span style="font-weight: 400;">Լեռնային հիվանդություն երևույթն ի հայտ է գալիս ցածր մթնոլորտային ճնշման և թթվածնային քաղցի պարագայում: Լեռնագնացները, դահուկորդները, կամ այն մարդիկ, ովքեր մասնագիտության բերումով կապված են լեռների հետ, քաջ ծանոթ են լեռնային հիվանդությանը: Աշխարհի բնակչության մեծամասնությունն ապրում է մինչև 1000 մետր բարձրությունների վրա, և նրանց օրգանիզմը վարժված չէ բարձր լեռնային պայմաններին: Լեռնային հիվանդությունն ունի մի քանի փուլ. այն սկսվում է գլխացավով, ընդհանուր թուլությամբ և դյուրագրգիռությամբ: Հատուկ սուր դեպքերում այն հանգեցնում է ուղեղի այտուցվածության: </span></p>
<div id="attachment_50574" style="width: 1210px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/IMG_6072.jpg?ssl=1"><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-50574" class="size-full wp-image-50574" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/IMG_6072.jpg?resize=1200%2C800&#038;ssl=1" alt="վերելք Կազբեկ" width="1200" height="800" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/IMG_6072.jpg?w=1200&amp;ssl=1 1200w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/IMG_6072.jpg?resize=300%2C200&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/IMG_6072.jpg?resize=1030%2C687&amp;ssl=1 1030w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/IMG_6072.jpg?resize=768%2C512&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/IMG_6072.jpg?resize=705%2C470&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/IMG_6072.jpg?resize=450%2C300&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /></a><p id="caption-attachment-50574" class="wp-caption-text">Լեռնային հիվանդություն</p></div>
<p><span style="font-weight: 400;">Լեռնային հիվանդությունը կարող է ի հայտ գալ ոչ միայն բարձրության հետևանքով, այլ նաև բարձրության կտրուկ աճի հետևանքով: Սա նշանակում է, որ 300 մետրից 3000 մետր կտրուկ վերելքը կարող է ավելի լուրջ հետևանքներ ունենալ, քան 4000 մետրից 5500 մետր աստիճանաբար վերելքը: Այս ամենի լուծում է հանդիսանում կլիմայավարժեցումը, որի ընթացքում մարմինը վարժվում է բարձր լեռնային պայմաններին: </span></p>
<div style=' margin-top:30px; margin-bottom:30px;'  class='hr hr-custom hr-center hr-icon-yes  '><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#727272;' ><span class='hr-inner-style'></span></span><span class='av-seperator-icon' style='color:#727272;' aria-hidden='true' data-av_icon='' data-av_iconfont='entypo-fontello'></span><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#727272;' ><span class='hr-inner-style'></span></span></div>
<h3>Լեռնային հիվանդության փուլերը</h3>
<p><span style="font-weight: 400;">Լեռնային հիվանդությունն ունի մի քանի փուլ՝ կախված բարձրությունից, հասարակածից հեռավորությունից, կլիմայից, ինչպես նաև մարդու վիճակից (քաշ, ֆիզիկական վիճակ, բարձրության հանդեպ փորձառություն և այլն): Սովորաբար մարդն, ով ապրում է հարթավայրում, լեռնային հիվանդության նախանշանները զգում է անգամ 2000 մետր բարձրության վրա: Պատահում է, որ Մոսկվայից եկած զբոսաշրջիկները, նույնիսկ Սևանի շրջակայքում սրտխառնոց և գլխացավ են զգում (Սևանա լիճը գտնվում է 1900 մ բարձրության վրա): Ինչպես նաև կարևոր է, թե ինչ բարձրության վրա է գտնվում ձեր մշտական բնակության վայրը: Երևանի բնակիչների համար 3000 մետրը շատ մեծ բարձրություն չէ: Աշխարհում կան բնակավայրեր, որոնք գտնվում են 3000 մետր և ավելի բարձրության վրա: Այս մարդկանց օրգանիզմը տարբերվում է ինչպես Երևանում ապրող, այնպես էլ հարթավայրում ապրող մարդկանց օրգանիզմից:</span></p>
<div id="attachment_50586" style="width: 1210px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/IMG_5831.jpg?ssl=1"><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-50586" class="size-full wp-image-50586" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/IMG_5831.jpg?resize=1200%2C800&#038;ssl=1" alt="վերելք Կազբեկ" width="1200" height="800" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/IMG_5831.jpg?w=1200&amp;ssl=1 1200w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/IMG_5831.jpg?resize=300%2C200&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/IMG_5831.jpg?resize=1030%2C687&amp;ssl=1 1030w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/IMG_5831.jpg?resize=768%2C512&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/IMG_5831.jpg?resize=705%2C470&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/IMG_5831.jpg?resize=450%2C300&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /></a><p id="caption-attachment-50586" class="wp-caption-text">Լեռնային հիվանդություն</p></div>
<p><span style="font-weight: 400;">Այն մարդկանց համար, ովքեր ապրում են հարթավայրում Հայստանում Արագած կամ Աժդահակ լեռ բարձրանալուց առաջ խորհուրդ է տրվում իրականացնել կլիմայավարժեցում: 3000 մետրն արդեն իսկ հանդիսանում է բարձրություն, որտեղ մարդը կարող է լեռնային հիվանդություն ունենալ: Հետևաբար, այն զբոսաշրջիկների համար, ովքեր նման բարձրություններին վարժված չեն, խորհուրդ է տվում գիշերակաց իրականացնել Ակնա լճի մոտ՝<span style="color: #ff9900;"><a style="color: #ff9900;" href="https://www.armgeo.am/azhdahak-geghama-mountains/" target="_blank" rel="noopener noreferrer"> Աժդահակ լեռան</a></span> վերելքի ճամանակ, և Քարի լճի մոտ՝ <span style="color: #ff9900;"><a style="color: #ff9900;" href="https://www.armgeo.am/aragats/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">Արագած լեռան</a></span> վերելքից առաջ: Գիշերակացը նման բարձրության վրա կօգնի ձեր օրգանիզմին ազատվել բարձրության կտրուկ աճի սթրեսից և հանգիստ քնել: Իսկ մեկօրյա վերելքների դեպքում անհրաժեշտ է շուտ արթնանալ և մեքենայով երկար ճանապարհ անցնել՝ մինչև վերելքը: Եվ հավատացեք, որ այս ամենը բացասաբար է ազդում մարդու ինքնազգացողության վրա: </span></p>
<div style=' margin-top:30px; margin-bottom:30px;'  class='hr hr-custom hr-center hr-icon-yes  '><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#727272;' ><span class='hr-inner-style'></span></span><span class='av-seperator-icon' style='color:#727272;' aria-hidden='true' data-av_icon='' data-av_iconfont='entypo-fontello'></span><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#727272;' ><span class='hr-inner-style'></span></span></div>
<h3>Լեռնային հիվանդության ախտանշանները</h3>
<p><span style="font-weight: 400;">Եկեք քննարկենք լեռնային հիվանդության ախտանշաններն ու ազդեցություններն օրգանիզմի վրա, իսկ այնուհետև կխոսենք դրանց կանխարգելման և բուժման մասին: </span></p>
<ul>
<li><span style="font-weight: 400;">Ախորժակի կորուստ: Անգամ մի ամբողջ օր քայլելուց հետո, երբ մտածում եք ուտելու մասին, ձեզ մոտ այդ միտքը սրտխառնոց է առաջացնում: Կարևոր է թեկուզ փոքր չափաբաժնով ուտել, որպեսզի ուժ և էներգիա ունենաք: </span></li>
<li><span style="font-weight: 400;">Քունքերի հատվածում զարկերակային ցավ: Եթե դուք զգում եք սուր ցավ խորհուրդ է տրվում իբուպրոֆեն խմել կամ այլ ցավազրկող հաբեր: Այն չի կանխի լեռնային հիվանդությունը, բայց կհանգստացնի նյարդայնացնող ցավը, որը թույլ չի տալիս ձեզ կենտրոնանալ ձեր աշխատանքի վրա, և մեծ քանակությամբ էներգիա է խլում: </span></li>
<li><span style="font-weight: 400;">Տրամադրության տատանումներ: Դուք կարող եք ծիծաղել, կատակել և հանկարծակի ունենալ տրամադրության անկում՝ տխրել: Ամեն ինչ կարող է ձեզ նյարդայնացնել և դուք ավելի դյուրագրգիռ դառնաք: Սովորաբար մարդու օրգանիզմը սկսում է էնդորֆին արտադրել, ինչի հետևանքով նրան թվում է, թե ինքն ամենակարող է: Նա սկսում են վազել և թռչկոտել: Սովորաբար այս էյֆորիկ վիճակը երկար չի տևում, և դրա ազդեցությունից հետո մարդն ուժասպառ է մնում: Բացի այդ, այս վիճակում մարդն ի վիճակի չի լինում կառավարել իրեն, և կարող է շատ լուրջ վնասվել՝ ընկնելով ժայռից կամ սահելով սառցադաշտում գտնվող ճեղքի մեջ: Նման իրավիճակներից խուսափելու համար պետք է շատ ուշադիր լինել խմբի մասնակիցների հանդեպ։ </span></li>
</ul>
<div id="attachment_18822" style="width: 1210px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2016/08/IMG_2899.jpg?ssl=1"><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-18822" class="size-full wp-image-18822" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2016/08/IMG_2899.jpg?resize=1200%2C800&#038;ssl=1" alt="Կազբեկ" width="1200" height="800" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2016/08/IMG_2899.jpg?w=1200&amp;ssl=1 1200w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2016/08/IMG_2899.jpg?resize=300%2C200&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2016/08/IMG_2899.jpg?resize=768%2C512&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2016/08/IMG_2899.jpg?resize=1030%2C687&amp;ssl=1 1030w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2016/08/IMG_2899.jpg?resize=705%2C470&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2016/08/IMG_2899.jpg?resize=450%2C300&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /></a><p id="caption-attachment-18822" class="wp-caption-text">Լեռնային հիվանդություն</p></div>
<ul>
<li><span style="font-weight: 400;">Անքնություն: Սթրեսային վիճակը և թուլությունը կարող են խաթարել ձեր քունը: Այս դեպքում անհրաժեշտ է ընդունել քնաբեր հաբեր: Սակայն պետք չէ մտահոգվել. դուք ցանկացած պարագայում կարող եք առավոտյան արթնանալ: Պետք է հիշել, որ լավ քունը լեռնագնացության կարևոր բաղադրիչներից է: </span></li>
<li><span style="font-weight: 400;">Բարձր արյան ճնշում: Մթնոլորտային ճնշումն իջնում է, իսկ ձերը՝ մնում նույնը: Հետևաբար օրգանիզմն իր հավասարակշռությունից դուրս է գալիս: Ամեն դեպում առանց արյան ճնշումը չափելու դեղորայք մի՛ ընդունեք, քանի որ դա ամեն մարդու դեպքում տարբերվում է: </span></li>
<li><span style="font-weight: 400;">Կոորդինացիայի կորուստ, աղոտ տեսողություն, աչքի առջև սև կետերի առկայություն՝ սրանք այն ախտանիշներն են, որոնք ևս չի կարելի անտեսել: </span></li>
<li><span style="font-weight: 400;">Բարձր ջերմությունը նորմալ է: Դա նշանակում է, որ օրգանիզմը պայքարում է: Ավելի վատ է, երբ դուք ջերմություն չունեք: Ամեն դեպքում եթե ջերմությունը բարձրանում է 38 աստիճանից՝ անհրաժեշտ է դադարեցնել վերելքը: </span></li>
<li><span style="font-weight: 400;">Ոչինչ չանելու ցանկություն: Դուք պարզապես ցանկանում եք հորիզոնական դիրք ընդունել և ոչինչ չանել: Այս պարագայում ոչ մի դեպքում պետք չէ քնել, այլապես դուք կարող եք այլևս չարթնանալ: </span></li>
<li><span style="font-weight: 400;">Ընդհատվող և մակերեսային շնչառությունը, սրտի արագ աշխատանքը: </span></li>
</ul>
<div style=' margin-top:30px; margin-bottom:30px;'  class='hr hr-custom hr-center hr-icon-yes  '><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#727272;' ><span class='hr-inner-style'></span></span><span class='av-seperator-icon' style='color:#727272;' aria-hidden='true' data-av_icon='' data-av_iconfont='entypo-fontello'></span><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#727272;' ><span class='hr-inner-style'></span></span></div>
<h3>Լեռնային հիվանդության կանխարգելում</h3>
<p><span style="font-weight: 400;">Կարևոր է շատ ջուր խմել և քաղցրավենիք ուտել: Պետք է թույլ չտալ օրգանիզմին ջրազրկվել: Մեզը պետք է մաքուր լինի: Սովորաբար ախտանշաններն անհետանում են մեկ օրվա ընթացքում, եթե դուք չեք գերազանցում բարձրությունը: Ձեր վիճակի վրա բացասաբար կարող են ազդել ֆիզիկական թուլությունը, <span style="color: #ff9900;"><a style="color: #ff9900;" href="https://www.armgeo.am/dehydration/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ջրազրկումը</a></span>, էներգիայի պակասը, վնասվածքները և արյան կորուստը, խիստ ցուրտը, խրոնիկ հիվանդությունները՝ հատկապես թոքերի և սիրտ-անոթային համակարգի հիվանդությունները: Վերջինիս դեպքում ընդհանրապես խորհուրդ չի տրվում գնալ լեռներ: Եթե դուք ունեք նմանատիպ հիվանդություններ, ապա անպայման խորհրդակցեք բժշկի հետ լեռներ գնալուց առաջ: </span></p>
<p><span style="font-weight: 400;">Դժվար է ախտորոշել լեռնային հիվանդությունը, քանի որ ախտանիշներից շատերը նկատվում են այլ հիվանդությունների ժամանակ ևս: Մարդը կարող է պարզապես ուժասպառ լինել կամ ունենալ սննդային թունավորում: Ամեն դեպքում անհրաժեշտ է հետևել առողջությանը և հետևություններ անել՝ հիմնվելով ախտանշանների վրա:</span></p>
<p><span style="font-weight: 400;">Մինչև լեռնային հիվանդության կրիտիկական վիճակը, երբ սկսվում է ուղեղի այտուցվածություն, ամեն ինչ շատ պարզ է: Ձեզ պարզապես անհրաժեշտ է բարձրությունը նվազեցնել: Շատ լեռնագնացներ ասում են, որ Լենինի Պիկի կամ Էվերեստի գագաթին նրանց գիտակցությունն աղոտ էր, նրանք դժվարանում էին շնչել և խոսել: Բայց անմիջապես մի փոքր ներքև իջնելուց հետո այդ բոլոր նշաններն անհետացել են: </span></p>
<div id="attachment_11376" style="width: 970px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2015/05/IMG_8048.jpg?ssl=1"><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-11376" class="size-full wp-image-11376" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2015/05/IMG_8048.jpg?resize=960%2C640&#038;ssl=1" alt="Արագած" width="960" height="640" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2015/05/IMG_8048.jpg?w=960&amp;ssl=1 960w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2015/05/IMG_8048.jpg?resize=300%2C200&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2015/05/IMG_8048.jpg?resize=705%2C470&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2015/05/IMG_8048.jpg?resize=450%2C300&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 960px) 100vw, 960px" /></a><p id="caption-attachment-11376" class="wp-caption-text">Լեռնային հիվանդություն</p></div>
<p><span style="font-weight: 400;">Հիշեք, որ ալկոհոլը և սուրճը, ինչպես նաև մրսածությունը, ջրազրկումը, անքնությունը, թուլությունը նպաստում են լեռնային հիվանդության զարգացմանը և ինքնազգացողության վատթարացմանը: Ինչպես նաև տարբեր մարդիկ տարբեր կերպ են տանում բարձրության տատանումները, կախված՝</span></p>
<ul>
<li><span style="font-weight: 400;">Սեռից &#8211; կանայք ավելի դիմացկուն են թթվածնային քաղցի նկատմամբ:</span></li>
<li><span style="font-weight: 400;">Տարիքից &#8211; երիտասարդներն ավելի ծանր են տանում թթվածնային քաղցը:</span></li>
<li><span style="font-weight: 400;">Ընդհանուր ֆիզիկական մարզվածությունից և հոգեկան վիճակից</span></li>
<li><span style="font-weight: 400;">Վերելքի արագությունից</span></li>
<li><span style="font-weight: 400;">Բարձր լեռնային փորձառությունից</span></li>
</ul>
<p><span style="font-weight: 400;">Վերջին կետը հատկապես կարևոր է: Քանի որ առաջին վերելքն ավելի դժվար է, քան հաջորդներն, անգամ եթե հաջորդը երկու տարի հետո է լինում: Օրգանիզմը հիշում է բարձրությանը հարմարվելու ալգորիթմը և արդեն կլիմայավարժեցումն ավելի հեշտ է տրվում: </span></p>
<h3>Լեռնային հիվանդությունից խուսափելու համար անհրաժեշտ է հետևյալը․</h3>
<ul>
<li><span style="font-weight: 400;">Կազմեք բավարար կլիմայավարժեցման պլան։</span></li>
<li><span style="font-weight: 400;">Ընտրեք ձեր վերելքին համապատասխան գույք և հանդերձանք։</span></li>
<li><span style="font-weight: 400;">Վերելքից երկու շաբաթ առաջ խորհուրդ է տրվում վիտամինների կուրս անցնել։</span></li>
<li><span style="font-weight: 400;">Մի օգտագործեք ալկոհոլային խմիչքներ, անգամ փոքր չափաբաժնով։</span></li>
<li><span style="font-weight: 400;">Վարժվեք բարձր լեռնային գոտիներում վրանով գիշերելուն: Արագածը հրաշալի տարբերակ է Կազբեկ, Արարատ, Էլբորուս կամ Դեմավենդ լեռների վերելքին պատրաստվելու համար: Գիշերակացը վրանում՝ 3200-3500 մետր բարձրությունների վրա, ինչպես նաև Արագածի Հյուսիսային գագաթի վերելքը՝ մարզման հրաշալի տարբերակ են: Մենք խորհուրդ ենք տալիս այս մարզումը 5000 մետր և ավելի բարձրություն ունեցող լեռ բարձրանալիս: </span></li>
</ul>
<div style=' margin-top:30px; margin-bottom:30px;'  class='hr hr-custom hr-center hr-icon-yes  '><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#727272;' ><span class='hr-inner-style'></span></span><span class='av-seperator-icon' style='color:#727272;' aria-hidden='true' data-av_icon='' data-av_iconfont='entypo-fontello'></span><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#727272;' ><span class='hr-inner-style'></span></span></div>
<h3>Ի՞նչ անել, երբ արդեն ունեք լեռնային հիվանդություն</h3>
<p><span style="font-weight: 400;">Եթե ախտանիշները շատ ակնհայտ չեն, ապա հնարավոր է դադարեցնել վերելքը և մոտակա հարմար վայրում վրանային ճամբար պատրաստել: Եթե ախտանիշները վառ արտահայտված են, ապա պետք չէ շարունակել վերելքը։ Անհրաժեշտ է անմիջապես բարձրությունը նվազեցնել և հնարավորինս շատ իջնել լեռն ի վար: Սրանից հետո կարող եք նորից կրկնել վերելքը: Շատ դեպքերում լեռնային հիվանդությունը նահանջում է, քանի որ օրգանիզմը սկսում է կլիմայավարժեցվել: Բայց կարող են լինել նաև սուր պայմաններ, երբ տուժածի և ամբողջ խմբի կյանքը վտանգի տակ է: Նման պայմաններում խումբը ստիպված է լինում ժամանակացույցից հետ ընկնել: Նման դեպքեր տեղի են ունենում շատ բարձր լեռնային գոտիներում: 6000 մետրից բարձր վերելքների դեպքում, որպես կանոն թթվածնային քաղցը չի նահանջում, և մարդու համար դժվար՝ հաճախ նաև անհնարին է լինում հանգիստ վիճակ պահպանելը: Նման վերելքների համար անհրաժեշտ է մեկշաբաթյա կլիմայավարժեցման ծրագիր անցնել:</span></p>
<div id="attachment_31959" style="width: 1210px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2015/01/IMG_1441.jpg?ssl=1"><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-31959" class="size-full wp-image-31959" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2015/01/IMG_1441.jpg?resize=1200%2C800&#038;ssl=1" alt="Վերելք Արարատ լեռ" width="1200" height="800" /></a><p id="caption-attachment-31959" class="wp-caption-text">Լեռնային հիվանդություն</p></div>
<p><span style="font-weight: 400;">Հիմալայներում 8000 մետրանոց լեռան վերելքը համեմատաբար թեթև է ընթանում կլիմայի և աշխարհագրության շնորհիվ: Եթե այսպիսի լեռներ լինեին Կովկասում կամ բևեռներին մոտ, ապա դրանց վերելքը գրեթե անհնար կլիներ: 8000 մետրից հետո սկսվում է այսպես կոչված «մահվան գոտին»: Այստեղ «հասարակ մահկանացուն» չի գոյատևի առանց թթվածնային դիմակի: Մթնոլորտում թթվածնի կենտրոնացումը 55% է, կամ նույնն ինչ ինքնաթիռում: Նման բարձրության կլիմայավարժեցումը կարող է տևել ավելի քան մեկ ամիս: Դուք նման բարձրության վրա այդքան երկար չեք կարող մնալ, ժամանակը շատ սահմանափակ է: Ամեն դեպքում նման բարձրության վրա օրգանիզմն աստիճանաբար սկսում է մահանալ: </span></p>
<div style=' margin-top:30px; margin-bottom:30px;'  class='hr hr-custom hr-center hr-icon-yes  '><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#727272;' ><span class='hr-inner-style'></span></span><span class='av-seperator-icon' style='color:#727272;' aria-hidden='true' data-av_icon='' data-av_iconfont='entypo-fontello'></span><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#727272;' ><span class='hr-inner-style'></span></span></div>
<h3>Խորհուրդներ լեռնային հիվանդության դեմ պայքարելու համար</h3>
<p><span style="font-weight: 400;">Սուր լեռնային հիվանդության դեպքում անհրաժեշտ է օգնել դեղորայքով: Լեռնագնացների մոտ միշտ լինում է դեքսամետազոն: Բայց մենք դրա մասին չենք խոսի, քանի որ նման ծայրահեղ իրավիճակը մեր նպատակների մեջ չի մտնում, բացի այդ, համացանցը լի է նմանատիպ հոդվածներով: Մենք, որպես հասարակ մահկանացուներ, պետք է ընդամենը կանոնավոր կերպով կատարենք կարդիո մարզումներ, թթվածնային վարժություններ, ինչպես, օրինակ՝ պահելով շունչը կամ կրելով հատուկ դիմակներ, որոնք դժվարեցնում են շնչառությունը: Նման մարզումները բարելավում են հեմոգլոբինի մակարդակն արյան մեջ և բարձրացնում մազանոթների խտությունը, որը լավացնում է արյան շրջանառությունը՝ այսպիսով դարձնելով մեզ ավելի ճկուն բարձր լեռնային գոտիների և <span style="color: #ff9900;"><a style="color: #ff9900;" href="https://www.armgeo.am/frostbite/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ցրտահարության</a></span> հանդեպ: </span></p>
<div id="attachment_18816" style="width: 1210px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2016/08/IMG_2827.jpg?ssl=1"><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-18816" class="size-full wp-image-18816" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2016/08/IMG_2827.jpg?resize=1200%2C800&#038;ssl=1" alt="Կազբեկ" width="1200" height="800" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2016/08/IMG_2827.jpg?w=1200&amp;ssl=1 1200w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2016/08/IMG_2827.jpg?resize=300%2C200&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2016/08/IMG_2827.jpg?resize=768%2C512&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2016/08/IMG_2827.jpg?resize=1030%2C687&amp;ssl=1 1030w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2016/08/IMG_2827.jpg?resize=705%2C470&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2016/08/IMG_2827.jpg?resize=450%2C300&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /></a><p id="caption-attachment-18816" class="wp-caption-text">Լեռնային հիվանդություն</p></div>
<p><span style="font-weight: 400;">Ունեցեք մի քանի տուփ Ռեհիդրոն կամ ասկորբիկ թթու ձեր առաջին օգնության դեղարկղիկում: Խմեք իզոտոնիկներ, քաղցր ըմպելիքներ՝ կամ պարզապես հետևեք, որպեսզի ձեր օրգանիզմն անցնի համապատասխան կլիմայավարժեցում: Սկսնակների համար կարող է մի փոքր բարդ լինել՝ քիչ փորձի պատճառով: Նրանցից շատերը շտապում են և չեն կարողանում հասկանալ այն ազդակները, որոնք մարմինը հասցնում է իրենց: Մյուսները, ովքեր ունեն ավելի գիտակից մոտեցում, կարող են շփոթել լեռնային հիվանդությունը թուլության հետ: Այնուամենայնիվ, սկսնակների համար ավելի լավ է դիմել լեռնային ուղեկցորդի օգնությանը: Շատ լեռնային պատահարներ տեղի են ունենում իրավիճակի և սեփական ուժերի կողմնակալ գնահատման պատճառով այնպիսի տուրիստական լեռներում, ինչպիսիք են, օրինակ՝ <span style="color: #ff9900;"><a style="color: #ff9900;" href="https://www.armgeo.am/climbing-kazbek/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">Կազբեկը</a></span> կամ Էլբրուսը: </span></p>
<div style=' margin-top:30px; margin-bottom:30px;'  class='hr hr-custom hr-center hr-icon-yes  '><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#727272;' ><span class='hr-inner-style'></span></span><span class='av-seperator-icon' style='color:#727272;' aria-hidden='true' data-av_icon='' data-av_iconfont='entypo-fontello'></span><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#727272;' ><span class='hr-inner-style'></span></span></div>
<p><span style="font-weight: 400;">Մենք փորձեցինք համառոտ խոսել լեռնային հիվանդության մասին: Հաջորդը շատ կարոր թեմա է ՝ <span style="color: #ff9900;"><a style="color: #ff9900;" href="https://www.armgeo.am/acclimatization/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">կիմայավարժեցումը</a></span>, որն անմիջականորեն կապված է այս թեմայի հետ:</span></p>
<div  class='hr hr-default  '><span class='hr-inner ' ><span class='hr-inner-style'></span></span></div>
<p><em>Սույն հոդվածի հեղինակային իրավունքը պատկանում է armgeo.am կայքին։ Հոդվածի բովանդակությունը կարող է մեջբերվել, օգտագործվել այլ կայքերում, միայն ակտիվ հղում պարունակելով դեպի սկզբնաղբյուրը:</em></p>
<div  class='hr hr-default  '><span class='hr-inner ' ><span class='hr-inner-style'></span></span></div>
<h2>Օգտակար է իմանալ</h2>
<div  data-autoplay=''  data-interval='5'  data-animation='fade'  data-show_slide_delay='90'  class='avia-content-slider avia-content-grid-active avia-content-slider5 avia-content-slider-odd  ' ><div class='avia-content-slider-inner'><div class='slide-entry-wrap'><article class='slide-entry flex_column  post-entry post-entry-93169 slide-entry-overview slide-loop-1 slide-parity-odd  av_one_third first real-thumbnail' ><a href='https://www.armgeo.am/medical-contraindications/' data-rel='slide-5' class='slide-image' title=''><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" width="495" height="400" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2025/01/bjshkakann.jpg?resize=495%2C400&#038;ssl=1" class="attachment-portfolio size-portfolio wp-post-image" alt="Բժշկական հակացուցումներ" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2025/01/bjshkakann.jpg?resize=495%2C400&amp;ssl=1 495w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2025/01/bjshkakann.jpg?resize=845%2C684&amp;ssl=1 845w" sizes="auto, (max-width: 495px) 100vw, 495px" /></a><div class='slide-content'><header class="entry-content-header"><h3 class='slide-entry-title entry-title' ><a href='https://www.armgeo.am/medical-contraindications/' title='Բժշկական հակացուցումներ արշավների ժամանակ'>Բժշկական հակացուցումներ արշավների ժամանակ</a></h3><span class="av-vertical-delimiter"></span></header></div><footer class="entry-footer"></footer></article><article class='slide-entry flex_column  post-entry post-entry-79837 slide-entry-overview slide-loop-2 slide-parity-even  av_one_third  real-thumbnail' ><a href='https://www.armgeo.am/benefits-of-autumn-hikes/' data-rel='slide-5' class='slide-image' title=''><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" width="495" height="400" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/10/benefits-of-autumn-hikes-79842.jpg?resize=495%2C400&#038;ssl=1" class="attachment-portfolio size-portfolio wp-post-image" alt="Աշնանային արշավներ" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/10/benefits-of-autumn-hikes-79842.jpg?resize=495%2C400&amp;ssl=1 495w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/10/benefits-of-autumn-hikes-79842.jpg?resize=300%2C243&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/10/benefits-of-autumn-hikes-79842.jpg?resize=845%2C684&amp;ssl=1 845w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/10/benefits-of-autumn-hikes-79842.jpg?resize=450%2C365&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 495px) 100vw, 495px" /></a><div class='slide-content'><header class="entry-content-header"><h3 class='slide-entry-title entry-title' ><a href='https://www.armgeo.am/benefits-of-autumn-hikes/' title='Աշնանային արշավներ / Ինչպես պատրաստվել'>Աշնանային արշավներ / Ինչպես պատրաստվել</a></h3><span class="av-vertical-delimiter"></span></header></div><footer class="entry-footer"></footer></article><article class='slide-entry flex_column  post-entry post-entry-73184 slide-entry-overview slide-loop-3 slide-parity-odd  av_one_third  real-thumbnail' ><a href='https://www.armgeo.am/winter-hikes/' data-rel='slide-5' class='slide-image' title=''><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" width="495" height="400" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/winter-hikes-73185.jpg?resize=495%2C400&#038;ssl=1" class="attachment-portfolio size-portfolio wp-post-image" alt="Ձմեռային արշավներ" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/winter-hikes-73185.jpg?resize=495%2C400&amp;ssl=1 495w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/winter-hikes-73185.jpg?resize=300%2C243&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/winter-hikes-73185.jpg?resize=845%2C684&amp;ssl=1 845w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/winter-hikes-73185.jpg?resize=450%2C365&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 495px) 100vw, 495px" /></a><div class='slide-content'><header class="entry-content-header"><h3 class='slide-entry-title entry-title' ><a href='https://www.armgeo.am/winter-hikes/' title='Ինչպես պատրաստվել ձմեռային արշավներին'>Ինչպես պատրաստվել ձմեռային արշավներին</a></h3><span class="av-vertical-delimiter"></span></header></div><footer class="entry-footer"></footer></article></div><div class='slide-entry-wrap'><article class='slide-entry flex_column  post-entry post-entry-51773 slide-entry-overview slide-loop-4 slide-parity-odd  av_one_third first real-thumbnail' ><a href='https://www.armgeo.am/venomous-snakes-in-armenia/' data-rel='slide-5' class='slide-image' title=''><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" width="495" height="400" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/venomous-snakes-in-armenia-64908.jpg?resize=495%2C400&#038;ssl=1" class="attachment-portfolio size-portfolio wp-post-image" alt="Հայաստանի թունավոր օձերը" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/venomous-snakes-in-armenia-64908.jpg?resize=495%2C400&amp;ssl=1 495w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/venomous-snakes-in-armenia-64908.jpg?resize=845%2C684&amp;ssl=1 845w" sizes="auto, (max-width: 495px) 100vw, 495px" /></a><div class='slide-content'><header class="entry-content-header"><h3 class='slide-entry-title entry-title' ><a href='https://www.armgeo.am/venomous-snakes-in-armenia/' title='Պաշտպանություն թունավոր օձերից'>Պաշտպանություն թունավոր օձերից</a></h3><span class="av-vertical-delimiter"></span></header></div><footer class="entry-footer"></footer></article><article class='slide-entry flex_column  post-entry post-entry-51166 slide-entry-overview slide-loop-5 slide-parity-even  av_one_third  real-thumbnail' ><a href='https://www.armgeo.am/sources-of-water/' data-rel='slide-5' class='slide-image' title=''><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" width="495" height="400" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/sources-of-water-64916.jpg?resize=495%2C400&#038;ssl=1" class="attachment-portfolio size-portfolio wp-post-image" alt="Ջրի աղբյուրները լեռներում" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/sources-of-water-64916.jpg?resize=495%2C400&amp;ssl=1 495w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/sources-of-water-64916.jpg?resize=300%2C243&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/sources-of-water-64916.jpg?resize=768%2C622&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/sources-of-water-64916.jpg?resize=845%2C684&amp;ssl=1 845w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/sources-of-water-64916.jpg?resize=705%2C571&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/sources-of-water-64916.jpg?resize=450%2C365&amp;ssl=1 450w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/sources-of-water-64916.jpg?w=934&amp;ssl=1 934w" sizes="auto, (max-width: 495px) 100vw, 495px" /></a><div class='slide-content'><header class="entry-content-header"><h3 class='slide-entry-title entry-title' ><a href='https://www.armgeo.am/sources-of-water/' title='Ջրի աղբյուրները լեռներում'>Ջրի աղբյուրները լեռներում</a></h3><span class="av-vertical-delimiter"></span></header></div><footer class="entry-footer"></footer></article><article class='slide-entry flex_column  post-entry post-entry-51481 slide-entry-overview slide-loop-6 slide-parity-odd  av_one_third  real-thumbnail' ><a href='https://www.armgeo.am/altitude-sickness/' data-rel='slide-5' class='slide-image' title=''><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" width="495" height="400" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/altitude-sickness-64920.jpg?resize=495%2C400&#038;ssl=1" class="attachment-portfolio size-portfolio wp-post-image" alt="Լեռնային հիվանդություն" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/altitude-sickness-64920.jpg?resize=495%2C400&amp;ssl=1 495w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/altitude-sickness-64920.jpg?resize=300%2C243&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/altitude-sickness-64920.jpg?resize=768%2C622&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/altitude-sickness-64920.jpg?resize=845%2C684&amp;ssl=1 845w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/altitude-sickness-64920.jpg?resize=705%2C571&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/altitude-sickness-64920.jpg?resize=450%2C365&amp;ssl=1 450w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/altitude-sickness-64920.jpg?w=934&amp;ssl=1 934w" sizes="auto, (max-width: 495px) 100vw, 495px" /></a><div class='slide-content'><header class="entry-content-header"><h3 class='slide-entry-title entry-title' ><a href='https://www.armgeo.am/altitude-sickness/' title='Լեռնային հիվանդություն'>Լեռնային հիվանդություն</a></h3><span class="av-vertical-delimiter"></span></header></div><footer class="entry-footer"></footer></article></div><div class='slide-entry-wrap'><article class='slide-entry flex_column  post-entry post-entry-51363 slide-entry-overview slide-loop-7 slide-parity-odd  av_one_third first real-thumbnail' ><a href='https://www.armgeo.am/acclimatization/' data-rel='slide-5' class='slide-image' title=''><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" width="495" height="400" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/acclimatization-64924.jpg?resize=495%2C400&#038;ssl=1" class="attachment-portfolio size-portfolio wp-post-image" alt="կլիմայավարժեցումը լեռներում" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/acclimatization-64924.jpg?resize=495%2C400&amp;ssl=1 495w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/acclimatization-64924.jpg?resize=300%2C243&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/acclimatization-64924.jpg?resize=768%2C622&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/acclimatization-64924.jpg?resize=845%2C684&amp;ssl=1 845w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/acclimatization-64924.jpg?resize=705%2C571&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/acclimatization-64924.jpg?resize=450%2C365&amp;ssl=1 450w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/acclimatization-64924.jpg?w=934&amp;ssl=1 934w" sizes="auto, (max-width: 495px) 100vw, 495px" /></a><div class='slide-content'><header class="entry-content-header"><h3 class='slide-entry-title entry-title' ><a href='https://www.armgeo.am/acclimatization/' title='Կլիմայավարժեցումը լեռներում'>Կլիմայավարժեցումը լեռներում</a></h3><span class="av-vertical-delimiter"></span></header></div><footer class="entry-footer"></footer></article><article class='slide-entry flex_column  post-entry post-entry-49607 slide-entry-overview slide-loop-8 slide-parity-even  av_one_third  real-thumbnail' ><a href='https://www.armgeo.am/camping/' data-rel='slide-5' class='slide-image' title=''><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" width="495" height="400" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/camping-64928.jpg?resize=495%2C400&#038;ssl=1" class="attachment-portfolio size-portfolio wp-post-image" alt="վրանային գիշերակաց" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/camping-64928.jpg?resize=495%2C400&amp;ssl=1 495w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/camping-64928.jpg?resize=300%2C243&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/camping-64928.jpg?resize=845%2C684&amp;ssl=1 845w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/camping-64928.jpg?resize=450%2C365&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 495px) 100vw, 495px" /></a><div class='slide-content'><header class="entry-content-header"><h3 class='slide-entry-title entry-title' ><a href='https://www.armgeo.am/camping/' title='Ինչպե՞ս գիշերել վրանում և չմրսել'>Ինչպե՞ս գիշերել վրանում և չմրսել</a></h3><span class="av-vertical-delimiter"></span></header></div><footer class="entry-footer"></footer></article><article class='slide-entry flex_column  post-entry post-entry-49509 slide-entry-overview slide-loop-9 slide-parity-odd  post-entry-last  av_one_third  real-thumbnail' ><a href='https://www.armgeo.am/how-to-pack-a-backpack/' data-rel='slide-5' class='slide-image' title=''><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" width="495" height="400" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/how-to-pack-a-backpack-64932.jpg?resize=495%2C400&#038;ssl=1" class="attachment-portfolio size-portfolio wp-post-image" alt="Ինչպես դսավորել ուսապարկը" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/how-to-pack-a-backpack-64932.jpg?resize=495%2C400&amp;ssl=1 495w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/how-to-pack-a-backpack-64932.jpg?resize=300%2C243&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/how-to-pack-a-backpack-64932.jpg?resize=845%2C684&amp;ssl=1 845w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/how-to-pack-a-backpack-64932.jpg?resize=450%2C365&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 495px) 100vw, 495px" /></a><div class='slide-content'><header class="entry-content-header"><h3 class='slide-entry-title entry-title' ><a href='https://www.armgeo.am/how-to-pack-a-backpack/' title='Ինչպե՞ս իրերը ճիշտ դասավորել ուսապարկում'>Ինչպե՞ս իրերը ճիշտ դասավորել ուսապարկում</a></h3><span class="av-vertical-delimiter"></span></header></div><footer class="entry-footer"></footer></article></div></div></div>
]]></content:encoded>
					
		
		
		<post-id xmlns="com-wordpress:feed-additions:1">51481</post-id>	</item>
		<item>
		<title>Կլիմայավարժեցումը լեռներում</title>
		<link>https://www.armgeo.am/acclimatization/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[armeniangeographic]]></dc:creator>
		<pubDate>Fri, 06 Mar 2020 14:34:58 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Գոյատևում]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://www.armgeo.am/acclimatization/</guid>

					<description><![CDATA[Կլիմայավարժեցումը լեռներում հաջող և ապահով վերելքի գաղտնիքն է: Այստեղ կարևորագույն գործոնն ապահովությունն է: Հետազոտությունների համաձայն, մարդիկ հիմնականում Էվերեստի վերելքի ընթացքում մահանում են ուղեղի կամ թոքերի այտուցվածության հետևանքով՝ «մահվան գոտում»: Այս [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p><span style="font-weight: 400;">Կլիմայավարժեցումը լեռներում հաջող և ապահով վերելքի գաղտնիքն է: Այստեղ կարևորագույն գործոնն ապահովությունն է: Հետազոտությունների համաձայն, մարդիկ հիմնականում Էվերեստի վերելքի ընթացքում մահանում են ուղեղի կամ թոքերի այտուցվածության հետևանքով՝ «մահվան գոտում»: Այս ամենի հիմնական պատճառը թթվածնային քաղցն է՝ հիպոքսիան։ Կլիմայավարժեցումը մարդու մարմնում ընթացող մի շարք կենսաքիմիական գործընթացների ամբողջությունն է: </span></p>
<div id="attachment_71900" style="width: 1210px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2015/10/%D4%B1%D4%BA%D4%B4%D4%B1%D5%80%D4%B1%D4%BF%D4%BF.jpg?ssl=1"><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-71900" class="size-full wp-image-71900" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2015/10/%D4%B1%D4%BA%D4%B4%D4%B1%D5%80%D4%B1%D4%BF%D4%BF.jpg?resize=1200%2C800&#038;ssl=1" alt="Հայաստանի լեռների օր" width="1200" height="800" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2015/10/%D4%B1%D4%BA%D4%B4%D4%B1%D5%80%D4%B1%D4%BF%D4%BF.jpg?w=1200&amp;ssl=1 1200w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2015/10/%D4%B1%D4%BA%D4%B4%D4%B1%D5%80%D4%B1%D4%BF%D4%BF.jpg?resize=300%2C200&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2015/10/%D4%B1%D4%BA%D4%B4%D4%B1%D5%80%D4%B1%D4%BF%D4%BF.jpg?resize=1030%2C687&amp;ssl=1 1030w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2015/10/%D4%B1%D4%BA%D4%B4%D4%B1%D5%80%D4%B1%D4%BF%D4%BF.jpg?resize=768%2C512&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2015/10/%D4%B1%D4%BA%D4%B4%D4%B1%D5%80%D4%B1%D4%BF%D4%BF.jpg?resize=705%2C470&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2015/10/%D4%B1%D4%BA%D4%B4%D4%B1%D5%80%D4%B1%D4%BF%D4%BF.jpg?resize=450%2C300&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /></a><p id="caption-attachment-71900" class="wp-caption-text">Աժդահակ</p></div>
<p><span style="font-weight: 400;">Սակայն հիմնական գործընթացն արյան մեջ կարմիր գնդիկների (էրիթրոցիտների) ավելացումն է, որը բարձրացնում է հեմոգլոբինի մակարդակը: Լեռներում թթվածնի քանակությունը քիչ է, հետևաբար մեզ ավելի շատ կարմիր գնդիկներ են անհրաժեշտ, որպեսզի բարձրանա արյան մեջ գազափոխանակության արդյունավետությունը:</span></p>
<div style=' margin-top:30px; margin-bottom:30px;'  class='hr hr-custom hr-center hr-icon-yes  '><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#727272;' ><span class='hr-inner-style'></span></span><span class='av-seperator-icon' style='color:#727272;' aria-hidden='true' data-av_icon='' data-av_iconfont='entypo-fontello'></span><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#727272;' ><span class='hr-inner-style'></span></span></div>
<h3>Կլիմայավարժեցման նպատակը</h3>
<p><span style="font-weight: 400;">Լեռնային վերելքների ժամանակ մեր օրգանիզմը մեծ սթրեսի է ենթարկվում: Բարձր լեռնային պայմաններում առաջանում է թթվածնային քաղց: Սիրտը սկսում է արագ աշխատել, որպեսզի հասցնի անհրաժեշտ քանակությամբ արյուն մատակարարել: Այս ամենի հետևանքով մարդը սկսում է արագ շնչել, որպեսզի կարողանա կլանել անհրաժեշտ քանակությամբ թթվածին: Բարձր լեռնային գոտում, անգամ փորձված լեռնագնացների մոտ են շնչառական դժվարություններ լինում: Կլիմայավարժեցման շնորհիվ մենք նախապատրաստում ենք օրգանիզմը այս կտրուկ փոփոխություններին:</span></p>
<div id="attachment_5508" style="width: 970px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2015/03/271.jpg?ssl=1"><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-5508" class="wp-image-5508 size-full" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2015/03/271.jpg?resize=960%2C640&#038;ssl=1" alt="" width="960" height="640" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2015/03/271.jpg?w=960&amp;ssl=1 960w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2015/03/271.jpg?resize=300%2C200&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2015/03/271.jpg?resize=705%2C470&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2015/03/271.jpg?resize=450%2C300&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 960px) 100vw, 960px" /></a><p id="caption-attachment-5508" class="wp-caption-text">Կլիմայավարժեցումը լեռներում</p></div>
<div style=' margin-top:30px; margin-bottom:30px;'  class='hr hr-custom hr-center hr-icon-yes  '><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#727272;' ><span class='hr-inner-style'></span></span><span class='av-seperator-icon' style='color:#727272;' aria-hidden='true' data-av_icon='' data-av_iconfont='entypo-fontello'></span><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#727272;' ><span class='hr-inner-style'></span></span></div>
<h3>Պատրաստվածություն</h3>
<p><span style="font-weight: 400;">Պետք է սկսել պատրաստվել լեռնային վերելքից շատ առաջ: Մեր նախորդ՝ </span><span style="color: #ff9900;"><a style="color: #ff9900;" href="https://www.armgeo.am/how-to-prepare-for-ararat-climb/"><span style="font-weight: 400;">«Ինչպե՞ս պատրաստվել Արարատի վերելքին»</span> </a></span><span style="font-weight: 400;">հոդվածում, մենք անդրադարձել էինք այս թեմային: Կլիմայավարժեցման կարևոր բաղադրիչ են հանդիսանում կարդիո մարզումները: Կարդիո մարզումների ժամանակ սրտի և թոքերի ծավալը մեծանում է, ինչը լեռներում օգնում է էներգիա խնայել: </span><span style="font-weight: 400;">Ձեր մարզվածության ցուցիչները պետք է լինեն անոթազարկը և շնչառությունը:</span></p>
<p><a href="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/09/DSC_0487-1.jpg?ssl=1"><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" class="size-full wp-image-71401" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/09/DSC_0487-1.jpg?resize=1200%2C800&#038;ssl=1" alt="աշնանային արշավները Հայաստանում" width="1200" height="800" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/09/DSC_0487-1.jpg?w=1200&amp;ssl=1 1200w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/09/DSC_0487-1.jpg?resize=300%2C200&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/09/DSC_0487-1.jpg?resize=1030%2C687&amp;ssl=1 1030w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/09/DSC_0487-1.jpg?resize=768%2C512&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/09/DSC_0487-1.jpg?resize=705%2C470&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/09/DSC_0487-1.jpg?resize=450%2C300&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /></a></p>
<p><span style="font-weight: 400;">Անհրաժեշտ է մարզվել թթվածնի պակասի և րոպեում 120-130 սրտի զարկի պայմաններում: Տարբեր մարդկանց մոտ այս ցուցիչները կարող են տարբերվել, սակայն միջինում սա կարող է ընդունվել որպես չափանիշ: Վազելու և քայլելու ընթացքում դուք պետք է ի վիճակի լինեք հանգիստ խոսելու՝ առանց շնչառության վատացման: Եթե ձեր ֆիզիկական պատրաստվաությունը ցածր է, անհրաժեշտ է դանդաղեցնել մարզումները և փորձել աստիճանաբար բարձրացնել ֆիզիկական ծանրաբեռնվածությունը: </span></p>
<div id="attachment_25486" style="width: 1210px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2017/11/DSC_1316.jpg?ssl=1"><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-25486" class="size-full wp-image-25486" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2017/11/DSC_1316.jpg?resize=1200%2C800&#038;ssl=1" alt="Արշավներ Հայաստանում" width="1200" height="800" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2017/11/DSC_1316.jpg?w=1200&amp;ssl=1 1200w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2017/11/DSC_1316.jpg?resize=300%2C200&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2017/11/DSC_1316.jpg?resize=768%2C512&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2017/11/DSC_1316.jpg?resize=1030%2C687&amp;ssl=1 1030w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2017/11/DSC_1316.jpg?resize=705%2C470&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2017/11/DSC_1316.jpg?resize=450%2C300&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /></a><p id="caption-attachment-25486" class="wp-caption-text">Առողք մարմին և ներդաշնակ հոգի</p></div>
<p><span style="font-weight: 400;">Բայց նաև պետք չէ միանգամից չափից շատ մարզվել լեռներ գնալուց առաջ: Անհրաժեշտ է դադարեցնել մարզումները վերելքից մեկ շաբաթ առաջ և պահել մարմնի մարզավիճակը՝ երեկոյան կարճատև քայլքով: Անհրաժեշտ է, որ ձեր մարմինն իր մարզվածության գագաթնակետին հասնի վերելքի առաջին կամ երկրորդ օրը:</span></p>
<div style=' margin-top:30px; margin-bottom:30px;'  class='hr hr-custom hr-center hr-icon-yes  '><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#727272;' ><span class='hr-inner-style'></span></span><span class='av-seperator-icon' style='color:#727272;' aria-hidden='true' data-av_icon='' data-av_iconfont='entypo-fontello'></span><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#727272;' ><span class='hr-inner-style'></span></span></div>
<h3>Բացասական գործոններ</h3>
<p>Պետք է հաշվի առնել այն բոլոր գործոնները, որոնք բացասաբար են ազդում մեր մարզավճակի և կլիմայավարժեցման վրա: Այդ գործոններն են հարաբերական բարձրությունը, արևահարումը, ֆիզիկական գերծանրաբեռնվածությունը, <span style="color: #ff9900;"><a style="color: #ff9900;" href="https://www.armgeo.am/hypothermia/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">հիպոթերմիան</a></span>, <span style="color: #ff9900;"><a style="color: #ff9900;" href="https://www.armgeo.am/dehydration/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ջրազրկումը</a></span>, վատ սնունդն ու հիգիենան, քաղաքից բերված միկրոօրգանիզմները, տեղի միկրոօրգանիզմները, սննդային թունավորումը և սթրեսը: Սակայն վերը նշվածներից վերջինին՝ սթրեսին, շատ քիչ ուշադրություն է դարձվում:</p>
<div id="attachment_18810" style="width: 1210px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2016/08/IMG_2818.jpg?ssl=1"><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-18810" class="wp-image-18810 size-full" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2016/08/IMG_2818.jpg?resize=1200%2C800&#038;ssl=1" alt="Կազբեկ" width="1200" height="800" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2016/08/IMG_2818.jpg?w=1200&amp;ssl=1 1200w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2016/08/IMG_2818.jpg?resize=300%2C200&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2016/08/IMG_2818.jpg?resize=768%2C512&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2016/08/IMG_2818.jpg?resize=1030%2C687&amp;ssl=1 1030w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2016/08/IMG_2818.jpg?resize=705%2C470&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2016/08/IMG_2818.jpg?resize=450%2C300&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /></a><p id="caption-attachment-18810" class="wp-caption-text">Կլիմայավարժեցումը լեռներում</p></div>
<p><em>«Ես հիշում եմ, որ ինձ համար շատ դժվար էր, երբ առաջին անգամ էի Կազբեկ բարձրանում։ Ես ֆիզիկապես ուժասպառ էի եղել: Դրանից հետո երկու տարի շարունակ մենք անդադար մարզվում էինք, հազարավոր հոդվածներ կարդում սննդակարգի, կլիմայավարժեցման, գույքի և կարդիո մարզումների մասին: Ես ինքս միանգամայն անպատրաստ էի վրանում գիշերելուն: Ինձանից բավականին շատ ժամանակ և էներգիա պահանջվեց վրանը տեղադրելու, գորգն ու քնապարկը պատրաստելու համար: Ես չունեի <span style="color: #ff9900;"><a style="color: #ff9900;" href="https://www.armgeo.am/altitude-sickness/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">լեռնային հիվանդություն</a></span> և ինձ լավ էի զգում, լավ քնել և բավարար սնվել էի:</em></p>
<div id="attachment_73893" style="width: 1210px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/02/web1-1.jpg?ssl=1"><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-73893" class="size-full wp-image-73893" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/02/web1-1.jpg?resize=1200%2C800&#038;ssl=1" alt="Վերելք Կազբեկ 2022" width="1200" height="800" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/02/web1-1.jpg?w=1200&amp;ssl=1 1200w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/02/web1-1.jpg?resize=300%2C200&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/02/web1-1.jpg?resize=1030%2C687&amp;ssl=1 1030w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/02/web1-1.jpg?resize=768%2C512&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/02/web1-1.jpg?resize=705%2C470&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/02/web1-1.jpg?resize=450%2C300&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /></a><p id="caption-attachment-73893" class="wp-caption-text">Վերելք Կազբեկ</p></div>
<p><em>Եվ վերջում մենք շատ հեշտությամբ հասանք գագաթ և ցած իջանք: Բայց կարգ ու կանոնի բացակայությունը հանգեցրեց սթրեսային իրավիճակի, ինչը բացասաբար անդրադարձավ ընդհանուր իրավիճակի վրա: Մենք գագաթ հասանք 6 ժամ 50 րոպեում, բայց հնարավոր էր, որ սթրեսի բացակայության պայմաններում հասնեինք 6 ժամում». </em>մեզ հետ իր փորձով կիսվեց մեր արշավների մասնակիցներից մեկը։</p>
<div style=' margin-top:30px; margin-bottom:30px;'  class='hr hr-custom hr-center hr-icon-yes  '><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#727272;' ><span class='hr-inner-style'></span></span><span class='av-seperator-icon' style='color:#727272;' aria-hidden='true' data-av_icon='' data-av_iconfont='entypo-fontello'></span><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#727272;' ><span class='hr-inner-style'></span></span></div>
<h3>Կլիմայավարժեցման տեսակները</h3>
<p>Լեռներում կլիմայավարժեցումը տեղի է ունենում աստիճանաբար: Օրական ընդամենը 1000 մ հարաբերական բարձրություն պետք է հաղթահել, որից հետո պետք է 300-400 մետր ցած իջնել՝ <span style="color: #ff9900;"><a style="color: #ff9900;" href="https://www.armgeo.am/camping/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">գիշերակացի համար</a></span>: Քունը կլիմայավարժեցման կարևորագույն գործոնն է, քանի որ քնի ժամանակ մեր մարմինն ավելի լավ է հարմարվում:</p>
<div id="attachment_14698" style="width: 970px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2015/10/12-nerses-matinyan-aragats.jpg?ssl=1"><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-14698" class="wp-image-14698 size-full" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2015/10/12-nerses-matinyan-aragats.jpg?resize=960%2C640&#038;ssl=1" alt="Արագած" width="960" height="640" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2015/10/12-nerses-matinyan-aragats.jpg?w=960&amp;ssl=1 960w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2015/10/12-nerses-matinyan-aragats.jpg?resize=300%2C200&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2015/10/12-nerses-matinyan-aragats.jpg?resize=705%2C470&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2015/10/12-nerses-matinyan-aragats.jpg?resize=450%2C300&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 960px) 100vw, 960px" /></a><p id="caption-attachment-14698" class="wp-caption-text">Կլիմայավարժեցումը լեռներում</p></div>
<p>Եկեք դիտարկենք կլիմայավարժեցման տեսակները: Գոյություն ունեն երկարաժամկետ և կարճաժամկետ կլիմայավարժեցման եղանակներ:</p>
<div style=' margin-top:30px; margin-bottom:30px;'  class='hr hr-custom hr-center hr-icon-yes  '><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#727272;' ><span class='hr-inner-style'></span></span><span class='av-seperator-icon' style='color:#727272;' aria-hidden='true' data-av_icon='' data-av_iconfont='entypo-fontello'></span><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#727272;' ><span class='hr-inner-style'></span></span></div>
<h4>Կարճաժամկետ կլիմայավարժեցում</h4>
<p><span style="font-weight: 400;">Սա մարմնի արագ արձագանքն է: Հեմոգլոբինը փայծաղից մատակարարվում է դեպի արյուն, որտեղից էլ արյան հոսքը հասնում է ուղեղ, քանի որ ուղեղի բջիջները ամենաշատ թթվածինն են յուրացնում: Այս կերպ մեր օրգանիզմը ճնշում է թթվածնային քաղցը: Այս համակարգը կարճ ժամանակով է աշխատում, քանի որ մեր մարմինը գործի է դնում իր բոլոր պահեստային ուժերը և արագացնում սրտի աշխատանքը: </span></p>
<p><a href="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2017/09/C84A0965.jpg?ssl=1"><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" class="size-full wp-image-72243" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2017/09/C84A0965.jpg?resize=1200%2C800&#038;ssl=1" alt="Հայաստանի 5 ամենագեղեցիկ լեռները" width="1200" height="800" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2017/09/C84A0965.jpg?w=1200&amp;ssl=1 1200w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2017/09/C84A0965.jpg?resize=300%2C200&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2017/09/C84A0965.jpg?resize=1030%2C687&amp;ssl=1 1030w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2017/09/C84A0965.jpg?resize=768%2C512&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2017/09/C84A0965.jpg?resize=705%2C470&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2017/09/C84A0965.jpg?resize=450%2C300&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /></a></p>
<p><span style="font-weight: 400;">Երբ արյունը սկսում է հոսել դեպի ուղեղ, շատ օրգաններ սկսում են վատ աշխատել: Վերջույթները սկսում են են արագ սառել և խանգարվում է նյութափոխանակությունը: Լեռներում երկարաժամկետ մնալը, ինչպես նաև բարձրության աճն ուժասպառ են անում մարմինը: Եթե չհետևեք կանոններին՝ հետևանքները շատ լուրջ կարող են լինել:</span></p>
<div style=' margin-top:30px; margin-bottom:30px;'  class='hr hr-custom hr-center hr-icon-yes  '><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#727272;' ><span class='hr-inner-style'></span></span><span class='av-seperator-icon' style='color:#727272;' aria-hidden='true' data-av_icon='' data-av_iconfont='entypo-fontello'></span><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#727272;' ><span class='hr-inner-style'></span></span></div>
<h4>Երկարաժամկետ կլիմայավարժեցում</h4>
<p>Սա այն է, ինչի կարիքը մենք ունենք վերելքների ժամանակ: Այս պարագայում մարդու մարմնում խորքային փոփոխություններ են տեղի ունենում: Երակներն ավելի առանձգական են դառնում: Առաջանում է սաղմնային հեմոգլոբին, որն ավելի արդյունավետ է յուրացնում թթվածնի մոլեկուլները՝ ցածր ճնշման պարագայում:</p>
<p><a href="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2024/03/IMG_8981.jpg?ssl=1"><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" class="size-full wp-image-86232" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2024/03/IMG_8981.jpg?resize=1200%2C800&#038;ssl=1" alt="Օրիսաբա" width="1200" height="800" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2024/03/IMG_8981.jpg?w=1200&amp;ssl=1 1200w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2024/03/IMG_8981.jpg?resize=300%2C200&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2024/03/IMG_8981.jpg?resize=1030%2C687&amp;ssl=1 1030w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2024/03/IMG_8981.jpg?resize=768%2C512&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2024/03/IMG_8981.jpg?resize=705%2C470&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2024/03/IMG_8981.jpg?resize=450%2C300&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /></a></p>
<p>Մազանոթների խտությունը մեծանում է թոքերում: Թթվածնի մոլեկուլների կլանելիությունը բարձրանում է, իսկ արյան մակարդելիությունը նվազում: Այս ամենին ավելանում է մկանային սպիտակուցների (միոգլոբիլնի) կուտակումները սրտամկաններում և կմախքային մկաններում: Միոգլոբինը ցածր ճնշման պայմաններում ավելի արդյունավետ է տեղափոխում թթվածնի մոլեկուլները, քան հեմոգլոբինը:</p>
<div style=' margin-top:30px; margin-bottom:30px;'  class='hr hr-custom hr-center hr-icon-yes  '><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#727272;' ><span class='hr-inner-style'></span></span><span class='av-seperator-icon' style='color:#727272;' aria-hidden='true' data-av_icon='' data-av_iconfont='entypo-fontello'></span><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#727272;' ><span class='hr-inner-style'></span></span></div>
<h3>Ինչպե՞ս է ընթանում փուլային կլիմայավարժեցումը</h3>
<p>Սկզբում փոքր բարձրություն եք հավաքում և կարճաժամկետ կլիմայավարժեցումն ավարտվում է: Այս փուլում դուք կարող եք զգալ թույլ արտահայտված լեռնային հիվանդություն՝ գլխացավ, սրտխառնոց և գլխապտույտ: Այնուհետև օրգանիզմում ակտիվանում է երկարաժամկետ կլիմայավարժեցումը: Դուք սկսում եք վարժվել բարձրությանը: Հաջորդ օրը դուք հավաքում եք ևս մի փոքր բարձրություն: Այս փուլում էլ տեղի են ունենում նույն փոփոխությունները: Սովորաբար մարդիկ օրական բարձրանում են 800-1000 մետր և իջնում 300-400 մետր՝ գիշերակացի համար: Եթե ձեր օրգանիզմը բարձրությանը վարժված չէ, ապա խորհուրդ է տրվում օրական 500-600 մետրից ավել չբարձրանալ:</p>
<div id="attachment_26864" style="width: 1210px" class="wp-caption alignnone"><a href="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2017/12/Armenia_According_to_the_Ashkharhatsuyts-2.jpg?ssl=1"><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-26864" class="wp-image-26864 size-full" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2017/12/Armenia_According_to_the_Ashkharhatsuyts-2.jpg?resize=1200%2C800&#038;ssl=1" alt="Ձմեռային վերելք Արագածի Հյուսիսային գագաթ" width="1200" height="800" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2017/12/Armenia_According_to_the_Ashkharhatsuyts-2.jpg?w=1200&amp;ssl=1 1200w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2017/12/Armenia_According_to_the_Ashkharhatsuyts-2.jpg?resize=300%2C200&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2017/12/Armenia_According_to_the_Ashkharhatsuyts-2.jpg?resize=768%2C512&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2017/12/Armenia_According_to_the_Ashkharhatsuyts-2.jpg?resize=1030%2C687&amp;ssl=1 1030w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2017/12/Armenia_According_to_the_Ashkharhatsuyts-2.jpg?resize=705%2C470&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2017/12/Armenia_According_to_the_Ashkharhatsuyts-2.jpg?resize=450%2C300&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /></a><p id="caption-attachment-26864" class="wp-caption-text">Արագածի Հյուսիսային գագաթ</p></div>
<p>Որպեսզի հասկանաք՝ արդյոք ձեր օրգանիզմը վարժվել է բարձրությանը, ուշադրություն դարձրեք հետևյալ նշաններին:</p>
<ul>
<li>Հանգիստ վիճակում սրտի աշխատանքը չի գերազանցում սովորական պայմաններում սրտի աշխատանքի ռիթմին</li>
<li>Շնչառության վատթարացումներ չեն լինում հանգստի և թույլ ֆիզիկական ծանրաբեռնվածության պայմաններում:</li>
<li>Գիշերը քնում եք հանգիստ</li>
<li>Լավ ախորժակ ունեք և թուլություն չեք զգում</li>
<li>Ձեր ուղեղի աշխատանքը լավ է ընթանում և գիտակից եք:</li>
</ul>
<div id="attachment_31933" style="width: 1210px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2015/01/3-1.jpg?ssl=1"><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-31933" class="wp-image-31933 size-full" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2015/01/3-1.jpg?resize=1200%2C800&#038;ssl=1" alt="" width="1200" height="800" /></a><p id="caption-attachment-31933" class="wp-caption-text">Կլիմայավարժեցումը լեռներում / Ճամբար</p></div>
<p>Այստեղ կարևոր է գիշերակացի համար բարձրություն նվազեցնելը: Օրվա ընթացքում դուք որոշակի բարձրություն եք հավաքում և այդպիսով մարմինը սթրեսի ենթարկում, քանի որ այն պետք է հարմարվի այդ բարձրությանը: Այնուհետև իջնում եք մի քանի հարյուր մետր: Հանգստի պահին մարմինը կարողանում է հաղթահարել սթրեսը: Նման կլիմայավարժեցումը օգնում է, որպեսզի օրգանիզմը ուժասպառ չլինի:</p>
<div style=' margin-top:30px; margin-bottom:30px;'  class='hr hr-custom hr-center hr-icon-yes  '><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#727272;' ><span class='hr-inner-style'></span></span><span class='av-seperator-icon' style='color:#727272;' aria-hidden='true' data-av_icon='' data-av_iconfont='entypo-fontello'></span><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#727272;' ><span class='hr-inner-style'></span></span></div>
<h3>Հետկլիմայավարժեցում</h3>
<p>Հարթավայրում մենք այնքան շատ հեմոգլոբինի կարիք չունենք, որքան լեռներում: Հետևաբար, իջնելուց հետո մարմինն ազատվում է կլիմայավարարժեցումից: Այս ժամանակ հնարավոր է, որ տեղի ունենան հետևյալ երևույթները՝ արյան ճնշման խանգարումներ, գլխացավ, քնկոտություն:</p>
<div id="attachment_72119" style="width: 1210px" class="wp-caption alignnone"><a href="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/17.jpg?ssl=1"><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-72119" class="wp-image-72119 size-full" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/17.jpg?resize=1200%2C800&#038;ssl=1" alt="Ռապի լիճ" width="1200" height="800" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/17.jpg?w=1200&amp;ssl=1 1200w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/17.jpg?resize=300%2C200&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/17.jpg?resize=1030%2C687&amp;ssl=1 1030w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/17.jpg?resize=768%2C512&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/17.jpg?resize=705%2C470&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/17.jpg?resize=450%2C300&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /></a><p id="caption-attachment-72119" class="wp-caption-text">Ռապի լիժ</p></div>
<div style=' margin-top:30px; margin-bottom:30px;'  class='hr hr-custom hr-center hr-icon-yes  '><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#727272;' ><span class='hr-inner-style'></span></span><span class='av-seperator-icon' style='color:#727272;' aria-hidden='true' data-av_icon='' data-av_iconfont='entypo-fontello'></span><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#727272;' ><span class='hr-inner-style'></span></span></div>
<h3>Բարձր լեռնային փորձառություն</h3>
<p>Ինչպես նշեցինք, հարթավայրային գոտի իջնելուց հետո կլիմայավարժեցումն անհետանում է, իսկ մենք ստանում ենք այսպես կոչված բարձր լեռնային փորձառություն: Բարձր լեռնային փորձառությունը նախորդ վերելքից հետո մնացած մեր օրգանիզմի հիշողությունն է: Ամեն վերելքից հետո բարձր լեռնային փորձառությունն ավելանում է: Հաջորդ անգամ օրգանիզմն ավելի արագ է հարմարվում և պատրաստ է ավելի շատ բարձրություններ հաղթահարել:</p>
<div id="attachment_31946" style="width: 1210px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2015/01/IMG_1175.jpg?ssl=1"><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-31946" class="wp-image-31946 size-full" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2015/01/IMG_1175.jpg?resize=1200%2C800&#038;ssl=1" alt="Վերելք Արարատ լեռ" width="1200" height="800" /></a><p id="caption-attachment-31946" class="wp-caption-text">Կլիմայավարժեցումը լեռներում</p></div>
<p>Սակայն եկեք նաև հաշվի առնենք ոչ միայն լեռան ծովի մակարդակից ունեցած բարձրությունը, այլև աշխարհագրական դիրքը: Օրինակ՝ մարդն, ով բարձրացել է Էլբրուս, կարող է հեշտությամբ բարձրանալ Ակոնկագուա: Մոտ լինելով հասարակածին, այնտեղ մթնոլորտային շերտն ավելի հաստ է, իսկ եղանակն ավելի մեղմ: Նշենք, որ բարձր լեռնային փորձառությունը լինում է գիտակցական և ենթագիտակցական:</p>
<div style=' margin-top:30px; margin-bottom:30px;'  class='hr hr-custom hr-center hr-icon-yes  '><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#727272;' ><span class='hr-inner-style'></span></span><span class='av-seperator-icon' style='color:#727272;' aria-hidden='true' data-av_icon='' data-av_iconfont='entypo-fontello'></span><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#727272;' ><span class='hr-inner-style'></span></span></div>
<h4>Ենթագիտակցական</h4>
<p>Սրանք այն բոլոր գործընթացներն են, որոնք կատարվում են օրգանիզմում՝ բարձրությանը հարմարվելու համար: Լեռնային փորձառություն ունեցող մարդն ավելի արագ և արդյունավետ է հարմարվում: Ենթագիտակցական փորձառությունն իր մեջ ներառում է զգայական կայունությունը, սթրեսադիմացկունությունը և հարմարավետության գոտին, որն ամեն անգամ ավելի է մեծանում:</p>
<div id="attachment_92626" style="width: 1210px" class="wp-caption alignnone"><a href="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2024/12/IMG_5268.jpg?ssl=1"><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-92626" class="wp-image-92626 size-full" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2024/12/IMG_5268.jpg?resize=1200%2C800&#038;ssl=1" alt="Գոմբակ լեռ" width="1200" height="800" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2024/12/IMG_5268.jpg?w=1200&amp;ssl=1 1200w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2024/12/IMG_5268.jpg?resize=300%2C200&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2024/12/IMG_5268.jpg?resize=1030%2C687&amp;ssl=1 1030w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2024/12/IMG_5268.jpg?resize=768%2C512&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2024/12/IMG_5268.jpg?resize=705%2C470&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2024/12/IMG_5268.jpg?resize=450%2C300&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /></a><p id="caption-attachment-92626" class="wp-caption-text">Գոմբակ լեռ</p></div>
<h4><div style=' margin-top:30px; margin-bottom:30px;'  class='hr hr-custom hr-center hr-icon-yes  '><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#727272;' ><span class='hr-inner-style'></span></span><span class='av-seperator-icon' style='color:#727272;' aria-hidden='true' data-av_icon='' data-av_iconfont='entypo-fontello'></span><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#727272;' ><span class='hr-inner-style'></span></span></div></h4>
<h4>Գիտակցական</h4>
<p>Գիտակցական փորձառությունն իր մեջ ներառում է այն բոլոր գիտելիքներն ու փորձը, որոնք մարդը ձեռք է բերում ամեն վերելքից հետո: Այս դեպքում մարդը գիտի, թե ինչպես արձագանքել մարմնի ցանկացած ազդակի, ինչպես ավելի լավ պլանավորել վերելքը, ինչպես վարվել հիվանդությունների դեպքում և այլն:</p>
<p><a href="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/02/d7897dd5-1e25-4a75-a834-92f668159ae8.jpg?ssl=1"><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" class="size-full wp-image-73971" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/02/d7897dd5-1e25-4a75-a834-92f668159ae8.jpg?resize=1200%2C800&#038;ssl=1" alt="Վերելք Կազբեկ 2022" width="1200" height="800" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/02/d7897dd5-1e25-4a75-a834-92f668159ae8.jpg?w=1200&amp;ssl=1 1200w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/02/d7897dd5-1e25-4a75-a834-92f668159ae8.jpg?resize=300%2C200&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/02/d7897dd5-1e25-4a75-a834-92f668159ae8.jpg?resize=1030%2C687&amp;ssl=1 1030w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/02/d7897dd5-1e25-4a75-a834-92f668159ae8.jpg?resize=768%2C512&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/02/d7897dd5-1e25-4a75-a834-92f668159ae8.jpg?resize=705%2C470&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/02/d7897dd5-1e25-4a75-a834-92f668159ae8.jpg?resize=450%2C300&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /></a></p>
<p>Բարձր լեռնային փորձառությունը ձևավորվում է աստիճանաբար՝ ամբողջ կյանքի ընթացքում: Իհարկե դուք կարող եք կարդալ բազմաթիվ թեմատիկ գրքեր, մարզել ձեզ թթվածնաքաղցի դիմակներով, բայց այսպիսի արհեստական մարզումները երբեք չեն փոխարինի իրական փորձին, որը ձեռք եք բերում լեռներում: Ահա թե ինչու է այն կոչվում հենց փորձառություն:</p>
<div id="attachment_67365" style="width: 1210px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/02/SIPO5764.jpg?ssl=1"><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-67365" class="wp-image-67365 size-full" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/02/SIPO5764.jpg?resize=1200%2C800&#038;ssl=1" alt="Վերելք Էլբրուս" width="1200" height="800" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/02/SIPO5764.jpg?w=1200&amp;ssl=1 1200w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/02/SIPO5764.jpg?resize=300%2C200&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/02/SIPO5764.jpg?resize=1030%2C687&amp;ssl=1 1030w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/02/SIPO5764.jpg?resize=768%2C512&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/02/SIPO5764.jpg?resize=705%2C470&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/02/SIPO5764.jpg?resize=450%2C300&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /></a><p id="caption-attachment-67365" class="wp-caption-text">Էլբրուս</p></div>
<p>Կլիմայավարժեցումը լեռներում անչափ կարևոր է, և մենք խորհուրդ չենք տալիս միայնակ գնալ այնպիսի բարձրություններ, որոնց ձեր օրգանիզմը վարժված չէ: Եթե դուք չունեք որևէ 5000 և ավել բարձրություն հաղթահարելու փորձ, ապա ավելի լավ է դիմեք փորձառու ուղեկցորդի օգնությանը:</p>
<div  class='hr hr-default  '><span class='hr-inner ' ><span class='hr-inner-style'></span></span></div>
<p><em>Սույն հոդվածի հեղինակային իրավունքը պատկանում է armgeo.am կայքին։ Հոդվածի բովանդակությունը կարող է մեջբերվել, օգտագործվել այլ կայքերում, միայն ակտիվ հղում պարունակելով դեպի սկզբնաղբյուրը:</em></p>
<div  class='hr hr-default  '><span class='hr-inner ' ><span class='hr-inner-style'></span></span></div>
<h2>Օգտակար է իմանալ</h2>
<div  data-autoplay=''  data-interval='5'  data-animation='fade'  data-show_slide_delay='90'  class='avia-content-slider avia-content-grid-active avia-content-slider6 avia-content-slider-odd  ' ><div class='avia-content-slider-inner'><div class='slide-entry-wrap'><article class='slide-entry flex_column  post-entry post-entry-109438 slide-entry-overview slide-loop-1 slide-parity-odd  av_one_third first real-thumbnail' ><a href='https://www.armgeo.am/5165-vs-5137/' data-rel='slide-6' class='slide-image' title=''><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" width="495" height="400" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2026/02/ararat-glxavor-1.jpg?resize=495%2C400&#038;ssl=1" class="attachment-portfolio size-portfolio wp-post-image" alt="Արարատ 5165" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2026/02/ararat-glxavor-1.jpg?resize=495%2C400&amp;ssl=1 495w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2026/02/ararat-glxavor-1.jpg?resize=845%2C684&amp;ssl=1 845w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2026/02/ararat-glxavor-1.jpg?resize=120%2C97&amp;ssl=1 120w" sizes="auto, (max-width: 495px) 100vw, 495px" /></a><div class='slide-content'><header class="entry-content-header"><h3 class='slide-entry-title entry-title' ><a href='https://www.armgeo.am/5165-vs-5137/' title='Մասիսի բարձրությունը՝ 5165 թե՞  5137'>Մասիսի բարձրությունը՝ 5165 թե՞  5137</a></h3><span class="av-vertical-delimiter"></span></header></div><footer class="entry-footer"></footer></article><article class='slide-entry flex_column  post-entry post-entry-103654 slide-entry-overview slide-loop-2 slide-parity-even  av_one_third  real-thumbnail' ><a href='https://www.armgeo.am/mount-ararat/' data-rel='slide-6' class='slide-image' title=''><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" width="495" height="400" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2025/08/ararat-abl1.jpg?resize=495%2C400&#038;ssl=1" class="attachment-portfolio size-portfolio wp-post-image" alt="Արարատ լեռ" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2025/08/ararat-abl1.jpg?resize=495%2C400&amp;ssl=1 495w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2025/08/ararat-abl1.jpg?resize=845%2C684&amp;ssl=1 845w" sizes="auto, (max-width: 495px) 100vw, 495px" /></a><div class='slide-content'><header class="entry-content-header"><h3 class='slide-entry-title entry-title' ><a href='https://www.armgeo.am/mount-ararat/' title='Արարատ լեռ'>Արարատ լեռ</a></h3><span class="av-vertical-delimiter"></span></header></div><footer class="entry-footer"></footer></article><article class='slide-entry flex_column  post-entry post-entry-103350 slide-entry-overview slide-loop-3 slide-parity-odd  av_one_third  real-thumbnail' ><a href='https://www.armgeo.am/armenian-mountains-as-humans/' data-rel='slide-6' class='slide-image' title=''><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" width="495" height="400" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2025/08/mardler.jpg?resize=495%2C400&#038;ssl=1" class="attachment-portfolio size-portfolio wp-post-image" alt="Հայաստանի լեռները մարդկային կերպարանքով" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2025/08/mardler.jpg?resize=495%2C400&amp;ssl=1 495w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2025/08/mardler.jpg?resize=300%2C243&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2025/08/mardler.jpg?resize=845%2C684&amp;ssl=1 845w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2025/08/mardler.jpg?resize=450%2C365&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 495px) 100vw, 495px" /></a><div class='slide-content'><header class="entry-content-header"><h3 class='slide-entry-title entry-title' ><a href='https://www.armgeo.am/armenian-mountains-as-humans/' title='Հայաստանի լեռները որպես մարդիկ'>Հայաստանի լեռները որպես մարդիկ</a></h3><span class="av-vertical-delimiter"></span></header></div><footer class="entry-footer"></footer></article></div><div class='slide-entry-wrap'><article class='slide-entry flex_column  post-entry post-entry-90974 slide-entry-overview slide-loop-4 slide-parity-odd  av_one_third first real-thumbnail' ><a href='https://www.armgeo.am/the-roof-of-africa/' data-rel='slide-6' class='slide-image' title=''><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" width="495" height="400" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2024/11/IMG_7818.jpg?resize=495%2C400&#038;ssl=1" class="attachment-portfolio size-portfolio wp-post-image" alt="Վերելք Կիլիմանջարո" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2024/11/IMG_7818.jpg?resize=495%2C400&amp;ssl=1 495w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2024/11/IMG_7818.jpg?resize=845%2C684&amp;ssl=1 845w" sizes="auto, (max-width: 495px) 100vw, 495px" /></a><div class='slide-content'><header class="entry-content-header"><h3 class='slide-entry-title entry-title' ><a href='https://www.armgeo.am/the-roof-of-africa/' title='Կիլիմանջարո. Աֆրիկայի «կտուրին»'>Կիլիմանջարո. Աֆրիկայի «կտուրին»</a></h3><span class="av-vertical-delimiter"></span></header></div><footer class="entry-footer"></footer></article><article class='slide-entry flex_column  post-entry post-entry-90128 slide-entry-overview slide-loop-5 slide-parity-even  av_one_third  real-thumbnail' ><a href='https://www.armgeo.am/mediamax-interview-with-tigran-varag/' data-rel='slide-6' class='slide-image' title=''><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" width="495" height="400" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2024/10/mediamax.jpg?resize=495%2C400&#038;ssl=1" class="attachment-portfolio size-portfolio wp-post-image" alt="Mediamax-ի հարցազրույցը Տիգրան Վարագի հետ" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2024/10/mediamax.jpg?resize=495%2C400&amp;ssl=1 495w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2024/10/mediamax.jpg?resize=845%2C684&amp;ssl=1 845w" sizes="auto, (max-width: 495px) 100vw, 495px" /></a><div class='slide-content'><header class="entry-content-header"><h3 class='slide-entry-title entry-title' ><a href='https://www.armgeo.am/mediamax-interview-with-tigran-varag/' title='Mediamax-ի հարցազրույցը Տիգրան Վարագի հետ'>Mediamax-ի հարցազրույցը Տիգրան Վարագի հետ</a></h3><span class="av-vertical-delimiter"></span></header></div><footer class="entry-footer"></footer></article><article class='slide-entry flex_column  post-entry post-entry-89045 slide-entry-overview slide-loop-6 slide-parity-odd  av_one_third  real-thumbnail' ><a href='https://www.armgeo.am/armenian-highland-7-summits/' data-rel='slide-6' class='slide-image' title=''><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" width="495" height="400" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2024/09/7-gagat.jpg?resize=495%2C400&#038;ssl=1" class="attachment-portfolio size-portfolio wp-post-image" alt="Հայկական լեռնաշխարհի «7 գագաթ» նախագիծ" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2024/09/7-gagat.jpg?resize=495%2C400&amp;ssl=1 495w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2024/09/7-gagat.jpg?resize=845%2C684&amp;ssl=1 845w" sizes="auto, (max-width: 495px) 100vw, 495px" /></a><div class='slide-content'><header class="entry-content-header"><h3 class='slide-entry-title entry-title' ><a href='https://www.armgeo.am/armenian-highland-7-summits/' title='Հայկական լեռնաշխարհի «7 գագաթ» նախագիծ'>Հայկական լեռնաշխարհի «7 գագաթ» նախագիծ</a></h3><span class="av-vertical-delimiter"></span></header></div><footer class="entry-footer"></footer></article></div><div class='slide-entry-wrap'><article class='slide-entry flex_column  post-entry post-entry-89051 slide-entry-overview slide-loop-7 slide-parity-odd  av_one_third first real-thumbnail' ><a href='https://www.armgeo.am/mount-tirinkatar-and-vishaps/' data-rel='slide-6' class='slide-image' title=''><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" width="495" height="400" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2024/09/tirinkatar-1.jpg?resize=495%2C400&#038;ssl=1" class="attachment-portfolio size-portfolio wp-post-image" alt="Տիրինկատար և «Վիշապների հովիտ»" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2024/09/tirinkatar-1.jpg?resize=495%2C400&amp;ssl=1 495w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2024/09/tirinkatar-1.jpg?resize=845%2C684&amp;ssl=1 845w" sizes="auto, (max-width: 495px) 100vw, 495px" /></a><div class='slide-content'><header class="entry-content-header"><h3 class='slide-entry-title entry-title' ><a href='https://www.armgeo.am/mount-tirinkatar-and-vishaps/' title='Տիրինկատար և «Վիշապների հովիտ»'>Տիրինկատար և «Վիշապների հովիտ»</a></h3><span class="av-vertical-delimiter"></span></header></div><footer class="entry-footer"></footer></article><article class='slide-entry flex_column  post-entry post-entry-87797 slide-entry-overview slide-loop-8 slide-parity-even  av_one_third  real-thumbnail' ><a href='https://www.armgeo.am/the-youngest-armenian-hiker-on-ararat/' data-rel='slide-6' class='slide-image' title=''><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" width="495" height="400" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2024/08/photo_5411363802177464207_y.jpg?resize=495%2C400&#038;ssl=1" class="attachment-portfolio size-portfolio wp-post-image" alt="Արարատվածներ / Վարդգես Գևորգյան" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2024/08/photo_5411363802177464207_y.jpg?resize=495%2C400&amp;ssl=1 495w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2024/08/photo_5411363802177464207_y.jpg?resize=845%2C684&amp;ssl=1 845w" sizes="auto, (max-width: 495px) 100vw, 495px" /></a><div class='slide-content'><header class="entry-content-header"><h3 class='slide-entry-title entry-title' ><a href='https://www.armgeo.am/the-youngest-armenian-hiker-on-ararat/' title='5165-ի սրտում ծնված երազանքի ճանապարհը'>5165-ի սրտում ծնված երազանքի ճանապարհը</a></h3><span class="av-vertical-delimiter"></span></header></div><footer class="entry-footer"></footer></article><article class='slide-entry flex_column  post-entry post-entry-85614 slide-entry-overview slide-loop-9 slide-parity-odd  post-entry-last  av_one_third  real-thumbnail' ><a href='https://www.armgeo.am/spring-hiking-trails/' data-rel='slide-6' class='slide-image' title=''><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" width="495" height="400" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2024/02/spring-hiking-trails-86793.jpg?resize=495%2C400&#038;ssl=1" class="attachment-portfolio size-portfolio wp-post-image" alt="Գարնանային արշավները Հայաստանում" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2024/02/spring-hiking-trails-86793.jpg?resize=495%2C400&amp;ssl=1 495w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2024/02/spring-hiking-trails-86793.jpg?resize=300%2C243&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2024/02/spring-hiking-trails-86793.jpg?resize=845%2C684&amp;ssl=1 845w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2024/02/spring-hiking-trails-86793.jpg?resize=450%2C365&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 495px) 100vw, 495px" /></a><div class='slide-content'><header class="entry-content-header"><h3 class='slide-entry-title entry-title' ><a href='https://www.armgeo.am/spring-hiking-trails/' title='Հայաստանի 5 ամենագեղեցիկ գարնանային ուղղությունները'>Հայաստանի 5 ամենագեղեցիկ գարնանային ուղղությունները</a></h3><span class="av-vertical-delimiter"></span></header></div><footer class="entry-footer"></footer></article></div></div></div>
]]></content:encoded>
					
		
		
		<post-id xmlns="com-wordpress:feed-additions:1">51363</post-id>	</item>
		<item>
		<title>Ինչպե՞ս գիշերել վրանում և չմրսել</title>
		<link>https://www.armgeo.am/camping/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[armeniangeographic]]></dc:creator>
		<pubDate>Wed, 19 Feb 2020 12:42:50 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Գոյատևում]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://www.armgeo.am/?p=49607</guid>

					<description><![CDATA[Գիշերակացով քայլարշավներն ամենասիրվածն ու ամենահետաքրքիրն են: Չէ՞ որ հենց այդ ժամանակ ենք հասցնում անցնել երկար տարածություններ, տեսնել ավելին, նոր կապեր հաստատել, գտնել ընկերներ, ամբողջովին լիցքաթափվել քաղաքային կյանքից և վայելել բնության [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Գիշերակացով քայլարշավներն ամենասիրվածն ու ամենահետաքրքիրն են: Չէ՞ որ հենց այդ ժամանակ ենք հասցնում անցնել երկար տարածություններ, տեսնել ավելին, նոր կապեր հաստատել, գտնել ընկերներ, ամբողջովին լիցքաթափվել քաղաքային կյանքից և վայելել բնության մեջ հանգիստը: Սա իրոք այսպես է: Վրանային գիշերակացն իրենից ենթադրում է մի շարք ռիսկերի ավելացում, պատասխանատվության և զգոնության առավել բարձր մակարդակ յուրաքանչյուր մասնակցից: Մենք որոշ չափով անդրադարձել ենք դրանցից մի քանիսին, ուստի այս անգամ որոշեցինք ներկայացնել մի քանի խորամանկություն վրանային գիշերակաց իրականացնելիս չմրսելու և հանգիստ քնելու համար: Սա ձեզ պետք կգա <span style="color: #ff9900;"><a style="color: #ff9900;" href="https://www.armgeo.am/climbingararat/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">Արարատի</a></span>, <span style="color: #ff9900;"><a style="color: #ff9900;" href="https://www.armgeo.am/climbing-the-northern-summit-of-mount-aragats/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">Հյուսիսային Արագածի</a></span>, կամ Գեղամա լեռներում թրեքինգների ժամանակ:</p>
<div id="attachment_50503" style="width: 1210px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/IMG_2011.jpg?ssl=1"><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-50503" class="size-full wp-image-50503" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/IMG_2011.jpg?resize=1200%2C800&#038;ssl=1" alt="վրանային գիշերակաց" width="1200" height="800" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/IMG_2011.jpg?w=1200&amp;ssl=1 1200w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/IMG_2011.jpg?resize=300%2C200&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/IMG_2011.jpg?resize=1030%2C687&amp;ssl=1 1030w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/IMG_2011.jpg?resize=768%2C512&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/IMG_2011.jpg?resize=705%2C470&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/IMG_2011.jpg?resize=450%2C300&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /></a><p id="caption-attachment-50503" class="wp-caption-text">Վրանային գիշերակաց</p></div>
<p>Օրվա ընթացքում քայլելիս մենք մեծ քանակությամբ էներգիա ենք ծախսում և ծանրաբեռնում մեր մարմնի մկաններն ու մնացած օրգանները: Դա պետք է վերականգնել լիարժեք սնվելով և լավ քնելով: <span style="color: #ff9900;"><a style="color: #ff9900;" href="https://www.armgeo.am/hiking-nutrition/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">Սնվելու մասին</a></span> արդեն խոսել ենք, հիմա ցանկանում ենք զրուցել գրագետ վրանային գիշերակաց ապահովելու մասին: Ի՞նչն է կարևոր վրանում հանգիստ քնելու համար։ Ճիշտ է՝ չմրսել։ Մրսելուց օրգանիզմը սկսում է հավելյալ էներգիա ծախսել <span style="color: #ff9900;"><a style="color: #ff9900;" href="https://www.armgeo.am/hypothermia/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">հիպոթերմիայից</a></span> և <span style="color: #ff9900;"><a style="color: #ff9900;" href="https://www.armgeo.am/frostbite/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ցրտահարումից</a></span> պաշտպանվելու համար, արդյունքում չի ստացվում լիարժեք քնել, գիշերն անցնում է անհանգիստ, իսկ առավոտյան դուք ուժասպառ և քնկոտ եք լինում՝ կազդուրված և ուժերը վերականգնած լինելու փոխարեն:</p>
<h3>Պատրաստվում ենք գիշերակացին</h3>
<ul>
<li>Նախ և առաջ մանրամասն պետք է ուսումնասիրել այն տեղանքը, որտեղ պատրաստվում եք արշավ իրականացնել: Նկատել եք չէ՞, ցանկացած թեմայի մասին խոսելիս առաջին խորհուրդը դա է: Միշտ պետք է նախապես ուսումնասիրել տեղանքը: Անգամ եթե օգտվում եք պրոֆեսիոնալ ուղեկցորդի ծառայությունից, միևնույն է դուք ինքներդ որոշակի պատասխանատվություն եք կրում ամբողջ ծրագրի բարեհաջող և անվտանգ ընթացքի համար: Այդ իսկ պատճառով մի գնացեք արշավ առանց համապատասխան տեղեկություն ունենալու՝ հույսը դնելով միայն ուղեկցորդի վրա:</li>
<li>Ընտրեք տեղանքին և եղանակային պայմաններին համապատասխան գույք՝ մասնավորապես վրան, <span style="color: #ff9900;"><a style="color: #ff9900;" href="https://www.armgeo.am/sleeping-bag/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">քնապարկ</a></span> և ներքնակ: Եթե դուք ունեք համապատասխան ներքնակ և քնապարկ, ապա համարեք, որ չեք մրսի, կարող եք մնացածը չկարդալ: Չէ, կատակում ենք, կարդացե՛ք, որովհետև անկախ ձեր ունեցած գույքից պետք է գրագետ լինել անվտանգության հետ կապված ցանկացած հարցում:</li>
<li>Նախքան քնապարկ մտնելը՝ տաքացեք: Քնապարկը չունի ակտիվ ջեռուցող մասնիկներ, այն մեկուսացնում է ձեզ արտաքին աշխարհից՝ ձեր իսկ մարմնի ջերմաստիճանով: Եվ եթե դուք սառած մտնեք քնապարկ, ապա ավելի ուշ կտաքանաք: Կոպիտ ասած, ջերմացնելու փոխարեն, քնապարկը կմեկուսացնի ձեր «սառնությունը»: Դրա համար մինչև քնապարկ մտնելն արժե թեթև նախավարժանք կատարել, կամ տաք թեյ խմել: Սակայն վերջինիս պատճառով գիշերը ստիպված կլինեք արթնանալ և դուրս գալ բնական կարիքները հոգալու:</li>
</ul>
<div id="attachment_40716" style="width: 1210px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2019/10/IMG_0681-copy.jpg?ssl=1"><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-40716" class="wp-image-40716 size-full" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2019/10/IMG_0681-copy.jpg?resize=1200%2C800&#038;ssl=1" alt="Վրանային գիշերակաց" width="1200" height="800" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2019/10/IMG_0681-copy.jpg?w=1200&amp;ssl=1 1200w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2019/10/IMG_0681-copy.jpg?resize=300%2C200&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2019/10/IMG_0681-copy.jpg?resize=768%2C512&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2019/10/IMG_0681-copy.jpg?resize=1030%2C687&amp;ssl=1 1030w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2019/10/IMG_0681-copy.jpg?resize=705%2C470&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2019/10/IMG_0681-copy.jpg?resize=450%2C300&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /></a><p id="caption-attachment-40716" class="wp-caption-text">Վրանային գիշերակաց</p></div>
<ul>
<li>Պառկեք քնելու տաք հագնված: Չնայած, սա վիճելի հարց է և միանշանակ չէ: Բանն այն է, որ եթե հագուստը շատ հաստ լինի կամ սեղմող, այն կարող է խափանել արյան ազատ շրջանառությունը: Այն նաև քիչ տեղ է թողնում օդի համար, իսկ դուք տաքանում եք տաք «օդային գրպանի» շնորհիվ:</li>
<li>Պաշտպանեք գլուխն ու ոտքերը ցրտից: Ոտքերը, հատուկ ֆլիսե գուլպաների բացակայության դեպքում, կարող եք փաթաթել <span style="color: #ff9900;"><a style="color: #ff9900;" href="https://www.armgeo.am/what-is-fleece/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ֆլիսե</a></span> սրբիչով կամ ֆլիսե փափուկ, բայց ոչ շատ հաստ բաճկոնով: Գլխարկ հագնել արժե, որովհետև գլուխը ցրտահարելու դեպքում կարող եք տհաճ հետևանքներ և առողջական խնդիրներ ունենալ: Սակայն չի կարելի կիպ գլխարկ հագնել, որը կսեղմի արունատար անոթները: Ավելի լավ է պարզապես շարֆ փաթաթել, քան կիպ գլխարկ կրել: Ֆլիսից թեթև գլխարկներ են լինում, ընտրեք նմանատիպ մի բան:</li>
<li>Պահպանեք քնապարկը սառը գետնից: Եթե ձեր ներքնակը բարակ է, լրացուցիչ փրկարարական ծածկոց փռեք, ոտքերի և գոտկատեղի հատվածում դրեք դատարկ <span style="color: #ff9900;"><a style="color: #ff9900;" href="https://www.armgeo.am/how-to-choose-a-backpack/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ուսապարկը</a></span>, բաճկոնը, ցանկացած փափուկ բան, որը սառը գետնից հեռու կպահի ձեզ:</li>
<li>Շատ սնվեք: <span style="color: #ff9900;"><a style="color: #ff9900;" href="https://www.armgeo.am/hiking-nutrition/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">Սնունդը</a></span> էներգիայի՝ հետևաբար, ջերմության աղբյուր է օրգանիզմում: Կերեք ածխաջրերով և սպիտակուցներով հարուստ սնունդ, խմեք քաղցր հեղուկներ:</li>
</ul>
<div id="attachment_39278" style="width: 1210px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2019/08/IMG_7337.jpg?ssl=1"><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-39278" class="wp-image-39278 size-full" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2019/08/IMG_7337.jpg?resize=1200%2C800&#038;ssl=1" alt="Վրանային գիշերակաց" width="1200" height="800" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2019/08/IMG_7337.jpg?w=1200&amp;ssl=1 1200w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2019/08/IMG_7337.jpg?resize=300%2C200&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2019/08/IMG_7337.jpg?resize=768%2C512&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2019/08/IMG_7337.jpg?resize=1030%2C687&amp;ssl=1 1030w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2019/08/IMG_7337.jpg?resize=705%2C470&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2019/08/IMG_7337.jpg?resize=450%2C300&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /></a><p id="caption-attachment-39278" class="wp-caption-text">Վրանային գիշերակաց</p></div>
<ul>
<li>Ցանկալի է ունենալ առանձին հագուստ քնելու համար: Այն ավելի փափուկ, մարմինը չսեղմող և տաք պետք է լինի: Իդեալական է այս դերում ֆլիսը: Առանձին չոր, մաքուր հագուստով միշտ ավելի հաճելի է քնել, իսկ օրվա ընթացքում հագած թերմոներքնազգեստը կհասցնի չորանալ մինչև լուսաբաց:</li>
<li>Ապահովեք վրանի օդափոխությունը: Եթե ձեր վրանը չունի օդափոխւթյան համար ցանց և փոքրիկ պատուհաններ, ապա վերևի մասից մի փոքր բացեք վրանի մուտքի շղթան: Եթե վրանը չօդափոխվի, ձեր արտաշնչած օդից վրանի պատերին խտվածք կհավաքվի, և առաջացած խոնավությունը ձեզ ավելի կսառեցնի:</li>
<li>Օգտագործեք ջեռակներ: Կարող եք օգտագործել հատուկ աղային ջեռակներ, կամ պարզապես պլաստիկ շշի մեջ տաք ջուր լցրեք և դրեք քնապարկում։</li>
</ul>
<p>*Ուշադիր եղեք ժամանակին շիշը հանել քնապարկից՝ մինչև սառելը։</p>
<p>* Չի կարելի եռման ջուր լցնել պլաստիկ շշի մեջ, այն կարող է հալվել: Ջուրը պետք է լինի տաք, բայց ոչ եռման աստիճանի:</p>
<ul>
<li>Եթե վրանում մի քանի հոգով եք լինելու, իրար մոտ պառկեք: Այդպես դուք նաև իրար կտաքացնեք: Եթե վրանում երեք հոգով եք, ապա ամենամրսկանը պետք է պառկի ձեր երկուսի մեջտեղում: Այդպես նա պատշտպանված կլինի ցրտից: Անհրաժեշտության դեպքում քնապարկերը պետք է իրար միացնել և միասին պառկել: Դա երաշխավորում է մի քանի անգամ ավելի տաք պայմաններ, քան եթե առանձին պառկեք:</li>
</ul>
<div  class='hr hr-default  '><span class='hr-inner ' ><span class='hr-inner-style'></span></span></div>
<p style="text-align: left;"><strong><em>Գազօջախով վրանը տաքացնել չի կարելի: Արշավային գազօջախները մեծ քանակությամբ ածխաթթու գազ են արտանետում, ինչը փակ տարածություններում վտանգավոր է կյանքի համար:</em></strong></p>
<p style="text-align: left;"><strong><em>Գազօջախը վրանում կարելի է վառել միայն լավ օդափոխություն ապահովելու դեպքում և կարճ ժամանկով:</em></strong></p>
<div  class='hr hr-default  '><span class='hr-inner ' ><span class='hr-inner-style'></span></span></div>
<p>Եվս մեկ<span style="color: #ff9900;"> <a style="color: #ff9900;" href="https://www.armgeo.am/charging-gadgets-during-hiking/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">խորհուրդ ձեր գաջեթների համար</a></span>: Որպեսզի ձեր գաջեթների մարտկոցները ժամանակից շուտ չլիցքաթափվեն ցրտից, վրանային գիշերակացի ժամանակ դրանք նույնպես դրեք քնապարկի մեջ, կամ պահեք ուսապարկում՝ տաք շորերով փաթաթած:</p>
<div  class='hr hr-default  '><span class='hr-inner ' ><span class='hr-inner-style'></span></span></div>
<p><em>Սույն հոդվածի հեղինակային իրավունքը պատկանում է armgeo.am կայքին։ Հոդվածի բովանդակությունը կարող է մեջբերվել, օգտագործվել այլ կայքերում, միայն ակտիվ հղում պարունակելով դեպի սկզբնաղբյուրը:</em></p>
<div  class='hr hr-default  '><span class='hr-inner ' ><span class='hr-inner-style'></span></span></div>
<h2>Արշավային գույք և հանդերձանք</h2>
<div  data-autoplay=''  data-interval='5'  data-animation='fade'  data-show_slide_delay='90'  class='avia-content-slider avia-content-grid-active avia-content-slider7 avia-content-slider-odd  ' ><div class='avia-content-slider-inner'><div class='slide-entry-wrap'><article class='slide-entry flex_column  post-entry post-entry-5816 slide-entry-overview slide-loop-1 slide-parity-odd  av_one_third first real-thumbnail' ><a href='https://www.armgeo.am/5000/' data-rel='slide-7' class='slide-image' title=''><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" width="495" height="400" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2024/12/guyq-handerdzanq.jpg?resize=495%2C400&#038;ssl=1" class="attachment-portfolio size-portfolio wp-post-image" alt="Արարատի վերելքին անհրաժեշտ պարագաների ցանկ" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2024/12/guyq-handerdzanq.jpg?resize=495%2C400&amp;ssl=1 495w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2024/12/guyq-handerdzanq.jpg?resize=845%2C684&amp;ssl=1 845w" sizes="auto, (max-width: 495px) 100vw, 495px" /></a><div class='slide-content'><header class="entry-content-header"><h3 class='slide-entry-title entry-title' ><a href='https://www.armgeo.am/5000/' title='Արարատի վերելքին անհրաժեշտ պարագաների ցանկ'>Արարատի վերելքին անհրաժեշտ պարագաների ցանկ</a></h3><span class="av-vertical-delimiter"></span></header></div><footer class="entry-footer"></footer></article><article class='slide-entry flex_column  post-entry post-entry-6077 slide-entry-overview slide-loop-2 slide-parity-even  av_one_third  real-thumbnail' ><a href='https://www.armgeo.am/what-to-take-with-for-one-day-hike/' data-rel='slide-7' class='slide-image' title=''><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" width="495" height="400" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2015/03/what-to-take-with-for-one-day-hike-35193.jpg?resize=495%2C400&#038;ssl=1" class="attachment-portfolio size-portfolio wp-post-image" alt="ի՞նչ տանել արշավ" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2015/03/what-to-take-with-for-one-day-hike-35193.jpg?resize=495%2C400&amp;ssl=1 495w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2015/03/what-to-take-with-for-one-day-hike-35193.jpg?resize=845%2C684&amp;ssl=1 845w" sizes="auto, (max-width: 495px) 100vw, 495px" /></a><div class='slide-content'><header class="entry-content-header"><h3 class='slide-entry-title entry-title' ><a href='https://www.armgeo.am/what-to-take-with-for-one-day-hike/' title='Մեկօրյա արշավին անհրաժեշտ պարագաների ցանկ'>Մեկօրյա արշավին անհրաժեշտ պարագաների ցանկ</a></h3><span class="av-vertical-delimiter"></span></header></div><footer class="entry-footer"></footer></article><article class='slide-entry flex_column  post-entry post-entry-6126 slide-entry-overview slide-loop-3 slide-parity-odd  av_one_third  real-thumbnail' ><a href='https://www.armgeo.am/things-to-take-with-for-hiking-with-overnight/' data-rel='slide-7' class='slide-image' title=''><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" width="495" height="400" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2015/03/things-to-take-with-for-hiking-with-overnight-65372.jpg?resize=495%2C400&#038;ssl=1" class="attachment-portfolio size-portfolio wp-post-image" alt="գիշերակացով արշավին անհրաժեշտ պարագաներ" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2015/03/things-to-take-with-for-hiking-with-overnight-65372.jpg?resize=495%2C400&amp;ssl=1 495w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2015/03/things-to-take-with-for-hiking-with-overnight-65372.jpg?resize=300%2C243&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2015/03/things-to-take-with-for-hiking-with-overnight-65372.jpg?resize=768%2C621&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2015/03/things-to-take-with-for-hiking-with-overnight-65372.jpg?resize=845%2C684&amp;ssl=1 845w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2015/03/things-to-take-with-for-hiking-with-overnight-65372.jpg?resize=705%2C570&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2015/03/things-to-take-with-for-hiking-with-overnight-65372.jpg?resize=450%2C364&amp;ssl=1 450w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2015/03/things-to-take-with-for-hiking-with-overnight-65372.jpg?w=940&amp;ssl=1 940w" sizes="auto, (max-width: 495px) 100vw, 495px" /></a><div class='slide-content'><header class="entry-content-header"><h3 class='slide-entry-title entry-title' ><a href='https://www.armgeo.am/things-to-take-with-for-hiking-with-overnight/' title='Ինչպես պատրաստվել գիշերակացով արշավներին'>Ինչպես պատրաստվել գիշերակացով արշավներին</a></h3><span class="av-vertical-delimiter"></span></header></div><footer class="entry-footer"></footer></article></div><div class='slide-entry-wrap'><article class='slide-entry flex_column  post-entry post-entry-83034 slide-entry-overview slide-loop-4 slide-parity-odd  av_one_third first real-thumbnail' ><a href='https://www.armgeo.am/technical-mountaineering-gear/' data-rel='slide-7' class='slide-image' title=''><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" width="495" height="400" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/11/technical-mountaineering-gear-87577.jpg?resize=495%2C400&#038;ssl=1" class="attachment-portfolio size-portfolio wp-post-image" alt="Տեխնիկական վերելքներներ" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/11/technical-mountaineering-gear-87577.jpg?resize=495%2C400&amp;ssl=1 495w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/11/technical-mountaineering-gear-87577.jpg?resize=300%2C243&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/11/technical-mountaineering-gear-87577.jpg?resize=845%2C684&amp;ssl=1 845w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/11/technical-mountaineering-gear-87577.jpg?resize=450%2C365&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 495px) 100vw, 495px" /></a><div class='slide-content'><header class="entry-content-header"><h3 class='slide-entry-title entry-title' ><a href='https://www.armgeo.am/technical-mountaineering-gear/' title='Տեխնիկական վերելքին անհրաժեշտ պարագաների ցանկ'>Տեխնիկական վերելքին անհրաժեշտ պարագաների ցանկ</a></h3><span class="av-vertical-delimiter"></span></header></div><footer class="entry-footer"></footer></article><article class='slide-entry flex_column  post-entry post-entry-82621 slide-entry-overview slide-loop-5 slide-parity-even  av_one_third  real-thumbnail' ><a href='https://www.armgeo.am/water-bottle/' data-rel='slide-7' class='slide-image' title=''><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" width="495" height="400" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/11/water-bottle-82623.jpg?resize=495%2C400&#038;ssl=1" class="attachment-portfolio size-portfolio wp-post-image" alt="Ջրաման" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/11/water-bottle-82623.jpg?resize=495%2C400&amp;ssl=1 495w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/11/water-bottle-82623.jpg?resize=300%2C243&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/11/water-bottle-82623.jpg?resize=845%2C684&amp;ssl=1 845w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/11/water-bottle-82623.jpg?resize=450%2C365&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 495px) 100vw, 495px" /></a><div class='slide-content'><header class="entry-content-header"><h3 class='slide-entry-title entry-title' ><a href='https://www.armgeo.am/water-bottle/' title='Ջրաման, թե՞ պլաստիկ շիշ'>Ջրաման, թե՞ պլաստիկ շիշ</a></h3><span class="av-vertical-delimiter"></span></header></div><footer class="entry-footer"></footer></article><article class='slide-entry flex_column  post-entry post-entry-56654 slide-entry-overview slide-loop-6 slide-parity-odd  av_one_third  real-thumbnail' ><a href='https://www.armgeo.am/hiking-hat/' data-rel='slide-7' class='slide-image' title=''><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" width="495" height="400" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/hiking-hat-60698.jpg?resize=495%2C400&#038;ssl=1" class="attachment-portfolio size-portfolio wp-post-image" alt="արշավային գլխարկ" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/hiking-hat-60698.jpg?resize=495%2C400&amp;ssl=1 495w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/hiking-hat-60698.jpg?resize=300%2C243&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/hiking-hat-60698.jpg?resize=768%2C622&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/hiking-hat-60698.jpg?resize=845%2C684&amp;ssl=1 845w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/hiking-hat-60698.jpg?resize=705%2C571&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/hiking-hat-60698.jpg?resize=450%2C365&amp;ssl=1 450w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/hiking-hat-60698.jpg?w=934&amp;ssl=1 934w" sizes="auto, (max-width: 495px) 100vw, 495px" /></a><div class='slide-content'><header class="entry-content-header"><h3 class='slide-entry-title entry-title' ><a href='https://www.armgeo.am/hiking-hat/' title='Ինչպես ընտրել արշավային գլխարկ'>Ինչպես ընտրել արշավային գլխարկ</a></h3><span class="av-vertical-delimiter"></span></header></div><footer class="entry-footer"></footer></article></div><div class='slide-entry-wrap'><article class='slide-entry flex_column  post-entry post-entry-51202 slide-entry-overview slide-loop-7 slide-parity-odd  av_one_third first real-thumbnail' ><a href='https://www.armgeo.am/charging-gadgets-during-hiking/' data-rel='slide-7' class='slide-image' title=''><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" width="495" height="400" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/charging-gadgets-during-hiking-60739.jpg?resize=495%2C400&#038;ssl=1" class="attachment-portfolio size-portfolio wp-post-image" alt="Գաջեթների վերալիցքավորումն արշավների ժամանակ" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/charging-gadgets-during-hiking-60739.jpg?resize=495%2C400&amp;ssl=1 495w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/charging-gadgets-during-hiking-60739.jpg?resize=300%2C243&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/charging-gadgets-during-hiking-60739.jpg?resize=768%2C622&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/charging-gadgets-during-hiking-60739.jpg?resize=845%2C684&amp;ssl=1 845w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/charging-gadgets-during-hiking-60739.jpg?resize=705%2C571&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/charging-gadgets-during-hiking-60739.jpg?resize=450%2C365&amp;ssl=1 450w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/charging-gadgets-during-hiking-60739.jpg?w=934&amp;ssl=1 934w" sizes="auto, (max-width: 495px) 100vw, 495px" /></a><div class='slide-content'><header class="entry-content-header"><h3 class='slide-entry-title entry-title' ><a href='https://www.armgeo.am/charging-gadgets-during-hiking/' title='Ինչպես լիցքավորել գաջեթներն արշավների ժամանակ'>Ինչպես լիցքավորել գաջեթներն արշավների ժամանակ</a></h3><span class="av-vertical-delimiter"></span></header></div><footer class="entry-footer"></footer></article><article class='slide-entry flex_column  post-entry post-entry-48530 slide-entry-overview slide-loop-8 slide-parity-even  av_one_third  real-thumbnail' ><a href='https://www.armgeo.am/hiking-flashlight/' data-rel='slide-7' class='slide-image' title=''><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" width="495" height="400" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/hiking-flashlight-75578.jpg?resize=495%2C400&#038;ssl=1" class="attachment-portfolio size-portfolio wp-post-image" alt="արշավային լապտեր" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/hiking-flashlight-75578.jpg?resize=495%2C400&amp;ssl=1 495w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/hiking-flashlight-75578.jpg?resize=300%2C243&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/hiking-flashlight-75578.jpg?resize=768%2C622&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/hiking-flashlight-75578.jpg?resize=845%2C684&amp;ssl=1 845w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/hiking-flashlight-75578.jpg?resize=705%2C571&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/hiking-flashlight-75578.jpg?resize=450%2C365&amp;ssl=1 450w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/hiking-flashlight-75578.jpg?w=934&amp;ssl=1 934w" sizes="auto, (max-width: 495px) 100vw, 495px" /></a><div class='slide-content'><header class="entry-content-header"><h3 class='slide-entry-title entry-title' ><a href='https://www.armgeo.am/hiking-flashlight/' title='Արշավային լապտեր'>Արշավային լապտեր</a></h3><span class="av-vertical-delimiter"></span></header></div><footer class="entry-footer"></footer></article><article class='slide-entry flex_column  post-entry post-entry-47485 slide-entry-overview slide-loop-9 slide-parity-odd  post-entry-last  av_one_third  real-thumbnail' ><a href='https://www.armgeo.am/hiking-socks/' data-rel='slide-7' class='slide-image' title=''><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" width="495" height="400" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/hiking-hat-60701.jpg?resize=495%2C400&#038;ssl=1" class="attachment-portfolio size-portfolio wp-post-image" alt="Արշավային գուլպաներ" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/hiking-hat-60701.jpg?resize=495%2C400&amp;ssl=1 495w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/hiking-hat-60701.jpg?resize=300%2C243&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/hiking-hat-60701.jpg?resize=768%2C622&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/hiking-hat-60701.jpg?resize=845%2C684&amp;ssl=1 845w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/hiking-hat-60701.jpg?resize=705%2C571&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/hiking-hat-60701.jpg?resize=450%2C365&amp;ssl=1 450w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/08/hiking-hat-60701.jpg?w=934&amp;ssl=1 934w" sizes="auto, (max-width: 495px) 100vw, 495px" /></a><div class='slide-content'><header class="entry-content-header"><h3 class='slide-entry-title entry-title' ><a href='https://www.armgeo.am/hiking-socks/' title='Արշավային գուլպաներ'>Արշավային գուլպաներ</a></h3><span class="av-vertical-delimiter"></span></header></div><footer class="entry-footer"></footer></article></div></div></div>
]]></content:encoded>
					
		
		
		<post-id xmlns="com-wordpress:feed-additions:1">49607</post-id>	</item>
		<item>
		<title>Ինչպե՞ս իրերը ճիշտ դասավորել ուսապարկում</title>
		<link>https://www.armgeo.am/how-to-pack-a-backpack/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[armeniangeographic]]></dc:creator>
		<pubDate>Wed, 19 Feb 2020 08:26:11 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Գոյատևում]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://www.armgeo.am/?p=49509</guid>

					<description><![CDATA[Դուք արդեն գնե՞լ եք ձեր իդեալական ուսապարկը: Սակայն հարմարավետ և թանկարժեք ուսապարկ ունենալը միայն գործի կեսն է: Պետք է իմանալ, թե ինչպես դասավորել ուսապարկը: Մեր արշավական իրերը լինում են տարբեր [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Դուք արդեն գնե՞լ եք ձեր իդեալական <span style="color: #ff9900;"><a style="color: #ff9900;" href="https://www.armgeo.am/how-to-choose-a-backpack/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ուսապարկը</a></span>: Սակայն հարմարավետ և թանկարժեք ուսապարկ ունենալը միայն գործի կեսն է: Պետք է իմանալ, թե ինչպես դասավորել ուսապարկը: Մեր արշավական իրերը լինում են տարբեր քաշի և չափսի, նաև տարբերվում են ըստ անհրաժեշտության: Ահա այս չափորոշիչների վրա հիմնվելով էլ պետք է դասավորել ուսապարկը: Մենք առանձնացրել ենք մի քանի խորամանկություն, որոնց շնորհիվ դուք ուսապարկում քաշ և տարածք կխնայեք:</p>
<p>Ուսապարկը դասավորելու փորձը մարդիկ ձեռք են բերում ժամանակի ընթացքում՝ արշավից արշավ հմտանալով դրանում: Այնպես որ, եթե այս հոդվածը կարդալուց հետո ձեզ մոտ միանգամից չստացվի ճիշտ հավաքել ուսապարկը, ոչ մի դեպքում չհուսահատավեք:</p>
<div style=' margin-top:30px; margin-bottom:30px;'  class='hr hr-custom hr-center hr-icon-yes  '><span class='hr-inner   inner-border-av-border-fat' style=' width:50px; border-color:#969696;' ><span class='hr-inner-style'></span></span><span class='av-seperator-icon' style='color:#969696;' aria-hidden='true' data-av_icon='' data-av_iconfont='entypo-fontello'></span><span class='hr-inner   inner-border-av-border-fat' style=' width:50px; border-color:#969696;' ><span class='hr-inner-style'></span></span></div>
<p>Ներքևի նկարի սխեման հիմնականում վերաբերում է <span style="color: #ff9900;"><a style="color: #ff9900;" href="https://www.armgeo.am/things-to-take-with-for-hiking-with-overnight/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">մի քանի օրանոց թրեքինգների</a></span> համար նախատեսվող ուսապարկի դասավորությանը, քանի որ մեծ ծանրություների դեպքում քաշի ճիշտ բաշխումն առավել կարևոր է դառնում: Սակայն <span style="color: #ff9900;"><a style="color: #ff9900;" href="https://www.armgeo.am/what-to-take-with-for-one-day-hike/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">մեկօրյա արշավների ժամանկ</a></span> էլ կարող եք առաջնորդվել հետևյալ սկզբուքնով: Պարզապես այդ ժամանակ ամեն ինչ ավելի հեշտ կլինի:</p>
<div id="attachment_49593" style="width: 1210px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/how-to-pack.jpg?ssl=1"><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-49593" class="size-full wp-image-49593" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/how-to-pack.jpg?resize=1200%2C800&#038;ssl=1" alt="ինչպես դասավորել ուսապարկը" width="1200" height="800" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/how-to-pack.jpg?w=1200&amp;ssl=1 1200w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/how-to-pack.jpg?resize=300%2C200&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/how-to-pack.jpg?resize=1030%2C687&amp;ssl=1 1030w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/how-to-pack.jpg?resize=768%2C512&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/how-to-pack.jpg?resize=705%2C470&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/how-to-pack.jpg?resize=450%2C300&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /></a><p id="caption-attachment-49593" class="wp-caption-text">Ինչպես դասավորել ուսապարկը</p></div>
<ul>
<li>Նախ ներկայացնենք ուսապարկը դասավորելու սկզբունքն ըստ իրերի․</li>
</ul>
<ol>
<li>Ուսապարկի ներքևի բաժնում դնում ենք համեմատաբար թեթև, բայց չափսերով մեծ իրերը՝ <span style="color: #ff9900;"><a style="color: #ff9900;" href="https://www.armgeo.am/sleeping-bag/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">քնապարկ,</a></span> փոխնորդ հագուստից որոշ բաներ, փետուրե հագուստ, փչովի բարձ և այլն:</li>
<li>Ամենածանր իրերը պետք է լինեն մեջքին կպած՝ գոտկատեղից մինչև թիակներն ընկած հատվածում, որպեսզի մեջքի և գոտկատեղի ուժեղ մկաններն իրենց վրա վերցնեն քաշը, իսկ մեջքին մոտիկ լինելու շնորհիվ, այն չշեղի ծանրության կենտրոնը: Եթե ծանրացնեք ուսապարկի հատակը, ապա այն ձեզ անըդնհատ կքաշի ներքև, եթե վերևը՝ ուսապարկը ճոճ կտա և կշեղի ծանրության կենտրոնը, բացի այդ մեջքից հեռու գտնվելու պատճառով դուք ավելի շատ կզգաք ուսապարկի ծանրությունը: Որպես կանոն մեջքին մոտիկ տեղավորում են երկաթյա իրերը, վրանը, փոխնորդ կոշիկները, ծանր քաշ ունեցող սնունդը: Դրա առջևում տեղադրում ենք ամենածանրից մի փոքր թեթև իրեր՝ հագուստ, սնունդ, տարբեր գործիքներ, սպասք:</li>
<li>Հիմնական բաժնի վերևի մասում դնում ենք թեթև, փխրուն և առաջին անհրաժեշտության իրերը՝ <span style="color: #ff9900;"><a style="color: #ff9900;" href="https://www.armgeo.am/hiking-flashlight/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">լապտեր</a></span>, power bank, անձրևապաշտպան բաճկոն, գլխարկ, <span style="color: #ff9900;"><a style="color: #ff9900;" href="https://www.armgeo.am/hiking-sunglasses/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ակնոց</a></span> և այլն: Այնպիսի իրեր, որոնք պետք են գալիս քայլքի ընթացքում:</li>
<li>Ուսապարկի գլխի գրպանում խորհուրդ ենք տալիս դնել <span style="color: #ff9900;"><a style="color: #ff9900;" href="https://www.armgeo.am/first-aid-kit/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">դեղատուփը</a></span>, որպեսզի պատահարի դեպքում ոչ մի բան չխանգառի ձեզ այն արագ հանել և օգտագործել:</li>
</ol>
<div id="attachment_49528" style="width: 1210px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/camping-scouting-elements-set_1284-15846.jpg?ssl=1"><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-49528" class="size-full wp-image-49528" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/camping-scouting-elements-set_1284-15846.jpg?resize=1200%2C800&#038;ssl=1" alt="ինչպես դասավորել ուսապարկը" width="1200" height="800" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/camping-scouting-elements-set_1284-15846.jpg?w=1200&amp;ssl=1 1200w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/camping-scouting-elements-set_1284-15846.jpg?resize=300%2C200&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/camping-scouting-elements-set_1284-15846.jpg?resize=1030%2C687&amp;ssl=1 1030w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/camping-scouting-elements-set_1284-15846.jpg?resize=768%2C512&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/camping-scouting-elements-set_1284-15846.jpg?resize=705%2C470&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/camping-scouting-elements-set_1284-15846.jpg?resize=450%2C300&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /></a><p id="caption-attachment-49528" class="wp-caption-text">Ինչպես դասավորել ուսապարկը</p></div>
<ul>
<li>Կախված երթուղու երկարությունից և օրերի քանակից համապատասխան չափսի ուսապարկ ընտրեք: Ինչպես անհրաժեշտ չափսից փոքր ուսապարկը, այնպես էլ ավելորդ մեծ ուսապարկն անհարմարություններ կստեղծի:</li>
<li>Մի՛ թողեք ուսապարկը հավաքելու գործընթացը վերջի պահին: Որքան էլ տրամաբանակ է հնչում, գրեթե բոլորը ծուլանում կամ չեն հասցնում դա նախօրոք անել: Իրերի ցուցակ կազմեք, դասավորեք ամեն ինչ ձեր առջև և հերթով տեղավորեք ուսապարկում: Ամեն իրը տեղավորելուց ցուցակում նշում կատարեք:
<p style="text-align: center;"><em>Այնուհետև կասկածեք, որ ինչ-որ բան մոռացել եք դնել, քանդեք, թափեք ամբողջ ուսապարկի պարունակությունը, համոզվեք, որ չէիք մոռացել և նորից ամբողջը տեղավորեք: Եվ այդպես ամենաքիչը երեք անգամ:</em></p>
</li>
<li>Բացի քաշից, իրերը դասավորելուց առաջնորդվեք նաև ըստ անհրաժեշտության սկզբունքի: Այսինքն՝ վրանը, քնապարկը, ընթրիքի <span style="color: #ff9900;"><a style="color: #ff9900;" href="https://www.armgeo.am/hiking-nutrition/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">սնունդը</a></span>, գազօջախը և մնացած ամբողջ ճամբարային գույքը դրեք խորքում, փոխնորդ հագուստը նույնպես: Իսկ թեթև սնունդը, քաղցրավենիքը, լապտերը, <span style="color: #ff9900;"><a style="color: #ff9900;" href="https://www.armgeo.am/hiking-gloves/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">ձեռնոցը</a></span>, գլխարկը,<span style="color: #ff9900;"><a style="color: #ff9900;" href="https://www.armgeo.am/hiking-jacket/" target="_blank" rel="noopener noreferrer"> բաճկոնը</a></span> և այլ նմանատիպ իրերը պետք է դնել վերևում, որպեսզի քայլքի ընթացքում ամբողջ ուսապարկը տակնուվրա չանեք դրանց հասնելու համար:</li>
<li>Բաշխեք սնունդն ըստ օրերի՝ առանձին բաժիններով փոքր տոպրակների մեջ: Այդպես ավելի հարմար և խնայող կլինի, քան ամբողջ տուփով թեյը, սուրճը, վարսակը ձեզ հետ վերցնելը: Կարելի է փաթաթել կպչուն սննդային թաղանթով: Այդպես սնունդը պաշտպանված կլինի ջրից և հնրավորինս քիչ տարածք կզբաղեցնի։</li>
</ul>
<div id="attachment_12088" style="width: 970px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2015/06/0-51.jpg?ssl=1"><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-12088" class="wp-image-12088 size-full" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2015/06/0-51.jpg?resize=960%2C640&#038;ssl=1" alt="Ինչպես դասավորել ուսապարկը" width="960" height="640" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2015/06/0-51.jpg?w=960&amp;ssl=1 960w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2015/06/0-51.jpg?resize=300%2C200&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2015/06/0-51.jpg?resize=705%2C470&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2015/06/0-51.jpg?resize=450%2C300&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 960px) 100vw, 960px" /></a><p id="caption-attachment-12088" class="wp-caption-text">Ինչպես դասավորել ուսապարկը</p></div>
<ul>
<li>Անպայման ունեցեք անձրևապաշտպան թիկնոց ուսապարկի համար: Այլապես դուք վտանգում եք հորդառատ անձրևի դեպքում թրջել ներսում եղած ամեն ինչ: Ժամանակակից ուսապարկերը ստեղծվում են ջրադիմացկուն նյութերից, սակայն ջուրն, այնուամենայնիվ, կարող է ներթափանցել: Թրջվելով՝ ուսապարկը շուտ կմաշվի և կծանրանա:</li>
<li>Աշխատեք զերծ մնալ ուսապարկի վրա դրսից իրեր կախելուց: Ոմանք, չգիտես ինչու, սիրում են իրերի մի զգալի մասը կախել ուսապարկից: <span style="color: #ff9900;"><a style="color: #ff9900;" href="https://www.armgeo.am/hiking-boots/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">Կոշիկներ</a></span>, սպասք, վրան, ներքնակ, եթե վերջին երկուսը դեռ կարելի է հասկանալ, քանի որ իրենց չափսերով անհարմար են ներսում տեղավորելու համար, ապա կոշիկներ և սպասք կախելը բացարձակ անիմաստ մտահղացում է: Նախ, կոշիկները կարող են թրջվել և վնասվել, իսկ սպասքն անըդհտատ ձայներ է հանելու և նյարդայնացնի ձեզ: Այդ ամենը միասին շեղում են ծանրության կենտրոնացումը:</li>
<li>Օգտագործեք կոմպրեսիոն պարկեր իրերն իրարից առանձնացնելու համար: Տեսակավորեք հագուստն ըստ նշանակության՝ գիշերային, թեթև քայլքի, տաք շորեր, փոխնորդ, կեղտոտված հագուստ: Այդպես ավելի հեշտ կլինի կողմնորոշվել:</li>
</ul>
<div id="attachment_49596" style="width: 1210px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/IMG_1757.jpg?ssl=1"><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-49596" class="size-full wp-image-49596" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/IMG_1757.jpg?resize=1200%2C800&#038;ssl=1" alt="Ինչպես դասավերել ուսապարկը" width="1200" height="800" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/IMG_1757.jpg?w=1200&amp;ssl=1 1200w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/IMG_1757.jpg?resize=300%2C200&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/IMG_1757.jpg?resize=1030%2C687&amp;ssl=1 1030w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/IMG_1757.jpg?resize=768%2C512&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/IMG_1757.jpg?resize=705%2C470&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/IMG_1757.jpg?resize=450%2C300&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /></a><p id="caption-attachment-49596" class="wp-caption-text">Ինչպես դասավերել ուսապարկը</p></div>
<ul>
<li>Վրանը նույնպես կարելի է ներսում տեղավորել՝ անկախ չափսերից: Դուք կարող եք վրանը տեղավորել կոմպրեսիոն պարկի մեջ, կամ ընդհանրապես առանձնացնել վրանն ու արտաքին տենտը և առանձին-առանձին տեղավորել փոքրիկ կոմպրեսիոն պարկերի մեջ: Իսկ աղեղներն ու մեխերը կարող եք կապել կողքի ճոպաններից։</li>
<li>Միշտ մինչև վերջ ամուր ձգեք ճոպանները: Որպեսզի ամեն ինչ ամուր իրար կպած լինի և ուսապարկի պարունակությունը չշարժվի ներսում: Սա և՛ հարմար է, և՛ ապահով:</li>
</ul>
<div style=' margin-top:30px; margin-bottom:30px;'  class='hr hr-custom hr-center hr-icon-yes  '><span class='hr-inner   inner-border-av-border-fat' style=' width:50px; border-color:#969696;' ><span class='hr-inner-style'></span></span><span class='av-seperator-icon' style='color:#969696;' aria-hidden='true' data-av_icon='' data-av_iconfont='entypo-fontello'></span><span class='hr-inner   inner-border-av-border-fat' style=' width:50px; border-color:#969696;' ><span class='hr-inner-style'></span></span></div>
<p>Կարծես թե այսքանը: Այս խորհուրդները կարդալուց հետո տանը փորձեք մի քանի անգամ ուսապարկը ճիշտ դասավորել: Փորձեք տարբեր կոմբինացիաներ՝ մինչև կհասկանաք ձեզ համապատասխան ձևը: Հետո փորձեք անհրաժեշտ իրն արագ գտնել ուսապարկում, առանց ամեն ինչ ներսում տակնուվրա անելու: Մտքում կրկնեք և փորձեք անգիր սովորել, թե ինչը որտեղ եք դրել: Սա կարող է շատ կարևոր լինել արտակարգ իրավիճակներում և ահռելի ժամանակ խնայել:</p>
<div  class='hr hr-default  '><span class='hr-inner ' ><span class='hr-inner-style'></span></span></div>
<p><em>Սույն հոդվածի հեղինակային իրավունքը պատկանում է armgeo.am կայքին։ Հոդվածի բովանդակությունը կարող է մեջբերվել, օգտագործվել այլ կայքերում, միայն ակտիվ հղում պարունակելով դեպի սկզբնաղբյուրը:</em></p>
<div  class='hr hr-default  '><span class='hr-inner ' ><span class='hr-inner-style'></span></span></div>
<h2>Օգտակար է իմանալ</h2>
<div  data-autoplay=''  data-interval='5'  data-animation='fade'  data-show_slide_delay='90'  class='avia-content-slider avia-content-grid-active avia-content-slider8 avia-content-slider-odd  ' ><div class='avia-content-slider-inner'><div class='slide-entry-wrap'><article class='slide-entry flex_column  post-entry post-entry-93169 slide-entry-overview slide-loop-1 slide-parity-odd  av_one_third first real-thumbnail' ><a href='https://www.armgeo.am/medical-contraindications/' data-rel='slide-8' class='slide-image' title=''><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" width="495" height="400" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2025/01/bjshkakann.jpg?resize=495%2C400&#038;ssl=1" class="attachment-portfolio size-portfolio wp-post-image" alt="Բժշկական հակացուցումներ" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2025/01/bjshkakann.jpg?resize=495%2C400&amp;ssl=1 495w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2025/01/bjshkakann.jpg?resize=845%2C684&amp;ssl=1 845w" sizes="auto, (max-width: 495px) 100vw, 495px" /></a><div class='slide-content'><header class="entry-content-header"><h3 class='slide-entry-title entry-title' ><a href='https://www.armgeo.am/medical-contraindications/' title='Բժշկական հակացուցումներ արշավների ժամանակ'>Բժշկական հակացուցումներ արշավների ժամանակ</a></h3><span class="av-vertical-delimiter"></span></header></div><footer class="entry-footer"></footer></article><article class='slide-entry flex_column  post-entry post-entry-79837 slide-entry-overview slide-loop-2 slide-parity-even  av_one_third  real-thumbnail' ><a href='https://www.armgeo.am/benefits-of-autumn-hikes/' data-rel='slide-8' class='slide-image' title=''><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" width="495" height="400" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/10/benefits-of-autumn-hikes-79842.jpg?resize=495%2C400&#038;ssl=1" class="attachment-portfolio size-portfolio wp-post-image" alt="Աշնանային արշավներ" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/10/benefits-of-autumn-hikes-79842.jpg?resize=495%2C400&amp;ssl=1 495w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/10/benefits-of-autumn-hikes-79842.jpg?resize=300%2C243&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/10/benefits-of-autumn-hikes-79842.jpg?resize=845%2C684&amp;ssl=1 845w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/10/benefits-of-autumn-hikes-79842.jpg?resize=450%2C365&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 495px) 100vw, 495px" /></a><div class='slide-content'><header class="entry-content-header"><h3 class='slide-entry-title entry-title' ><a href='https://www.armgeo.am/benefits-of-autumn-hikes/' title='Աշնանային արշավներ / Ինչպես պատրաստվել'>Աշնանային արշավներ / Ինչպես պատրաստվել</a></h3><span class="av-vertical-delimiter"></span></header></div><footer class="entry-footer"></footer></article><article class='slide-entry flex_column  post-entry post-entry-73184 slide-entry-overview slide-loop-3 slide-parity-odd  av_one_third  real-thumbnail' ><a href='https://www.armgeo.am/winter-hikes/' data-rel='slide-8' class='slide-image' title=''><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" width="495" height="400" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/winter-hikes-73185.jpg?resize=495%2C400&#038;ssl=1" class="attachment-portfolio size-portfolio wp-post-image" alt="Ձմեռային արշավներ" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/winter-hikes-73185.jpg?resize=495%2C400&amp;ssl=1 495w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/winter-hikes-73185.jpg?resize=300%2C243&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/winter-hikes-73185.jpg?resize=845%2C684&amp;ssl=1 845w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/winter-hikes-73185.jpg?resize=450%2C365&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 495px) 100vw, 495px" /></a><div class='slide-content'><header class="entry-content-header"><h3 class='slide-entry-title entry-title' ><a href='https://www.armgeo.am/winter-hikes/' title='Ինչպես պատրաստվել ձմեռային արշավներին'>Ինչպես պատրաստվել ձմեռային արշավներին</a></h3><span class="av-vertical-delimiter"></span></header></div><footer class="entry-footer"></footer></article></div><div class='slide-entry-wrap'><article class='slide-entry flex_column  post-entry post-entry-51773 slide-entry-overview slide-loop-4 slide-parity-odd  av_one_third first real-thumbnail' ><a href='https://www.armgeo.am/venomous-snakes-in-armenia/' data-rel='slide-8' class='slide-image' title=''><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" width="495" height="400" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/venomous-snakes-in-armenia-64908.jpg?resize=495%2C400&#038;ssl=1" class="attachment-portfolio size-portfolio wp-post-image" alt="Հայաստանի թունավոր օձերը" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/venomous-snakes-in-armenia-64908.jpg?resize=495%2C400&amp;ssl=1 495w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/venomous-snakes-in-armenia-64908.jpg?resize=845%2C684&amp;ssl=1 845w" sizes="auto, (max-width: 495px) 100vw, 495px" /></a><div class='slide-content'><header class="entry-content-header"><h3 class='slide-entry-title entry-title' ><a href='https://www.armgeo.am/venomous-snakes-in-armenia/' title='Պաշտպանություն թունավոր օձերից'>Պաշտպանություն թունավոր օձերից</a></h3><span class="av-vertical-delimiter"></span></header></div><footer class="entry-footer"></footer></article><article class='slide-entry flex_column  post-entry post-entry-51166 slide-entry-overview slide-loop-5 slide-parity-even  av_one_third  real-thumbnail' ><a href='https://www.armgeo.am/sources-of-water/' data-rel='slide-8' class='slide-image' title=''><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" width="495" height="400" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/sources-of-water-64916.jpg?resize=495%2C400&#038;ssl=1" class="attachment-portfolio size-portfolio wp-post-image" alt="Ջրի աղբյուրները լեռներում" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/sources-of-water-64916.jpg?resize=495%2C400&amp;ssl=1 495w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/sources-of-water-64916.jpg?resize=300%2C243&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/sources-of-water-64916.jpg?resize=768%2C622&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/sources-of-water-64916.jpg?resize=845%2C684&amp;ssl=1 845w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/sources-of-water-64916.jpg?resize=705%2C571&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/sources-of-water-64916.jpg?resize=450%2C365&amp;ssl=1 450w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/sources-of-water-64916.jpg?w=934&amp;ssl=1 934w" sizes="auto, (max-width: 495px) 100vw, 495px" /></a><div class='slide-content'><header class="entry-content-header"><h3 class='slide-entry-title entry-title' ><a href='https://www.armgeo.am/sources-of-water/' title='Ջրի աղբյուրները լեռներում'>Ջրի աղբյուրները լեռներում</a></h3><span class="av-vertical-delimiter"></span></header></div><footer class="entry-footer"></footer></article><article class='slide-entry flex_column  post-entry post-entry-51481 slide-entry-overview slide-loop-6 slide-parity-odd  av_one_third  real-thumbnail' ><a href='https://www.armgeo.am/altitude-sickness/' data-rel='slide-8' class='slide-image' title=''><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" width="495" height="400" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/altitude-sickness-64920.jpg?resize=495%2C400&#038;ssl=1" class="attachment-portfolio size-portfolio wp-post-image" alt="Լեռնային հիվանդություն" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/altitude-sickness-64920.jpg?resize=495%2C400&amp;ssl=1 495w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/altitude-sickness-64920.jpg?resize=300%2C243&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/altitude-sickness-64920.jpg?resize=768%2C622&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/altitude-sickness-64920.jpg?resize=845%2C684&amp;ssl=1 845w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/altitude-sickness-64920.jpg?resize=705%2C571&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/altitude-sickness-64920.jpg?resize=450%2C365&amp;ssl=1 450w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/altitude-sickness-64920.jpg?w=934&amp;ssl=1 934w" sizes="auto, (max-width: 495px) 100vw, 495px" /></a><div class='slide-content'><header class="entry-content-header"><h3 class='slide-entry-title entry-title' ><a href='https://www.armgeo.am/altitude-sickness/' title='Լեռնային հիվանդություն'>Լեռնային հիվանդություն</a></h3><span class="av-vertical-delimiter"></span></header></div><footer class="entry-footer"></footer></article></div><div class='slide-entry-wrap'><article class='slide-entry flex_column  post-entry post-entry-51363 slide-entry-overview slide-loop-7 slide-parity-odd  av_one_third first real-thumbnail' ><a href='https://www.armgeo.am/acclimatization/' data-rel='slide-8' class='slide-image' title=''><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" width="495" height="400" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/acclimatization-64924.jpg?resize=495%2C400&#038;ssl=1" class="attachment-portfolio size-portfolio wp-post-image" alt="կլիմայավարժեցումը լեռներում" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/acclimatization-64924.jpg?resize=495%2C400&amp;ssl=1 495w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/acclimatization-64924.jpg?resize=300%2C243&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/acclimatization-64924.jpg?resize=768%2C622&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/acclimatization-64924.jpg?resize=845%2C684&amp;ssl=1 845w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/acclimatization-64924.jpg?resize=705%2C571&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/acclimatization-64924.jpg?resize=450%2C365&amp;ssl=1 450w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/acclimatization-64924.jpg?w=934&amp;ssl=1 934w" sizes="auto, (max-width: 495px) 100vw, 495px" /></a><div class='slide-content'><header class="entry-content-header"><h3 class='slide-entry-title entry-title' ><a href='https://www.armgeo.am/acclimatization/' title='Կլիմայավարժեցումը լեռներում'>Կլիմայավարժեցումը լեռներում</a></h3><span class="av-vertical-delimiter"></span></header></div><footer class="entry-footer"></footer></article><article class='slide-entry flex_column  post-entry post-entry-49607 slide-entry-overview slide-loop-8 slide-parity-even  av_one_third  real-thumbnail' ><a href='https://www.armgeo.am/camping/' data-rel='slide-8' class='slide-image' title=''><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" width="495" height="400" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/camping-64928.jpg?resize=495%2C400&#038;ssl=1" class="attachment-portfolio size-portfolio wp-post-image" alt="վրանային գիշերակաց" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/camping-64928.jpg?resize=495%2C400&amp;ssl=1 495w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/camping-64928.jpg?resize=300%2C243&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/camping-64928.jpg?resize=845%2C684&amp;ssl=1 845w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/camping-64928.jpg?resize=450%2C365&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 495px) 100vw, 495px" /></a><div class='slide-content'><header class="entry-content-header"><h3 class='slide-entry-title entry-title' ><a href='https://www.armgeo.am/camping/' title='Ինչպե՞ս գիշերել վրանում և չմրսել'>Ինչպե՞ս գիշերել վրանում և չմրսել</a></h3><span class="av-vertical-delimiter"></span></header></div><footer class="entry-footer"></footer></article><article class='slide-entry flex_column  post-entry post-entry-49509 slide-entry-overview slide-loop-9 slide-parity-odd  post-entry-last  av_one_third  real-thumbnail' ><a href='https://www.armgeo.am/how-to-pack-a-backpack/' data-rel='slide-8' class='slide-image' title=''><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" width="495" height="400" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/how-to-pack-a-backpack-64932.jpg?resize=495%2C400&#038;ssl=1" class="attachment-portfolio size-portfolio wp-post-image" alt="Ինչպես դսավորել ուսապարկը" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/how-to-pack-a-backpack-64932.jpg?resize=495%2C400&amp;ssl=1 495w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/how-to-pack-a-backpack-64932.jpg?resize=300%2C243&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/how-to-pack-a-backpack-64932.jpg?resize=845%2C684&amp;ssl=1 845w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/how-to-pack-a-backpack-64932.jpg?resize=450%2C365&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 495px) 100vw, 495px" /></a><div class='slide-content'><header class="entry-content-header"><h3 class='slide-entry-title entry-title' ><a href='https://www.armgeo.am/how-to-pack-a-backpack/' title='Ինչպե՞ս իրերը ճիշտ դասավորել ուսապարկում'>Ինչպե՞ս իրերը ճիշտ դասավորել ուսապարկում</a></h3><span class="av-vertical-delimiter"></span></header></div><footer class="entry-footer"></footer></article></div></div></div>
]]></content:encoded>
					
		
		
		<post-id xmlns="com-wordpress:feed-additions:1">49509</post-id>	</item>
		<item>
		<title>Ի՞նչ է ջրազրկումը</title>
		<link>https://www.armgeo.am/dehydration/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[armeniangeographic]]></dc:creator>
		<pubDate>Fri, 14 Feb 2020 12:08:33 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Գոյատևում]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://www.armgeo.am/?p=49129</guid>

					<description><![CDATA[Մեր օրգանիզմը բարդ և փխրուն մեխանիզմ է: Դրա բնականոն աշխատանքի համար անհրաժեշտ է մի քանի նախապայման՝ մթնոլորտային ճնշման և ջերմաստիճանի բարենպաստ պայմաններ, բավարար քանակությամբ սնունդ և հեղուկ, տարբեր միկրոտարրեր և [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Մեր օրգանիզմը բարդ և փխրուն մեխանիզմ է: Դրա բնականոն աշխատանքի համար անհրաժեշտ է մի քանի նախապայման՝ մթնոլորտային ճնշման և ջերմաստիճանի բարենպաստ պայմաններ, բավարար քանակությամբ սնունդ և հեղուկ, տարբեր միկրոտարրեր և վիտամիններ: Բավական է միայն սրանցից մեկի բնականոն քանակը խախտվի, և օրգանիզմը դուրս է գալիս հավասարակշռությունից, սկսվում են պակասի կամ ավելցուկի հավասարակշելու գործընթացներ, ինչը, երկարատև ազդեցության դեպքում, կարող է լուրջ հետևանքներ թողնել մարդու օրգանիզմի վրա: Սրանց մեջ հատուկ կարևորության է արժանացել ջրազրկումը: Մեր օրգանիզմն ավելին քան 65%-ով բաղկացած է ջրից, այդ իսկ պատճառով ջուրը չափազանց կարևոր է մեր օրգանիզմի համար: Ջրի շնորհիվ են բոլոր սննդարար նյութերը լուծվում արյան մեջ և հասնում մեր բջիջներին, հետևաբար ջրի ոչ բավարար քանակության դեպքում օրգանիզմը չի ստանում բավարար քանակությամբ սննդանյութեր և ուժասպառ է լինում: Այդ երևույթը կոչվում է ջրազրկում: Այն տեղի է ունենում, երբ մեր մարմնից կորցրած հեղուկի քանակն ավելի մեծ է լինում, քան ստացածը: Հեղուկ մենք կորցնում ենք քրտինքի, շնչառության, արտազատման միջոցով:</p>
<div id="attachment_50645" style="width: 850px" class="wp-caption aligncenter"><a href="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/17646830_b16eea62fb9307c42287ddad70660a04_wm.jpg?ssl=1"><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-50645" class="size-full wp-image-50645" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/17646830_b16eea62fb9307c42287ddad70660a04_wm.jpg?resize=840%2C560&#038;ssl=1" alt="Ջրազրկում" width="840" height="560" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/17646830_b16eea62fb9307c42287ddad70660a04_wm.jpg?w=840&amp;ssl=1 840w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/17646830_b16eea62fb9307c42287ddad70660a04_wm.jpg?resize=300%2C200&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/17646830_b16eea62fb9307c42287ddad70660a04_wm.jpg?resize=768%2C512&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/17646830_b16eea62fb9307c42287ddad70660a04_wm.jpg?resize=705%2C470&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/17646830_b16eea62fb9307c42287ddad70660a04_wm.jpg?resize=450%2C300&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 840px) 100vw, 840px" /></a><p id="caption-attachment-50645" class="wp-caption-text">Ջրազրկում</p></div>
<p>Դրան նպաստում է բարձր լեռնային պայմաններում չոր օդը: Քանի որ շնչառության ընթացքում չոր օդը մեր օրգանիզմից «կլանում» է խոնավություն և արտաշնչելուց իր հետ տանում այն: Բայց ամենաշատ հեղուկ մենք կորցնում ենք քրտինքի, փսխումների և փորլուծության հետևանքով։ Սրանք առողջական խնդիրներ են, որոնք հաճախ են պատահում բարդ լեռնային վերելքների ժամանակ, այդ պատճառով անհրաժեշտ է հիշել, որ նման դեպքերում տուժածն առավել խոցելի է:</p>
<p>Ինտենսիվ ֆիզիկական աշխատանքի, հատկապես ցիկլային սպորտաձևերի ժամանակ (վազք, քայլարշավ, հեծանվասպորտ, լող) քրտինքի հետ ավելի ինտենսիվ օրգանիզմը կորցնում է տարբեր միկրոտարրեր՝ աղեր, էլեկտրոլիտներ, որոնք շատ կարևոր են օրգանիզմի նյութափոխանակության համար, մասնավորապես,  հենց հանքանյութերն են կարգավորում բջջաթաղանթի կողմից հեղուկի կլանման արագությունը և արյան մեջ ջրի լուծման գործընթացը: Եթե այս նյութերի անհրաժեշտ քանակը պակասում է, օրգանիզմը սկսում է թուլանալ, խախտվում է նյութափոխանակությունը: Սա նաև նպաստում է այլ խնդիրների առաջացմանը, օրինակ՝<span style="color: #ff9900;"> <a style="color: #ff9900;" href="https://www.armgeo.am/hypothermia/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">հիպոթերմիայի</a></span>, <span style="color: #ff9900;"><a style="color: #ff9900;" href="https://www.armgeo.am/sun-stroke/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">արևային հարվածի</a></span> կամ <span style="color: #ff9900;"><a style="color: #ff9900;" href="https://www.armgeo.am/altitude-sickness/" target="_blank" rel="noopener noreferrer">լեռնային հիվանդության</a></span>:</p>
<div style=' margin-top:30px; margin-bottom:30px;'  class='hr hr-custom hr-center hr-icon-yes  '><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#686868;' ><span class='hr-inner-style'></span></span><span class='av-seperator-icon' style='color:#686868;' aria-hidden='true' data-av_icon='' data-av_iconfont='entypo-fontello'></span><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#686868;' ><span class='hr-inner-style'></span></span></div>
<h3>Ինչպե՞ս է տեղի ունենում ջրազրկումը</h3>
<p>Ե՞րբ է կարելի համարել, որ օրգանիզմը ջրազրկված է, որո՞նք են դրա նախանշանները և ինչպե՞ս պայքարել դրա դեմ: Ջրազրկումը պայմանականորեն կարելի է բաժանել բարդության երեք աստիճանի․</p>
<ul>
<li>Թեթև ջրազրկում, երբ օրգանիզմը կորցնում է սեփական քաշի 3-5%-ը</li>
<li>Միջին աստիճանի ջրազրկում՝ քաշի 6-9%</li>
<li>Ծանր աստիճանի ջրազրկում՝ 10% և ավելի</li>
</ul>
<p>Իսկ եթե ավելի պարզ խոսենք՝ պարզապես առաջնորդվեք հետևյալ կանոնով․ դուք չպետք է ծարավ զգաք: Եթե ունեցաք ծարավի զգացում, նշանակում է ջրազրկումն արդեն սկսվել է: Դրանից խուսափելու ամենապարզ եղանակը գործողության ողջ ընթացքում փոքր կումերով կանունավոր ջուր խմելն է:</p>
<p>Ջրազրկման միջին մակարդակում հայտնվում են հետևյալ նախանշանները.</p>
<ul>
<li>Ծարավի զգացում</li>
<li>Գլխապտույտ և գլխացավ</li>
<li>Խումհարի զգացողություն (похмелье)</li>
<li>Չորություն բերանի խոռոչում</li>
<li>Թուլություն, ուժասպառ զգացողություն</li>
<li>Հաճախակի և մակերեսային շնչառություն</li>
<li>Արագ սրտի զարկ, րոպեում 100 կծկում հանգիստ վիճակում</li>
<li>Մարմնի ջերմաստիճանի անկում, մասնավորապես վերջույթներում</li>
</ul>
<p>Եթե բանը հասել է սրան, ապա իրավիճակն արդեն լուրջ է, սա կարող է ծանր պաթոլոգիական վիճակի հանգեցնել: Պետք է անհապաղ դադարեցնել վերելքը, հանգիստ դիրք ընդունել ստվերի տակ և փորձել վերականգնել օրգանիզմի ջրային բալանսը:</p>
<div style=' margin-top:30px; margin-bottom:30px;'  class='hr hr-custom hr-center hr-icon-yes  '><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#686868;' ><span class='hr-inner-style'></span></span><span class='av-seperator-icon' style='color:#686868;' aria-hidden='true' data-av_icon='' data-av_iconfont='entypo-fontello'></span><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#686868;' ><span class='hr-inner-style'></span></span></div>
<h3>Ինչպե՞ս խուսափել ջրազրկումից</h3>
<p>Ինչպես արդեն գիտենք, ավելի հեշտ է կանխարգելել, քան հետո վերացնել հետևանքները: Ջրազրկումը կանխելն ավելի պարզ է, քան որևէ այլ երևույթը: Ջուր խմեք, այո՛, պարզապես շատ ջուր խմեք:</p>
<p>Իսկ եթե ավելի պարզ, ապա հետևե՛ք հետևյալ քայլերին.</p>
<ul>
<li>Նախ մինչև արշավը սկսելը շատ ջուր խմեք, որպեսզի նախապես ունենաք ջրի անհրաժեշտ պաշարը և չկորցնեք այն արշավը դեռ չսկսած:</li>
</ul>
<p><a href="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/DSC_0337.jpg?ssl=1"><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" width="1200" height="800" class="size-full wp-image-49140" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/DSC_0337.jpg?resize=1200%2C800&#038;ssl=1" alt="&quot;&lt;yoastmark" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/DSC_0337.jpg?w=1200&amp;ssl=1 1200w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/DSC_0337.jpg?resize=300%2C200&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/DSC_0337.jpg?resize=1030%2C687&amp;ssl=1 1030w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/DSC_0337.jpg?resize=768%2C512&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/DSC_0337.jpg?resize=705%2C470&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/DSC_0337.jpg?resize=450%2C300&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /></a></p>
<ul>
<li>Քայլքի ընթացքում, ամեն 10 &#8211; 15 րոպեն մեկ, փոքր կումեր արեք, որպեսզի միշտ պահեք ջրային բալանսը: Երկար ժամանակ չխմել, իսկ այնուհետև միանգամից մեծ քանակությամբ ջուր խմելը կարող է հակառակ ազդեցությունն ունենալ, քանի որ օրգանիզմը չի հասցնի յուրացնել այդ քանակությունը: Պատկերացրեք սա կաթիլային ոռոգման սկզբունքով:</li>
<li>Մի մոռացեք խմել, երբ կանգնում եք դադարի կամ հաց ուտելու: Դադարը հիանալի ժամանակ է, որպեսզի լրացնեք օրգանիզմի ջրի պաշարները:</li>
<li>Օգտագործեք հիդրացիոն պարկ, կամ ուսաթոկերից կախվող ձողիկով ջրի շիշ, որպեսզի ամեն անգամ չծուլանաք շիշը հանել ուսապարկից:</li>
<li>Օգտագործեք իզոտոնիկներ և սպորտային այլ հավելումներ: Սրա մասին ավելի մանրամասն կխոսենք քիչ ուշ:</li>
<li>Հետևեք մեզի գույնին: Նորմալ վիճակում այն պետք է համարյա անգույն լինի: Եթե գույնը մգվում է, նշանակում է՝ դուք ջրազրկվում եք: Բացառություն են կազմում այն դեպքերը, երբ դուք ընդունում եք որոշակի վիտամինային կուրս կամ այլ դեղեր, կամ ունեք որոշակի հիվանդություն՝ նմանատիպ ախտանշաններով:</li>
</ul>
<div style=' margin-top:30px; margin-bottom:30px;'  class='hr hr-custom hr-center hr-icon-yes  '><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#686868;' ><span class='hr-inner-style'></span></span><span class='av-seperator-icon' style='color:#686868;' aria-hidden='true' data-av_icon='' data-av_iconfont='entypo-fontello'></span><span class='hr-inner   inner-border-av-border-thin' style=' width:50px; border-color:#686868;' ><span class='hr-inner-style'></span></span></div>
<h3>Իզոտոնիկներ</h3>
<p>Իզոտոնիկների մասին բազմիցս խոսել ենք այլ նյութերում, և նշել դրանց կարևորության մասին: Սակայն հարկ ենք համարում այս նյութում առավել մանրամասն անդրադառնալ այս թեմային, քանի որ մարդկանց մոտ կարծրացած կարծիք կա, որ ցանկացած հավելում, դեղամիջոց կամ վիտամին դա «քիմիա» է և վնասակար է առողջությանը: Բայց թե ինչի՞ն է վնաս, ինչո՞վ է վնասում, ինչի՞ հաշվին՝ ոչ ոք հիմնավորել չի կարողանում:</p>
<p><a href="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/01/iStock_000004178234Medium.jpg?ssl=1"><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" width="1200" height="800" class="wp-image-46568 size-full" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/01/iStock_000004178234Medium.jpg?resize=1200%2C800&#038;ssl=1" alt="&quot;&lt;yoastmark" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/01/iStock_000004178234Medium.jpg?w=1200&amp;ssl=1 1200w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/01/iStock_000004178234Medium.jpg?resize=300%2C200&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/01/iStock_000004178234Medium.jpg?resize=1030%2C687&amp;ssl=1 1030w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/01/iStock_000004178234Medium.jpg?resize=768%2C512&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/01/iStock_000004178234Medium.jpg?resize=705%2C470&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/01/iStock_000004178234Medium.jpg?resize=450%2C300&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /></a></p>
<p>Ակտիվ ֆիզիկական աշխատանք կատարելիս քրտինքի հետ օրգանիզմը կորցնում է մեծ քանակությամբ հանքանյութեր և էլեկտրոլիտներ: Դրանց առկայությունն արյան մեջ մեծ նշանակություն ունի: Դրանց շնորհիվ ջուրն ավելի արագ և արդյունավետ է ներծծվում բջջաթաղանթից ներս, դրանք կարգավորում են նյարդային հանգույցների աշխատանքը, մկանային կծկումները, նյութափոխանակությունը: Դրանց պակասից օրգանիզմը սկսում է արագ ուժասպառ լինել, տեղի են ունենում անկառավարելի ջղաձգումներ, կոորդինացիայի կորուստ և, ի վերջո, նույնիսկ գիտակցության կորուստ: Բանն այն է, որ ջրազրկումը շարունակվում է, անգամ եթե դուք ջուր եք խմում, որոշ դեպքերում սովորական ջրի հանքայնությունը չի բավարարում պակասը լրացնելուն: Հաճախ արշավների ընթացքում զգում եք գլխախտույտ, գլխացավ, խումհարային զգացողություններ: Դա հենց ջրազրկումն է:</p>
<p>Օրգանիզմին պետք է օգնել հաղթահարել այս իրավիճակը: Եվ այստեղ մեզ օգնության են հասնում իզոտոնիկները: Իզոտոնիկները ներկայացվում են փոշու կամ հաբերի տեսքով, որոնք լուծվում են ջրում: Դրանց հիմնական բաղադրիչներն են՝ աղեր, տարբեր հանքանյութեր, էլեկտրոլիտներ, սոդա: Որոշ տեսակներ պարունակում են հավելյալ վիտամիններ, պարզ ածխաջրեր, ամինաթթուներ: Այս ամենն օգնում է օրգանիզմին մնալ տոնուսի մեջ մինչև երեկոյան ճամբարում ինչպես հարկն է սնվելը:</p>
<p>Իզոտոնիկը պետք է սկսել խմել ֆիզիկական ակտիվությունը սկսելուց մոտ 20 րապե առաջ, շարունակել փոքր կումերով խմել ընթացքում և ավարտից հետո նույնպես շարունակել խմել, որպեսզի օրգանիզմում միկրոէլեմենտների և հեղուկի կորուստ չլինի:</p>
<p>Հետևելով այս պարզ կանոններին դուք կխուսափեք ջրազրկումից: Դրանց հետևելը շատ պարզ է:</p>
<div  class='hr hr-default  '><span class='hr-inner ' ><span class='hr-inner-style'></span></span></div>
<h2>Օգտակար է իմանալ</h2>
<div  data-autoplay=''  data-interval='5'  data-animation='fade'  data-show_slide_delay='90'  class='avia-content-slider avia-content-grid-active avia-content-slider9 avia-content-slider-odd  ' ><div class='avia-content-slider-inner'><div class='slide-entry-wrap'><article class='slide-entry flex_column  post-entry post-entry-93169 slide-entry-overview slide-loop-1 slide-parity-odd  av_one_third first real-thumbnail' ><a href='https://www.armgeo.am/medical-contraindications/' data-rel='slide-9' class='slide-image' title=''><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" width="495" height="400" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2025/01/bjshkakann.jpg?resize=495%2C400&#038;ssl=1" class="attachment-portfolio size-portfolio wp-post-image" alt="Բժշկական հակացուցումներ" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2025/01/bjshkakann.jpg?resize=495%2C400&amp;ssl=1 495w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2025/01/bjshkakann.jpg?resize=845%2C684&amp;ssl=1 845w" sizes="auto, (max-width: 495px) 100vw, 495px" /></a><div class='slide-content'><header class="entry-content-header"><h3 class='slide-entry-title entry-title' ><a href='https://www.armgeo.am/medical-contraindications/' title='Բժշկական հակացուցումներ արշավների ժամանակ'>Բժշկական հակացուցումներ արշավների ժամանակ</a></h3><span class="av-vertical-delimiter"></span></header></div><footer class="entry-footer"></footer></article><article class='slide-entry flex_column  post-entry post-entry-79837 slide-entry-overview slide-loop-2 slide-parity-even  av_one_third  real-thumbnail' ><a href='https://www.armgeo.am/benefits-of-autumn-hikes/' data-rel='slide-9' class='slide-image' title=''><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" width="495" height="400" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/10/benefits-of-autumn-hikes-79842.jpg?resize=495%2C400&#038;ssl=1" class="attachment-portfolio size-portfolio wp-post-image" alt="Աշնանային արշավներ" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/10/benefits-of-autumn-hikes-79842.jpg?resize=495%2C400&amp;ssl=1 495w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/10/benefits-of-autumn-hikes-79842.jpg?resize=300%2C243&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/10/benefits-of-autumn-hikes-79842.jpg?resize=845%2C684&amp;ssl=1 845w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2023/10/benefits-of-autumn-hikes-79842.jpg?resize=450%2C365&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 495px) 100vw, 495px" /></a><div class='slide-content'><header class="entry-content-header"><h3 class='slide-entry-title entry-title' ><a href='https://www.armgeo.am/benefits-of-autumn-hikes/' title='Աշնանային արշավներ / Ինչպես պատրաստվել'>Աշնանային արշավներ / Ինչպես պատրաստվել</a></h3><span class="av-vertical-delimiter"></span></header></div><footer class="entry-footer"></footer></article><article class='slide-entry flex_column  post-entry post-entry-73184 slide-entry-overview slide-loop-3 slide-parity-odd  av_one_third  real-thumbnail' ><a href='https://www.armgeo.am/winter-hikes/' data-rel='slide-9' class='slide-image' title=''><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" width="495" height="400" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/winter-hikes-73185.jpg?resize=495%2C400&#038;ssl=1" class="attachment-portfolio size-portfolio wp-post-image" alt="Ձմեռային արշավներ" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/winter-hikes-73185.jpg?resize=495%2C400&amp;ssl=1 495w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/winter-hikes-73185.jpg?resize=300%2C243&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/winter-hikes-73185.jpg?resize=845%2C684&amp;ssl=1 845w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2022/12/winter-hikes-73185.jpg?resize=450%2C365&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 495px) 100vw, 495px" /></a><div class='slide-content'><header class="entry-content-header"><h3 class='slide-entry-title entry-title' ><a href='https://www.armgeo.am/winter-hikes/' title='Ինչպես պատրաստվել ձմեռային արշավներին'>Ինչպես պատրաստվել ձմեռային արշավներին</a></h3><span class="av-vertical-delimiter"></span></header></div><footer class="entry-footer"></footer></article></div><div class='slide-entry-wrap'><article class='slide-entry flex_column  post-entry post-entry-51773 slide-entry-overview slide-loop-4 slide-parity-odd  av_one_third first real-thumbnail' ><a href='https://www.armgeo.am/venomous-snakes-in-armenia/' data-rel='slide-9' class='slide-image' title=''><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" width="495" height="400" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/venomous-snakes-in-armenia-64908.jpg?resize=495%2C400&#038;ssl=1" class="attachment-portfolio size-portfolio wp-post-image" alt="Հայաստանի թունավոր օձերը" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/venomous-snakes-in-armenia-64908.jpg?resize=495%2C400&amp;ssl=1 495w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/venomous-snakes-in-armenia-64908.jpg?resize=845%2C684&amp;ssl=1 845w" sizes="auto, (max-width: 495px) 100vw, 495px" /></a><div class='slide-content'><header class="entry-content-header"><h3 class='slide-entry-title entry-title' ><a href='https://www.armgeo.am/venomous-snakes-in-armenia/' title='Պաշտպանություն թունավոր օձերից'>Պաշտպանություն թունավոր օձերից</a></h3><span class="av-vertical-delimiter"></span></header></div><footer class="entry-footer"></footer></article><article class='slide-entry flex_column  post-entry post-entry-51166 slide-entry-overview slide-loop-5 slide-parity-even  av_one_third  real-thumbnail' ><a href='https://www.armgeo.am/sources-of-water/' data-rel='slide-9' class='slide-image' title=''><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" width="495" height="400" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/sources-of-water-64916.jpg?resize=495%2C400&#038;ssl=1" class="attachment-portfolio size-portfolio wp-post-image" alt="Ջրի աղբյուրները լեռներում" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/sources-of-water-64916.jpg?resize=495%2C400&amp;ssl=1 495w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/sources-of-water-64916.jpg?resize=300%2C243&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/sources-of-water-64916.jpg?resize=768%2C622&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/sources-of-water-64916.jpg?resize=845%2C684&amp;ssl=1 845w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/sources-of-water-64916.jpg?resize=705%2C571&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/sources-of-water-64916.jpg?resize=450%2C365&amp;ssl=1 450w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/sources-of-water-64916.jpg?w=934&amp;ssl=1 934w" sizes="auto, (max-width: 495px) 100vw, 495px" /></a><div class='slide-content'><header class="entry-content-header"><h3 class='slide-entry-title entry-title' ><a href='https://www.armgeo.am/sources-of-water/' title='Ջրի աղբյուրները լեռներում'>Ջրի աղբյուրները լեռներում</a></h3><span class="av-vertical-delimiter"></span></header></div><footer class="entry-footer"></footer></article><article class='slide-entry flex_column  post-entry post-entry-51481 slide-entry-overview slide-loop-6 slide-parity-odd  av_one_third  real-thumbnail' ><a href='https://www.armgeo.am/altitude-sickness/' data-rel='slide-9' class='slide-image' title=''><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" width="495" height="400" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/altitude-sickness-64920.jpg?resize=495%2C400&#038;ssl=1" class="attachment-portfolio size-portfolio wp-post-image" alt="Լեռնային հիվանդություն" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/altitude-sickness-64920.jpg?resize=495%2C400&amp;ssl=1 495w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/altitude-sickness-64920.jpg?resize=300%2C243&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/altitude-sickness-64920.jpg?resize=768%2C622&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/altitude-sickness-64920.jpg?resize=845%2C684&amp;ssl=1 845w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/altitude-sickness-64920.jpg?resize=705%2C571&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/altitude-sickness-64920.jpg?resize=450%2C365&amp;ssl=1 450w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/altitude-sickness-64920.jpg?w=934&amp;ssl=1 934w" sizes="auto, (max-width: 495px) 100vw, 495px" /></a><div class='slide-content'><header class="entry-content-header"><h3 class='slide-entry-title entry-title' ><a href='https://www.armgeo.am/altitude-sickness/' title='Լեռնային հիվանդություն'>Լեռնային հիվանդություն</a></h3><span class="av-vertical-delimiter"></span></header></div><footer class="entry-footer"></footer></article></div><div class='slide-entry-wrap'><article class='slide-entry flex_column  post-entry post-entry-51363 slide-entry-overview slide-loop-7 slide-parity-odd  av_one_third first real-thumbnail' ><a href='https://www.armgeo.am/acclimatization/' data-rel='slide-9' class='slide-image' title=''><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" width="495" height="400" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/acclimatization-64924.jpg?resize=495%2C400&#038;ssl=1" class="attachment-portfolio size-portfolio wp-post-image" alt="կլիմայավարժեցումը լեռներում" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/acclimatization-64924.jpg?resize=495%2C400&amp;ssl=1 495w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/acclimatization-64924.jpg?resize=300%2C243&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/acclimatization-64924.jpg?resize=768%2C622&amp;ssl=1 768w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/acclimatization-64924.jpg?resize=845%2C684&amp;ssl=1 845w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/acclimatization-64924.jpg?resize=705%2C571&amp;ssl=1 705w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/acclimatization-64924.jpg?resize=450%2C365&amp;ssl=1 450w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/03/acclimatization-64924.jpg?w=934&amp;ssl=1 934w" sizes="auto, (max-width: 495px) 100vw, 495px" /></a><div class='slide-content'><header class="entry-content-header"><h3 class='slide-entry-title entry-title' ><a href='https://www.armgeo.am/acclimatization/' title='Կլիմայավարժեցումը լեռներում'>Կլիմայավարժեցումը լեռներում</a></h3><span class="av-vertical-delimiter"></span></header></div><footer class="entry-footer"></footer></article><article class='slide-entry flex_column  post-entry post-entry-49607 slide-entry-overview slide-loop-8 slide-parity-even  av_one_third  real-thumbnail' ><a href='https://www.armgeo.am/camping/' data-rel='slide-9' class='slide-image' title=''><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" width="495" height="400" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/camping-64928.jpg?resize=495%2C400&#038;ssl=1" class="attachment-portfolio size-portfolio wp-post-image" alt="վրանային գիշերակաց" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/camping-64928.jpg?resize=495%2C400&amp;ssl=1 495w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/camping-64928.jpg?resize=300%2C243&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/camping-64928.jpg?resize=845%2C684&amp;ssl=1 845w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/camping-64928.jpg?resize=450%2C365&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 495px) 100vw, 495px" /></a><div class='slide-content'><header class="entry-content-header"><h3 class='slide-entry-title entry-title' ><a href='https://www.armgeo.am/camping/' title='Ինչպե՞ս գիշերել վրանում և չմրսել'>Ինչպե՞ս գիշերել վրանում և չմրսել</a></h3><span class="av-vertical-delimiter"></span></header></div><footer class="entry-footer"></footer></article><article class='slide-entry flex_column  post-entry post-entry-49509 slide-entry-overview slide-loop-9 slide-parity-odd  post-entry-last  av_one_third  real-thumbnail' ><a href='https://www.armgeo.am/how-to-pack-a-backpack/' data-rel='slide-9' class='slide-image' title=''><img data-recalc-dims="1" loading="lazy" decoding="async" width="495" height="400" src="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/how-to-pack-a-backpack-64932.jpg?resize=495%2C400&#038;ssl=1" class="attachment-portfolio size-portfolio wp-post-image" alt="Ինչպես դսավորել ուսապարկը" srcset="https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/how-to-pack-a-backpack-64932.jpg?resize=495%2C400&amp;ssl=1 495w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/how-to-pack-a-backpack-64932.jpg?resize=300%2C243&amp;ssl=1 300w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/how-to-pack-a-backpack-64932.jpg?resize=845%2C684&amp;ssl=1 845w, https://i0.wp.com/www.armgeo.am/wp-content/uploads/2020/02/how-to-pack-a-backpack-64932.jpg?resize=450%2C365&amp;ssl=1 450w" sizes="auto, (max-width: 495px) 100vw, 495px" /></a><div class='slide-content'><header class="entry-content-header"><h3 class='slide-entry-title entry-title' ><a href='https://www.armgeo.am/how-to-pack-a-backpack/' title='Ինչպե՞ս իրերը ճիշտ դասավորել ուսապարկում'>Ինչպե՞ս իրերը ճիշտ դասավորել ուսապարկում</a></h3><span class="av-vertical-delimiter"></span></header></div><footer class="entry-footer"></footer></article></div></div></div>
]]></content:encoded>
					
		
		
		<post-id xmlns="com-wordpress:feed-additions:1">49129</post-id>	</item>
	</channel>
</rss>
