Ջավախքի լեռնավահան

Ջավախքի լեռնավահանը գտնվում է ՀՀ Լոռու, Շիրակի մարզերում և Վրաստանում: Սկսվում է Քարախաչի լեռնանցքից և միջօրեականի ուղղությամբ ձգվում է մինչև Վրաստանի՝ Դիքմադաշ լեռնանցքը: Երկարությունը՝ 65 կմ, ՀՀ-ում՝ 20 կմ: Ամենաբարձր կետը ՀՀ-ում Աչքասարն է (3196 մ), Վրաստանում՝ Եմլիկի լեռն է (3054 մ): Ջավախքի լեռներին անվանում են նաև Խոնավ լեռներ, Կանգառք, Մթին լեռներ:

Աչքասար հս-արլ. լանջից է սկիզբ առնում Տաշիր գետի աջ՝ Մթնաձոր վտակը, իսկ արևմտյան լանջին է գտնվում Յոթաղբյուրը: Աչքասարը լավային կոն է՝ կազմված անդեզիտացիդներից, լանջերը զառիթափ են ու ծածկված մերձալպյան բուսականությամբ, իսկ բարձրադիր մասերը՝ քարակառկառներով և ալպյան գորգերով:

Լեռնավահանը սկսվում է Թրիալեթի լեռների կենտրոնական հատվածից և ձգվելով միջօրեականի ուղղությամբ՝ հասնում է Քարախաչի լեռնանցք:  Ունի հրաբխային ծագում:

Մթին լեռներ

Լեռնավահանը ծածկված է հրաբխային ապարներով: Շատ մասերում հանդիպում են քարային կուտակումներ, որոնք ցածրադիր լանջերում առաջացնում են քարե բլուրներ: Այդ քարային կուտակումներն առաջանում են հրաբխային ապարների հողմնահարման հետևանքով, որոնց հաճախ կոչում են «քարե ծովեր», որոնք ավելի շատ հանդիպում են արևմտյան լանջերին: Չնայած սրանց տարածմանը լեռները հարուստ են մարգագետնային բուսականությամբ, որոնց առաջացմանը նպաստում է կլիմայի խոնավությունը: Այդ պայմանններում լեռների ստորոտներում առաջացել են մեծ թվով լճեր, ճահճուտներ և աղբյուրներ: Հաճախակի մշուշային եղանակների պատճառով  Ջավախքի լեռներին անվանում են  Մթին լեռներ:  Լեռների արևմտյան լանջերը կտրտված են  ձորակներով, աղքատ են հոսքային ջրերից: Թափվող տեղումները և ձնհալքի ջրերը ներծծվում են երկրի խորքը և լանջերի փեշերի տարբեր շերտախմբերի տակից դուրս են գալիս երկրի մակերևույթ, որոնցից էլ ձևավորվում է գետային ցանցը: Լեռներից դեպի արևմուտք ձգվում են մի շարք լեռնաբազուկներ, որոնք տարածվում են դեպի Չըլդըրի լեռները, բայց չհասած նրան վերջանում են: Լեռնավահանի առանցքային գոտին ունի բեկյալ գծի տեսք:

Դեպի Աշոցքի սարավանդ իջնող լանջերը կարճ են ու զառիթափ, դեպի Լոռվա դաշտ իջնողները՝  երկար ու մեղմաթեք, մասնատված՝ Տաշիր և Ձորագետ գետակներով:

Պաղաղբյուր գյուղ

Պաղաղբյուր գյուղում

Պաղաղբյուր գյուղում

Մենք սկսեցինքն վերելքը Լոռու մարզի Պաղաղբյուր գյուղի կողմից: Անցնելով գյուղը մեքենայով առաջացանք մոտ 10 կմ:

Թողնելով մեքենան դաշտում սկսեցինք վերելքը: Վերելքը միջինից բարդ էր: Մի քանի ժամ բարձրանալուց հետո վերջապես երևաց Աչքասար լեռան գագաթը, որի վրա նկատվում է եռոտանին:

Աչքասար լեռ

Աչքասար լեռ

Շրջանցելով Արևելյան Աչքասարի մերձգագաթային հատվածը սկսեցինք վերելք դեպի Աչքասարի գագաթ:

Արևելյան Աչքասարի և Աչքասարի միջև գտնվող թամբից բացվում է տեսարան դեպի Աչքասար լիճ: Լիճն իր գեղեցկությամբ գերեց առաջին հայացքից:

Աչքասար լիճ

Աչքասար լիճ

Աչքասարի լիճը

Գագաթ հասնելուց հետո որոշեցինք իջնել ուրիշ ճանապարհով, որպեսզի լողանք լճում: Լիճն այնքան էլ փոքր չէր ինչպես երևում էր վերևից, որպես լեռնային լիճ բավականին մեծ լիճ էր:

Աչքասար լիճ

Աչքասար լիճ

Ինչպես և պլանավորել էին զովացանք Աչքասար լճում և շարունակեցինք ճանապարհը: Ընդհանուր առմամբ քայլեցինք 21 կմ:

Լուսանկարները՝ Հրաչուհի Այվազյանի, Գևորգ Հարոյանի և Տիգրան Շահբազյանի

Արշավներ և լեռնագնացություն Հայաստանում

Տասանորդի լեռներ
Տաթևի Մեծ Անապատ
Մակաղաքար լեռ / Հայաստանի լեռները
Կոտուց լեռ
Կուսանաց լեռ / Արցախի լեռներ
Դրախտիսար լեռ / Արշավներ Հայաստանում
Վերելք Սիփան լեռ
Տապալոց լեռ / Արշավներ Հայաստանում
Քարհատ լեռ / Վահագնի լեռներ
Гора Сарцапат / Горы Армении
Արշավներ Հայաստանում
Նժույգ լեռ, Արջուտի թամքոց
Քարկատար լեռ
Բաղացսար / Մեղրու լեռներ
Ծարասար, Հայաստանի լեռները
Արտավանի լիճը
Վարդենիս լեռ
Բովաքար լեռ
Աչքասար
Բնության հատուկ պահպանվող տարածքներ
Պուտաքար, կարկտասար, Արեգունու լեռներ
Քաջքար լեռ / Հայկական լեռնաշխարհ
Արջասար
Մարիամ լեռ
Թուխմանուկ լեռ
Լուսահովիտ
Թռչկան
Ապակեքար (Աբեղաքար) լեռ
Դժոխքի ձոր
Կամար լեռ
Շիշ լեռ
Մեծ Մայմեխ
Կապանու լեռ
Ծովագյուղից գոշ
Եղջերվասար
Արտավազ լեռ
Թորթումի ջրվեժ
Ծովակ Հյուսիսո
Կազբեկ
Կիրանցի կիրճ
Թեժ լեռ
Ցուլասար
Շրեշտ լեռան լանջերով
Ուրասար / Բազումի լեռներ
Ազոխի քարանձավ
Թռչնադիտարկում
Աշոտ Երկաթի բերդ
Տեսիլքի քարանձավ
Սվանեթ / Վրաստան
Քասաղի կիրճ
Այրիքար
Աղջկա բերդ / Տավուշ
Zipline Armenia
Նեմրութ, Սարակն
Սպիտակասար
Էլբրուս
Թրասար, Ուխտասար
Մեղրու լեռնանցք
Վարդաբլուր / Գայլի ականջներ
Վերելք Վուլկան լեռ
Մեծ Քիրս
Դժոխքի ձոր
Վերելք Մասիս լեռ
Դիզափայտ
Խնձորեսկի ճոճվող կամուրջը
Կոշիկ անապատ
Գնիշիկի կիրճ
Կալասար
Հին Խոտ
Կարմրակողի լեռներ
Մեծ Իշխանասար
Քասաղի կիրճ
Դեբեդի կիրճ
Խուստուփ լեռ
Քարաշեն
Սատանի կամուրջ
Թռչկան
Միափոր լեռ
Հորսի լիճ
Արագած
Գութանասար
Ուխտասար - Ծղուկ
Ալ լճեր
Գռավի կիրճ
Դիտվան / Դիտավանք / Դիտիր Վանը Վայոց ձորի սարերից
Գեղարոտի ջրվեժ
Քարավազի ջրվեժներ

Մեկնաբանություններ