Ի՞նչ մասնագիտություն ունես և ո՞ր ոլորտում ես աշխատում:
Մասնագիտությամբ հյուրանոցային ոլորտի մասնագետ եմ:
Ե՞րբ և ինչպե՞ս որոշեցիր առաջին անգամ մասնակցել արշավի, ու ո՞նց անցավ քո առաջին արշավը, ի՞նչ զգացողություններ ունեիր:
Հուլիս ամսին զգացի, որ կորոնավիրուսի հետևանքով չափազանց երկար եմ տանը փակված մնացել ու մարդկանց հետ շփման, բնության ու օդի կարիք ունեի: Այդպես՝ օգոստոսի 1-ին միացա Ուխտասարի հնավայրում գիշերակացով արշավին: Արշավը շատ լավ անցավ, նոր դեմքեր, վայրեր, դեպքեր: Չափազանց տպավորված էի: Հենց էդ օրն էլ որոշեցի, որ արդեն հաճախակի եմ մասնակցելու արշավներին:
Աննա Խաչատրյան
Արշավներին մասնակցելուց հետո՝ ի՞նչ է փոխվել քո մեջ ու քո կյանքում:
Կարծում եմ արշավներին մասնակցելուց հետո ավելի ներդաշնակ եմ դարձել ինքս ինձ հետ: Արշավները բեռնաթափում են մտքերս ու կարծես վերալիցքավորում ինձ: Արշավներից հետո տուն ճանապարհին միշտ մտածում եմ պլաններիս մասին, մոտիվացված՝ դրանք իրագործելու:
Ի՞նչ են տալիս քեզ լեռները, ի՞նչ ես փնտրում լեռներում:
Լեռները գույներ են տալիս: Ու էս բառի տակ կարող եք հասկանալ ամեն ինչ՝ տպավորություններ, հիշողություններ, ամենասիրուն մայրամուտներ, մարդիկ…
Ի՞նչ եմ փնտրում… Ես չափազանց շատ վախեր ունեմ, լեռներում ուժեղ Աննային եմ փնտրում:
Կա՞ մի ստեղծագործություն, որ ասոցացնո՞ւմ ես լեռների կամ արշավների հետ:
Of Monsters and Men – Dirty Paws երգը: Ով տեսել է «The Secret Life of Walter Mitty» ֆիլմը, երևի կհասկանա, թե ինչու եմ ասոցացնում էս երգը լեռների հետ:
Վերելք Կատար լեռ / Աննա Խաչատրյան
Ո՞րն է քո ամենահիշարժան ու տպավորիչ արշավը: Ինչո՞վ է այն առանձնանում:
Առհասարակ ամեն արշավից հետո տպավորություն է, թե հենց այս մեկը նախորդից ավելի տպավորիչ էր: Բայց կառանձնացնեմ Ալ լճեր ու Սանդուխտասար արշավը: Երկար ճանապարհ, Ալ լճեր, խարույկ, առաջին անգամ քնել դելիկայում անտանելի ցրտի պատճառով, Սանդուխտասարի գագաթից բացվող տեսարանը, այդ օրվա մայրամուտը և, իհարկե, մարդիկ:
Ի՞նչ ուղղություններ կան, որ դեռևս չես հաղթահարել, բայց նպատակ ունես անել ապագայում:
Տարիների դադարից հետո ես դեռ նոր-նոր եմ սկսում արշավել: Դեռևս ավելի հեշտ է թվարկել այն ուղղությունները որոնք հաղթահարել եմ, քան՝ հակառակը: Բայց կարծում եմ՝ ամեն հաջորդ ուղղությունը պիտի բարդությամբ գերազանցի նախորդին: Իսկ ապագայում երազում եմ բարձրանալ Ֆուձիյաման Ճապոնիայում:
Որո՞նք են այն երեք հիմնական բառերը, որոնք կարող են նկարագրել քո զգացմունքներն արշավների ընթացքում:
Վերալիցքավորում, բացահայտում, ներդաշնակություն:
Աննա Խաչատրյան
Ըստ քեզ՝ ովքե՞ր են արշավականները:
Անգլերենում մի բառ կա – «wanderlust». էս բառը արտահայտում է ճանապարհորդելու ու աշխարհը բացահայտելու մեծ ցանկությունը: Կարծում եմ արշավականները աշխարհը փնտրող ու բացահայտողներն են:
Ինչպե՞ս հայտնվեցիր ArmGeo ակումբում (այսինքն՝ սկսեցիր պարբերաբար արշավների հաճախել մեր թիմի հետ):
3 տարուց ավել հետևել եմ ArmGeo-ի արշավներին ու անընդհատ ինչ-ինչ պատճառներով չէի միանում: 2019-ին ArmGeo-ին միացավ եղբայրս, հետո՝ արդեն ես: Հենց առաջին արշավից էլ գլխումս հարց չի եղել՝ մասնակցե՞լ հաջորդ արշավին, թե՞ ոչ: Պատասխանը միանշանակ էր – «Այո»!
Աննա Խաչատրյան
Ի՞նչ խորհուրդ կտաս նրանց, ովքեր ուզում են, բայց դեռևս չեն համարձակվում հարմարավետության գոտուց դուրս գալ ու արշավների գնալ:
Կյանքում ամենաանմոռանալի պահերը հաճախ տեղի են ունենում, որովհետև մեզ ստիպել ենք դուրս գալ հարմարավետության գոտուց:
Եթե դու հիմա կարդում ես ու դեռ երկար մտածում ես գնալ արշավի, թե ոչ, հիշիր, որ ամեն բաց թողած արշավի հետ լիքը հիշողություններ ես բաց թողնում:
Ուզո՞ւմ ես դառնալ ակումբի անդամներից մեկը: Միացի՛ր մեր արշավներին:
Ի՞նչ մասնագիտություն ունես և ո՞ր ոլորտում ես աշխատում:
Տնտեսագետ, բանկային ոլորտ:
Ե՞րբ և ինչպե՞ս որոշեցիր առաջին անգամ մասնակցել արշավի, ու ո՞նց անցավ քո առաջին արշավը, ի՞նչ զգացողություններ ունեիր:
Այնպես չէ, որ մի օր նստեցի և որոշեցի. արշավական ոգին իմ մեջ միշտ էլ եղել է, դեռ վաղ մանկուց միշտ երազում էի հագնել ուսապարկ և գնալ սարեր։ Առաջին գիտակցված, պատրաստված արշավը եղավ շատ տարիներ առաջ՝ Արագածի Հարավային գագաթ։ Փորձ չունեի, չէի պատկերացնում՝ ինչ է ինձ սպասվում, իսկ սպասվում էր ինձ բավականին վատ եղանակ, ոչ համապատասխան հագուստ և դժվար վերելք։ Շատ էի հոգնել և տանջվել, սակայն երբ հասա գագաթ ամեն ինչ մոռացվեց։ Այնպիսի՜ տեսարան էր՝ վայրկյանը մեկ փոխվող եղանակը, խառնարանի աննկարագրելի գույները։
Ռուբեն Զաքոյան
Արշավներին մասնակցելուց հետո ի՞նչ է փոխվել քո մեջ ու քո կյանքում:
Սկսել եմ ավելի արագ ճանաչել մարդկանց. արշավի դժվարությունների և տարբեր իրավիճակների ժամանակ միանգամից հասկանում ես՝ ով ով է։ Արշավը չի հանդուրժում եսասիրություն, էգոիզմ, անտարբերություն. արշավի ժամանակ բոլորս կարծես մի օրգանիզմ ենք, և ամեն մեկիցս է կախված մեր անվտանգությունը։
Ի՞նչ են տալիս քեզ լեռները, ի՞նչ ես փնտրում լեռներում:
Ճիշտն ասած, ոչ մի բան չեմ փնտրում, ես ուղղակի արշավում եմ:
Կա՞ մի ստեղծագործություն, որ ասոցացնո՞ւմ ես լեռների կամ արշավների հետ:
Շատ եմ սիրում «Высота» կինոնկարը:
Ռուբեն Զաքոյան
Ո՞րն է քո ամենահիշարժան ու տպավորիչ արշավը: Ինչո՞վ է այն առանձնանում:
Վստահ եմ, որ ամենատպավորիչ արշավս դեռ առջևում է. մի քանի գագաթներ կան, որ դեռ չեմ եղել։ Իսկ այս պահի դրությամբ տպավորված եմ արշավներով դեպի Սևաժայռ, Խուստուփ և Ծղուկ։
Ի՞նչ ուղղություններ կան, որ դեռևս չես հաղթահարել, բայց նպատակ ունես անել ապագայում:
Որո՞նք են այն երեք հիմնական բառերը, որոնք կարող են նկարագրել քո զգացմունքներն արշավների ընթացքում:
Ազատություն, անհոգություն, էներգիա:
Ռուբեն Զաքոյան
Ըստ քեզ՝ ովքե՞ր են արշավականները:
Իմ խոսքերը չեն՝ արշավանկաններն այն հաջողակներն են, ում բախտ է վիճակվել աշխարհին լեռների գագաթներից նայել (Անի Մոսյան):
Ինչպե՞ս հայտնվեցիր ArmGeo ակումբում (այսինքն՝ սկսեցիր պարբերաբար արշավների հաճախել մեր թիմի հետ)
ArmGeo-ում հայտնվեցի իմ լավ ընկերոջ՝ Լուսինե Արշակյանի շնորհիվ։ Առաջին անգամ գնացի արշավ դեպի Այրիքար։ Հատկանշական է, որ երկրորդ, թե երրորդ արշավից հետո հասկացա, որ «այ, սրանք իմոնք են», միանգամից ձևավորվեցին ջերմ և մտերմիկ հարաբերություններ ակումբի անդամների հետ, ինչը, ի վերջո, վերածվեց ընկերության։
Ռուբեն Զաքոյանն ու Տիգրան Վարագը
Ի՞նչ խորհուրդ կտաս նրանց, ովքեր ուզում են, բայց դեռևս չեն համարձակվում հարմարավետության գոտուց դուրս գալ ու արշավների գնալ:
Միայն մի բան՝ արշավեք և դա կփոխի ձեր կյանքը:
Ուզո՞ւմ ես դառնալ ակումբի անդամներից մեկը: Միացի՛ր մեր արշավներին:
Ի՞նչ մասնագիտություն ունես և ո՞ր ոլորտում ես աշխատում:
Բանասեր եմ։ Աշխատում եմ որպես թարգմանիչ։ Դասավանդում եմ Հայ-ռուսական (Սլավոնական) համալսարանում։
Նարե Մկրտչյան
Ե՞րբ և ինչպե՞ս որոշեցիր առաջին անգամ մասնակցել արշավի, ու ո՞նց անցավ քո առաջին արշավը, ի՞նչ զգացողություններ ունեիր:
Առաջին արշավս եղել է 2011 թվականի մայիսին, Խոսրովի ջրվեժներ էինք գնացել։ Զգացողություններս անմոռանալի էին, վերջում արդեն գրեթե լացում էի ու չէի ուզում քայլել։ Դրանից հետո հասկացա, որ սա այն է, ինչ պակասում էր իմ կյանքում։
Արշավներին մասնակցելուց հետո՝ ի՞նչ է փոխվել քո մեջ ու քո կյանքում:
Ռուսաստանում եմ մեծացել ու Հայաստան գալուց հետո միշտ մոտս զգացողություն կար, որ ես եկած եմ, գուցե մի փոքր օտար, բայց որոշ ժամանակ արշավներ գնալուց հետո հասկացա, որ՝ չէ, ամբողջ Հայաստանն իմն է։
Նարե Մկրտչյան
Ի՞նչ են տալիս քեզ լեռները, ի՞նչ ես փնտրում լեռներում:
Փոքր երեխա լինելու հնարավորություն են տալիս։ Կարող ես լինել անլուրջ, անմիջական մի փոքր հիմար ու անսահման երջանիկ։
Կա՞ մի ստեղծագործություն, որ ասոցացնո՞ւմ ես լեռների կամ արշավների հետ:
Դեռ վաղ ուսանողական տարիներին, երբ արշավներ չէի գնում, բոլոր նոթատետրերիս առաջին էջում Բայրոնի այս բանաստեղծությունն էի արտագրում։ “There is a pleasure in the pathless woods, There is a rapture on the lonely shore, There is society, where none intrudes, By the deep Sea, and music in its roar: I love not Man the less, but Nature more, From these our interviews, in which I steal From all I may be, or have been before, To mingle with the Universe, and feel What I can ne’er express, yet cannot all conceal.”
Նարե Մկրտչյան
Ո՞րն է քո ամենահիշարժան ու տպավորիչ արշավը: Ինչո՞վ է այն առանձնանում:
Դժոխքի ձորի ու Նարեի ջրվեժի բացահայտումը։ Կարծում եմ՝ կարիք չկա պարզաբանելու, թե ինչու։
Ի՞նչ ուղղություններ կան, որ դեռևս չես հաղթահարել, բայց նպատակ ունես անել ապագայում:
Այս պահին երազում եմ Կուսանաց լեռան մասին։ Ունեմ նաև շատ վաղեմի երազանք՝ Կապուտան լիճը։
Նարե Մկրտչյան
Որո՞նք են այն երեք հիմնական բառերը, որոնք կարող են նկարագրել քո զգացմունքներն արշավների ընթացքում:
Դժվարանում եմ երեք բառ ընտրել:
Ըստ քեզ՝ ովքե՞ր են արշավականները:
Իմ խելքի մարդիկ:
Ինչպե՞ս հայտնվեցիր ArmGeo ակումբում (այսինքն՝ սկսեցիր պարբերաբար արշավների հաճախել մեր թիմի հետ)
Դեռ մինչև ակումբի հիմնադրումը պարբերաբար արշավում էի Տիգրանի հետ։ ArmGeo-ն էլ որ ստեղծվեց, ես արդեն ավտոմատ կերպով դրա մեջ էի։
Նարե Մկրտչյան
Ի՞նչ խորհուրդ կտաս նրանց, ովքեր ուզում են, բայց դեռևս չեն համարձակվում հարմարավետության գոտուց դուրս գալ ու արշավների գնալ:
Արշավը միայն ժամանց չէ, որ ընտրես՝ ուզում ես այսպես ժամանակդ անցկացնել, թե ուրիշ բանով զբաղվել։ Դա մի ուրիշ կյանք է, որը շատ ավելի բնական է, քան քաղաքի մեր կյանքը։ Հիմա այնպես է ստացվել, որ մեզ համար քաղաքում ապրելը սովորական է, իսկ բնության մեջ լինելու համար ինչ-որ ուժ է պետք գործադրել, համարձակություն դրսևորել։ Սա, իհարկե, իմ շատ սուբյեկտիվ կարծիքն է, բայց արշավ չեկող մարդը ինչ-որ կարևոր բան է բաց թողնում, հարուստ ու հետաքրքիր կյանքից մի մեծ հատված չի տեսնում ու չի ընկալում։ Այնպես որ, մի բան կարող եմ խորհուրդ տալ․ եկեք, տեսեք՝ ինչ է, նոր մտածեք՝ ձերն է, թե ձերը չէ։
Ուզո՞ւմ ես դառնալ ակումբի անդամներից մեկը: Միացի՛ր մեր արշավներին:
Շախմատ հայկական լեռներում շարքի հեղինակն է մեր լեռնային ուղեկցորդ, բլոգգեր Սուրեն Աղաբեկյանը: Նա արդեն մի քանի տարի է՝ իր բլոգում ներկայացնում է շախմատային խաղերի վերլուծություններ անգլախոս լսարանի համար, ու դա անում է նաև լեռների գագաթներից: «Chess with Suren» յութուբյան ալիքն ունի առանձին ենթաբաժին, որտեղ Սուրենը ներկայացնում է իր վերլուծությունները լեռներում:
Երանոսի լեռներ / Սուրեն Աղաբեկյան
Ինչպե՞ս սկսվեց արշավային կյանքը
Մեզ հետ զրույցում նա պատմեց, որ սկսել է արշավել 2010 թվականից. «Առաջին գագաթը, որ բարձրացել եմ, Լոռու մարզում գտնվող Բովաքար լեռն էր, որից հետո միացա ԵՊՀ ֆիզկուլտուրայի ամբիոնի դասախոս Բաբուրյանի կազմակերպած արշավին, ու միասին հասանք Արագածի Հյուսիսային գագաթ։ Էդպես էլ մնացի սարերում…»:
Սուրենը պատմում է, որ, որ երբ դեռ նոր էր արշավների գնում ու իր համար նոր սարեր բացահայտում, երբեք չէր պատկերացնում, որ դա կարող է մի օր նաև եկամտաբեր լինել. «…Մինչև ընկերս չառաջարկեց տուրիստների մի փոքր խումբ տանել Գեղամա լեռներ»։
Արարատ լեռան երկրորդ ճամբար / Սուրեն Աղաբեկյան
Խոսելով իր բլոգը սկսելու գաղափարի մասին՝ Սուրենն ասաց, որ ինքը երկար ժամանակ ցանկանում էր YouTube-ում ճամփորդական բլոգ վարել, բայց քանի որ շախմատային բլոգը նվազ ժամանակատար ու ծախսատար է, որոշել է սկզբում դրա վրա կանգ առնել. «Բլոգը վարում եմ անգլերեն լեզվով, հիմնականում վերլուծում եմ պատմական պարտիաներ և ներկայացնում էտյուդների հնարամիտ լուծումները։ Բավականին մեծ աուդիտորիա ունեմ. արդեն ավելի քան 111 հազար հետևորդ… Արշավական բլոգն էլ կարծես սկսել է կամաց-կամաց գլուխ գալ…»:
Շախմատ հայկական լեռներում
Սուրենը գտնում է՝ YouTube-ի անսահման տեսանյութերի լաբիրինթոսում չկորչելու և առանձնանալու համար հարկավոր է ոչ ստանդարտ լուծումներ գտնել. «Որոշեցի գնալ խելահեղ քայլի ու մի օր էլ մագնիսական փոքր շախմատը հետս տարա Աժդահակի գագաթ ու ընկերոջս օգնությամբ նկարեցի առաջին տեսանյութը: Հետևորդներիս դա շատ դուր եկավ, ես էլ նայում, ծիծաղում էի տարօրինակ քայլիս վրա… Այդպես, որոշեցի շարունակել ու տեսանյութերի համար նոր լեռներ թիրախավորել… Տրոիցկու հնարամտությունը փայլեց Աժդահակի ամպամած գագաթին, Տալի թագուհուն զոհաբերեցի Նժույգ լեռան վրա, իսկ Կասպարյանի էտյուդներից մեկն էլ հասցրեցի մինչև Արարատի գագաթ»:
Արարատ լեռան երկրորդ ճամբար / Սուրեն Աղաբեկյան
Սուրենն ընտրել է անգլերեն լեզուն իր բլոգի համար, քանի որ այն օգնում է դուրս գալ միջազգային բազմամիլիոնանոց լսարան: Խոսելով ընթացքում ունեցած դժվարությունների մասին՝ նա ասաց, որ եղել է, որ մի անգամ էտյուդի լուծումն է մոռացել, պատասխանն էլ մնացել էր նստած մարտկոցով հեռախոսի մեջ. «Բարեբախտաբար հնարը գտա… Մի անգամ էլ Աղթամար կղզում ոստիկանը արգելեց տեսանյութ նկարել, և նրան շատ տարօրինակ թվաց, երբ տեսավ շախմատս։ Երբ ասացի, որ սա ընդամենը շախմատ է, և որևէ քաղաքական հարց չեմ քննարկում, կոտրատված անգլերենով ասաց. «Satranc good, tripod problem» (թարգ. շախմատը լավ է, հենակն է խնդիր): Պարզվեց, որ ֆոտոապարատի հենակի (շտատիվ) առկայությունը դիտարկվում է որպես պրոֆեսիոնալ նկարահանում, որի համար հատուկ թույլտվություն է պետք։ Բարեբախտաբար ժանդարմերիան ուշացել էր, և արդեն նույն տեսանյութը 2-րդ անգամ էի նկարում ապահովության համար։ Պարզվեց՝ առաջինը հաջող էր…»:
Շախմատային ուղղությունները
Սուրենն ասում է՝ իր տեսանյութերը նկարելու համար լեռնային ուղղություններն ընտրելիս՝ հիմնականում կարևորում է գեղեցիկ տեսարանը. «Բայց ժայռապատկերներն ու վիշապաքարերը ևս հասցրեցին հայտնվել շախմատի հետ կողք կողքի։ Ի դեպ, մի քանի շատ հաջող տեսանյութեր նկարել եմ հենց ArmGeo-ի հետ արշավի մասնակցելիս։ Հիանալի են ստացվել հատկապես Երանոս, Նժույգ, Այրիքար լեռներում ու Արարատի 2-րդ ճամբարում արված տեսանյութերը»։
Աղթամար կղզի / Սուրեն Աղաբեկյան
Խոսելով առաջիկա տեսանյութերի մասին՝ Սուրենն ասաց, որ եթե խոչընդոտներ չլինեն, նախատեսում է Հերունու ազգային տիեզերական կենտրոնում մի քանի տեսանյութ պատրաստել. «Քանի որ լսարանս մեծ է, շատ հաճախ փորձում եմ այնպիսի տեղեր ընտրել, որոնք կգրավեն արտասահմանցիների հետաքրքրությունը, և ավելի ճանաչելի կդառնան։ Դրան էին միտված ժայռապատկերների և վիշապաքարերի մոտ արված տեսանյութերը, բայց պլանավորում եմ այս շարքը շարունակել»:
Սուրենը գտել է իր երկու սիրելի զբաղմունքը համատեղելու հինալի միջոց, ու շախմատ հայկական լեռներում մտահաղացումը նրան ստեղծագործելու ու շախմատային վերլուծությունները հետաքրքրիր ու ոչ ստանդարտ ձևով ներկայացնելու հնավարություն է տվել:
Սույն հոդվածի հեղինակային իրավունքը պատկանում է armgeo.am կայքին։ Հոդվածի բովանդակությունը կարող է մեջբերվել, օգտագործվել այլ կայքերում, միայն ակտիվ հղում պարունակելով դեպի սկզբնաղբյուրը:
Հրեշտակների ձոր անունով հայտնի դեղնակարմրավուն ժայռաբեկորներով շրջապատված կիրճը գտնվում է Արարատի մարզի Վեդի քաղաքի հարևանությամբ: Վերջին շրջանում զբոսաշրջային այս ուղղությունը բավական հայտնի է դարձել թե՛ տեղացիների, թե՛ զբոսաշրջիկների շրջանում: Այն գտնվում է Երևանից 55 կիլոմետր հեռավորության վրա:
Մարզի այդ հատվածն առհասարակ աչքի է ընկնում ժայռոտ կիրճերով, սակայն Հրեշտակների ձորը մյուսներից առանձնանում է իր յուրօրինակությամբ ու գեղեցկությամբ:
Հրեշտակների ձոր
Հրեշտակների ձոր հասնելու համար հարկավոր է գնալ Վեդի քաղաքի հարևանությամբ գտնվող Դաշտաքար գյուղը, որի դարպասների ձախ հատվածում էլ կտեսնեք դեպի կիրճ տանող ճանապարհը ցույց տվող առաջին նշանը: Այդտեղից անհրաժեշտ է անցել 3.3 կիլոմետր մինչև կհասնեք Հրեշտակների ձոր:
Հենց Հրեշտակների ձորը շատ կարճ է, ու այդ փոքր հատվածում բուսականություն գրեթե չկա: Արահետը շրջապատված է գեղեցիկ ժայռաբեկորներով, որոնք տեղանքին խորհրդավորություն են հաղորդում:
Հրեշտակների ձորի արշավը շատ հաճախ ուղեկցվում է Իլկասար լեռան վերելքով։ Արշավի սկզբում բարձրանում ենք Իլկասար, այնուհետև շարունակում դեպի Հրեշտակների ձոր։
Սույն հոդվածի հեղինակային իրավունքը պատկանում է armgeo.am կայքին։ Հոդվածի բովանդակությունը կարող է մեջբերվել, օգտագործվել այլ կայքերում, միայն ակտիվ հղում պարունակելով դեպի սկզբնաղբյուրը:
«Եթե Կատարը սեռ ունենար, երևի հայ աղջիկ կլիներ. դժվար հասանելի, բայց երբ բացահայտես, կտեսնես ամբողջ հմայքը»,-նշում է վերջերս մեր արշավական խմբին միացած Աննա Խաչատրյանը՝ խոսելով դեպի Կատար լեռ էքսպեդիցիոն արշավի մասին:
Վերելք Կատար լեռ / Աննա Խաչատրյան
Առաջին անգամ Կատարում
Կատար լեռը Խուստուփ-Կատար լեռնաշղթայի երկրորդ ամենաբարձր գագաթն է՝ Խուստուփից հետո: Մեր տեղեկություններով՝ այն դեռևս ոչ ոք չէր բարձրացել, ու այս էքսպեդիցիոն արշավի շրջանակներում մենք առաջինն էինք, որ բարձրացանք 3012 մետր բարձրություն ունեցող, հիասքանչ ու տպավորիչ տեսարաններով այս գագաթը: Երկօրյա այս արշավը լի էր արկածներով ու նոր բացահայտումներով:
Վերելք Կատար լեռ
«Ժամեր, կիլոմետրեր, ու մենք Տաթև գյուղում ենք: Բախտի բերմամբ առաջին անգամ գիշերում ենք ոչ թե վրաններում, այլ՝ մի փակ տարածքում (որտեղ ու ինչու, մի օր կպատմեմ): Առավոտյան շուտ արթնանում ենք, մեքենաներով բարձրանում մինչև 2700մ ու այստեղից էլ սկսում վերելքը դեպի Կատար: Սկզբում թվում է, թե վերելքը հեշտ է լինելու. մի քիչ մառախուղ, չորս կողմն էնքան սիրուն տեսարաններ՝ աչքդ չի կշտանում, ուզում ես անընդհատ նկարել: Բայց մինչև գագաթ հասնելը հասցնում ես ընկնել, հոգնել, շնչակտուր լինել: 3 ժամ անց հասնում ենք գագաթ (3012 մ): Երևի ավելի հաճելի զգացողություն չկա, քան էն հաղթական զգացումը, երբ գագաթը գրավված է: Փաթաթվում ես արշավական ընկերներիդ ու շնորհավորում: Էդ պահերին ամեն ինչ էնքա՜ն սիրուն ու ուրիշ է»,- պատմում է Աննան:
Վերելք Կատար լեռ / Աննա Խաչատրյան
Սա Աննայի առաջին էքսպեդիցիոն արշավն էր. «Գժվելու բան է հասկանալ, որ ներկաներից ոչ ոք (առավել ևս Հայաստանում ոչ մի արշավախումբ) դեռևս չի բարձրացել Կատար, ու ես այն երջանիկ 16-ի մեջ եմ, ով առաջինը դա կանի: Կարծում եմ՝ հենց այդ պատճառով էլ այս արշավը ընդմիշտ առանձնահատուկ կլինի ինձ համար»:
Ամենաբարդ ուղղությունը
Նա նշում է, որ ֆիզիկապես սա իր համար ամենաբարդ ուղղությունն էր. «Մի պահ սիրտս արագ էր զարկում, շունչս կտրվում էր, ու հոգնել էի, բայց մտքումս անընդհատ կրկնում էի, որ իրավունք չունեմ չբարձրանալու: Խումբն արդեն գագաթին էր, երբ ես միացա նրանց: Վերջինն էի, բայց՝ անչափ երջանիկ, որ ստացվեց հաղթահարել»:
Վերելք Կատար լեռ
Անդրադառնալով այդ օրվա հիշարժան ակնթարթներին՝ Աննան ասաց. «Երբ հասանք գագաթ, Հրաչուհին ամբողջ խմբին ArmGeo կրծքանշաններ նվիրեց: Հետաքրքիր սիմվոլիկա կար էդ պահի մեջ, նման էր մեդալ ստանալուն»:
Վերելք Կատար լեռ
Աննան պատմում է, որ արշավել սկսել է, երբ դեռ 12-13 տարեկան սկաուտ էր. «Առաջին վրանային բանակումները Բյուրականում ուրիշ երկրներից եկած սկաուտների հետ էին: Հետո՝ դասեր, համալսարան ու տարիներ տևող դադար: 3 տարուց ավել հետևել եմ ArmGeo-ին ու ինչ-ինչ պատճառներով չէի միանում արշավներին: Վերջնականապես վարակեց ինձ եղբայրս, երբ 2019-ին սկսեց արշավել: Ինքն ինձ բերեց ArmGeo, ու ես ինձ այլևս այս մեծ ընտանիքի մաս եմ համարում»:
Անվերջ բացահայտումներ
Աննան ասում է՝ անհնար է թվարկել այն բոլոր պատճառները, ինչի համար ինքը մասնակցում է արշավների. «Օրինակ պաշտում եմ լեռներում մայրամուտերն ու արևածագերը, գույները, երկար քայլելուց հետո էն հաճելի հոգնածությունը, մարդկանց հետ ծանոթություններն ու հանդիպումները նրանց հետ՝ ում հետ արդեն լիքը հիշողություններ կան: Մյուս կողմից էլ արշավներն անվերջ բացահայտումներ են, առաջին հերթին բացահայտում ու ավելի լավ ես ճանաչում քո «ես»-ը, հետո կողքիդ արշավականին, հետո բնությունը: Իրականում դեռ շատ վախեր ունեմ, լեռներում էն ուժեղ Աննային եմ փնտրում: Մի օր հաստատ կգտնեմ»:
Վերելք Կատար լեռ
Աննան 2 ամիս է, ինչ մասնակցում է արշավների, բայց, ասում է՝ արդեն այնքան հիշողություններ կան, որ կարծես շատ ավելի շատ ժամանակ է անցել. «Ամեն արշավը կարծես ինձ «restart» անի ու հետո տուն ճանապարհի: Ամիսների դադարից հետո վերջապես մոտիվացված եմ աշխատելու ու իրագործելու պլաններս»:
Ընկերանում եմ Հայաստանի հետ
Այս ընթացքում արշավականը հասկացել է, որ ինքը լավ չի ճանաչել Հայաստանը. «Միշտ կարծել եմ, որ ուրիշ երկրները բացահայտելուց առաջ պետք է ճանաչես քո երկիրը: Արշավելով հասկացա, որ նոր-նոր ընկերանում եմ իմ երկրի հետ»:
Աննան նաև ունի բլոգ, որտեղ պատմում է իր ճամփորդությունների ու առհասարակ իր մասին. «Կարծում եմ իմ բլոգը, իմ «ես»-ի լիարժեք արտացոլանքն է: Նկատել դետալներ, փոխանցել մթնոլորտը, կիսվել մտքերով ու այդ ամենն անել իմ ոճով ու ձեռագրով: Ուզում եմ, որ հայկական յութուբը ևս ունենա որակյալ կոնտենտ, ու իմ ներդրումն էլ փորձում եմ ունենալ՝ կիսվելով տեսածովս: Շատերը չեն պատկերացնում՝ իրականում արշավական կյանքն իրենից ինչ է ներկայացնում, իսկ արշավները հիմա իմ կյանքում առանձնահատուկ տեղ ունեն, հետևաբար լավ առիթ է այս թեմայի մասին խոսելու, ցույց տալու ու վարակելու»:
Աննա Խաչատրյան
Աննան արդեն երազում է բացի Հայաստանից՝ արշավել նաև այլ երկրներում: Նա կարծում է՝ իր կյանքում արշավները վերագտնելու հետ մեկտեղ՝ նոր հետաքրքիր փուլ է սկսվել:
Ամփոփելով խոսքը՝ Աննան ասում է. «Այլևս ընդմիշտ սիրահարված եմ լեռներին»:
Սույն հոդվածի հեղինակային իրավունքը պատկանում է armgeo.am կայքին։ Հոդվածի բովանդակությունը կարող է մեջբերվել, օգտագործվել այլ կայքերում, միայն ակտիվ հղում պարունակելով դեպի սկզբնաղբյուրը:
Կատար լեռնազանգվածը գտնվում է Սյունիքի մարզում, Վերին Գիրաթաղ գյուղից 2,3 կմ հյուսիս-արևելք։ Լեռան հարավ-արևելյան լանջից է սկիզբ առնում Ողջի գետի ձախ վտակը՝ Շղարշիկը։
Լեռան գագաթնամերձ հատվածը ժայռոտ է։ Լանջերը մասնատված են կիրճերով ու ձորակներով, ծածկված են ալպյան մարգագետիններով։
Գագաթից բացվում է հիանալի տեսարան դեպի Զանգեզուրի լեռները, Խուստուփ լեռը, Գիրաթաղի ձորը:
Լուսանկարները՝ Հրաչուհի Այվազյանի և Աղասի Մարտիրոսյանի
Սույն հոդվածի հեղինակային իրավունքը պատկանում է armgeo.am կայքին։ Հոդվածի բովանդակությունը կարող է մեջբերվել, օգտագործվել այլ կայքերում, միայն ակտիվ հղում պարունակելով դեպի սկզբնաղբյուրը:
Առաջարկում ենք միասին անցկացնել հիշարժան օր և սովորել սապ քշել Ազատի կիրճի ամենագեղատեսիլ հատվածում՝ Ազատի ջրամբարում։
Առավոտյան Երևանից ամենագնաց մեքենայով ուղևորվում ենք դեպի Ազատի ջրամբար և OffRoad ճանապարհով մոտենում ենք Ազատի ջրամբարին։
Օրվա սկզբում կիրականացնենք թեթև արշավ ջրամբարի ափերով, որտեղից բացվում է գեղեցիկ տեսարան դեպի Ազատի կիրճն ու Երանոսի լեռնաշղթան։
Սապերի մասին կարող եք կարդալ մեր Սապբորդինգի մասին հոդվածում։
Մասնակիցներին տրամադրվելու է անհրաժեշտ գույքը։
Խմբի ուղեկցորդն ու հրահանգիչն է լողի պրոֆեսիոնալ մարզիչ Կարեն Սարգսյանը։
Սապբորդինգ Ազատի ջրամբարում
Սկզբում կանցնենք հրահանգավորում, որից հետո կփորձենք ինքնուրույն։
Ազատի ջրամբար
Մասնակիցներն իրենց հետ պետք է ունենան՝
Մեկօրյա սնունդ
Ջուր (առնվազն 1,5 լիտր)
Արևային ակնոց
Արևապաշտպան գլխարկ
Արևապաշտպան քսուք
Անձրևապաշտպան թիկնոց
Տաք հագուստ
Փոխնորդ շորեր
Հանդիպման վայրը` Սարյանի պուրակ (Մարտիրոս Սարյանի արձանի մոտ)
Հանդիպման ժամը` 9։30
Մասնակցության արժեքը` 18 000 դրամ
Արժեքի մեջ ներառված է՝
Ամենագնաց մեքենա
Գույքի տրամադրում
Ուղեկցորդի ծառայություն
Մասնակիցների թիվը՝ 4
Ինչպե՞ս գրանցվել՝
Քայլ 1։ Զանգահարել 043 00 5165 (Viva cell) հեռախոսահամարով կամ գրեք Armenian Geographic ֆեյսբուքյան էջին
Քայլ 2։ Մեր հետ առաջին անգամ արշավի մասնակցելու դեպքում պետք է անցնել հետևյալ հղումով և լրացնել տեղեկացված համաձայնությունը
Քայլ 3։ Կատարել փոխանցում ներքոնշյալ հաշվեհամարին։
Ստացող՝ ԱՐՄՋԵՈ ՍՊԸ (InecoBank)
Բանկային հաշիվ 2052 0222 1888 1001
Քարտային հաշիվ 2052 0222 1888 7001
ArCa: 4578 9100 0000 7199
Փոխանցումը կատարելիս անպայման նշեք Ձեր անուն-ազգանունը կամ հեռախոսահամարը և արշավի ուղղությունը։
Քայլ 4։ Վճարումը կատարելուց հետո անդորրագիրն ուղարկեք մեր էջին։
Գրանցումը համարվում է հաստատված վճարման անդորրագիրը մեր ֆեյսբուքյան էջին ուղարկելուց հետո։
Գրանցվելուց հետո կարող եք հրաժարվել մինչև արշավի նախորդ օրվա առավոտյան 12:00: Վերջին պահին հրաժարվողի գումարը վերադարձի ենթակա չէ։
ՈՒՇԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆ
Խնդրում ենք չուշանալ հանդիպման համար նախատեսված ժամից և առնվազն 10 րոպե շուտ լինել հանդիպման վայրում։ Ուշանալու և դրա պատճառով արշավը բաց թողնելու դեպքում գումարը ետ չի վերադարձվում։
Առաջարկում ենք միասին անցկացնել հիշարժան օր և սովորել սապ քշել։ Այս անգամ քշելու ենք բարձրալեռնային գեղեցկուհի Ակնա լճում։
Վաղ առավոտյան Երևանից ուղևորվում ենք Սևաբերդ գյուղ, որտեղից էլ բեռնատարով կհասնենք մինչև հրաբխային կոներով շրջապատված Ակնա լիճ։ Ակնա լիճը գտնվում է 3030 մետր բարձրության վրա։
Օրվա ընթացքում կբարձրանանք նաև Լճասար (3153 մ), որտեղից բացվում է հիանալի տեսարան դեպի Ակնա լիճ։
Սապերի մասին կարող եք կարդալ մեր Սապբորդինգի մասին հոդվածում։
Մասնակիցներին տրամադրվելու է անհրաժեշտ գույքը։
Խմբի ուղեկցորդն ու հրահանգիչն է լողի պրոֆեսիոնալ մարզիչ Կարեն Սարգսյանը։
Սապբորդինգ
Սկզբում կանցնենք հրահանգավորում, որից հետո կփորձենք ինքնուրույն։
Մասնակիցներն իրենց հետ պետք է ունենան՝
Ուսապարկ (պարտադիր)
Ձեռնափայտեր (պարտադիր չէ)
Մեկօրյա սնունդ
Ջուր (առնվազն 1 լիտր)
Դեղատուփ
Արևային ակնոց
Գլխարկ (արևապաշտպան և ձմեռային)
Տաք հագուստ
Լապտեր
Անձրևապաշտպան թիկնոց
Հագուստը պետք է լինի շարժումը չկաշկանդող, սպորտային: Կոշիկները՝ հաստ տակացուով (նախատեսված քայլքի համար):
Ձեզ հետ ունեցեք նաև փոխնորդ կոշիկներ, որպեսզի թրջվելու դեպքում փոխեք, իսկ ցեխոտվելու դեպքում չկեղտոտեք մեքենան:
Մեր արշավներին կարող են մասնակցել միայն 18-55 տարեկան միջին ֆիզիկական տվյալներ ունեցող անձինք, ովքեր չունեն առողջական խնդիրներ։
Հանդիպման վայրը` Սարյանի պուրակ (Մարտիրոս Սարյանի արձանի մոտ)
Հանդիպման ժամը` 7։00
Մասնակցության արժեքը` 15 000 դրամ
Արժեքի մեջ ներառված է՝
Ամենագնաց մեքենա
Գույքի տրամադրում
Ուղեկցորդի ծառայություն
Ինչպե՞ս գրանցվել՝
Քայլ 1։ Զանգահարել 043 00 5165 (Viva cell) հեռախոսահամարով կամ գրեք Armenian Geographic ֆեյսբուքյան էջին
Քայլ 2։ Մեր հետ առաջին անգամ արշավի մասնակցելու դեպքում պետք է անցնել հետևյալ հղումով և լրացնել տեղեկացված համաձայնությունը
Քայլ 3։ Կատարել փոխանցում ներքոնշյալ հաշվեհամարին։
Ստացող՝ ԱՐՄՋԵՈ ՍՊԸ (InecoBank)
Բանկային հաշիվ 2052 0222 1888 1001
Քարտային հաշիվ 2052 0222 1888 7001
ArCa: 4578 9100 0000 7199
Փոխանցումը կատարելիս անպայման նշեք Ձեր անուն-ազգանունը կամ հեռախոսահամարը և արշավի ուղղությունը։
Քայլ 4։ Վճարումը կատարելուց հետո անդորրագիրն ուղարկեք մեր էջին։
Գրանցումը համարվում է հաստատված վճարման անդորրագիրը մեր ֆեյսբուքյան էջին ուղարկելուց հետո։
Գրանցվելուց հետո կարող եք հրաժարվել մինչև արշավի նախորդ օրվա առավոտյան 12:00: Վերջին պահին հրաժարվողի գումարը վերադարձի ենթակա չէ։
ՈՒՇԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆ
Խնդրում ենք չուշանալ հանդիպման համար նախատեսված ժամից։ Խնդրում ենք առնվազն 10 րոպե շուտ լինել հանդիպման վայրում։ Ուշանալու և դրա պատճառով արշավը բաց թողնելու դեպքում գումարը ետ չի վերադարձվում։
Զանգեզուրի լեռների հյուսիսային հատվածը կոչվում է Ամուլսարի լեռներ, որի ամենաբարձր գագաթն է հանդիսանում Սառցալի լեռը։
Բարձրությունը՝ 3434 մ
Կոորդինատները՝ 39.905228, 45.788367
Սառցալի լեռ
Սառցալի լեռնագագաթը գտնվում է Վայոց ձորի և Արցախի սահմանագլխին, Զանգեզուրի լեռների հյուսիսային մասում, Ջերմուկ քաղաքից 10 կմ հյուսիս-արևելք։ Սառցալիի հյուսիսային լանջից է սկիզբ առնում Արփա գետի ձախ՝ Կենգերի վտակը, իսկ հարավարևմտյան լանջին է գտնվում Յոթնաղբյուրը։ Լեռան լանջերը ծածկված են քարակույտերով, ալպյան մարգագետիններով և թփուտներով։ Գագաթնամերձ հատվածը ժայռոտ է։ Հյուսիսարևելյան լանջերին են գտնվում բազմաթիվ գեղատեսիլ լճեր։
Սառցալիի ժայռապատկերներ
Սառցալի լեռան ստորոտին գտնվում են բազմաթիվ ժայռապատկերներ։
Սառացալիի ժայռապատկերները
Հազարամյակներ առաջ մարդիկ իրենց դրոշմն են թողել մուգ, արևահար մակերես ունեցող քարերի վրա։ Սև քարերի վրա բնիկների թողած առատ ու բազմազան պատկերներով աշխատանքային, ծիսական, որսի տեսարաններով, երկնային ուժերի վերաբերյալ պատկերացումների կոմպոզիցիաներով հարուստ ժայռապատկերները արտահայտում են համապատասխան դարաշրջանի մարդու նյութական և հոգևոր կյանքը։ Դրանք հարուստ նյութ են տալիս Հայկական լեռնաշխարհի բնակիչների կենցաղը, պաշտամունքը, սովորություններն ու արվեստը ուսումնասիրելու համար և կարևոր նշանակություն ունեն որպես պատմական սկզբնաղբյուրներ։
Լուսանկարները՝ Աղասի Մարտիրոսյանի և Հրաչուհի Այվազյանի
Սույն հոդվածի հեղինակային իրավունքը պատկանում է armgeo.am կայքին։ Հոդվածի բովանդակությունը կարող է մեջբերվել, օգտագործվել այլ կայքերում, միայն ակտիվ հղում պարունակելով դեպի սկզբնաղբյուրը:
Աննա Խաչատրյան
/in Արշավային պատմություններ /by armeniangeographicԻ՞նչ մասնագիտություն ունես և ո՞ր ոլորտում ես աշխատում:
Մասնագիտությամբ հյուրանոցային ոլորտի մասնագետ եմ:
Ե՞րբ և ինչպե՞ս որոշեցիր առաջին անգամ մասնակցել արշավի, ու ո՞նց անցավ քո առաջին արշավը, ի՞նչ զգացողություններ ունեիր:
Հուլիս ամսին զգացի, որ կորոնավիրուսի հետևանքով չափազանց երկար եմ տանը փակված մնացել ու մարդկանց հետ շփման, բնության ու օդի կարիք ունեի: Այդպես՝ օգոստոսի 1-ին միացա Ուխտասարի հնավայրում գիշերակացով արշավին: Արշավը շատ լավ անցավ, նոր դեմքեր, վայրեր, դեպքեր: Չափազանց տպավորված էի: Հենց էդ օրն էլ որոշեցի, որ արդեն հաճախակի եմ մասնակցելու արշավներին:
Աննա Խաչատրյան
Արշավներին մասնակցելուց հետո՝ ի՞նչ է փոխվել քո մեջ ու քո կյանքում:
Կարծում եմ արշավներին մասնակցելուց հետո ավելի ներդաշնակ եմ դարձել ինքս ինձ հետ: Արշավները բեռնաթափում են մտքերս ու կարծես վերալիցքավորում ինձ: Արշավներից հետո տուն ճանապարհին միշտ մտածում եմ պլաններիս մասին, մոտիվացված՝ դրանք իրագործելու:
Ի՞նչ են տալիս քեզ լեռները, ի՞նչ ես փնտրում լեռներում:
Լեռները գույներ են տալիս: Ու էս բառի տակ կարող եք հասկանալ ամեն ինչ՝ տպավորություններ, հիշողություններ, ամենասիրուն մայրամուտներ, մարդիկ…
Ի՞նչ եմ փնտրում… Ես չափազանց շատ վախեր ունեմ, լեռներում ուժեղ Աննային եմ փնտրում:
Կա՞ մի ստեղծագործություն, որ ասոցացնո՞ւմ ես լեռների կամ արշավների հետ:
Of Monsters and Men – Dirty Paws երգը: Ով տեսել է «The Secret Life of Walter Mitty» ֆիլմը, երևի կհասկանա, թե ինչու եմ ասոցացնում էս երգը լեռների հետ:
Վերելք Կատար լեռ / Աննա Խաչատրյան
Ո՞րն է քո ամենահիշարժան ու տպավորիչ արշավը: Ինչո՞վ է այն առանձնանում:
Առհասարակ ամեն արշավից հետո տպավորություն է, թե հենց այս մեկը նախորդից ավելի տպավորիչ էր: Բայց կառանձնացնեմ Ալ լճեր ու Սանդուխտասար արշավը: Երկար ճանապարհ, Ալ լճեր, խարույկ, առաջին անգամ քնել դելիկայում անտանելի ցրտի պատճառով, Սանդուխտասարի գագաթից բացվող տեսարանը, այդ օրվա մայրամուտը և, իհարկե, մարդիկ:
Ի՞նչ ուղղություններ կան, որ դեռևս չես հաղթահարել, բայց նպատակ ունես անել ապագայում:
Տարիների դադարից հետո ես դեռ նոր-նոր եմ սկսում արշավել: Դեռևս ավելի հեշտ է թվարկել այն ուղղությունները որոնք հաղթահարել եմ, քան՝ հակառակը: Բայց կարծում եմ՝ ամեն հաջորդ ուղղությունը պիտի բարդությամբ գերազանցի նախորդին: Իսկ ապագայում երազում եմ բարձրանալ Ֆուձիյաման Ճապոնիայում:
Որո՞նք են այն երեք հիմնական բառերը, որոնք կարող են նկարագրել քո զգացմունքներն արշավների ընթացքում:
Վերալիցքավորում, բացահայտում, ներդաշնակություն:
Աննա Խաչատրյան
Ըստ քեզ՝ ովքե՞ր են արշավականները:
Անգլերենում մի բառ կա – «wanderlust». էս բառը արտահայտում է ճանապարհորդելու ու աշխարհը բացահայտելու մեծ ցանկությունը: Կարծում եմ արշավականները աշխարհը փնտրող ու բացահայտողներն են:
Ինչպե՞ս հայտնվեցիր ArmGeo ակումբում (այսինքն՝ սկսեցիր պարբերաբար արշավների հաճախել մեր թիմի հետ):
3 տարուց ավել հետևել եմ ArmGeo-ի արշավներին ու անընդհատ ինչ-ինչ պատճառներով չէի միանում: 2019-ին ArmGeo-ին միացավ եղբայրս, հետո՝ արդեն ես: Հենց առաջին արշավից էլ գլխումս հարց չի եղել՝ մասնակցե՞լ հաջորդ արշավին, թե՞ ոչ: Պատասխանը միանշանակ էր – «Այո»!
Աննա Խաչատրյան
Ի՞նչ խորհուրդ կտաս նրանց, ովքեր ուզում են, բայց դեռևս չեն համարձակվում հարմարավետության գոտուց դուրս գալ ու արշավների գնալ:
Կյանքում ամենաանմոռանալի պահերը հաճախ տեղի են ունենում, որովհետև մեզ ստիպել ենք դուրս գալ հարմարավետության գոտուց:
Եթե դու հիմա կարդում ես ու դեռ երկար մտածում ես գնալ արշավի, թե ոչ, հիշիր, որ ամեն բաց թողած արշավի հետ լիքը հիշողություններ ես բաց թողնում:
Ուզո՞ւմ ես դառնալ ակումբի անդամներից մեկը: Միացի՛ր մեր արշավներին:
Ծանոթացեք մեր ակումբի մյուս անդամների հետ.
Դալար Չահարմահալի
Գևորգ Մովսիսյան
Աստղիկ Բաբալարյան
Թագուհի Մանուկյան
Նարե Մանուկյան
Լիլիթ Տոնոյան
Մարիամ Ղազարյան
Արթուր Զարբաբյան
Մերի Անտոնյան
Ռուբեն Զաքոյան
/in Ակումբի անդամներ /by armeniangeographicԻ՞նչ մասնագիտություն ունես և ո՞ր ոլորտում ես աշխատում:
Տնտեսագետ, բանկային ոլորտ:
Ե՞րբ և ինչպե՞ս որոշեցիր առաջին անգամ մասնակցել արշավի, ու ո՞նց անցավ քո առաջին արշավը, ի՞նչ զգացողություններ ունեիր:
Այնպես չէ, որ մի օր նստեցի և որոշեցի. արշավական ոգին իմ մեջ միշտ էլ եղել է, դեռ վաղ մանկուց միշտ երազում էի հագնել ուսապարկ և գնալ սարեր։ Առաջին գիտակցված, պատրաստված արշավը եղավ շատ տարիներ առաջ՝ Արագածի Հարավային գագաթ։ Փորձ չունեի, չէի պատկերացնում՝ ինչ է ինձ սպասվում, իսկ սպասվում էր ինձ բավականին վատ եղանակ, ոչ համապատասխան հագուստ և դժվար վերելք։ Շատ էի հոգնել և տանջվել, սակայն երբ հասա գագաթ ամեն ինչ մոռացվեց։ Այնպիսի՜ տեսարան էր՝ վայրկյանը մեկ փոխվող եղանակը, խառնարանի աննկարագրելի գույները։
Ռուբեն Զաքոյան
Արշավներին մասնակցելուց հետո ի՞նչ է փոխվել քո մեջ ու քո կյանքում:
Սկսել եմ ավելի արագ ճանաչել մարդկանց. արշավի դժվարությունների և տարբեր իրավիճակների ժամանակ միանգամից հասկանում ես՝ ով ով է։ Արշավը չի հանդուրժում եսասիրություն, էգոիզմ, անտարբերություն. արշավի ժամանակ բոլորս կարծես մի օրգանիզմ ենք, և ամեն մեկիցս է կախված մեր անվտանգությունը։
Ի՞նչ են տալիս քեզ լեռները, ի՞նչ ես փնտրում լեռներում:
Ճիշտն ասած, ոչ մի բան չեմ փնտրում, ես ուղղակի արշավում եմ:
Կա՞ մի ստեղծագործություն, որ ասոցացնո՞ւմ ես լեռների կամ արշավների հետ:
Շատ եմ սիրում «Высота» կինոնկարը:
Ռուբեն Զաքոյան
Ո՞րն է քո ամենահիշարժան ու տպավորիչ արշավը: Ինչո՞վ է այն առանձնանում:
Վստահ եմ, որ ամենատպավորիչ արշավս դեռ առջևում է. մի քանի գագաթներ կան, որ դեռ չեմ եղել։ Իսկ այս պահի դրությամբ տպավորված եմ արշավներով դեպի Սևաժայռ, Խուստուփ և Ծղուկ։
Ի՞նչ ուղղություններ կան, որ դեռևս չես հաղթահարել, բայց նպատակ ունես անել ապագայում:
Կան մի քանիսը՝ Արարատ, Կուսանաց:
Որո՞նք են այն երեք հիմնական բառերը, որոնք կարող են նկարագրել քո զգացմունքներն արշավների ընթացքում:
Ազատություն, անհոգություն, էներգիա:
Ռուբեն Զաքոյան
Ըստ քեզ՝ ովքե՞ր են արշավականները:
Իմ խոսքերը չեն՝ արշավանկաններն այն հաջողակներն են, ում բախտ է վիճակվել աշխարհին լեռների գագաթներից նայել (Անի Մոսյան):
Ինչպե՞ս հայտնվեցիր ArmGeo ակումբում (այսինքն՝ սկսեցիր պարբերաբար արշավների հաճախել մեր թիմի հետ)
ArmGeo-ում հայտնվեցի իմ լավ ընկերոջ՝ Լուսինե Արշակյանի շնորհիվ։ Առաջին անգամ գնացի արշավ դեպի Այրիքար։ Հատկանշական է, որ երկրորդ, թե երրորդ արշավից հետո հասկացա, որ «այ, սրանք իմոնք են», միանգամից ձևավորվեցին ջերմ և մտերմիկ հարաբերություններ ակումբի անդամների հետ, ինչը, ի վերջո, վերածվեց ընկերության։
Ռուբեն Զաքոյանն ու Տիգրան Վարագը
Ի՞նչ խորհուրդ կտաս նրանց, ովքեր ուզում են, բայց դեռևս չեն համարձակվում հարմարավետության գոտուց դուրս գալ ու արշավների գնալ:
Միայն մի բան՝ արշավեք և դա կփոխի ձեր կյանքը:
Ուզո՞ւմ ես դառնալ ակումբի անդամներից մեկը: Միացի՛ր մեր արշավներին:
Ծանոթացեք մեր ակումբի մյուս անդամների հետ.
Դալար Չահարմահալի
Գևորգ Մովսիսյան
Աստղիկ Բաբալարյան
Թագուհի Մանուկյան
Նարե Մանուկյան
Լիլիթ Տոնոյան
Մարիամ Ղազարյան
Արթուր Զարբաբյան
Մերի Անտոնյան
Նարե Մկրտչյան
/in Ակումբի անդամներ /by armeniangeographicԻ՞նչ մասնագիտություն ունես և ո՞ր ոլորտում ես աշխատում:
Բանասեր եմ։ Աշխատում եմ որպես թարգմանիչ։ Դասավանդում եմ Հայ-ռուսական (Սլավոնական) համալսարանում։
Նարե Մկրտչյան
Ե՞րբ և ինչպե՞ս որոշեցիր առաջին անգամ մասնակցել արշավի, ու ո՞նց անցավ քո առաջին արշավը, ի՞նչ զգացողություններ ունեիր:
Առաջին արշավս եղել է 2011 թվականի մայիսին, Խոսրովի ջրվեժներ էինք գնացել։ Զգացողություններս անմոռանալի էին, վերջում արդեն գրեթե լացում էի ու չէի ուզում քայլել։ Դրանից հետո հասկացա, որ սա այն է, ինչ պակասում էր իմ կյանքում։
Արշավներին մասնակցելուց հետո՝ ի՞նչ է փոխվել քո մեջ ու քո կյանքում:
Ռուսաստանում եմ մեծացել ու Հայաստան գալուց հետո միշտ մոտս զգացողություն կար, որ ես եկած եմ, գուցե մի փոքր օտար, բայց որոշ ժամանակ արշավներ գնալուց հետո հասկացա, որ՝ չէ, ամբողջ Հայաստանն իմն է։
Նարե Մկրտչյան
Ի՞նչ են տալիս քեզ լեռները, ի՞նչ ես փնտրում լեռներում:
Փոքր երեխա լինելու հնարավորություն են տալիս։ Կարող ես լինել անլուրջ, անմիջական մի փոքր հիմար ու անսահման երջանիկ։
Կա՞ մի ստեղծագործություն, որ ասոցացնո՞ւմ ես լեռների կամ արշավների հետ:
Դեռ վաղ ուսանողական տարիներին, երբ արշավներ չէի գնում, բոլոր նոթատետրերիս առաջին էջում Բայրոնի այս բանաստեղծությունն էի արտագրում։ “There is a pleasure in the pathless woods, There is a rapture on the lonely shore, There is society, where none intrudes, By the deep Sea, and music in its roar: I love not Man the less, but Nature more, From these our interviews, in which I steal From all I may be, or have been before, To mingle with the Universe, and feel What I can ne’er express, yet cannot all conceal.”
Նարե Մկրտչյան
Ո՞րն է քո ամենահիշարժան ու տպավորիչ արշավը: Ինչո՞վ է այն առանձնանում:
Դժոխքի ձորի ու Նարեի ջրվեժի բացահայտումը։ Կարծում եմ՝ կարիք չկա պարզաբանելու, թե ինչու։
Ի՞նչ ուղղություններ կան, որ դեռևս չես հաղթահարել, բայց նպատակ ունես անել ապագայում:
Այս պահին երազում եմ Կուսանաց լեռան մասին։ Ունեմ նաև շատ վաղեմի երազանք՝ Կապուտան լիճը։
Նարե Մկրտչյան
Որո՞նք են այն երեք հիմնական բառերը, որոնք կարող են նկարագրել քո զգացմունքներն արշավների ընթացքում:
Դժվարանում եմ երեք բառ ընտրել:
Ըստ քեզ՝ ովքե՞ր են արշավականները:
Իմ խելքի մարդիկ:
Ինչպե՞ս հայտնվեցիր ArmGeo ակումբում (այսինքն՝ սկսեցիր պարբերաբար արշավների հաճախել մեր թիմի հետ)
Դեռ մինչև ակումբի հիմնադրումը պարբերաբար արշավում էի Տիգրանի հետ։ ArmGeo-ն էլ որ ստեղծվեց, ես արդեն ավտոմատ կերպով դրա մեջ էի։
Նարե Մկրտչյան
Ի՞նչ խորհուրդ կտաս նրանց, ովքեր ուզում են, բայց դեռևս չեն համարձակվում հարմարավետության գոտուց դուրս գալ ու արշավների գնալ:
Արշավը միայն ժամանց չէ, որ ընտրես՝ ուզում ես այսպես ժամանակդ անցկացնել, թե ուրիշ բանով զբաղվել։ Դա մի ուրիշ կյանք է, որը շատ ավելի բնական է, քան քաղաքի մեր կյանքը։ Հիմա այնպես է ստացվել, որ մեզ համար քաղաքում ապրելը սովորական է, իսկ բնության մեջ լինելու համար ինչ-որ ուժ է պետք գործադրել, համարձակություն դրսևորել։ Սա, իհարկե, իմ շատ սուբյեկտիվ կարծիքն է, բայց արշավ չեկող մարդը ինչ-որ կարևոր բան է բաց թողնում, հարուստ ու հետաքրքիր կյանքից մի մեծ հատված չի տեսնում ու չի ընկալում։ Այնպես որ, մի բան կարող եմ խորհուրդ տալ․ եկեք, տեսեք՝ ինչ է, նոր մտածեք՝ ձերն է, թե ձերը չէ։
Ուզո՞ւմ ես դառնալ ակումբի անդամներից մեկը: Միացի՛ր մեր արշավներին:
Ծանոթացեք մեր ակումբի մյուս անդամների հետ.
Դալար Չահարմահալի
Գևորգ Մովսիսյան
Աստղիկ Բաբալարյան
Թագուհի Մանուկյան
Նարե Մանուկյան
Լիլիթ Տոնոյան
Մարիամ Ղազարյան
Արթուր Զարբաբյան
Մերի Անտոնյան
Շախմատ հայկական լեռներում
/in Բլոգ /by armeniangeographicՇախմատ հայկական լեռներում շարքի հեղինակն է մեր լեռնային ուղեկցորդ, բլոգգեր Սուրեն Աղաբեկյանը: Նա արդեն մի քանի տարի է՝ իր բլոգում ներկայացնում է շախմատային խաղերի վերլուծություններ անգլախոս լսարանի համար, ու դա անում է նաև լեռների գագաթներից: «Chess with Suren» յութուբյան ալիքն ունի առանձին ենթաբաժին, որտեղ Սուրենը ներկայացնում է իր վերլուծությունները լեռներում:
Երանոսի լեռներ / Սուրեն Աղաբեկյան
Ինչպե՞ս սկսվեց արշավային կյանքը
Մեզ հետ զրույցում նա պատմեց, որ սկսել է արշավել 2010 թվականից. «Առաջին գագաթը, որ բարձրացել եմ, Լոռու մարզում գտնվող Բովաքար լեռն էր, որից հետո միացա ԵՊՀ ֆիզկուլտուրայի ամբիոնի դասախոս Բաբուրյանի կազմակերպած արշավին, ու միասին հասանք Արագածի Հյուսիսային գագաթ։ Էդպես էլ մնացի սարերում…»:
Սուրենը պատմում է, որ, որ երբ դեռ նոր էր արշավների գնում ու իր համար նոր սարեր բացահայտում, երբեք չէր պատկերացնում, որ դա կարող է մի օր նաև եկամտաբեր լինել. «…Մինչև ընկերս չառաջարկեց տուրիստների մի փոքր խումբ տանել Գեղամա լեռներ»։
Արարատ լեռան երկրորդ ճամբար / Սուրեն Աղաբեկյան
Խոսելով իր բլոգը սկսելու գաղափարի մասին՝ Սուրենն ասաց, որ ինքը երկար ժամանակ ցանկանում էր YouTube-ում ճամփորդական բլոգ վարել, բայց քանի որ շախմատային բլոգը նվազ ժամանակատար ու ծախսատար է, որոշել է սկզբում դրա վրա կանգ առնել. «Բլոգը վարում եմ անգլերեն լեզվով, հիմնականում վերլուծում եմ պատմական պարտիաներ և ներկայացնում էտյուդների հնարամիտ լուծումները։ Բավականին մեծ աուդիտորիա ունեմ. արդեն ավելի քան 111 հազար հետևորդ… Արշավական բլոգն էլ կարծես սկսել է կամաց-կամաց գլուխ գալ…»:
Շախմատ հայկական լեռներում
Սուրենը գտնում է՝ YouTube-ի անսահման տեսանյութերի լաբիրինթոսում չկորչելու և առանձնանալու համար հարկավոր է ոչ ստանդարտ լուծումներ գտնել. «Որոշեցի գնալ խելահեղ քայլի ու մի օր էլ մագնիսական փոքր շախմատը հետս տարա Աժդահակի գագաթ ու ընկերոջս օգնությամբ նկարեցի առաջին տեսանյութը: Հետևորդներիս դա շատ դուր եկավ, ես էլ նայում, ծիծաղում էի տարօրինակ քայլիս վրա… Այդպես, որոշեցի շարունակել ու տեսանյութերի համար նոր լեռներ թիրախավորել… Տրոիցկու հնարամտությունը փայլեց Աժդահակի ամպամած գագաթին, Տալի թագուհուն զոհաբերեցի Նժույգ լեռան վրա, իսկ Կասպարյանի էտյուդներից մեկն էլ հասցրեցի մինչև Արարատի գագաթ»:
Արարատ լեռան երկրորդ ճամբար / Սուրեն Աղաբեկյան
Սուրենն ընտրել է անգլերեն լեզուն իր բլոգի համար, քանի որ այն օգնում է դուրս գալ միջազգային բազմամիլիոնանոց լսարան: Խոսելով ընթացքում ունեցած դժվարությունների մասին՝ նա ասաց, որ եղել է, որ մի անգամ էտյուդի լուծումն է մոռացել, պատասխանն էլ մնացել էր նստած մարտկոցով հեռախոսի մեջ. «Բարեբախտաբար հնարը գտա… Մի անգամ էլ Աղթամար կղզում ոստիկանը արգելեց տեսանյութ նկարել, և նրան շատ տարօրինակ թվաց, երբ տեսավ շախմատս։ Երբ ասացի, որ սա ընդամենը շախմատ է, և որևէ քաղաքական հարց չեմ քննարկում, կոտրատված անգլերենով ասաց. «Satranc good, tripod problem» (թարգ. շախմատը լավ է, հենակն է խնդիր): Պարզվեց, որ ֆոտոապարատի հենակի (շտատիվ) առկայությունը դիտարկվում է որպես պրոֆեսիոնալ նկարահանում, որի համար հատուկ թույլտվություն է պետք։ Բարեբախտաբար ժանդարմերիան ուշացել էր, և արդեն նույն տեսանյութը 2-րդ անգամ էի նկարում ապահովության համար։ Պարզվեց՝ առաջինը հաջող էր…»:
Շախմատային ուղղությունները
Սուրենն ասում է՝ իր տեսանյութերը նկարելու համար լեռնային ուղղություններն ընտրելիս՝ հիմնականում կարևորում է գեղեցիկ տեսարանը. «Բայց ժայռապատկերներն ու վիշապաքարերը ևս հասցրեցին հայտնվել շախմատի հետ կողք կողքի։ Ի դեպ, մի քանի շատ հաջող տեսանյութեր նկարել եմ հենց ArmGeo-ի հետ արշավի մասնակցելիս։ Հիանալի են ստացվել հատկապես Երանոս, Նժույգ, Այրիքար լեռներում ու Արարատի 2-րդ ճամբարում արված տեսանյութերը»։
Աղթամար կղզի / Սուրեն Աղաբեկյան
Խոսելով առաջիկա տեսանյութերի մասին՝ Սուրենն ասաց, որ եթե խոչընդոտներ չլինեն, նախատեսում է Հերունու ազգային տիեզերական կենտրոնում մի քանի տեսանյութ պատրաստել. «Քանի որ լսարանս մեծ է, շատ հաճախ փորձում եմ այնպիսի տեղեր ընտրել, որոնք կգրավեն արտասահմանցիների հետաքրքրությունը, և ավելի ճանաչելի կդառնան։ Դրան էին միտված ժայռապատկերների և վիշապաքարերի մոտ արված տեսանյութերը, բայց պլանավորում եմ այս շարքը շարունակել»:
Սուրենը գտել է իր երկու սիրելի զբաղմունքը համատեղելու հինալի միջոց, ու շախմատ հայկական լեռներում մտահաղացումը նրան ստեղծագործելու ու շախմատային վերլուծությունները հետաքրքրիր ու ոչ ստանդարտ ձևով ներկայացնելու հնավարություն է տվել:
Սույն հոդվածի հեղինակային իրավունքը պատկանում է armgeo.am կայքին։ Հոդվածի բովանդակությունը կարող է մեջբերվել, օգտագործվել այլ կայքերում, միայն ակտիվ հղում պարունակելով դեպի սկզբնաղբյուրը:
Բլոգ Հայաստանի մասին
Մասիսի բարձրությունը՝ 5165 թե՞ 5137
Արարատ լեռ
Հայաստանի լեռները որպես մարդիկ
Կիլիմանջարո. Աֆրիկայի «կտուրին»
Mediamax-ի հարցազրույցը Տիգրան Վարագի հետ
Հայկական լեռնաշխարհի «7 գագաթ» նախագիծ
Տիրինկատար և «Վիշապների հովիտ»
5165-ի սրտում ծնված երազանքի ճանապարհը
Հայաստանի 5 ամենագեղեցիկ գարնանային ուղղությունները
Հրեշտակների ձոր
/in Մեր արշավները /by armeniangeographicՀրեշտակների ձոր անունով հայտնի դեղնակարմրավուն ժայռաբեկորներով շրջապատված կիրճը գտնվում է Արարատի մարզի Վեդի քաղաքի հարևանությամբ: Վերջին շրջանում զբոսաշրջային այս ուղղությունը բավական հայտնի է դարձել թե՛ տեղացիների, թե՛ զբոսաշրջիկների շրջանում: Այն գտնվում է Երևանից 55 կիլոմետր հեռավորության վրա:
Մարզի այդ հատվածն առհասարակ աչքի է ընկնում ժայռոտ կիրճերով, սակայն Հրեշտակների ձորը մյուսներից առանձնանում է իր յուրօրինակությամբ ու գեղեցկությամբ:
Հրեշտակների ձոր
Հրեշտակների ձոր հասնելու համար հարկավոր է գնալ Վեդի քաղաքի հարևանությամբ գտնվող Դաշտաքար գյուղը, որի դարպասների ձախ հատվածում էլ կտեսնեք դեպի կիրճ տանող ճանապարհը ցույց տվող առաջին նշանը: Այդտեղից անհրաժեշտ է անցել 3.3 կիլոմետր մինչև կհասնեք Հրեշտակների ձոր:
Հենց Հրեշտակների ձորը շատ կարճ է, ու այդ փոքր հատվածում բուսականություն գրեթե չկա: Արահետը շրջապատված է գեղեցիկ ժայռաբեկորներով, որոնք տեղանքին խորհրդավորություն են հաղորդում:
Հրեշտակների ձորի արշավը շատ հաճախ ուղեկցվում է Իլկասար լեռան վերելքով։ Արշավի սկզբում բարձրանում ենք Իլկասար, այնուհետև շարունակում դեպի Հրեշտակների ձոր։
Սույն հոդվածի հեղինակային իրավունքը պատկանում է armgeo.am կայքին։ Հոդվածի բովանդակությունը կարող է մեջբերվել, օգտագործվել այլ կայքերում, միայն ակտիվ հղում պարունակելով դեպի սկզբնաղբյուրը:
Հայկական լեռնաշխարհ
Արարատ լեռ
Հայկական լեռնաշխարհի ընդհանուր բնութագիրը
Հայկական լեռնաշխարհի գիտական ուսումնասիրությունները
Հայաստանը հնագույն քարտեզներում
Ինչ և ո՞րն է Անատոլիան
Քարտեզագրական պատերազմ
Երկրաշարժերը Հայկական լեռնաշխարհում
Միջլեռնային գոգավորություններ
Ստորգետնյա ջրերը Հայկական լեռնաշխարհում
Իմ ամենաբարդ Կատարը
/in Արշավային պատմություններ /by armeniangeographic«Եթե Կատարը սեռ ունենար, երևի հայ աղջիկ կլիներ. դժվար հասանելի, բայց երբ բացահայտես, կտեսնես ամբողջ հմայքը»,-նշում է վերջերս մեր արշավական խմբին միացած Աննա Խաչատրյանը՝ խոսելով դեպի Կատար լեռ էքսպեդիցիոն արշավի մասին:
Վերելք Կատար լեռ / Աննա Խաչատրյան
Առաջին անգամ Կատարում
Կատար լեռը Խուստուփ-Կատար լեռնաշղթայի երկրորդ ամենաբարձր գագաթն է՝ Խուստուփից հետո: Մեր տեղեկություններով՝ այն դեռևս ոչ ոք չէր բարձրացել, ու այս էքսպեդիցիոն արշավի շրջանակներում մենք առաջինն էինք, որ բարձրացանք 3012 մետր բարձրություն ունեցող, հիասքանչ ու տպավորիչ տեսարաններով այս գագաթը: Երկօրյա այս արշավը լի էր արկածներով ու նոր բացահայտումներով:
Վերելք Կատար լեռ
«Ժամեր, կիլոմետրեր, ու մենք Տաթև գյուղում ենք: Բախտի բերմամբ առաջին անգամ գիշերում ենք ոչ թե վրաններում, այլ՝ մի փակ տարածքում (որտեղ ու ինչու, մի օր կպատմեմ): Առավոտյան շուտ արթնանում ենք, մեքենաներով բարձրանում մինչև 2700մ ու այստեղից էլ սկսում վերելքը դեպի Կատար: Սկզբում թվում է, թե վերելքը հեշտ է լինելու. մի քիչ մառախուղ, չորս կողմն էնքան սիրուն տեսարաններ՝ աչքդ չի կշտանում, ուզում ես անընդհատ նկարել: Բայց մինչև գագաթ հասնելը հասցնում ես ընկնել, հոգնել, շնչակտուր լինել: 3 ժամ անց հասնում ենք գագաթ (3012 մ): Երևի ավելի հաճելի զգացողություն չկա, քան էն հաղթական զգացումը, երբ գագաթը գրավված է: Փաթաթվում ես արշավական ընկերներիդ ու շնորհավորում: Էդ պահերին ամեն ինչ էնքա՜ն սիրուն ու ուրիշ է»,- պատմում է Աննան:
Վերելք Կատար լեռ / Աննա Խաչատրյան
Սա Աննայի առաջին էքսպեդիցիոն արշավն էր. «Գժվելու բան է հասկանալ, որ ներկաներից ոչ ոք (առավել ևս Հայաստանում ոչ մի արշավախումբ) դեռևս չի բարձրացել Կատար, ու ես այն երջանիկ 16-ի մեջ եմ, ով առաջինը դա կանի: Կարծում եմ՝ հենց այդ պատճառով էլ այս արշավը ընդմիշտ առանձնահատուկ կլինի ինձ համար»:
Ամենաբարդ ուղղությունը
Նա նշում է, որ ֆիզիկապես սա իր համար ամենաբարդ ուղղությունն էր. «Մի պահ սիրտս արագ էր զարկում, շունչս կտրվում էր, ու հոգնել էի, բայց մտքումս անընդհատ կրկնում էի, որ իրավունք չունեմ չբարձրանալու: Խումբն արդեն գագաթին էր, երբ ես միացա նրանց: Վերջինն էի, բայց՝ անչափ երջանիկ, որ ստացվեց հաղթահարել»:
Վերելք Կատար լեռ
Անդրադառնալով այդ օրվա հիշարժան ակնթարթներին՝ Աննան ասաց. «Երբ հասանք գագաթ, Հրաչուհին ամբողջ խմբին ArmGeo կրծքանշաններ նվիրեց: Հետաքրքիր սիմվոլիկա կար էդ պահի մեջ, նման էր մեդալ ստանալուն»:
Վերելք Կատար լեռ
Աննան պատմում է, որ արշավել սկսել է, երբ դեռ 12-13 տարեկան սկաուտ էր. «Առաջին վրանային բանակումները Բյուրականում ուրիշ երկրներից եկած սկաուտների հետ էին: Հետո՝ դասեր, համալսարան ու տարիներ տևող դադար: 3 տարուց ավել հետևել եմ ArmGeo-ին ու ինչ-ինչ պատճառներով չէի միանում արշավներին: Վերջնականապես վարակեց ինձ եղբայրս, երբ 2019-ին սկսեց արշավել: Ինքն ինձ բերեց ArmGeo, ու ես ինձ այլևս այս մեծ ընտանիքի մաս եմ համարում»:
Անվերջ բացահայտումներ
Աննան ասում է՝ անհնար է թվարկել այն բոլոր պատճառները, ինչի համար ինքը մասնակցում է արշավների. «Օրինակ պաշտում եմ լեռներում մայրամուտերն ու արևածագերը, գույները, երկար քայլելուց հետո էն հաճելի հոգնածությունը, մարդկանց հետ ծանոթություններն ու հանդիպումները նրանց հետ՝ ում հետ արդեն լիքը հիշողություններ կան: Մյուս կողմից էլ արշավներն անվերջ բացահայտումներ են, առաջին հերթին բացահայտում ու ավելի լավ ես ճանաչում քո «ես»-ը, հետո կողքիդ արշավականին, հետո բնությունը: Իրականում դեռ շատ վախեր ունեմ, լեռներում էն ուժեղ Աննային եմ փնտրում: Մի օր հաստատ կգտնեմ»:
Վերելք Կատար լեռ
Աննան 2 ամիս է, ինչ մասնակցում է արշավների, բայց, ասում է՝ արդեն այնքան հիշողություններ կան, որ կարծես շատ ավելի շատ ժամանակ է անցել. «Ամեն արշավը կարծես ինձ «restart» անի ու հետո տուն ճանապարհի: Ամիսների դադարից հետո վերջապես մոտիվացված եմ աշխատելու ու իրագործելու պլաններս»:
Ընկերանում եմ Հայաստանի հետ
Այս ընթացքում արշավականը հասկացել է, որ ինքը լավ չի ճանաչել Հայաստանը. «Միշտ կարծել եմ, որ ուրիշ երկրները բացահայտելուց առաջ պետք է ճանաչես քո երկիրը: Արշավելով հասկացա, որ նոր-նոր ընկերանում եմ իմ երկրի հետ»:
Աննան նաև ունի բլոգ, որտեղ պատմում է իր ճամփորդությունների ու առհասարակ իր մասին. «Կարծում եմ իմ բլոգը, իմ «ես»-ի լիարժեք արտացոլանքն է: Նկատել դետալներ, փոխանցել մթնոլորտը, կիսվել մտքերով ու այդ ամենն անել իմ ոճով ու ձեռագրով: Ուզում եմ, որ հայկական յութուբը ևս ունենա որակյալ կոնտենտ, ու իմ ներդրումն էլ փորձում եմ ունենալ՝ կիսվելով տեսածովս: Շատերը չեն պատկերացնում՝ իրականում արշավական կյանքն իրենից ինչ է ներկայացնում, իսկ արշավները հիմա իմ կյանքում առանձնահատուկ տեղ ունեն, հետևաբար լավ առիթ է այս թեմայի մասին խոսելու, ցույց տալու ու վարակելու»:
Աննա Խաչատրյան
Աննան արդեն երազում է բացի Հայաստանից՝ արշավել նաև այլ երկրներում: Նա կարծում է՝ իր կյանքում արշավները վերագտնելու հետ մեկտեղ՝ նոր հետաքրքիր փուլ է սկսվել:
Ամփոփելով խոսքը՝ Աննան ասում է. «Այլևս ընդմիշտ սիրահարված եմ լեռներին»:
Սույն հոդվածի հեղինակային իրավունքը պատկանում է armgeo.am կայքին։ Հոդվածի բովանդակությունը կարող է մեջբերվել, օգտագործվել այլ կայքերում, միայն ակտիվ հղում պարունակելով դեպի սկզբնաղբյուրը:
Արշավային պատմություններ
Առաջին քայլից մինչև աշխարհի երթուղիներ
Սասունը Կարինե Բաբայանի աչքերով
Կազբեկի թիմային վերելքը
Վարդուհի Մարտիրոսյան
Սերգեյ Պետրոսյան
Դեմավենդ. տարվա վերելքը
Սաբալան. մի վերելքի պատմություն
Չաուխ. ճամփորդություն Կովկասյան լեռներում
Hey You. Մի վերելքի պատմություն
Կատար լեռ
/in Մեր արշավները /by armeniangeographicԽուստուփ-Կատարի լեռներ
Բարձրությունը՝ 3012 մ
Կոորդինատները՝ 39.263806, 46.280572
Կատար լեռնազանգվածը գտնվում է Սյունիքի մարզում, Վերին Գիրաթաղ գյուղից 2,3 կմ հյուսիս-արևելք։ Լեռան հարավ-արևելյան լանջից է սկիզբ առնում Ողջի գետի ձախ վտակը՝ Շղարշիկը։
Լեռան գագաթնամերձ հատվածը ժայռոտ է։ Լանջերը մասնատված են կիրճերով ու ձորակներով, ծածկված են ալպյան մարգագետիններով։
Գագաթից բացվում է հիանալի տեսարան դեպի Զանգեզուրի լեռները, Խուստուփ լեռը, Գիրաթաղի ձորը:
Լուսանկարները՝ Հրաչուհի Այվազյանի և Աղասի Մարտիրոսյանի
Սույն հոդվածի հեղինակային իրավունքը պատկանում է armgeo.am կայքին։ Հոդվածի բովանդակությունը կարող է մեջբերվել, օգտագործվել այլ կայքերում, միայն ակտիվ հղում պարունակելով դեպի սկզբնաղբյուրը:
Հայկական լեռնաշխարհ
Արարատ լեռ
Հայկական լեռնաշխարհի ընդհանուր բնութագիրը
Հայկական լեռնաշխարհի գիտական ուսումնասիրությունները
Հայաստանը հնագույն քարտեզներում
Ինչ և ո՞րն է Անատոլիան
Քարտեզագրական պատերազմ
Երկրաշարժերը Հայկական լեռնաշխարհում
Միջլեռնային գոգավորություններ
Ստորգետնյա ջրերը Հայկական լեռնաշխարհում
Սապբորդինգ Ազատում
/in Առանց խորագրի /by armeniangeographicԱռաջարկում ենք միասին անցկացնել հիշարժան օր և սովորել սապ քշել Ազատի կիրճի ամենագեղատեսիլ հատվածում՝ Ազատի ջրամբարում։
Առավոտյան Երևանից ամենագնաց մեքենայով ուղևորվում ենք դեպի Ազատի ջրամբար և OffRoad ճանապարհով մոտենում ենք Ազատի ջրամբարին։
Օրվա սկզբում կիրականացնենք թեթև արշավ ջրամբարի ափերով, որտեղից բացվում է գեղեցիկ տեսարան դեպի Ազատի կիրճն ու Երանոսի լեռնաշղթան։
Սապերի մասին կարող եք կարդալ մեր Սապբորդինգի մասին հոդվածում։
Մասնակիցներին տրամադրվելու է անհրաժեշտ գույքը։
Խմբի ուղեկցորդն ու հրահանգիչն է լողի պրոֆեսիոնալ մարզիչ Կարեն Սարգսյանը։
Սապբորդինգ Ազատի ջրամբարում
Սկզբում կանցնենք հրահանգավորում, որից հետո կփորձենք ինքնուրույն։
Ազատի ջրամբար
Մասնակիցներն իրենց հետ պետք է ունենան՝
Մեկօրյա սնունդ
Ջուր (առնվազն 1,5 լիտր)
Արևային ակնոց
Արևապաշտպան գլխարկ
Արևապաշտպան քսուք
Անձրևապաշտպան թիկնոց
Տաք հագուստ
Փոխնորդ շորեր
Հանդիպման վայրը` Սարյանի պուրակ (Մարտիրոս Սարյանի արձանի մոտ)
Հանդիպման ժամը` 9։30
Մասնակցության արժեքը` 18 000 դրամ
Արժեքի մեջ ներառված է՝
Ամենագնաց մեքենա
Գույքի տրամադրում
Ուղեկցորդի ծառայություն
Մասնակիցների թիվը՝ 4
Ինչպե՞ս գրանցվել՝
Քայլ 1։ Զանգահարել 043 00 5165 (Viva cell) հեռախոսահամարով կամ գրեք Armenian Geographic ֆեյսբուքյան էջին
Քայլ 2։ Մեր հետ առաջին անգամ արշավի մասնակցելու դեպքում պետք է անցնել հետևյալ հղումով և լրացնել տեղեկացված համաձայնությունը
Քայլ 3։ Կատարել փոխանցում ներքոնշյալ հաշվեհամարին։
Ստացող՝ ԱՐՄՋԵՈ ՍՊԸ (InecoBank)
Բանկային հաշիվ 2052 0222 1888 1001
Քարտային հաշիվ 2052 0222 1888 7001
ArCa: 4578 9100 0000 7199
Փոխանցումը կատարելիս անպայման նշեք Ձեր անուն-ազգանունը կամ հեռախոսահամարը և արշավի ուղղությունը։
Քայլ 4։ Վճարումը կատարելուց հետո անդորրագիրն ուղարկեք մեր էջին։
Գրանցումը համարվում է հաստատված վճարման անդորրագիրը մեր ֆեյսբուքյան էջին ուղարկելուց հետո։
Գրանցվելուց հետո կարող եք հրաժարվել մինչև արշավի նախորդ օրվա առավոտյան 12:00: Վերջին պահին հրաժարվողի գումարը վերադարձի ենթակա չէ։
ՈՒՇԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆ
Խնդրում ենք չուշանալ հանդիպման համար նախատեսված ժամից և առնվազն 10 րոպե շուտ լինել հանդիպման վայրում։ Ուշանալու և դրա պատճառով արշավը բաց թողնելու դեպքում գումարը ետ չի վերադարձվում։
Առաջիկա արշավներ
Վերելք Դիմաց լեռ
Վերելք Կալասար լեռ
Երեք բազեների արահետ
Հավուց Թառ և Աղջոց վանք
Հին Խոտ․ Արշավ լքված գյուղերով
Արշավ Ծաղկաշատից Սանահին
Արշավ դեպի Խոսրովի արգելոցի ջրվեժներ
Մեղրի / Լիճքի ջրվեժներ
Արամազդ լեռ
Վերելք Խուստուփ լեռ
Արշավային ուղեկցորդների պատրաստման դասընթաց
Սապբորդինգ Ակնա լճում
/in Առանց խորագրի /by armeniangeographicՇաբաթ՝ 19․09․2020
Առաջարկում ենք միասին անցկացնել հիշարժան օր և սովորել սապ քշել։ Այս անգամ քշելու ենք բարձրալեռնային գեղեցկուհի Ակնա լճում։
Վաղ առավոտյան Երևանից ուղևորվում ենք Սևաբերդ գյուղ, որտեղից էլ բեռնատարով կհասնենք մինչև հրաբխային կոներով շրջապատված Ակնա լիճ։ Ակնա լիճը գտնվում է 3030 մետր բարձրության վրա։
Օրվա ընթացքում կբարձրանանք նաև Լճասար (3153 մ), որտեղից բացվում է հիանալի տեսարան դեպի Ակնա լիճ։
Սապերի մասին կարող եք կարդալ մեր Սապբորդինգի մասին հոդվածում։
Մասնակիցներին տրամադրվելու է անհրաժեշտ գույքը։
Խմբի ուղեկցորդն ու հրահանգիչն է լողի պրոֆեսիոնալ մարզիչ Կարեն Սարգսյանը։
Սապբորդինգ
Սկզբում կանցնենք հրահանգավորում, որից հետո կփորձենք ինքնուրույն։
Մասնակիցներն իրենց հետ պետք է ունենան՝
Ուսապարկ (պարտադիր)
Ձեռնափայտեր (պարտադիր չէ)
Մեկօրյա սնունդ
Ջուր (առնվազն 1 լիտր)
Դեղատուփ
Արևային ակնոց
Գլխարկ (արևապաշտպան և ձմեռային)
Տաք հագուստ
Լապտեր
Անձրևապաշտպան թիկնոց
Հագուստը պետք է լինի շարժումը չկաշկանդող, սպորտային: Կոշիկները՝ հաստ տակացուով (նախատեսված քայլքի համար):
Ձեզ հետ ունեցեք նաև փոխնորդ կոշիկներ, որպեսզի թրջվելու դեպքում փոխեք, իսկ ցեխոտվելու դեպքում չկեղտոտեք մեքենան:
Մեր արշավներին կարող են մասնակցել միայն 18-55 տարեկան միջին ֆիզիկական տվյալներ ունեցող անձինք, ովքեր չունեն առողջական խնդիրներ։
Հանդիպման վայրը` Սարյանի պուրակ (Մարտիրոս Սարյանի արձանի մոտ)
Հանդիպման ժամը` 7։00
Մասնակցության արժեքը` 15 000 դրամ
Արժեքի մեջ ներառված է՝
Ամենագնաց մեքենա
Գույքի տրամադրում
Ուղեկցորդի ծառայություն
Ինչպե՞ս գրանցվել՝
Քայլ 1։ Զանգահարել 043 00 5165 (Viva cell) հեռախոսահամարով կամ գրեք Armenian Geographic ֆեյսբուքյան էջին
Քայլ 2։ Մեր հետ առաջին անգամ արշավի մասնակցելու դեպքում պետք է անցնել հետևյալ հղումով և լրացնել տեղեկացված համաձայնությունը
Քայլ 3։ Կատարել փոխանցում ներքոնշյալ հաշվեհամարին։
Ստացող՝ ԱՐՄՋԵՈ ՍՊԸ (InecoBank)
Բանկային հաշիվ 2052 0222 1888 1001
Քարտային հաշիվ 2052 0222 1888 7001
ArCa: 4578 9100 0000 7199
Փոխանցումը կատարելիս անպայման նշեք Ձեր անուն-ազգանունը կամ հեռախոսահամարը և արշավի ուղղությունը։
Քայլ 4։ Վճարումը կատարելուց հետո անդորրագիրն ուղարկեք մեր էջին։
Գրանցումը համարվում է հաստատված վճարման անդորրագիրը մեր ֆեյսբուքյան էջին ուղարկելուց հետո։
Գրանցվելուց հետո կարող եք հրաժարվել մինչև արշավի նախորդ օրվա առավոտյան 12:00: Վերջին պահին հրաժարվողի գումարը վերադարձի ենթակա չէ։
ՈՒՇԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆ
Խնդրում ենք չուշանալ հանդիպման համար նախատեսված ժամից։ Խնդրում ենք առնվազն 10 րոպե շուտ լինել հանդիպման վայրում։ Ուշանալու և դրա պատճառով արշավը բաց թողնելու դեպքում գումարը ետ չի վերադարձվում։
Սառցալի լեռ
/in Մեր արշավները /by armeniangeographicԶանգեզուրի լեռների հյուսիսային հատվածը կոչվում է Ամուլսարի լեռներ, որի ամենաբարձր գագաթն է հանդիսանում Սառցալի լեռը։
Բարձրությունը՝ 3434 մ
Կոորդինատները՝ 39.905228, 45.788367
Սառցալի լեռ
Սառցալի լեռնագագաթը գտնվում է Վայոց ձորի և Արցախի սահմանագլխին, Զանգեզուրի լեռների հյուսիսային մասում, Ջերմուկ քաղաքից 10 կմ հյուսիս-արևելք։ Սառցալիի հյուսիսային լանջից է սկիզբ առնում Արփա գետի ձախ՝ Կենգերի վտակը, իսկ հարավարևմտյան լանջին է գտնվում Յոթնաղբյուրը։ Լեռան լանջերը ծածկված են քարակույտերով, ալպյան մարգագետիններով և թփուտներով։ Գագաթնամերձ հատվածը ժայռոտ է։ Հյուսիսարևելյան լանջերին են գտնվում բազմաթիվ գեղատեսիլ լճեր։
Սառցալիի ժայռապատկերներ
Սառցալի լեռան ստորոտին գտնվում են բազմաթիվ ժայռապատկերներ։
Սառացալիի ժայռապատկերները
Հազարամյակներ առաջ մարդիկ իրենց դրոշմն են թողել մուգ, արևահար մակերես ունեցող քարերի վրա։ Սև քարերի վրա բնիկների թողած առատ ու բազմազան պատկերներով աշխատանքային, ծիսական, որսի տեսարաններով, երկնային ուժերի վերաբերյալ պատկերացումների կոմպոզիցիաներով հարուստ ժայռապատկերները արտահայտում են համապատասխան դարաշրջանի մարդու նյութական և հոգևոր կյանքը։ Դրանք հարուստ նյութ են տալիս Հայկական լեռնաշխարհի բնակիչների կենցաղը, պաշտամունքը, սովորություններն ու արվեստը ուսումնասիրելու համար և կարևոր նշանակություն ունեն որպես պատմական սկզբնաղբյուրներ։
Լուսանկարները՝ Աղասի Մարտիրոսյանի և Հրաչուհի Այվազյանի
Սույն հոդվածի հեղինակային իրավունքը պատկանում է armgeo.am կայքին։ Հոդվածի բովանդակությունը կարող է մեջբերվել, օգտագործվել այլ կայքերում, միայն ակտիվ հղում պարունակելով դեպի սկզբնաղբյուրը:
Հայկական լեռնաշխարհ
Արարատ լեռ
Հայկական լեռնաշխարհի ընդհանուր բնութագիրը
Հայկական լեռնաշխարհի գիտական ուսումնասիրությունները
Հայաստանը հնագույն քարտեզներում
Ինչ և ո՞րն է Անատոլիան
Քարտեզագրական պատերազմ
Երկրաշարժերը Հայկական լեռնաշխարհում
Միջլեռնային գոգավորություններ
Ստորգետնյա ջրերը Հայկական լեռնաշխարհում