Ժամանակակից, բայց մշակութային ինքնությունը պահպանած Հայաստանի վարդագույն մայրաքաղաքին դժվար է չսիրահարվել: Երևան ՝ աշխարհի հնագույն քաղաքներից մեկը, որը ժամանակի ընթացքում բազմաթիվ փոփոխությունների ենթարկվելով՝ պահպանել է անցյալի հետքերը: Հայաստանի մայրաքաղաքը 2802 տարեկան է: Լինելով Հայաստանի ամենամեծ ու միջանկյալ դիրք ունեցող քաղաքը՝ Երևանում ամփոփվում է Հայաստանի բոլոր մարզերի կենսակերպն ու վարքուբարքը:

Երևան

Երևան քաղաքն անվանում են վարդագույն, քանի որ շինությունների մեծամասնությունը պատրաստված է վարդագույն տուֆից: Քաղաքը գտնվում է Հայաստանի արևմուտքում՝ Հրազդան գետի երկու ափերին: Այստեղ բնակեցված է մոտ 1 միլիոն մարդ, որոնց 98 տոկոսը հայեր են: Հայաստանում մայրենի լեզուն հայերենն է, սակայն Երևանում բնակչության մեծ մասը նաև խոսում է ռուսերեն և անգլերեն լեզուներով: Կարելի է ասել, որ տուրիստներն այստեղ հեշտությամբ կարող են գտնել ցանկացած տեղանք կամ ծառայություն, քանի որ հանգիստ կարող են հաղորդակցվել տեղացիների հետ:

Երևան քաղաքում են գտնվում երկրի համալսարանների և քոլեջների մեծ մասը, դրա համար երիտասարդությունը կենտրոնցած է հենց մայրաքաղաքում: Այս հանգամանքն է նպաստում նաև նրան, որ Երևան քաղաքը կրում է բոլոր մարզերից մասնիկներ, քանի որ Հայաստանի գրեթե բոլոր քաղաքներից երիտասարները գալիս են այստեղ կրթություն ստանալու՝ բերելով իրենց կոլորիտն ու մարզային առանձնահատկությունները:

Կոնդ

Քանի որ հայերի մեծ մասը քրիստոնյա են, Երևանում կան բազմաթիվ հին և նոր եկեղեցիներ, որոնցից ամենամեծը սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցին է: Հայտնի եկեղեցիների թվին է պատկանում նաև Ս. Հովհաննես Մկրտիչ եկեղեցին, որը գտնվում է Կոնդ թաղամասում: Հատկանշական է, որ Կոնդը, գտնվելով Երևան քաղաքի կենտրոնին շատ մոտ, կարծես առանձնացած լինի քաղաքից: Սա մայրաքաղաքի ամենահին թաղամասերից է ու կենտրոնական Երևանից շատ է տարբերվում, քանի որ այստեղ վերանորոգման և բարկեարգման աշխատանքներ չեն կատարվել ու հինը պահպանվել է ամբողջությամբ: Հարկ է նշել, որ շատ քրիստոնեական եկեղեցիներից բացի՝ Երևանում կա նաև մեկ մուսուլմանական մզկիթ, որը կառուցվել է դեռևս 1766 թվականին:

Տրանսպորտը

1981 թվականից Երևանում գործում է մետրոպոլիտենը, որն ունի 1 գիծ և 10 կայարան: Հանրային տրասպորտն աշխատում է արագ, սակայն՝ գերծանաբեռնված: Ավտոբուսներն ու միկրոավտոբուսները բավականին մատչելի են, և հնարավոր է դրանցով հասնել քաղաքի ցանկացած ծայր: Տաքսու ծառայությունները նույնպես մատչելի են՝ հատկապես համեմատած եվրոպական երկրների հետ, սակայն անհատական վարորդների ծառայություններից օգտվելիս՝ կարևոր է, որ նախապես պայմանավորվեք գնի վերաբերյալ, որ հետո թյուրիմացություն չլինի: Երևանով երթևեկելիս պետք է նաև հաշվի առնել, որ խցանումներ շատ են լինում: Այստեղ հատկապես առավոտյան և երեկոյան ժամերին ճանապարհները ծանրաբեռնված են, ու շատ հաճախ ավելի հարմար է ոտքով մի կետից մյուսը հասնել, քան որևէ փոխադրամիջոցով:

Հանրային տրանսպորտը Երևանում

Տեսարժան վայրերը

Երևան քաղաքի կենտրոնում է գտնվում Հանրապետության հրապարակը, որտեղ մարդիկ երեկոյան զբոսնում են ու հիանում երգող շատրվաններով: Այստեղ են գտնվում նաև Հայաստանի ազգային պատկերասրահը, կառավարության և նախարարությունների շենքերը: Ընդհանրապես երեկոներին Երևանն ավելի մարդաշատ է: Աշխատանքից, դասից կամ այլ գործերից հետո Երևանի բնակիչները զբոսնում են քաղաքի գեղեցիկ փողոցներով: Իսկ ամենագեղեցիկ կենտրոնական փողոցներից են Աբովյանը, Թումանյանը, Սարյանը, Տերյանը, Պրոսպեկտը և Բաղրամյանը: Մայրաքաղաքի կենտրոնական փողոցներն առանձնանում են իրենց հարմարավետ գույներով, բացօթյա և գույնզգույն սրճարաններով, փողոցային երաժիշտների գեղեցիկ ու հետաքրքիր կատարումներով և, իհարկե, ջերմ ու տարբերվող երևանցիներով: Երևանի դեմքի բաղկացուցիչ մասն են կազմում Օպերայի շենքը, Կասկադը, Կարապի լիճը, Մոսկվա կինոթատրոնը, Կասկադը, Պատմության թանգարանը, Մատենադարանը, Ծիծեռնակաբերդը, ինչպես նաև, Երևանի կայարանը:

Երևան

Խոհանոցը

Սննդի կետերը Երևանում բազմաթիվ են ու բազմատեսակ: Այստեղ կարելի է գտնել աշխարհի տարբեր մշակույթների խոհանոցներ, բայց, իհարկե, կենտրոնում հայկականն է: Բացի ռեստորաններից՝ ցանկացած քայլափոխի կարելի է հանդիպել հացաբուլկեղենի կրպակներ, սուրճի ու քաղցրավենիքի խանութներ, ինչպես նաև՝ լցնովի պաղպաղակի կետեր: Այսինքն՝ լինելով Երևանում, դուք սնվելու խնդիր պարզապես չեք կարող ունենալ, որովհետև ամեն տեսակ սննդի վաճառքի կետերը շատ հասանելի են ու մատչելի: Մայրաքաղաք Երևանը հարուստ է նաև խմելու ջրի ցայտաղբյուրներով, որոնք ամենուր են: Դրանք հնարավորություն են ստեղծում, որ մարդիկ, հատկապես շոգ եղանակներին, ծարավելու դեպքում ստիպված չլինեն խանութ փնտրել ու ջրի համար վճարել: Այստեղ ջուրը մաքուր է ու անվճար:

Հայկական Տոլմա

Որտե՞ղ մնալ

Ինչ վերաբերում է այստեղ մնալուն, Երևանն այդ առումով նույնպես հարմարավետ է: Այս մայրաքաղաքում կարելի է գտնել բազմապիսի հյուրանոցներ, հյուրատներ, ինչպես նաև վարձով բնակարաններ: Գնային առումով դրանք շատ տարբեր կարող են լինել, սակայն ցանկացած մարդ կարող է իր բյուջեին համապատասխան տարբերակ գտնել այստեղ:

Ժամանցի կետեր

Մշակութային այս քաղաքում ժամանցի միջոցներն ու տեղերը բազմազան են: Այստեղ կան բազմաթիվ թատրոններ, կինոթատրոններ և պատկերասրահներ: Օպերայի և բալետի թատրոնն էլ երբեք դատարկ չի լինում, քանի որ ներկայացումներ միշտ կան: Ակումբային կյանքը Երևանում նույնպես զարգանում է վերջին տարիներին, և օրեցոր նոր ու հետաքրքիր փաբեր ու ակումբներ են բացվում: Դրանցից որոշները թեմատիկ են, որոշները՝ պարզապես պարելու և ուրախանալու համար: Հետաքրքիրն այն է, որ հայերը ցանկացած նոր մշակույթ բերելով իրենց երկիր՝ դրա մեջ միախառնում են նաև իրենց մշակույթից որոշ տարրեր: Երևանում վերջին տարիներին շատ է զարգանում, օրինակ, էթնիկ երգերը ռոք գործիքավորմամբ ներկայացնելու մշակույթը, ու որոշ փաբերում կարելի է նման երաժշտություն լսել:

Երևան

Այնուամենայիվ, պետք է խոստովանենք, որ ցանկացած քաղաքի տրամադրությունն ու գույներն ապահովում են քաղաքի բնակիչները: Ինչպես հայ երգիչ, երգահան Ֆորշն իր երգերից մեկում է ասում՝ «Երևանը տուն ու շենք չէ, Երևանը մենք ենք, Երևանն անկեղծ սիրելը չգրված օրենք է»:

Սույն հոդվածի հեղինակային իրավունքը պատկանում է armgeo.am կայքին։ Հոդվածի բովանդակությունը կարող է մեջբերվել, օգտագործվել այլ կայքերում, միայն ակտիվ հղում պարունակելով դեպի սկզբնաղբյուրը:

Արշավներ Հայաստանում

Վերելք Դիմաց լեռ

Վերելք Կալասար լեռ

Երեք բազեների արահետ

Հավուց Թառ և Աղջոց վանք

Հին Խոտ․ Արշավ լքված գյուղերով

Արշավ Ծաղկաշատից Սանահին

Արշավ դեպի Խոսրովի արգելոցի ջրվեժներ

Մեղրի / Լիճքի ջրվեժներ

Արամազդ լեռ

Նորագույն տեխնոլոգիաներն ու համացանցը հիմնովին փոխել են մեր օրերի երեխաների մանկության զբաղմունքներն ու հետաքրքրությունները: Այս ամենն իր դրական հատկանիշներով հանդերձ՝ ազդում է երեխաների կենտրոնացվածության ու ակտիվության վրա: Երեխաներն ավելի քիչ են դրսում խաղում, վազում, շփվում այլ երեխաների և, վերջ ի վերջո, բնության հետ: Արշավը այն հրաշալի միջոցն է, որը կարող է լրացնել այդ բացը: Այս բազմաֆունկցիոնալ զբաղմունքը կարող է փոխել ձեր երեխայի տրամադրությունը, առողջությունը, արդյունավետությունը, ինչպես նաև հիմք դնել լավ ապագայի համար: Դա է պատճառը, որ Armenian Geographic-ը սկսել է կազմակերպել մանկական արշավներ Հայաստանում:

Արշավների դրական ազդեցությունների մասին երկար կարելի է խոսել, սակայն այժմ անդրադառնանք նրան, թե դրանք ինչպես կարող են ազդել հենց փոքրիկների զարգացման վրա:

Երեխաներ

Գաղտնիք չէ, որ բնության մեջ ժամանակ անցկացնելը դրական է անդրադառնում ոչ միայն մարդու ֆիզիկական, այլև հոգեկան առողջության վրա: Իսկ եթե մարդը փոքր տարիքից առողջ ու երջանիկ ապրելակերպով է ապրում, արդեն երիտասարդ տարիքում նա ավելի  արդյունավետ ու հաջողակ կլինի: Արշավելը այն զբաղմունքներից է, որն անգամ մեծ տարիքում կարող է հիմնովին փոխել մարդկանց աշխարհայացքն ու ապրելակերպը, դարձնել նրանց ավելի խաղաղ ու երջանիկ: Հասկանալի է, որ եթե երեխաները փոքր տարիքից սկսեն արշավների գնալ, այն բնականորեն նրանց մեջ կսերմանի այնպիսի արժեքներ, որոնք հետագայում նրանց ուղղակի թևեր կտան: Ներկայացնում ենք այն արժեքները, որոնք երեխաները կարող են ձեռք բերել արշավելու արդյունքում:

Հոգատարություն բնության հանդեպ

Լինելով բնության գրկում՝ երեխաներն ավելի հստակ են տեսնում այն վնասները, որ մարդը կարող է հասցնել ու հասցնում է իրեն ու շրջակա միջավայրին: Երբ երեխաներին ասում են՝ «մի՛ աղտոտեք բնությունը», նա կարող է այդ նախադասության իմաստը լավ չպատկերացնել: Բայց երբ ինքը գտնվում է այդ բնության մեջ ու տեսնում է, թե բնությունն ինչպես է մեռնում այդ ամենի արդյունքում, ավելի գիտակից է դառնում:

փոքրիկ տղան արշավի ժամանակ

Հարգանք և կարեկցանք

Կախված քո կյանքի պայմաններից՝ հարգանքը դժվար է սովորելը, բայց այն երեխաները, որոնք արշավում են ու շատ ժամանակ են անցկացնում բնության հետ, սովորում են հարգալից լինել բնականորեն: Երբ նրանք ճանապարհներին ուսումնասիրում են թռչյունների բները, կենդանիների ձագերին և նման այլ երևույթներ, նրանք կարեկցանքով ու հարգանքով են լցվում ուրիշ էակների նկատմամբ:

Ընկերասիրություն

Շատ հին մի ասացվածք կա, որ մարդկանց իսկապես ճանաչում ես նրանց հետ ճանապարհ անցնելուց հետո: Այսպիսով, երեխաները, արշավների մասնակցելով, սովորում են, թե ինչ է նշանակում լինել իսկական լավ ընկեր: Այն դժվարանցանելի ճանապարհները, որ նրանք անցնում են այլ երեխաների հետ, մտերմացնում են  նրանց, սովորեցնում օգնել միմյանց ինչ-որ ճանապարհի հատված անցնել կամ կիսվել ունեցած սնունդով ու ջրով:

դժվարանցանելի ճանապարհներ

Աշխատասիրություն

Ծողները փոքր տարիքից ցանկանում են, որ իրենց երեխաները չլինեն ալարկոտ և ծույլ, սակայն ոչ հաճախ են կարողանում աշխատասիրություն սերմանել իրենց երեխաների մեջ: Շատ հաճախ փոքրիկներն իրենք էլ չեն հասկանում ինչ են սիրում, ինչ չեն սիրում, դրա համար չեն իմանում՝ ինչպես արդյունավետ կառավարեն իրենց ժամանակը: Արշավների ընթացքում երեխաները երկար ճանապարհներ են անցնում ու հասնելով վերջնակետին՝ բավարարվածության զգացում ունենում ու գիտակցում, որ այդքան ճանապարն իզուր չեն անցել: Նրանք գործնականորեն համոզվում են, որ ֆիզիկական աշխատանքն իրականում կարող է շատ ավելի մեծ հաճույքի հանգեցնել, քան նստակյացությունը: Արշավներից հետո նրանք լցվում են եռանդով ու ոգևորվածությամբ, ինչի արդյունքում ավելի հաճույքով ու էներգիայով են տրվում այլ աշխատանքներ կատարելուն:

Խիզախություն ու դիմացկունություն

Արշավները փոքրիկներին կոփում են ու պատրաստում կյանքի դժվարություններին: Հարմարավետության գոտուց դուրս մեծացած երեխաները միշտ էլ ավելի ուժեղ ու դիմացկուն մարդիկ են մեծանում: Ճանապարհներին նրանք սովորում են տարբեր անհարմարությունների պայմաններում քայլել ու երջանիկ զգալ: Այդ արշավները նրանց համար իսկական կյանքի դասեր են դառնում, ցույց են տալիս, որ խորդուբորդ ճանապարհներ միշտ էլ կլինեն, սակայն դրանց հաղթահարելն ու բարձրունքներին հասնելը երբեք անհնար չէ: Մանկական արշավներ Հայաստանում նույնպես ցույց են տվել այս դրույթի իրավացիությունը:

Մանկական արշավներ Հայաստանում

Մանկական արշավները Հայաստանում

Վերջին տարիներին մանկական արշավներ Հայաստանում նույնպես մեծ տարածում են գտնում: Սա խոսում է այն մասին, որ մարդիկ ավելի լավ են գիտակցում, թե ինչպես կարող են նպաստել իրենց երեխաների աճին ու զարգացմանը: Armenian Geographic-ը նույնպես իրականացնում է մանկական արշավներ Հայաստանում տարբեր ուղղություններով: Այս արշավներին կարող են մասնակցել 8-15 տարեկան երեխաները:

Սույն հոդվածի հեղինակային իրավունքը պատկանում է armgeo.am կայքին։ Հոդվածի բովանդակությունը կարող է մեջբերվել, օգտագործվել այլ կայքերում, միայն ակտիվ հղում պարունակելով դեպի սկզբնաղբյուրը:

Արշավներ Հայաստանում

Վերելք Դիմաց լեռ

Վերելք Կալասար լեռ

Երեք բազեների արահետ

Հավուց Թառ և Աղջոց վանք

Հին Խոտ․ Արշավ լքված գյուղերով

Արշավ Ծաղկաշատից Սանահին

Արշավ դեպի Խոսրովի արգելոցի ջրվեժներ

Մեղրի / Լիճքի ջրվեժներ

Արամազդ լեռ

Արագահոս գետն իսկակական դրախտ կարող է թվալ, երբ հայտնվես վրան լաստանավով:

Ռաֆթինգը ջրային սպորտի ամենաէքստրեմալ ու ամենազվարճալի տեսակներից մեկն է: Չնայած նրան, որ այն համարվում է սպորտաձև, շատ հաճախ դրանով զբաղվում են ուղղակի հաճույք ստանալու համար: Ռաֆթինգ տերմինն առաջացել է անգլերեն «raft» (լաստանավ) բառից: Կարելի է ասել՝ ռաֆթինգը նավարակություն է գետի վրա հատուկ փչովի ռետինե նավակով: Դրանց մեջ կարող են տեղավորվել 4-20 հոգի՝ կախված նավակի չափից ու կառուցվածքից: Նավակներն ունեն հատուկ թիակներ, որոնք օգտագործվում են շարժվելու ու ուղղությունը կառավարելու համար: Քանի որ սա առաջին հերթին սպորտաձև է, սովորաբար այն կազմակերպվում է մրցութային սկզբունքով: Այսինքն՝ մի քանի խումբ իրար հետ գետ են դուրս գալիս ու մրցարշավ ունենում: Չնայած դրան՝ մրցակցությունը պարտադիր չէ: Եթե դուք էքստրիմի սիրահար եք, սպորտի այս տեսակն այն է, ինչ պետք է անպայման փորձեք:

Ռաֆթինգ Հայաստանում

Պատմությունը

Ի սկզբանե ռաֆթինգը, ինչպես և Սապբորդինգը, չի ստեղծվել որպես սպորտաձև և զվարճանքի միջոց: Մոտ երկու դար առաջ այն ի հայտ եկավ՝ որպես անհայտ գետերն ու դրանց շրջակայքը ուսումնասիրելու միջոց: Այնուամենայնիվ, այսօր մարդիկ ռաֆթինգով են զբաղվում մեծապես զվարճանալու համար: Տարբեր աղբյուրներ հավաստում են, որ առաջին ռաֆթինգը տեղի է ունեցել 1811 թվականին «Snake» (օձ) գետի վրա, սակայն ոչ պատշաճ պատրաստվածության պատճառով այդ ուղևորությունը կարճ է տևել: Առաջին ռետինե լաստանավը պատրաստվել է 1840 թվականին ՝ լեյտենանտ Ջոն Ֆրեմոնտի և Հորաս Հ. Դեյի կողմից: Այնուհետև՝ 1842 թվականին, Ջոն Ֆրեմոնտն առաջին ռաֆթինգն իրականացրեց «Պլատե» գետի վրա: Դրանից 100 տարի անց այս սպորտաձևը սկսեց իրականացվել կոմերցիոն նպատակներով: Ռաֆթինգ իրականացնող ընկերությունների բացման ճշգրիտ ժամկետներն անհայտ են, սակայն 1972 թվականին ռաֆթինգը որպես սպորտաձև առաջին անգամ ներառվեց Մյունխենում կայացած Օլիմպիական խաղերում: Դե, իսկ այսօր արդեն ռաֆթինգը դարձել է զարգացող ու ավելի շատ տարածում գտնող էքստրեմալ սպորտաձևերից մեկը:

Ռաֆթինգ Հայաստանում

Ունենալով հարուստ բնաշխարհ՝ Հայաստանը շատ նպաստավոր տեղ է նման սպորտաձևերի համար: Այնուամենայնիվ, էքստրեմալ տուրիզմի այս տեսակը մեր երկրում բավականին նոր է: Հայաստանում ռաֆթինգ սկսել են իրականացնել մոտ 3 տարի առաջ, և այժմ այն ​​ավելի ու ավելի տարածում է գտնում: Այստեղ ռաֆթինգ իրականացնելու հիմնական գետերն են Ձորագետը, Քասաղը, Թարթառը և Դեբեդը: Սակայն, հարկ է նշել, որ սիրողական նպատակներով ռաֆթինգ Հայաստանում իրականացնելու ամենահարմար ու ապահով գետը Դեբեդն է, դրա համար «Armenian Geographic»-ը կազմակերպում է ռաֆթինգի ուղևորություններ հիմնականում Դեբեդ գետի վրա: Ռաֆթինգի ուղևորությունները ուղեկցվում են նաև փոքր արշավներով և ջրային ջամփինգով (թռիչք կամրջից գետի մեջ): Ընկերությունը տրամադրում է նաև փրկարարական բաճկոններ ու սաղավարտներ:

Ռաֆթինգ Հայաստանում

Ինչո՞ւ զբաղվել ռաֆթինգով

Սպորտի այս տեսակը գուցե այնքան էլ տարածված չէ, բայց սա լիցքաթափվելու ու առօրյա հոգսերից կտրվելու լավագույն միջոցներից է: Ադրենալինը, որ մարդիկ ստանում են ռաֆթինգով զբաղվելու արդյունքում, օգնում է մեծ էներգիա ստանալ ու ավելի երջանիկ զգալ: Շատ մասնագետներ վստահեցնում են, որ ռաֆթինգով զբաղվելն օգնում է ազատվել ավելորդ քաշից ու մարզել բոլոր մկանները: Այդպիսով, նրանք փաստում են, որ այս սպորտաձևը կարող է նաև շատ դրական ազդեցություն ունենալ մարդկանց առողջության վրա: Այսինքն՝ ռաֆթինգը դրականորեն կարող է ազդել ձեր հոգու և մարմնի վրա՝ լավացնելով ձեր ինքնազգացողությունը: Իսկ մեր կողմից կարող ենք նաև ավելացնել, որ սա բնությանն ավելի մոտ զգալու և միաժամանակ լավ ժամանակ անցկացնելու հիանալի եղանակ է:

Ռաֆթինգ Հայաստանում

Ի՞նչ պետք է իմանալ ռաֆթինգով զբաղվելուց առաջ

Մինչև այս գայթակղիչ սպորտաձևով զբաղվելու փորձն ունենալը, կարևոր է հաշվի առնել այն բոլոր նրբություններն ու դժվարությունները, որ կարող են լինել ռաֆթինգով զբաղվելու ընթացքում: Դրա համար եթե դուք ձեր առաջին փորձերն եք անում, խորհուրդ է տրվում դրանք անել մասնագետների հետ և անպայման ավելի մարմանդ գետերի վրա: Աստիճանաբար, դառնալով ավելի հմուտ, դուք կարող եք փորձել դա անել լեռնային և քարքարոտ գետերում՝ երբեք չմոռանալով անվտանգության մասին: Իհարկե, ինչքան վտանգավոր է տեղանքը, այնքան մեծ է այդ փորձից ստացած ադրենալինը, սակայն երբեք ռիսկի մի դիմեք, եթե վստահ չեք, որ կարող եք հաղթահարել խոչընդոտները:

Սույն հոդվածի հեղինակային իրավունքը պատկանում է armgeo.am կայքին։ Հոդվածի բովանդակությունը կարող է մեջբերվել, օգտագործվել այլ կայքերում, միայն ակտիվ հղում պարունակելով դեպի սկզբնաղբյուրը:

Արշավներ Հայաստանում

Վերելք Դիմաց լեռ

Վերելք Կալասար լեռ

Երեք բազեների արահետ

Հավուց Թառ և Աղջոց վանք

Հին Խոտ․ Արշավ լքված գյուղերով

Արշավ Ծաղկաշատից Սանահին

Արշավ դեպի Խոսրովի արգելոցի ջրվեժներ

Մեղրի / Լիճքի ջրվեժներ

Արամազդ լեռ