Մասիս լեռան վերելքից առաջ, մասնակիցներին հուզող առաջնահերթ հարցերից է արշավային գույքի և հանդերձանքի ընտրությունը: Կիրառելով մեր տարիների փորձը լեռնագնացության մեջ՝ ստեղծել ենք Արարատի վերելքին անհրաժեշտ պարագաների ցանկ, որը կօգնի ձեզ հեշտ կողմնորոշվել պարագաների ընտրության հարցում: Ցանկը կազմված է հատուկ Արարատի վերելքի համար: Ի տարբերություն մյուս արշավների, այս արշավի ընթացքում ձեր ծանր իրերը տանելու են ձիերը: Ձեր ուսերին լինելու է միայն թեթև ուսապարկ:

Եկեք բաժանենք իրերի ամբողջ ցուցակը երեք մասի․

• հանդերձանք և հիմնական գույք
• ճամբարի և գիշերակացի համար անհրաժեշտ իրեր
• լրացուցիչ իրեր և էլեկտրոնիկա

Հանդերձանք և հիմնական գույք

Մեծ ուսապարկ կամ սպորտային պայուսակ (70-90 լ)

Մեծ ուսապարկի կամ սպորտային պայուսակի մեջ լինելու են այն իրերը, որոնք տեղափոխվելու են ձիերով:

Փոքր ուսապարկ (25-40 լ)

Փոքր ուսապարկը միշտ լինելու է ձեր ուսերին: Այստեղ պահվելու են ճամբարից ճամբար հասնելու համար ձեզ անհրաժեշտ իրերը՝ ջուր, քաղցրավենիք, անհատական դեղատուփ, բաճկոն և այլն: 

Թերմոներքնազգեստ

Թերմոներքնազգեստի հավաքածուն հատուկ գերշնչող նյութերից պատրաստված շապիկ և տաբատ է, որը կրում են անմիջապես մարմնին: Այն լավ ներծծում է քրտինքը և արագ չորանում է: Արդյունքում մարմինը մնում է չոր և հետևաբար՝ ավելի տաք:

Ֆլիսե վերնազգեստ

Այս գործվածքը նաև անվանում են արհեստական բուրդ: Ֆլիսն առավել թեթև ու փափուկ է, քան բուրդը: Ի տարբերություն բրդյա շապիկի, ֆլիսե վերնազգեստն անգամ թրջվելուց հետո շարունակում է որոշ չափով տաք պահել մարմինը:

Տաբատ

Մինչև Մասիսի երկրորդ ճամբարը (4200 մ), կարող եք բարձրանալ ավելի բարակ տաբատով: Դեպի գագաթ վերելքի ժամանակ պետք է ունենաք ալպինիստական տաբատ կամ դահուկորդի համազգեստ: Այն պետք է լինի քամուց և ցրտից պաշտպանող, անջրաթափանց, տաք և մեմբրանե շերտով: Տաքացնող նյութը կարող է լինել բնական կամ սինթետիկ: Մեմբրանե շերտն էլ միաժամանակ անջրաթափանցիկ է և շնչող: Վերջինս ոչ պարտադիր, բայց ցանկալի պայման է:

Բաճկոն

Անհրաժեշտ է ունենալ 2 բաճկոն: Մեկը պետք է լինի թեթև և բարակ՝ քայլքի համար, մյուսը՝ ձմեռային բաճկոն, որը կպաշտպանի քամուց և ցածր ջերմաստիճանից: Բաճկոնը անպայման պետք է ունենա քամուց և անձրևից պաշտպանող գլխարկ:

Շապիկ

Անհրաժեշտ է ունենալ տարբեր հաստությունների մի քանի շապիկ։

Արևապաշտպան գլխարկ

Ձեզ հետ ունեցեք արևապաշտպան գլխարկ, որը կծածկի նաև պարանոցը՝ ինչպես պատկերված է նկարում:

Տաք գլխարկ

Ունեցեք ձմեռային 2 տաք գլխարկ:

 Բաֆ (Buff)

Բաֆերը պաշտպանում են ինչպես քամուց ու փոշուց, այնպես էլ ձնից ու ցրտից: Քայլելու ընթացքում բաֆը պաշտպանում է պարանոցը և կանխում քամու ներթափանցումը: Ուժեղ քամու ժամանակ բաֆով ծածկում ենք նաև դեմքը:

Ձեռնոց

 Ունեցեք 2 զույգ ֆլիսե ձեռնոցներ: Մեկ զույգը՝ մատներով, իսկ մյուսը՝ թաթման: Դահուկի ձեռնոց նույնպես կարելի է վերցնել: Կարևորը, որ արտաքինից ունենա ջրակայուն շերտ, իսկ ներսից՝ փափուկ և տաքացնող շերտ:

Արևային ակնոց

Ընտրեք տուրիստական կամ լեռնային Արևային ակնոց՝ առնվազն 3-րդ կարգի պաշտպանությամբ: Արևային ակնոցի ապակիներն ունեն դասակարգում: Առաջին և երկրորդ կարգերը նախատեսված են քաղաքի և թեթև զբոսանքների համար, և մեզ այս դեպքում անհրաժեշտ չեն: Երրորդ կարգը փոխանցում է արևի լույսի 8-18%-ը, 4-րդը՝ 3 – 8%-ը: Քանի որ ամռանն Արարատում ձյունը շատ չէ, ապա երրորդ կարգի ակնոցը լրիվ բավարար է:

Անձրևոց

Ճանապարհին կարող են լինել տեղումներ, ուստի չմոռանաք անձրևոցի մասին:

Գուլպա

Արշավային բրդյա գուլպաները լինում են կամ սինթետիկ կամ մերինոյի բրդից: Այս կենդանիների բուրդը թեթև է և շատ տաք, արագ կլանում է քրտինքը և չորանում: Այսպիսի գուլպաները ունենում են անատոմիական ձև և հաճախ անկար գործվածքով են: Ցանկալի է ունենալ մի քանի զույգ, տարբեր հաստության գուլպաներ:

Արշավային կոշիկներ

Արշավային կոշիկները պետք է լինեն հարմար, հաստ տակացուներով և չսեղմող: Սովորաբար արշավային կոշիկները ընտրում են այն հաշվարկով, որ այն կրեն հաստ գուլպայով, այսինքն՝ մեկ կամ երկու համար մեծ: Արշավից առաջ անպայման կրեք այն, որպեսզի այն ընդունի ձեր ոտքի ձևը: Արգելվում է նոր կոշիկներով սկսել վերելքը: Մենք խորհուրդ ենք տալիս գնել հատուկ լեռնագնացության համար նախատեսված  «Zamberlan», «Lowa», «Scarpa», «Asolo», «LaSportiva» ապրանքանիշների կոշիկները: Դրանք նաև պետք է ունենան կատվիկներն ամրացնելու հնարավորություն:

Փոխնորդ կոշիկներ

Մասիսի վրա՝ մինչև երկրորդ ճամբարը (4200 մ), կարող եք հագնել ավելի թեթև կոշիկներ (հաստ տակացույով):

Արշավային ձեռնափայտեր

Արշավական ձեռնափայտերը կիսում են ոտքերի լարվածությունը՝ թեթևացնելով քայլքը: Ուշադրություն դարձրեք, որ ձեռնափայտերը նաև ունենան ձյան շերտի վրայով քայլելու ծայրային գլխիկներ:

Ճամբարի և գիշերակացի համար իրեր

Քնապարկ

Քնապարկերը  ունենում են ջերմաստիճանի երեք ցուցիչ՝ «comfort», «minimum», «extreme»: «Comfort»-ը ցույց է տալիս օդի այն ջերմաստիճանը, որի պայմաններում առավել նպատակահարմարն է տվյալ քնապարկը: «Extreme»-ը ցույց է տալիս նվազագույն ջերմաստիճանը, որի դեպքում կյանքին լուրջ վտանգ չի սպառնա: Արարատի համար ընտրեք այնպիսի քնապարկ, որի «Comfort»-ը լինի -5 ից -10։ Երկրորդ ճամբարում վրանի մեջ օդի ջերմաստիճանը կարող է հասնել 0 աստիճանի:

Հողաթափեր

Հողաթափերը և նմանատիպ թեթև կոշիկները ճամբարում ոտքերը հանգստացնելու համար են:

Լրացուցիչ իրեր և էլեկտրոնիկա

Թերմոս (0,5 լիտր)

Գագաթի ճանապարհին ջուրը սովորական ջրամանի մեջ սառում է: Այդ պատճառով պարտադիր ունեցեք թերմոս, որպեսզի ցուրտ ժամանակ տաք թեյ կամ գոլ ջուր խմեք:

Ճակատային լապտեր (մի քանի զույգ մարկոցներով)

Քանի որ վերելքը սկսում ենք գիշերը ժամը 1-ին, պետք է պարտադիր ունենալ ճակատային լապտեր: Արշավից առաջ անպայման ստուգեք մարտկոցները: Վերջին օրը այն պետք է ծառայի 5 ժամ՝ մինչև լուսաբաց:

 Լիցքավորիչ (Power bank)

Արարատի վերելքը տևում է մի քանի օր: Նաև հաշվի առնելով լեռներում փոփոխվող եղանակային պայմանները՝ հեռախոսի մարտկոցը կարող է ավելի արագ սպառվել: Անպայման ձեզ հետ ունեցեք լիցքավորիչ (pover bank) `առնվազն 10.000 միլիամպեր/ժամ ուժով, որպեսզի կարողանաք երկար օգտվել ձեր հեռախոսից:

Անհատական դեղատուփ

Դեղատուփի պարունակությանը կարող եք ծանոթանալ այստեղ։ Հղումով բացվող նյութում փորձել ենք հավաքագրել բոլոր հիմնական դեղամիջոցներն ու իրերը, որոնք պարտադիր պետք է լինեն ձեր անհատական դեղատուփում:

 

Պետք է հաշվի առնել, որ ցուցակում ներկայացված դեղերի ցանկը միանշանակ բոլորի համար չէ: Շատերը հնարավոր է ունենան ալերգիա որոշ դեղամիջոցներից կամ նյութերից: Վստահ եղեք, որ չունեք ալերգիա որևէ դեղամիջոցից, մինչ այն ընդունելը: Իսկ եթե ունեք, ապա ընտրեք տվյալ դեղահաբին փոխարինող այլընտրանքային տարբերակ: Ուրիշին դեղահաբ առաջարկելուց առաջ  էլ համոզվեք, որ նա նույնպես ալերգիկ չէ:

Այլ պարագաներ

• Ներքնազգեստ
• Հեռախոս
• Անձնագիր, դրամապանակ և այլ կարևոր փասթաթղթեր: Այս ամենը կեղտոտվելուց կամ թրջվելուց ապահով պահելու նպատակով՝ կարելի է պահել պինդ, զիպ փականով պատյանների մեջ
• Ֆոտոխցիկ
• Լողազգեստ
• Ուսապարկի պաշտպանիչ ծածկոց և պոլիէթիլենային տոպրակներ
• Անձնական հիգիենայի պարագաներ
• Ջրաման
• Հիգիենիկ շրթներկ
• Արևապաշտպան քսուք՝ առնվազն 50spf պաշտպանության մակարդակով

Արարատի վերելքի ընթացքում արևապաշտպան և շուրթերը փափկացնող քսուքները պարտադիր են, քանի որ վերելքի մեծ մասն անցնելու է կիզիչ արևի տակ:

Մեզ միանալու համար Արարատի վերելքին, կարող եք անցնել հետևյալ հղումով

Սույն հոդվածի հեղինակային իրավունքը պատկանում է armgeo.am կայքին։ Հոդվածի բովանդակությունը կարող է մեջբերվել, օգտագործվել այլ կայքերում, միայն ակտիվ հղում պարունակելով դեպի սկզբնաղբյուրը:

Բլոգ Հայաստանի մասին

Եթե ցանկանում եք ձեռքի տակ միշտ ունենալ գիշերակացով արշավին անհրաժեշտ պարագաներ, ապա այս հոդվածը ձեզ համար է:

Արշավից հաճույք ստանալու և այն անմոռանալի դարձնելու համար անհրաժեշտ է ճիշտ պատրաստվածություն՝ ոչ միայն ֆիզիկական, այլ նաև տեխնիկական: Սարերում եղանակն աննկարագրելի արագ ու անսպասելի է փոխվում, այդ իսկ պատճառով պետք է միշտ պատրաստ լինեք ցանկացած եղանակի: Ձեր ուսապարկը կարող է ընկնել գետը կամ ուղղակի թրջվել անձրևի տակ: Ուսապարկի պարունակությունը չոր պահելու համար ավելի լավ է իրերն առանձին-առանձին տեղավորել անջրաթափանց տոպրակների մեջ, և այդ ամենը միասին տեղավորել մեկ ընդհանուր տոպրակի մեջ:

Այժմ եկեք ավելի մանրամասն փորձենք հասկանալ թե ինչ է մեզ հարկավոր մի քանի օրանոց արշավի համար։

Իրերի ցուցակը կբաժանենք երկու խմբի՝ հանդերձանք և գույք։

Հանդերձանք 

• Թրեքինգային կոշիկներ՝ երկարաճիտ, ամուր, հաստ տակացուով կոշիկ:
• Զանգապաններ։
• Թերմո ներքնազգեստ, ցանկալի է մի քանի կոմպլեկտ։
• Մի քանի զույգ սպորտային թերմոգուլպաներ և հասարակ գուլպաներ։
• Քամուց և անձրևից պաշտպանող մեմբրանե բաճկոն։
• Պինդ արշավային տաբատ, առնվազն մինիմալ ջրադիմացկունությամբ։
• Ֆլիսե բաճկոն, կամ նմանատիպ այլ բաճկոն, կամ սվիտեր մերինոյի բրդից կամ այլ սինթետիկ նյութից։
• Արևապաշտպան գլխարկ և ակնոց։
• Փետուրե ժիլետ կամ բարակ փետուրե բաճկոն: Սրանք առանձնապես քաշ և տեղ չեն զբաղեցնում, բայց շատ հարմար են երեկոյան ճամբարում կրելու համար:
• Կեդեր, քրոքսեր կամ նմանատիպ թեթև ոտնամաններ՝ ճամբարում կրելու համար։
• Բաֆ։
• Մի քանի զույգ շապիկ՝ կրկին սինթետիկ նյութերից, քրտինքը հեռացնելու հատկությամբ։
• Վարտիքներ՝ մի քանի հատ։
• Տաք գլխարկ։
• Ձեռնոց՝ տեսակը կախված երթուղուց։

Գույք

• Ուսապարկ։

Ուսապարկը ցանկալի է լինի առնվազն 60 լիտր՝ երեք – չորս օրվա համար հարմար: Եթե երթուղին երկար է, ուսապարկի ծավալն էլ համապատասխանաբար մեծանում է:

• Վրան՝ պարտադիր երկշերտ:
• Քնապարկ՝ ողջ երթուղուն համապատասխան ջերմային հատկություններով։
• Ինքնափչվող կամ փրփուրե գորգ։
• Դանակ։

Հաշվի առեք, որ դանակը ձեզ պետք է գալու կենցաղում, այլ ոչ թե ինքնապաշտպանության համար։

• Առանձին ինքնապաշտպանության միջոցներ։

Սրանք են՝ բիբարե սփրեյ, էլեկտրաշոկեր, ճայթուկներ (խորհուրդ չենք տալիս վերցնել հրազեն հիշեցնող որևէ բան՝ պնեվմատիկ կամ գազային ատրճանակ, ատրճանակի կոթով էլեկտրոշոկեր և այլն: Սրանք արդյունավետ կիրառելու համար դուք երկար պետք է մարզվեք, իսկ այսպես միայն ավելորդ ուշադրություն կգրավեք:

• Անձնական սպասք՝ ափսե, գդալ, բաժակ, դանակ
• Հիդրացիոն պարկ
• Ջրաման

Անկախ նրանից օգտվում եք հիդրացիոն պարկից, թե ոչ, ևս մեկ տարա հեղուկի համար ունենալը շատ ցանկալի է:

• Թերմոս

Թերմոսը պետք է լինի որակյալ, բարձրակարգ արտադրողներից՝ Thermos, Stanley ավելի մատչելի Kovea, TSL: Խորդուրդ կտանք ընտրել առաջին երկու արտադրողների թերմոսներից: Որակյալ թերմոսը պետք է օդի զրոյական ջերմաստիճանի պայմաններում 12 ժամ հեղուկը տաք վիճակում կարողանա պահել:

• Թրեքինգային փայտիկներ
• Power bank՝ առնվազն 10.000 միլիամպեր/ժամ ուժով:

Ավելի լավ է եթե ունենաք մի քանի power bank, թեկուզ և ավելի փոքր ուժով: Բանն այն է, որ եթե դրանցից մեկը ցրտից լիցքաթափվի, կամ վնասվի, դուք պահեստային տարբերակ կունենաք։

• Սնունդ՝  հաշվարկած ըստ օրերի քանակի։
• Ճակատային լապտեր՝ մի քանի զույգ պահեստային մարտկոցներով։
• Տուրիստական գազօջախ։

Ցանկալի է ունենալ նաև մի քանի պահեստային գազի բալոն՝ տուրիստական գազօջախների համար կան հատուկ գազի բալոններ՝ իզոբութան և պրոպան գազերի լուծույթով: Սրանք առավել արդյունավետ են բարձրլեռնային ցուրտ պայմաններում:

• Առաջին օգնության դեղարկղիկ
• Արևապաշտպան քսուկ և շրթներկ
• Թել/ասեղ
• Սքոչ
• Փրկարարական վերմակ կամ ծածկոց
• Հեռախոս
• GPS նավիգատոր՝ եթե հեռախոսը չունի GPS հնարավորություն

Թերևս այսքանը: Փորձեցինք նշել բոլոր հիմնական իրերը, որոնք անհրաժեշտ է ունենալ մի քանի օրով սարերում «կորելու» համար: Ցուցակը բնականաբար վերջնական և իդեալական չէ, միշտ կատարելագործելու և լրացումներ անելու տեղ կա: Այնպես որ պատրաստ ենք լսել ձեր լրացումներն ու տարբերակները:

Եվ միշտ հիշե՛ք

Եթե դուք որևէ իր եք տանում ձեզ հետ արշավի, պատրաստ եղեք, որ այն կարող է պատռվել, այրվել խարույկի կայծերից կամ ուղղակի կորել: Վերցրեք ձեզ հետ այնպիսի իրեր, որոնցից բաժավեն այնքան էլ դժվար չի լինի:

Այն, ինչ վերցնում եք ձեզ հետ արշավի համար, պետք է տանեք ինքներդ: Այնպես որ, վերցրեք միայն ամենաանհրաժեշտ իրերը:

Սույն հոդվածի հեղինակային իրավունքը պատկանում է armgeo.am կայքին։ Հոդվածի բովանդակությունը կարող է մեջբերվել, օգտագործվել այլ կայքերում, միայն ակտիվ հղում պարունակելով դեպի սկզբնաղբյուրը:

Բլոգ Հայաստանի մասին