Ազգային պարկերը միշտ եղել են ակտիվ հանգստի, էկո տուրիզմի և պարզապես բնության գրկում ժամանակ անցկացնելու ամենագեղեցիկ վայրերը: Հայաստանն ունի հարուստ կենսաբազմազանություն:  Հայաստանի տարածքում կա չորս ազգային պարկ՝ Դիլիջան, Սևան, Արփի և Արևիք: Դրանցից հատուկ ուշադրության է արժանի «Դիլիջան ազգային պարկ»-ը: Այն ստեղծվել է դեռ 1958 թվականին, որպես արգելոց: Այնուհետև 2002 թվականին վերափոխվել է ազգային պարկի:

Դիլիջանը հայտնի է իր անտառներով, մեղմ, խոնավ կլիմայով և հանքային ջրի աղբյուրներով: Այս պայմանների շնորհիվ այն միշտ եղել է գրավիչ վայր նրանց համար, ովքեր ցանկանում են իրենց հանգիստն անցկացնել բնության գրկում: Անտառային արահետներն այստեղ շատ հարմար են քայլարշավների, ձիավարության և լեռնային հեծանվարշավների համար:

Կան մի քանի լեռնագագաթներ, որոնք շատ գրավիչ են վերելքների և պարապլանով թռիչքներ կազմակերպելու համար: 2019 թվականից Սառցապատ լեռան ժայռերին կան ժայռամագլցման պատրաստի երթուղիներ:

Այս հոդվածում մենք որոշեցինք առանձնացնել որոշ արշավային երթուղիներ Դիլիջան ազգային պարկում:

Վերելք Ապակեքար լեռ

Ապակեքար լեռը գտնվում է Թեղուտ և Հովք գյուղերը միջև: Բարձրությունը շատ չէ՝ 1651 մետր, սակայն դրանից երթուղին չի կորցնում իր հետաքրքրությունը: Քանի որ վերելքի ընթացքում մեզ ուղեկցելու է Սառցապատի լեռնաշղթան՝ իր վեր խոյացող ժայռերով: Երթուղին անցնում է մարգագետիններով, որտեղ կտեսնենք արածող կենդանիների: Լեռան ստորոտից ճանապարհը մտնում է անտառի մեջ և դուրս գալիս ժայռերի վրա, որտեղ էլ հենց գտնվում է գագաթը: Երթուղու երկարությունը կազմում է մոտ 11 կիլոմետր:

Ապակեքար լեռ

Պարզ լճից Գոշ գյուղ

Այս երթուղին հավանաբար ամենահայտնին է: Երթուղու ընթացքում դուք հնարավորություն ունեք տեսնելու Դիլիջան ազգային պարկի ամենահայտնի տեսարժան վայրերը՝ Պարզ և Գոշ լճերը: Ճանապարհն անցում է հաճարենիների խիտ անտառի միջով և հասնում Գոշ գյուղ, որտեղ գտնվում է Գոշավանքը: Երթուղու երկարությունը 7 կիլոմետր է, սակայն, եթե ցանկանաք, ևս 3 կիլոմետր վերև քայլելով, կհասնեք Գոշի լճին:

Ճանապարհին բաց մի թողեք հնարավորությունն այցելել «Ազնվացեղ եղջերուների բազմացման կենտրոն», որտեղ պարկը, «Կովկասի բնության ֆոնդի»(CNF) հետ միասին, ստեղծել է բազմացման կենտրոն՝ դրանց պոպուլյացիան վերականգնելու և ապագայում վայրի բնություն բաց թողնելու նպատակով: Ժամանակին այս անտառներում ապրել են ազնվացեղ եղջերուներ, սակայն որսագողերի պատճառով վերացել են:

Պարզ լճից Գոշի լիճ

Ջուխտակ վանքից Մաթոսավանք

Սա հավանաբար ամենակարճ երթուղին է՝ 3 – 3.5 կմ, սակայն այն ոչ պակաս հետաքրքիր է: Այս երկու վանքերը գտնվում են Բլդանի ձորի երկու կողմերում: Սկզբում բարձրանում ենք դեպի Ոսկեպարի հուշարձաններից մեկը՝ Ջուխտակ վանք, և այնտեղից շարունակում իջնել գետի հունով: Անցնելով գետը՝ դուրս ենք գալիս թավ անտառ, որտեղ էլ կանաչների մեջ թաքնված է Մաթոսավանքը: Այս երթուղու համար ձեզանից կպահանջվի 1-2 ժամ: Սա հարմար տարբերակ է նրանց համար, որվքեր ընդամենը մի քանի ժամով են գտնվելու Դիլիջանում:

Դիլիջան Ազգային պարկ

Ջուխտակ վանքից Հաղարծին

Այս երթուղու երկարությունը 20 կիլոմետրից մի փոքր ավելի է: Այն անցնում է թավ անտառներով, բարձրանում դեպի Իջևանի լեռներ, անցնում ժայռերի արանքով և կրկին թավ անտառներով իջնում Հաղարծին վանք: Այս երթուղին նրանց համար է, ովքեր փնտրում են առավել բարդ և երկար քայլարշավներ:

Ջուխտակ վանքից Հաղարծին

Նյութում փորձեցինք ներկայացնել մի քանի արշավային երթուղիներ Դիլիջան ազգային պարկում: Հուսով ենք՝ նյութը օգտակար կլինի բոլոր նրանց համար, ովքեր սիրում են արշավներ և ազգային պարկեր:

Սույն հոդվածի հեղինակային իրավունքը պատկանում է armgeo.am կայքին։ Հոդվածի բովանդակությունը կարող է մեջբերվել, օգտագործվել այլ կայքերում, միայն ակտիվ հղում պարունակելով դեպի սկզբնաղբյուրը:

Առաջիկա արշավներ

Վերելք Դիմաց լեռ

Վերելք Կալասար լեռ

Երեք բազեների արահետ

Հավուց Թառ և Աղջոց վանք

Հին Խոտ․ Արշավ լքված գյուղերով

Արշավ Ծաղկաշատից Սանահին

Արշավ դեպի Խոսրովի արգելոցի ջրվեժներ

Մեղրի / Լիճքի ջրվեժներ

Արամազդ լեռ

Լապտերն, ինչպես դեղատուփը, պետք է երբեք չբացակայի ուսապարկից: Միշտ շեշտում ենք, որ անգամ եթե արշավը չի տևելու մի ամբողջ օր, անհրաժեշտ է ունենալ արշավային լապտեր, քանի որ միշտ կարող է չնախատեսված դեպք տեղի ունենալ և ստիպված լինենք մութն ընկնելուց հետո դեռ երթուղու վրա լինել:

Լապտերները կարելի է բաժանել երեք տեսակի.

• Ձեռքի
• Ճակատային
• Ճամբարային

Ձեր գլխվոր լապտերը պետք է լինի ճակատային: Այս լապտերները հարմար են, քանի որ ձեր ձեռքերը մնում են ազատ, իսկ լույսը միշտ ուղղված է լինում անմիջապես ձեր դիմաց:

Կարելի է ունենալ ևս մեկ՝ լրացուցիչ ձեռքի լապտեր՝ որոշ աշխատանքներ իրականացնելու համար, սակայն այն պարտադիր չէ: Դե իսկ ճամբարային լապտերները մեծ սարքավավորումներ են, որոնք նախատեսված են անշարժ ճամբարների համար: Նրանք ավելի մեծ են, ծանր և նպատակահարմար չեն ուսապարկում պահելու համար:

Ճակատային լապտերների չափորոշիչները

*Հզորություն

Չափվում է լյումեններով (lumen), որքան շատ՝ այնքան լավ: Սակայն պետք է հիշել, որ հզոր լապտերներն ավելի շատ էներգիա են ծախսում և արագ լիցքաթափվում: Սովորական արշավների համար 200-300 լյումեն հզորությունը լիովին բավարար է: Հնարավորության դեպքում կարող եք ավելի հզորն ընտրել, սակայն այն ավելի թանկ կլինի: Լույսի հզորությունը կախված է մարտկոցի մեջ եղած լարումից: Այդ իսկ պատճառով մարտկոցի լիցքաթափման հետ միասին ընկնում է նաև լույսի պայծառությունը: Ժամանակակից լապտերներն ունենում են էլեկտարէներգիայի կարգավորման համակարգեր, որի շնորհիվ լապտերը տալիս է կայուն, միջին հզորության լուսավորում՝ անկախ մարտկոցի լիցքից:

Արշավային լապտեր

Լապտերները հիմնականում ունեն լուսավորման երեք ռեժիմ՝ ուժեղ, թույլ և ստրոբասկոպ՝ թարթող լույս, որը պետք է գալիս նշան տալու, ձեր տեղը նշելու համար, օրինակ, երբ պետք է փրկարարների ուշադրությունը գրավել:

*Լույսի շթի հեռավորություն

Այս չափորոշիչը կախված է լապտերի հզորությունից, բայց ավելի հզոր չի նշանակում, որ լապտերը պարտադիր պետք է ուժեղ, կենտրոնացված լույսի շիթ գցի դեպի հեռուն: Այս ցուցանիշը ցույց է տալիս, թե առավելագույնն ինչ հեռավորության վրա է լապտերը ապահովում նվազագույն տեսանելի լուսավորում: Բայց միշտ չէ, որ հեռահար լույսի անհրաժեշտություն է լինում: Անհրաժեշտ է ունենալ լայն, ցրված լույս՝ ոտքերի տակ տեսնելու, քարտեզը լուսավորելու, ճամբարում որևէ աշխատանք կատարելու կամ վրանում լուսավորություն ապահովելու համար: Եթե լույսը լինի կենտրոնացված մի կետի վրա, ապա դուք չեք կարողանա լուսավորել ողջ տարածքը և ուժեղ լույսով կկուրացնեք ձեզ և ձեր կողքին գտնվող մարդկանց:  Այս խնդրի համար ժամանակակից լապտերներն ունենում են լուսավորման մի քանի ռեժիմ՝ մոտիկ, հեռահար և համակցված:

Արշավային լապտեր

Բարձր կարգի լապտերներն, ինչպես  Petzl-ը կամ Black Diamond-ը, ունեն խելացի համակարգ, որը, կախված գլխի դիրքից, ավտոմատ փոխում է լուսավորման տեսակը: Ալպինիզմի, երկարատև թրեքինգների ժամանակ ուժեղ, հեռահար լույսն անհրաժեշտություն է, իսկ համակցված տարբերակը հիմնական օգտագործվողն է:

Չինական լապտերներն ունենում են կիզակետի հեռավորությունը կարգավորող ոսպնյակ, որն աշխատում է լուսանկարչական սարքի խոշորացուման նման: Սա առավել պարզ տարբերակ է, և կարելի է ճշգրիտ կառավարել լույսի ուղղությունը: Սակայն սա հնացած տարբերակ է: Այն ծանր է լինում, լույսը հեռվում կորցնում է իր ուժը, իսկ ոսպնյակը հարվածներից կոտրվում է: Այսպիսի լապտերներ վաճառում են ցանկացած որսորդական խանութում և տարբեր տոնավաճառներում: Ընտրեք այսպիսի տարբերակ, եթե ձեզ պետք է բյուջետային տարբերակ: Սակայն հնարավորության դեպքում ընտրեք մասնագիտացված ընկերությունների լապտերները, որոնք ավելի որակյալ են, հարմարավետ և ունենում են տարբեր լրացուցիչ գործառույթներ՝ մշակված հատուկ արշավականների և լեռնագնացների համար:

Արշավային լապտեր

*Քաշ

Ինչքան թեթև, այնքան քիչ հնարավորություններ և հակառակը: Եթե երկարատև մի քանի օրանոց թրեքինգների չեք մասնակցելու, ապա նախապատվությունը տվեք պարզ մոդելներին: Իսկ առավել բարձրակարգ մոդելների մասին դեռ կխոսենք:

*Սնուցման տեսակ

Լինում են վերալիցքավորվող և մեկանգամյա օգտագործման AA կամ AAA տեսակի մարտկոցներով: Թեև վերալիցքավորվողներն առավել երկար են աշխատում մեկ լիցքով, և կարիք չի լինում անընդհատ գնել նոր մարտկոցներ, սակայն լեռներում այն վերալիցքավորելը կարող է խնդիրներ առաջացնել: Այդ իսկ պատճառով  նախընտրելի է վերցնել մեկանգամյա օգտագործման մարտկոցներով տարբերակը և մի քանի  պահեստային մարտկոց:

Ավելի թանկ մոդելներում լինում են այս երկուսի համակցումով տարբերակները: Օրինակ Petzl-ն ունի լապտերներ, որոնք սնուցվում են ստանդարտ AA տեսակի մարտկոցներով և հատուկ Core վերալիցքավորվող մարտկոցով: Նաև տարբերվում են մարտկոցների տեղադրությամբ: Հանդիպում է, որ մարտկոցները լապտերի հետ մեկ ընդհանուր հատվածում են լինում և առանձին արտաքին բլոկով, որը ամրանում է գլխի ետևում: Առաջին տարբերակը թեթև է և շատ տեղ չի զբաղեցնում:

Արշավային լապտեր

Իսկ երկրորդն էլ հարմար է նրանով, որ քաշը հավասարաչափ բաշխվում է գլխի վրա, ունենում է ավելի տարողունակ մեծ մարտկոց: Արտաքին բլոկը կարելի է նաև տեղադրել բաճկոնի կամ ուսապարկի ներսում, ինչով այն պաշտպանված կլինի ցրտից և շուտ չի լիցքաթավի:

*Պաշտպանվածություն

Լապտերները լինում են խոնավությունից, ջրից և փոշուց պաշտպանությամբ: Պաշտպանվածության մակարդակը չափվում է IPX չափորոշիչով: Պարզապես հիշեք՝ որքան մեծ է թիվն, այնքան ավելի լավ է պաշտպանված լապտերը: Այսինքն IPX1-ը կպաշտպանի ջրի կաթիլներից, IPX4-ը կպաշտպանի անձրևից, լապտերի վրա ջուր լցնելուց, իսկ IPX-7 մակարդակի լապտերը կարելի է ընկղմել ջրի մեջ՝ մինչև 1- 1.5 մետր խորությամբ, 30 րոպեով: Թրջվելու դեպքում ցանկալի է անջատել լապտերը, հանել մարտկոցը և չորացնել օդափոխվող տարածքում, բայց ոչ արևի անմիջական ճառագայթների տակ:

*Կարմիր լույս

Որոշ լապտերներ ունենում են լրացուցիչ կարմիր գույնի լույս: Քանի որ կարմիր գույնի լույսն ամենաերկար ալիքներն ունի և տալիս է կայուն և հանգիստ լույս՝ այն շատ հարմար է վրանի ներսը լուսավորելու համար:

Արշավային լապտեր

Կարմիր լույսը չի կուրացնում և չի ցավեցնում աչքերը, տալիս է կայուն և ցրված լույս: Այն հարմար է նաև գիշերը կենդանադիտարկում անելու համար, քանի որ կենդանիների մեծ մասը չեն տեսնում կարմիր գույնը:

Ամփոփելով ողջ հոդվածը՝ կարող ենք ասել, որ եթե դուք հազվադեպ եք գնում արշավների, չեք իրականացնում բարդ վերելքներ, կամ մի քանի օրանոց թրեքինգներ, ապա պետք չէ երկար մտածել: Ընտրեք մատչելի տարբերակ, որը կապահովի կայուն 100-200 լյումեն հզորության լույս և փոխվող մարտկոցներ: Ամեն դեպքում խորհուրդ ենք տալիս ընտրել հայտնի մասնագիտացված ընկերություններից և զերծ մնալ անհայտ ծագման լապտերներից, քանի որ դրանց վրա գրված տեխնիկական հատկությունները հիմնականում ճիշտ չեն լինում, դետալները ցածրորակ են, իսկ լուսադիոդը շուտ շարքից դուրս է գալիս:  Մարտկոցներն ավելի շուտ են նստում, քանի որ էլեկտրաէներգիայի ծախսն օպտիմիզացված չի լինում և մի շարք նմանատիպ թերություններ:

Արշավային լապտեր

Պարզ, բայց որակյալ լապտերն օնլայն խանութներում միջինում արժենում է 10-12.000 դրամ: Եթե դուք արդեն փորձառու արշավական եք, կամ պատրաստվում եք այդպիսին դառնալ և ավելի հաճախ եք գնում արշավներ, ավելի երկարատև, բարդ երթուղիներ եք ընտրում, ապա մեծ է հավանականությունը, որ դուք երկար ժամանակ քայլելու եք մթով: Այդ պատճառով պետք է ընտրեք ավելի բարձր կարգի արշավային լապտեր, որը կունենա լրացուցիչ ֆունկցիաներ, ավելի հզոր լույս և մարտկոց:

Եվ հիշե՛ք մի կարևոր բան․

լապտերն, ինչպես զենքը, պետք է լինի ձեռքի տակ, միշտ լիցքավորված և պատրաստ աշխատանքի: Միշտ ունեցեք պահեստային մարտկոցներ, արշավից տուն վերադառնալուց հետո ստուգեք մարտկոցի լիցքը և անհրաժեշտության դեպքում փոխեք կամ վերալիցքավորեք այն: Եվ երբե՛ք, կրկնում ենք, երբե՛ք մի հանեք լապտերն ուսապարկից և ուրիշ տեղ մի դրեք: Որովհետև հնարավոր է մի օր մոռանաք այն տանը և հենց այդ անգամն էլ դրա կարիքն ունենաք:

Արշաավե՛ք գրագետ։

Սույն հոդվածի հեղինակային իրավունքը պատկանում է armgeo.am կայքին։ Հոդվածի բովանդակությունը կարող է մեջբերվել, օգտագործվել այլ կայքերում, միայն ակտիվ հղում պարունակելով դեպի սկզբնաղբյուրը:

Արշավային գույք և հանդերձանք

Արարատի վերելքին անհրաժեշտ պարագաների ցանկ

Մեկօրյա արշավին անհրաժեշտ պարագաների ցանկ

Ինչպես պատրաստվել գիշերակացով արշավներին

Տեխնիկական վերելքին անհրաժեշտ պարագաների ցանկ

Ջրաման, թե՞ պլաստիկ շիշ

Ինչպես ընտրել արշավային գլխարկ

Ինչպես լիցքավորել գաջեթներն արշավների ժամանակ

Արշավային լապտեր

Արշավային գուլպաներ

«Լեռներից լավ՝ միայն լեռներն են», — ասել է թիֆլիսաբնակ հայ լեռնագնաց Լև Սարկիսովը և հավելել, որ լեռներն ազգություն չեն ճանաչում: Սարկիսովը բացահայտել է իր սերը լեռնագնացության հանդեպ, երբ աշխատում էր Թիֆլիսի Ավիացիոն գործարանում, որտեղ մի խումբ լեռնագնացներ պարբերաբար կազմակերպում էին գիտարշավներ: Լև Սարկիսովը ծնվել է Վորոնեժում, 1938 թվականին: Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ նրա հայրը մեկնել է ռազմաճակատ, իսկ մայրը Լևի հետ տեղափոխվել է Թբիլիսի: Նրա մայրն ու հայրը եղել են քիմիկ – ինժեներներ: Նրա մորական կողմի պապը եղել է Թբիլիսյան բուրժուազիայի վառ ներկայացուցիչ: Մինչև հիմա Հավլաբարում կանգնած է նրա կառուցած տունը:

Լև Սարկիսով լեռնագնացը

Լև Սարկիսովը սկսել է զբաղվել լեռնագնացությամբ, երբ աշխատում էր ավիացիոն գործարանում: Գործարանը շատ հարուստ էր՝ ուներ սեփական խանութները, պոլիկլինիկաներն ու հյուրանոցները: Հենց այնտեղ է ստեղծվում լեռնագնացության խումբ, որին էլ միանում է Լևը: Առաջին մեծ գագաթը, որը նա բարձրանում է գործարանի խմբով լինում է Կազբեկը: Չնայած, այն ժամանակ դեռ բավարար փորձ չունեին, Լև Սարկիսովի խոսքերով գագաթը նրանց հեշտությամբ է տրվել: Դրանից հետո Լև Սարկիսովը միանում է Կովկասում գտնվող լեռնագնացության ակումբներից մեկին, որտեղ էլ սկսում է մասնագիտանալ լեռների հարցում: Այնտեղից նրան ընդգրկում են զինված ուժերի լեռնագնացների թիմի կազմ, որտեղ նա ծառայում է որպես մարզիչ: Դրա հետ մեկտեղ գործարանում մի շարք կարևոր պաշտոններ է հասցնում զբաղեցնել:

«Միանգամից երեք տեղում էի աշխատում, բայց այդպես էլ չստացվեց հարստանալ», – կատակում է Սարկիսովը: Նրա ղեկավարած թիմը լավագույններից է եղել Միությունում:

Սակայն նրա համար երջանկության բանալին նյութական հարստության մեջ չէր: Նա ունեցել է արկածներով և ձեռքբերումներով հագեցած կյանք, հասել ցանկացած լեռնագնացի համար երազանք հանդիսացող մի շարք ձեռքբերումների: Նա Խորհրդային Միության զինված ուժերի լեռնագնացության բազմակի չեմպիոն է, Վրաստանի վաստակավոր մարզիչ, արժանացել է Լեռնագնացության Եվրասիական ընկերության կողմից տրվող «Էդելվեյս» շքանշանի, 1999 թվականին Վրաստանի նախագահ Էդուարդ Շեվարնաձեն նրան պատվո շքանշանի է արժանացրել:

Լև Սարկիսով

Բայց այս բոլոր տիտղոսները փոշիանում են ամենակարևոր նրա ձեռքբերման՝ «Ձյունե Հովազի» (Снежный барс) առջև:  Այսպես էին անվանում Խորհրդային Միության տարածքում գտնվող հինգ ամենաբարձր լեռնագագաթները բարձրացողներին՝ Պիկ Կոմունիզմ (7495մ), Պիկ Պոբեդա  (7439 մ) , Պիկ Լենին (7134մ), Պիկ Կորժենեվսկի (7105 մ), Խան-Տենգրի (7010մ) : Սարկիսովը բարձրացել է նշված բոլոր գագաթները: Նա մի քանի անգամ բարձրացել է Ուշբա լեռը, որի վրա սառցե պատերով երթուղիներ են (ամենաբարդ լեռներից է համարվում աշխարհում): Բացի այդ, նա չորս անգամ բարձրացել է Արարատը: Առաջին հայն է, ով բարձրացել է Էվերեստը՝  աշխարհի ամենաբարձր գագաթը (8848 մետր): 1999 թ-ին գրանցվել է Գինեսի ռեկորդների գրքում, որպես ամենատարեց մարդ, ով բարձրացել է Էվերեստ:

Եռագույնը Արարատի գագաթին – «Բարձրացնել Հայաստանի դրոշը Արարատի գագաթ իրենից մեծ վտանգ էր ներկայացնում: Ինձ կարող էին կալանավորել, եթե գտնեին եռագույնն ուսապարկիս մեջ: Բայազետում ես գնեցի երեք գույնի կտորներ և հյուրանոցում նրանցից կարեցի հայկական դրոշը», — ասել է Լև Սարկիսովը:

Ադրբեջանի դրոշն Էվերեստի գագաթին

1999 թվականին վրացի լեռնագնաց Բենիամին Կաշակաշվիլիի մոտ մի գաղափար է ծագում՝ կազմել խումբ հայ, ադրբեջանցի, վրացի և աբխազ լեռնագնացներից և «խաղաղության վերելք» իրականացնել Էվերեստ: Վերելքը պետք է ցույց տար, որ թշնամի երկրների ներկայացուցիչները կարող են միասին մի կապի մեջ աշխատել և ընկերներ լինել՝ անկախ պատերազմական իրավիճակներից: Հայերի ներկայացուցիչ է ընտրվում Լև Սարկիսովը՝ չնայած նա Վրաստանի քաղաքացի էր, ոչ թե Հայաստանի: Բանն այն էր, որ Հայաստանում այդ ժամանակ համապատասխան թեկնածու չգտնվեց, ով կունենար անհրաժեշտ հրուշագրերը: Այդ պատճառով թիմը որոշեց, որ հենց Սարկիսովն է համապատասխանում պահանջներին: Էքսպեդիցիայի ողջ գումարը մի հայ գործարար էր ապահովել, ով ցանկացել էր, որ իր անունն անհայտ մնա: Նրա համար կարևոր էր այս գաղափարի խորհուրդը: Դա քիչ գումար չէ, քանի որ միայն վերելքի թույլտվություն ստանալն այն ժամանակ արժեր 25.000 ԱՄՆ դոլլար յուրաքանչյուր մասնակցի համար: Դա պարտադիր վճարում էր, որն արվում էր Նեպալի կառավարությանը: Վերելքից առաջ Լև Սարկիսովը մի քանի օրով էր երիտասարդ այն մարդուց, ով ամենատարեցն էր Էվերեստի գագաթ բարձրացածներից: Նրա ընկերները հորդորում էին նրան մի քանի օր սպասել նոր սկսել վերելքը, որպեսզի նա գերազանցի ռեկորդը: Սարկիսովը կտրականապես դեմ է արտահայտվում այդ գաղափարին:

«Ոչ մի դեպքում, ռեկորդների ժամանակը չէ: Կարևոր գործով ենք եկել», –  ասում էր Սարկիսովը: Նա իրեն չէր ների, եթե իր պատճառով վերելքը ձախողվեր, կամ թիմի հետ ինչ որ բան պատահեր:

Էվերեստի վրա բարենպաստ եղանակային պայմաններ լինում էին կարճատև պատուհաններով և չէր կարելի այդ հնարավորությունները բաց թողնել: Սակայն այնպես է ստացվում, որ եղանակը օրերով չի բացվում և վերելքի օրը հետաձգվում է: Սարկիսովի հետ ճամբարում կար շվեդների խումբ: Նրանք զինված էին նորագույն թանկարժեք գույքով և սարքավորումներով, այդ թվում Erricsson ընկերության արբանյակային հեռախոսով, որի միջոցով կարելի էր ամբողջ աշխարհի հետ կապ հաստատել: Այդպես կարելի էր նաև վճարովի հիմունքներով ստանալ մոտակա օրերի եղանակի տեսությունը: Սարկիսովը և իր խումբը ընկերանում են շվեդների հետ, նրանց նվիրում հայկական կոնյակ, շվեդներն էլ կիսվում են նրանց հետ իրենց տեղեկությամբ: Շվեդներն ասում են, որ մինչև մայիսի 12-ը լավ եղանակ չի լինելու: Այսպիսով մեր թիմը շարժվում է գագաթ մայիսի 12-ին եվ Սարկիսովը ոտք է դնում գագաթ 60 տարեկան և 1 օրեկան տարիքում՝ անցնելով ռեկորդը:

Վերելքի ժամանակ ադրբեջանցի լեռնագնացի ինքնազգացողությունը կտրուկ վատանում է և որոշում է կայացվում, որ նա պետք է ետ շրջվի: Այդպիսի պայմաններում նրա համար վերելքը շարունակելը կարող էր ճակատագրական լիներ:

«Նա շատ վատ էր զգում իրեն և ասաց, որ չի կարող շարունակել, և ես խոստացա նաև ադրբեջանական դրոշը բարձրացնել գագաթ: Նա իմ ընկերն էր դարձել և ես ուրախ եմ, որ արել եմ դա», — ասել է Լև Սարկիսովը:

Լեռներն ազգություն չեն ճանաչում

Էվերեստի չստացված վերելքը

Այս վերելքից հետո՝ 1999-ին հայ մեծահարուստ և բարերար Շանթ Հովնանյանը որոշում է, որ Էվերեստ բարձրանալու համար պետք է կազմվի հայկական խումբ: Նա դիմում է Սարկիսովին այս հարցով: Սարկիսովի օգնությամբ կազմվում է խումբ: Խումբը հավաքվում է՝ Լև Սարկիսով,  Հայկ Տոնոյան, Սաշա Մաիլյան, Իգոր Խալաթյան և Շանթ Հովնանյանն ու իր ընկերը Կուբայից: Սարկիսովը խորհուրդ է տալիս մարզումներն անել Դենալի լեռան վրա` Հյուսիսային Ամերիկայի ամենաբարձր գագաթը (6190 մետր):

Դենալին գտնվում է Ալյասկայում, այդ իսկ պատճառով իր կլիմայական պայմաններով բավական մոտ է Էվերեստին, չնայած գրեթե 3000 մետրով ցածր է: Մասնակիցները հրավիրվում են Նյու-Յորք: Հովնանյանը հոգում է հյուրանոցի, տրանսպորտի, կեցության և թանկարժեք գույքի բոլոր ծախսերը: Դենալիի վերելքի ժամանակ Սարկիսովը մի քանի գիշեր վատ է քնում և սառցադաշտի վրա մի օր նրա ինքնազգացողությունը կտրուկ վատանում է: Հայկ Տոնոյանն իր ուսերի վրա իջեցնում է Սարկիսովին ճամբար: Ամեն ինչ բարեհաջող է ավարտվում և թիմը պատրաստ է լինում Էվերեստի վերելքին: Սակայն չպարզված պատճառներով վերելքն այդպես էլ չի իրականանում: Չնայած, նույնիսկ հիմա, երբ Լև Սարկիսովը 80 տարեկան է` նա պատրաստ է նոր գագաթների: Հուսանք որ մի օր դա կիրականանա, թեկուզ և այլ կազմով:

ՀՀ վարչապետի որոշմամբ 2016 թվականին Լև Սարկիսովին շնորհվում է շնորհակալագիր՝ լեռնագնացության ոլորտում ներդրած նշանակալի ավանդի և ունեցած ակնառու նվաճումների համար:

Սույն հոդվածի հեղինակային իրավունքը պատկանում է armgeo.am կայքին։ Հոդվածի բովանդակությունը կարող է մեջբերվել, օգտագործվել այլ կայքերում, միայն ակտիվ հղում պարունակելով դեպի սկզբնաղբյուրը:

Օգտակար է իմանալ

Բժշկական հակացուցումներ արշավների ժամանակ

Աշնանային արշավներ / Ինչպես պատրաստվել

Ինչպես պատրաստվել ձմեռային արշավներին

Պաշտպանություն թունավոր օձերից

Ջրի աղբյուրները լեռներում

Լեռնային հիվանդություն