Ձմեռային արշավները հնարավորություն են տալիս նորովի բացահայտել մեզ արդեն հայտնի ուղղությունները։ Մինչ շատ մարդկանց շրջանում թյուր կարծիք է տարածված, որ ձմռանն արշավններ չեն կազմակերպվում կամ որ ձմեռային արշավներին մասնակցելու համար հատուկ պատրաստվածություն է պետք, փորձառու արշավականներն ու համարձակները վայելում են իրական ձմեռն ու աննկարագրելի տեսարանները:

Ձմեռային արշավներ
Արշավներին մասնակցելու համար կարևոր է ոչ թե տարվա եղանակը, այլ արշավականների պատրաստվածությունը՝ գույք-հանդերձանքի տեսանկյունից։
Անկախ մարդկանց նախընտրություններից և այն կարծրատիպերից, որ ձմռանը հնարավոր չէ վայելել ցրտաշունչ եղանակը, այնուամենայնիվ ձմեռային արշավներն ունեն մի շարք առավելություններ։
Ձմեռային արշավների առավելությունները
Ձմեռային արշավների առաջին ու ակնհայտ առավելությունը հենց ցուրտ եղանակային պայմաններն են։ Կա թյուր կարծիք, որ ձմռանը մշտապես սահմռկեցուցիչ ցուրտ է, սակայն այդպես չէ։ Ձմեռային արշավների ժամանակ, հատկապես երբ շուրջբոլորդ ձյուն է, շատ հաճախ այնքան տաք է, որ կարելի է քայլել նույնիսկ միայն թերմոներքնազգեստով, ֆլիսով և նույնիսկ կիսաթև շապիկով։

Ձմեռային արշավներ
Բացի այդ, ձմռանը չկա կիզիչ արև, օդում պտտվող և նյարդայնացնող միջատներ, իսկ սեզոնային ալերգիա ունեցող մարդկանց համար ձմեռային արշավներն ուղղակի փրկություն են։
Ոչ մարդաշատ երթուղիներ
Ձմեռային արշավների առավելություններից գլխավորն անշուշտ ոչ մարդաշատ երթուղիներն են։ Եթե ամառային արշավների ժամանակ մի ուղղությամբ կարող են քայլել մի քանի արշավախմբեր, ապա ձմռանն այդպես գրեթե չի լինում։

Ձմեռային արշավներ
Բացի այդ, ձմեռային երթուղիներում առավել հեշտ նկատելի է կենդանական աշխարհը, քանի որ ձյան վրա մնացող հետքերը միանգամից նկատելի են։
Տեսարաններ
Կլինի դա քայլարշավային երթուղի, թե ձմեռային վերելք, միևնույն է, տեսարանները միշտ ավելի տպավորիչ ու հզոր են լինում։ Եվ քանի որ երթուղիները մարդաշատ չեն, իսկ տեսարաններն էլ աննկարագրելի գեղեցիկ՝ հիշարժան լուսանկարներ ստանալն ավելի է հեշտանում։

Ձմեռային արշավներ
Իսկ եթե նույնիսկ բարձրացած լեռներն այնքան էլ բարձր չեն, միևնույն է, կարելի է հայտնվել ամպերից վեր ու զգալ 5000+ լեռան գագաթին։
Լռություն
Երթուղիներում լռությունն ուղղակիորեն կապված է ոչ մարդաշատ լինելու հետ։ Ձմռանը, թե՛ բնությունը, թե՛ կենդանական աշխարհն ավելի պասիվ են։

Ձմեռային արշավներ
Շուրջբոլորը քո խմբից դուրս դժվար է հանդիպել այլ շնչավոր էակների։ Քաղաքի առօրյայից կտրվելու, մտքերը կարգի բերելու համար ձմեռային արշավները լավագույն են։
Ֆիզիկական ակտիվություն ամբողջ տարվա ընթացքում
Արշավները լավագույն տարբերակն են, եթե ցանկանում եք համատեղել հաճելին ու օգտակարը։ Շատերը մարզասրահ գնալու փոխարեն նախընտրում են զբաղվել որևէ սպորտաձևով։

Ձմեռային արշավներ
Եվ չնայած ձմեռային արշավային ուղղությունները համեմատաբար ավելի թեթև են լինում, սակայն ձյան առկայության դեպքում ֆիզիկական ծանրաբեռնվածությունն ավելի շատ է։ Բացի այդ, համաձայնեք, որ բնության գրկում լինելն ավելի հաճելի է, քան օրն անցկացնել մարզասրահում։
Ձմեռային արշավների հիմնական երկու կանոնները
Չնայած արշավների ժամանակ պետք է հետևել մի շարք կանոնների, ինչպես օրինակ՝ քայլել շարքով, խմբից չառանձնանալ և այլն, սակայն դրանից զատ, կան նաև երկու այլ հիմնական կանոններ, որոնք կապված են ձմեռային հանդերձանքի հետ։ Այս կանոններին հետևելով ցանկացած ձմեռային արշավ կանցնի ավելի հաճելի։
Չթրջվե՛լ
Ձմեռային արշավների մասնակցելուց առաջ առաջին բանը, որ մտածում ենք ձմեռային համապատասխան հագուստ ունենալն է, որը մեզ տաք կպահի։ Սակայն մոռանում ենք, որ ձմեռային արշավային հանդերձանքը պետք է լուծի միանգամից երկու խնդիր՝ մարմինը պահել տաք և, իհարկե, չոր։ Այո, արշավային հանդերձանքը պետք է նաև պաշտպանի մարմինը թրջվելուց։
Բանն այն է, որ ջուրը մարմնի տաքությունը հեռացնում է 25 անգամ ավելի արագ, քան օդը։ Այսպիսով՝ պարզապես մրսելն ավելի տանելի է, քան քրտնելն ու մրսելը։
Հագնվել շերտերով
Չթրջվելու հարցում օգնության է գալիս արշավային մեկ այլ կարևոր կանոն՝ հագնվել շերտերով։ Արշավային հանդերձանքում առանձնացնում են երեք հիմնական շերտ՝
Չոր և տաք մնալու համար պետք է ճիշտ ընտրել հանդերձանքը և պետք է սկսել թերմոներքնազգեստից։ Այն պարտադիր համարվող շերտերից առաջինն է, քանի որ քայլելու ընթացքում արտադրված քրտինքը հեշտությամբ հեռացնում և պահում է մարմնի ջերմաստիճանը։

Թերմոներքնազգեստ
Շնորհիվ թերմոներքնազգեստի գործվածքի, այն արագ հեռացնում է խոնավությունը և մարմինը չոր պահում։ Այսպիսով՝ ձեռք բերելով թերմոներքնազգեստ, մենք կանխում ենք մարմինը թրջվելուց։
Ճիշտ թերմոներքնազգեստ ընտրելուց հետո, պետք է ձեռք բերել ֆլիս և թեթև բաճկոն։ Այս շերտի նպատակը հնարավորինս ջերմություն ապահովելն է։

Ֆլիս
Չնայած ֆլիսի և թեթև բաճկոնի փոխարեն կարելի է միանգամից ընտրել մեկ հաստ բաճկոն, սակայն ֆլիսն ու թեթև բաճկոնն ավելի նախընտրելի են, քանի որ կարող եք առավել հեշտ հարմարվել եղանակային փոփոխություններին։
- Ջրակայուն և քամապաշտպան շերտ
Երրորդ շերտն արդեն ուղղակիորեն կախված է արտաքին գործոններից և պետք է պաշտպանի մեզ քամուց ու թրջվելուց։ Ահա այդ պատճառով էլ, այս դեպքում պետք է նախընտրությունը տալ ջրակայուն և քամապաշտպան բաճկոններին։

Արշավական բաճկոն
Քամապաշտպան լինելն նույնքան կարևոր է, որքան ջրակայուն լինելը: Քանի որ ինչպես թրջվելը կարող է վատ հետևանքներ ունենալ, այնպես էլ քամին։
Ամփոփելով հոդվածի այս հատվածը հիշենք, որ ձմռանն արշավելը կարող է ավելի հաճելի լինել, քան ամռանը։ Իսկ հանդերձանք ընտրելիս յուրաքանչյուր շերտ պետք է նպաստի մեր չոր ու տաք մնալուն։ Հագուստի ճիշտ ընտրությունը մեզ զերծ կպահի ցրտահարությունից և հիպոթերմիայից։
Ինչպես հագնվել ձմեռային արշավների մասնակցելիս
Չնայած արշավային հանդերձանքի ամենակարևոր մասն էին կազմում երեք հիմնական շերտերը, սակայն չմոռնանաք նաև հանդերձանքի մյուս տարրերի մասին։ Ոչինչ բաց չթողնելու համար, սկսենք արշավային կոշիկներից և կվերջացնենք արշավային գլխարկով։
Արշավային կոշիկ
Արշավային կոշիկները արշավային հանդերձանքի այն կարևոր մասն են կազմում, որը հորդորում ենք ձեռք բերել նույնիսկ սկսնակներին։
Արշավային կոշիկները լինում են շատ տարբեր՝ սկսած սովորական արշավնայինից մինչև բարդ ալպինիստական։ Այդ մասին ավելի մանրամասն մեր հոդվածում։
Հոդվածը կարդալու համար սեղմի՛ր նկարին՝

Արշավային կոշիկ
Զանգապաններ
Ձմռանը զանգապանները պետք է լինեն արշավային գույքի պարտադիր մասը՝ պաշտպանելով ձյան հաստ շերտերից։
Զանգապան ընտրել իս պետք է հարմարացնել արշավային կոշիկների հետ։
Հոդվածը կարդալու համար սեղմի՛ր նկարին՝

Արշավային զանգապաններ
Թերմոգուլպաներ
Թերմոգուլպաներն աշխատում են նույն սկզբունքով ինչ թերմոներքնազգեստը՝ չեն թողնում ոտքը թրջվի, իսկ ավելի ճիշտ կլինի ասել՝ արդյունավետ հեռացնում են քրտինքը։
Հոդվածը կարդալու համար սեղմի՛ր նկարին՝

Արշավային գուլպաներ
Արշավային տաբատ
Արշավային տաբատ ընտրելիս նույնպես պետք է առաջնորդվել եռաշերտ հագնվելու կանոնով։ Սակայն եթե խոսքը չի գնում բարձր լեռնային վերելքների մասին և դեռևս պատրաստվում եք արշավների գնալ միայն Հայաստանում, ապա կարելի է հագնել թերմո շերտ և սովորական արշավային ջրակայուն տաբատ։
Հոդվածը կարդալու համար սեղմի՛ր նկարին՝

Արշավային տաբատ
Թերմոներքնազգեստ
Ընտրելով ցանկացած ձմեռային ակտիվ հանգիստ, թերմոներքնազգեստ ունենալը կարևորագույն և առաջնային պայմաններից է։ Քանի որ ոչ մի այլ գործվածք չի կարող այնպես արդյունավետ հեռացնել քրտինքը, որքան թերմոներքնազգեստը։ Բացի այդ, թերմոներքնազգեստը եռաշերտ հագուստի առաջին շերտն է։
Հոդվածը կարդալու համար սեղմի՛ր նկարին՝

Թերմոներքնազգեստ
Ֆլիս
Ինչպես թերմոներքնազգեստի, այնպես էլ ֆլիսի դեպքում, արհեստական գործվածքներն ավելի նախընտրելի են և առավել արդյունավետ են պահպանում մարմնի ջերմությունը։ Նույնիսկ եթե ֆլիսը թրջվի, որպես եռաշերտ հագուստի երկրորդ շերտ, այն դեռ որոշ ժամանակ կարող է ջերմացնել մարմինը։
Հոդվածը կարդալու համար սեղմի՛ր նկարին՝

Ինչ է Ֆլիսը
Արշավային բաճկոն
Եռաշերտ հագուստի վերջին և ամփոփիչ շերտը ապահովում է արշավային բաճկոնը։ Չնայած թերմոներքնազգեստն ու ֆլիսն առավել հաճախ են կիրառվում, քան բաճկոնը, սակայն բաճկոնի ճիշտ ընտրությունը ևս շատ կարևոր է։ Քանի որ այն միաժամանակ ունի մի քանի գործառույթ՝ ջերմության ապահովում, պաշտպանություն քամուց և թրջվելուց։
Հոդվածը կարդալու համար սեղմի՛ր նկարին՝

Ինչպես ընտրել արշավային բաճկոն
Թվարկելով արշավային հանդերձանքի հիմնական բաղադրիչները, չենք մոռանում նաև լրացուցիչ և, նույնպես շատ կարևոր, մյուս աքսեսուարների մասին։
Ձեռնոցներ
Մարմինն առաջին հերթին սկսում է սառել հենց վերջույթներից և ինչպես թերմոնասկիների և արշավային կոշիկների ընտրությունն է կարևոր, այդքան էլ արշավային ձեռնոցների։ Նախապատվությունը տվեք երկշերտ ձեռնոցներին, որոնց ներքին շերտը ֆլիսից է, իսկ արտաքինը՝ ջրակայուն։ Ֆլիսե շերտը ապահովում է ձեռքերի ջերմությունը, իսկ արտաքին շերտը՝ պաշտպանում է ջրից։
Հոդվածը կարդալու համար սեղմի՛ր նկարին՝

Արշավային ձեռնոց
Բաֆ
Բաֆերը կարող են լինել ինչպես բարակ կտորից՝ նախատեսված արևից, քամուց, փոշուց պաշտապնության համար, այնպես էլ ֆլիսային ուժեղացումով՝ ցուրտ եղանակների համար: Այն շատ լավ պաշտպանություն է պարանոցի համար, և լավ լրացում՝ գլխարկի համար։
Հոդվածը կարդալու համար սեղմի՛ր նկարին՝

Ինչ է բաֆը
Գլխարկ
Արշավային տաք գլխարկների լավագույն օրինակները պատրաստվում են ֆլիսից՝ քամուց և ցրտից լավագույնս պաշտպանելով գլուխն ու ճակատային հատվածը։
Հոդվածը կարդալու համար սեղմի՛ր նկարին՝

Ինչպես ընտրել արշավային գլխարկ
Լեռնային ակնոց
Չնայած շատերը թյուրիմացաբար կարծում են, որ արևապաշտպան ակնոցներ պետք է կրել միայն ամռանը, մինչդեռ այն պարտադիր է տարվա բոլոր եղանակներին։ Հատկապես ձմռանը ուլտրամանուշակագույն ճառագայթումը բարձրլեռնային պայմաններում այնքան ուժեղ է, որ կարող է հանգեցնել ձնային կուրության։
Հոդվածը կարդալու համար սեղմի՛ր նկարին՝

Արշավային ակնոց
Սույն հոդվածի հեղինակային իրավունքը պատկանում է armgeo.am կայքին։ Հոդվածի բովանդակությունը կարող է մեջբերվել, օգտագործվել այլ կայքերում, միայն ակտիվ հղում պարունակելով դեպի սկզբնաղբյուրը:
Մեր առաջիկա արշավները
Իլկասար լեռ
Իլկասար լեռ
Մեր արշավները
Սիս լեռ
Թեժառույք լեռ
Շամլուղից Ախթալա / Կկվի բույն
Գայլեձոր լեռ / Թեքսարի լեռնաշղթա
Շիկաքար լեռ / Կոշաբերդի ամրոց
Երանոսի լեռներ / «Սֆինքս»
Օրիսաբա․ «7 հրաբուխ» նախագիծ
Անդոկ լեռ
Կապուտան (Գոգի) լիճ
Գևորգ Մովսիսյան
Գևորգ Մովսիսյան ՝ մասնագիտությամբ ռադիոէլեկտրոնիկայի ճարտարագետ է: Զբաղվում է ավտոմեքենաների էլեկտրոնային սարքավորումների վերանորոգմամբ։
Արշավների շնորհիվ կարողանում եմ ավելի ակտիվ ու հետաքրքիր կյանք վարել, արշավները նպաստել են լավատեսությանս բարձացմանը, ինչպես նաև արժեհամակարգի որոշակի փոփոխության։
Գևորգ Մովսիսյան
Լեռներն ինձ ազատություն են տալիս, անդորր, հավասարակշռություն, հիացմունք բնության վեհությամբ, օգնում են կարճաժամկետ փախուստ կատարել գորշ առօրյայից:
Ռապի լիճն ու ArmGeo-ն
Երկար ժամանակ չունենալով ընկերակցող մեկի, ուղղակի որոշեցի միանալ որևէ ակումբի։ Ուսումնասիրելով տարբեր արշավական ակումբների կայքերը, ընտրեցի հենց ArmGeo ակումբը։ Առաջին արշավը 2020 թվականի օգոստոսին էր դեպի Ռապի լիճ։ Արշավն ուղղակի գերազանցեց սպասելիքներս։
Չաուխի ճամփորդությունը
Չաուխի ճամփորդությունն ամենից հիշարժանն էր և տպավորիչը, առանձնահատուկ էր արշավականների խումբը և Կովկասյան լեռների վեհությունը: Երեք հիանալի օր:
Արշավականները․․․
Արշավներին մասնակցում են շատ տարբեր մարդիկ ու դժվար է ընդհանուր սահմանում տալ։ Բայց կարող եմ նման մեջբերում անել Էլեոնորա Ռուզվելտից՝ «Մարդու փիլիսոփայությունը լավագույնս չի արտահայտվում բառերով, այն արտահայտվում է նրա կատարած ընտրություններով… և մեր կատարած ընտրությունները, ի վերջո, մեր պատասխանատվությունն են»:
Մի՛ հետաձգիր
«Ուշ լինի, նուշ լինի« ասացվածքն այս պարագայում բնավ տեղին չէ )) Որքան շուտ ու հաճախակի սկսեք արշավների մասնակցել, այնքան ավելի կհարստացնեք ձեր կյանքը։
Մեր ակումբի անդամները
Դալար Չահարմահալի
Գևորգ Մովսիսյան
Աստղիկ Բաբալարյան
Թագուհի Մանուկյան
Նարե Մանուկյան
Լիլիթ Տոնոյան
Մարիամ Ղազարյան
Մերի Անտոնյան
Ռուբեն Զաքոյան
Աստղիկ Բաբալարյան
Աստղիկ Բաբալարյան ՝ բնության գրկում լինել սիրել է դեռ մանկուց, երբ Խնձորեսկում հորաքրոջ հետ գնում էին փոքրիկ արշավների։
Ամեն ինչ՝ հանուն արշավների
Արշավների ժամանակ ես վերագտնում եմ մանկության ժամանակ Խնձորեսկի ձորերում անցկացրած վայրի ազատության զգացումը։ Իմ կյանքում փոխվել է այն, որ ես գտել եմ իմ այն հոբբին, որից երբեք չեմ ձանձրանա, որը, ի տարբերություն, մյուս հոբբիների մշտական է ու անփոխարինել։ Այն ինձ մշտապես նոր մարտահրավերներ է նետում թե՛ ֆիզիկական, թե՛ ֆինանսական ))) Ասել է թե ողջ հայությունը՝ ինչ անում ենք երեխեքի համար ենք անում, իսկ ես` արշավների ))))
Աստղիկ Բաբալարյան
Լեռներն ինքս ինձ մաքսիմալ մոտենալու ամենակարճ ճանապարհն են։ Ես լեռներում սիրում եմ լուռ քայլել, ինչի պատճառով շատերի վրա թողնում եմ գոռոզ մարդու տպավորություն։ Իսկ իրականում ուղղակի չեմ կարողանում ինձ ստիպել ու խոսել։ Լեռները այն միակ տեղն են Երկիր մոլորակի վրա, որտեղ սիրտս, միտքս ու հոգիս քաոտիկ ներդաշնակ են զգում։ Հատկապես սիրում եմ լեռնային արշավները, որոնց ժամանակ առօրեական զրույցները չափազանց սխալ ձայնային ալիքների վրա են թվում։ Դե չեմ ասում նաև այն մասին, որ լեռներում հանդիպում ես ամենահիասքանչ մարդկանց։
Ձմեռային Սմբատաբերդը
Բնության հետ ծանոթացել եմ դեռ մանուկ հասակից։ Ես Խնձորեսկից եմ, և հորաքույրս ամեն ամառ մեզ տանում էր ձորերով, իմիջայլոց, մեզ դեռ այդ տարիքից սովորեցնում էր հավաքել ուրիշների թափած աղբը։ Մի անգամ նույնիսկ Հովազաձորի գերիներից ոգևորված գնացինք եռօրյա վայրի գիշերակացի)))
Աստղիկ Բաբալարյան
Իսկ արդեն հասուն տարիքում, առաջին անգամ արշավի մասնակցեցի 2016 թվականին։ Սմբատաբերդ՝ փետրվար ամիսն էր, ձյուն, թաց ու ցուրտ ))) Որքան էլ փորձել էի հնարավորինս պատրաստված գնալ, շատ անհաջող կոշիկներ ունեի, որոնք ամբողջ ճանապարհին ցավացնում էին։ Իսկ հետո հագա լրացուցիչ կոշիկներս, որոնք հեչ ձմեռային չէին, ու ճըփ-ճըլըփ քայլում էի՝ արդեն ցավացող ոտքերով։ Բայց, միևնույն է, զգացողություններն այնքան վերջն էին, որ էլ հետդարձի ճանապարհ չկար :)
Արարատն ու Ալպերը
Միանշանակ Արարատի վերելքն ամենատպավորիչն էր, որովհետև իմ առաջին 5000+ լեռն էր ու նման էր քննության։ Շատերի նման ես էլ մտածում էի, որ Արարատի գագաթին հասնելը բխում էր հայի պատմական ցավոտ հիշողություններից։ Կարծում էի, որ հենց դա էր ինձ հուզելու։
Աստղիկ Բաբալարյան
Դպրոցական էի ու քույրերիս հետ մի սիրելի ֆիլմ ունեինք, կոչվում էր «Հայդի»։ Ֆիլմը պատմում էր Շվեյցարիայի Ալպերում ծնված մի 8 տարեկան աղջկա մասին, ում իր կամքին հակառակ տարել էին Ֆրանկֆուրտ։ Իսկ նա կարոտում էր լեռները ու ուզում էր նորից հետ գնալ ալպյան պապական գյուղը։ Երբ հասանք Արարատի ստորոտին, նայեցի Արարատին ու միանգամից Հայդին եկավ մտքիս, հիշեցի ամենահետաքրքիրը։ Հենց նույն պահին մեր տեղացի ուղեկցորդն ասաց՝ «դե հայդե»․․․ Հայդի հերոսուհու նման էլի․․․ :)
Արարատը բարձրացա ու ասես Հայդին տուն գնաց․․․
Ես՝ ArmGeo-ում
Տիգրան Վարագին ֆեյսբուքով դեռ վաղուց էի հետևում՝ իմ ընկերների ցանկում էր։ Սակայն այդ ընթացքում այլ արշավական խմբի հետ էի արշավների գնում։ Բնավորության մի տարօրինակ գիծ ունեմ՝ չեմ կարողանում մի քանի խմբերի հետ արշավների գնալ։
Աստղիկ Բաբալարյան
Բայց ստացվեց այնպես, որ ինչ-ինչ օբյեկտիվ պատճառներով իմ խմբի արշավները դադարեցին, ու այդ ընթացքում էլ որոշեցի միանալ ArmGeo -ի արշավներին։ 2018 թիվն էր` Տապալոց լեռան արշավը։
Արշավականները ․․․
Դժվար է հստակ սահմանում տալ, որովհետև նրանք բոլորը տարբեր են, բայց եթե նույնիսկ նրանք չեն դառնում քո ամենամոտ ընկերները, միևնույն է նրանք քո մարդիկ են ու դուք նույն հաճախականության վրա եք։
Լեռներում մնում են այն մարդիկ, ովքեր ներդաշնակ են լեռների անհարմարության հետ ու դա նման է բնական ընտրության)) Երբեք պետք չէ խաբվել ինստագրամյան նկարներին ու ընդունել, որ արշավները միշտ չէ, որ թույն են անցնում՝ լինում են շատ անհարմար, ցավոտ, ամաչելու ու ծիծաղալու պահեր․..
Աստղիկ Բաբալարյան
Առաջին անգամ արշավի գնացեք մենակ, հակառակ դեպքում այդպես էլ չես իմանա ինչը հավանեցիր՝ լեռները, թե ընկերների հետ անցկացրած ժամանակը։
Մեր ակումբի անդամները
Դալար Չահարմահալի
Գևորգ Մովսիսյան
Աստղիկ Բաբալարյան
Թագուհի Մանուկյան
Նարե Մանուկյան
Լիլիթ Տոնոյան
Մարիամ Ղազարյան
Մերի Անտոնյան
Ռուբեն Զաքոյան
Թագուհի Մանուկյան
Թագուհի Մանուկյան ՝ մասնագիտությամբ լրագրող եմ, աշխատում եմ Դիջիթեյն ընկերությունում, որպես նախագծի ղեկավար։
Ինչպես շատերը, ես էլ առաջին անգամ արշավել եմ համավարակի ընթացքում։ Առաջին անգամ ընկերներիս հետ որոշեցինք բարձրանալ Արմաղան լեռը։ Հուլիսն էր, շոգ, լեռը՝ քարքարոտ, ես՝ ոչ արշավական հագուստով ու կոշիկներով։ Մտքումս որոշեցի, որ ես ու լեռները կապ չունենք իրար հետ ու սա կլինի իմ առաջին ու միակ լեռնային արշավը։ Որոշումս փոխվեց, երբ հասանք գագաթ, որտեղից բացվող տեսարանը միանգամից ստիպեց մոռանալ ճանապարհի դժվարությունները։
Արշավային կյանքն ինձ ավելի հաստատակամ է դարձրել, ստիպել փոխել առաջնահերթություններս, սովորեցրել է գնահատել սեփական ժամանակս ու դրա մի մասը նվիրել ինքս ինձ։ Նպատակադրված ոչինչ չեմ փնտրում, բայց լեռներն ու բնությունը գերբնական ուժ ունեն, անսահման էներգիա են տալիս։
Երբ կյանքդ փոխվում է 5165-ով
Արարատ՝ ամենատպավորիչ վերելքը։ Դեռևս)) Սա իմ կյանքի ամենահամարձակ քայլն էր։ Շուրջ մեկ տարի ամեն օր մտածել եմ վերելքի մասին, պատրաստվել հոգեպես և ֆիզիկապես։
Նույնիսկ մարզասրահում այն պատուհանների մոտ էի մարզվում, որոնք Արարատին էին նայում։ Վստահ էի, որ նպատակիս կետն աչքիս առաջ պահելով ավելի լավ արդյունքի կհասնեմ։ Այդ ընթացքում շատ անգամ երկմտել եմ, կասկածել, բայց վայրկյաններ անց վանել բոլոր վախերն ու կասկածները։ Որոշել էի, որ այս վերելքով առաջին հերթին ինքս ինձ պետք է ապացուցեմ, որ ամեն ինչ հնարավոր է, եթե կա ցանկություն։
Ու ստացվեց։
Արշավականները ․․․
Նրանք ազատ ոգով մարդիկ են, որոնց համար քաղաքային կյանքը շատ նեղ է։ Մարդիկ են, ովքեր հասկացել են, որ բնության մի մասնիկն են և որ առանց բնության իրենք կիսատ են։ Ու վերջապես արշավականներն իմ խենթ, ազնիվ ու պարզ ընկերներն են ու ես անվերջ շնորհակալ եմ Armenian Geographic-ին նրանց համար։
Ես՝ ArmGeo-ում
Շատ պարզ եմ հիշում՝ 2016թ․ -ին ֆեյսբուքում առաջին անգամ տեսա Armenian Geaographic անունը, ուսումնասիրեցի էջը, ծանոթացա գործունեությանը, բայց այդ պահին նույնիսկ չհամարձակվեցի մտածել, որ ինքս էլ կարող եմ արշավել։
Թագուհի Մանուկյան
Միայն տարիներ անց, երբ արշավները սկսեցին հետաքրքրել ինձ, 2021թ․ -ի հունվարին առաջին անգամ մասնակցեցի Armenian Geographic-ի արշավին դեպի Տեսիլք լեռ։ Այդ օրն էլ որոշեցի, որ սա հենց այն ակումբն է, որի հետ կշարունակեմ արշավել։
Կյանքը չափազանց կարճ է երկար մտածելու համար։ Պետք է անել առաջին քայլն ու գնալ արշավ, մնացածն ինքն իրեն կստացվի։
Մեր ակումբի անդամները
Դալար Չահարմահալի
Գևորգ Մովսիսյան
Աստղիկ Բաբալարյան
Թագուհի Մանուկյան
Նարե Մանուկյան
Լիլիթ Տոնոյան
Մարիամ Ղազարյան
Մերի Անտոնյան
Ռուբեն Զաքոյան
Նարե Մանուկյան
Նարե Մանուկյան ՝ ավարտել եմ Տնտեսագիտական համալսարանը: Այս պահին աշխատում եմ ՏՏ ոլորտում:
Մայրս աշխարհագրագետ է, ու դեռ փոքր ժամանակ ինձ, եղբորս ու մի տոպրակ ուտելիք վերցնում էր, գնում Ջերմուկի՝ մեր շենքից երևացող սարը: Խաղալով, սունկ հավաքելով, երգելով բարձրանում էինք, բայց ինձ այդ ամենի մեջ ամենաշատը գրավում էր գագաթ հասնելուց հետո ուտելու միտքը: Արշավախմբի հետ առաջին արշավին գնացի դպրոցի ավարտական քննություններից հետո: Ոտքս վնասեցի, գագաթ չկար, սունկ չկար, բայց վերադարձա՝ նոր ու սիրուն տեղեր տեսնելու անհրաժեշտությամբ:
Սիրուն մարդիկ, պատմություններ ու մայրամուտներ
Արշավների շնորհիվ ավելի դիմացկուն եմ դարձել, անհրաժեշտության դեպքում նաև հարմարվող: Սկսել եմ ավելի լավ ճանաչել իմ երկիրը՝ Հայաստանի տարբեր կտորների սիրունությունները, ավելի պատասխանատու եմ ինձ զգում բնության ու ինձ շրջապատող մարդկանց հանդեպ:
Նարե Մանուկյան
Սարերում ավելի ուժգին եմ զգում ինքս իմ բնական ու իսկական վիճակի հետ կապը։ Չեմ փնտրում, բայց գիտեմ՝ ամեն անգամ կգտնեմ սիրուն մարդիկ, սիրուն պատմություններ ու ավելի սիրուն մայրամուտներ:
Արագած․ գագաթ հասնելու վայելքը
Ամեն արշավ տպավորիչ է, բայց առանձնացնելու արժանին, թերևս, դեպի Արագածի Հյուսիսային գագաթ արշավն էր: Ամբողջապես զգացի սարի վախենալու գրավչությունն ու գագաթ հասնելու վայելքը:
Ես՝ ArmGeo-ում
Ակումբի գործունեությանը հետևում եմ շատ վաղուց՝ սկսած 2014թ․- ից: Միշտ մտածում էի, որ ArmGeo-ի անդամները շատ պրոֆեսիոնալ արշավականներ են, ու ես դեռ պետք է մարզեմ ինձ սարերում, որ կարողանամ միանալ իրենց:
Նարե Մանուկյան
Ահա այդպես ինձ վերջապես պատրաստ համարելով գնացի արշավ, հասկացա, որ բավարար էր ընդամենը կամքն ու ցանկությունը: Միանգամից գտա իմ տեսակի շատ մարդիկ, որոնցից մեկն ինձ մի անգամ ասաց. «Դե, կհանդիպենք լեռներում», ու սկսեցի պարբերաբար գնալ՝ հանդիպել այդ մարդկանց ու նոր լեռներ:
Արշավականները․․․
Ամենասովորական մարդիկ, ովքեր ամենաիրական ձևով դրսևորվում են բնության մեջ:
Նարե Մանուկյան
Ես որպես հարմարավետության գոտի ստեղծող ու այտեղ շատ երկար բնակվող, կասեմ իմ օրինակով, որ պետք է գտնել մարդ, ով ինչ-որ չափով հարմարավետություն կապահովի քո համար (ընկեր, ծանոթ արշավական), ով կհամաձայնի միանալ, գտնել ոչ բարդ երթուղի, ունենալ ամենասովորական, հարմարավետ հագուստ ու այդպես հարմար-հարմար գրանցվել, կարևորը՝ չուշանալ նշանակված ժամից:
Մեր ակումբի անդամները
Դալար Չահարմահալի
Գևորգ Մովսիսյան
Աստղիկ Բաբալարյան
Թագուհի Մանուկյան
Նարե Մանուկյան
Լիլիթ Տոնոյան
Մարիամ Ղազարյան
Մերի Անտոնյան
Ռուբեն Զաքոյան
Լիլիթ Տոնոյան
Լիլիթ Տոնոյան ՝ կենսաբան-մանրէաբան եմ, աշխատում եմ դեղագործական ընկերությունում։
2020 թվականի օգոստոսին էր, Արմջեոյի հետ պետք է բարձրանայինք Արագածի Արևմտյան գագաթը, իմ առաջին լեռն էր լինելու։ Այնպես եղավ, որ վերելքի կեսերից եղանակն աննկարագրելի վատացավ՝ անձրև էր, կարկուտ, մառախուղ ու կայծակ։ Երկինք-երկիր խառնվել էին իրար։ Ուղեկցորդը որոշեց, որ դադարեցնում ենք վերելքը և հնարավորինս արագ իջնում ենք։
Լիլիթ Տոնոյան
Չնայած ես պատրաստ էի հենց այդ եղանակին էլ շարունակել վերելքը, բայց պարտավոր էի ենթարկվել։ Անսահման վրդովված և հիասթափված էի։
Լեռներն իմ կամքի ուժն են մեծացրել․․․
Արշավներին մասնակցելու ընթացքում ես համբերություն եմ ձեռք բերել։ Ինձ նորովի եմ սկսել բացահայտել ու ճանաչել։ Հայրենիքս ուրիշ կերպ եմ սկսել սիրել։ Լեռներն իմ կամքի ուժն են մեծացրել, անսահման էներգիա են տվել ինձ նոր բաներ սովորելու համար, սովորեցրել են դիմակայել կյանքի դժվարություններին և հիասթափություններին։
Դեմավենդ՝ Ասիայի ամենաբարձր հրաբուխ
Ամենաշատը տպավորվել է Դեմավենդի վերելքը։ Դեմավենդի վերելքով ես իմ մեջ բացահայտել եմ հատկանիշներ, որոնց մասին ինքս էլ չգիտեի։ Այդ վերելքով ես դարձել եմ ավելի ուժեղ և նպատակասլաց։
Արշավականները ․․․
Արշավականները առանց թևերի ճախրել իմացող մարդիկ են, բնությանը մոտ, բնությանը չվնասող, հասարակը սիրող և գնահատող մարդիկ են։
Ես՝ ArmGeo-ում
Տարիներ առաջ, ընկերուհիս էր պատմում Արմջեոյի մասին, առաջին անգամ իրենից եմ լսել։ Հետո տարիներ անց ինքս էլ սկսեցի արշավել Արմջեոյի հետ, ու հիմա երբեմն ընկերուհուս հանդիպում եմ հենց արշավների օրերին ու շատ հավես էմոցիաներ եմ ունենում։
Հենց այսօր վե՛ր կաց և գնա՛ արշավ։ Դա չի կարելի թողնել վաղվան։ Ինքս շատ եմ ափսոսում, որ շատ տարիներ վատնել եմ առանց արշավների և սարերի։ Կամ կսիրես արշավային կյանքը և ձեռք կբերես հաճելի հիվանդություն, կամ պարզապես չես սիրի։
Վե՛ր կաց և գնա՛ սարեր։
Ճախրի՜ր…
Մեր ակումբի անդամները
Դալար Չահարմահալի
Գևորգ Մովսիսյան
Աստղիկ Բաբալարյան
Թագուհի Մանուկյան
Նարե Մանուկյան
Լիլիթ Տոնոյան
Մարիամ Ղազարյան
Մերի Անտոնյան
Ռուբեն Զաքոյան
Վերելք Դեմավենդ լեռ
Վերելք Դեմավենդ լեռ (5610 մ)` լավ հնարավորություն է ծանոթանալու Իրանի բազմազան բնության և յուրահատուկ մշակույթի հետ։ Այն Ասիայի ամենաբարձր հրաբուխն է։ Դեմավենդի գագաթները ու լանդշաֆտները տպավորում են իրենց շքեղությամբ և գրավչությամբ:
Դեմավենդն ընդգրկված է «7 հրաբուխ» նախագծում, որի շրջանակներում պատրաստվում ենք բարձրանալ աշխարհի բոլոր աշխարհամասերի ամենաբարձր հրաբուխները։
Օր 1։ Ժամանում Թեհրան, կարճ էքսկուրսիա քաղաքում։
Մեր ուղեկցորդը կդիմավորի ձեզ Թեհրանի միջազգային օդանավակայանում և կուղեկցի հյուրանոց, որը գտնվում է քաղաքի կենտրոնում։ Կախված ձեր ժամանման ժամից, կարող եք հանգստանալ հյուրանոցում, որից հետո կուղևորվենք բացահայտելու Թեհրանը։ Կունենանք հնարավորություն այցելել Գոլեսթանի պալատ և Իրանի ազգային թանգարան։ Այնուհետև կուղևորվենք Գրանդ Բազար (Մեծ Շուկա), որտեղ կկարողանանք գնել արևելյան համենմունքներ և հուշանվերներ, ինչպես նաև կունենանք հնարավորություն զգալ այս վայրի մթնոլորտը, նստելով տեղի փոքրիկ սրճարաններից մեկում։ Մենք նաև կսուզվենք Թեհրանի փողոցների եռուզեռի մեջ։
Թեհրան
Երեկոյան ընթրելու ենք ռեստորանում և փորձենք տեղական խոհանոցը, որը համարվում է երկրի տեսարժան վայրերից մեկը։ Այնուհետև ուղեկցորդը հակիրճ կներկայացնի, թե ինչ է սպասվում Դեմավենդի վերելքի ընթացքում։
Գիշերակացը հյուրանոցում։
Օր 2։ Վերելք Ռինե գյուղ և կլիմայավարժեցում
Առավոտյան նախաճաշից հետո, կսկսենք մեր արշավը դեպի Դեմավենդ լեռ։ Մենք կուղևորվենք Ռինե գյուղ, որը տեղակայված է մոտավորապես 2000 մ բարձրության վրա։ Այնտեղ է գտնվում Դեմավենդ լեռան բազային ճամբարը։
Դեմավենդ
Իրերը թողնելով ճամբարում ակլիմատիզացիոն զբոսանք կիրականացնենք, որպեսզի օրգանիզմն ադապտացվի բարձրությանը։
Գիշերակացը Ռինե գյուղի լեռնային ճամբարում:
Օր 3։ Վերելք դեպի Դեմավենդի ճամբար
Գյուղից մեքենաներով կուղևորվենք դեպի 3050 մ բարձրության վրա գտնվող մեկնարկի կետ, որտեղից ջորիները մեր իրերը կբարձրացնեն մինչև ճամբար, որը գտնվում է 4200 մ բարձրության վրա։ Իսկ մենք այդ ընթացքում կբարձրանանք դեպի Բարգա Սեվոմ ճամբար։ Վերելքը տևում է մոտ 4 – 5 ժամ։
Դեմավենդ
Ճամբար հասնելուց հետո կունենանք ազատ ժամանակ, որը կարող եք համակարգել ինքներդ։
Գիշերակացը լեռնային ճամբարում։
Օր 4։ Կլիմայավարժեցում
Նախաճաշից հետո իրականացնում ենք կլիմայավարժական վերելք մինչև 4800 – 5000 մ բարձրություն, որպեսզի օրգանիզմ ավելի լավ ադապտացվի բարձրությանը՝ գիշերային վելեքից առաջ։ Այնուհետև կվերադառնանք Բարգա Սեվոմ, որտեղ կհանգստանանք և կպատրաստվենք հաջորդ օրվա կարևոր վերելքին դեպի Դեմավենդ լեռան գագաթ։
Դեմավենդ
Վաղ ընթրիք, գույք հանդերձանքի ստուգում և օրվա ավարտ։
Գիշերակաց լեռնային ճամբարում։
Օր 5։ Վերելք Դեմավենդի գագաթ
Գիշերը մոտավորապես ժամը 2 – 3-ը սկսում ենք վերելքը դեպի գագաթ։ Սովորաբար վերելքը տևում է մոտ 5 – 7 ժամ։ Լեռան վրա չկան տեխնիկական հատվածներ։ Հիմնական բարդությունը կայանում է լեռան բարձրության և գագաթին կից ծծմբային արտանետումների մեջ։
Դեմավենդի գագաթին
Դեմավենդի գագաթին հասնելուց և մի փոքր հանգստանալուց հետո կվերադառնանք Բարգա Սեվոմ ճամբար (4200 մ)։
Գիշերակաց լեռնային ճամբարում։
Օր 6։ Վերադարձ Թեհրան
Նախաճաշից հետո հավաքում ենք իրերը և իջնում Գոսֆանդ Սարա ճամբար։ Այդտեղից ամենագնաց մեքենաները մեզ կհասցնեն Ռինե գյուղ։
Դեմավենդ
Եթե ժամանակը թույլ տա, ճանապարհին կարելի է կանգ առնել և լողալ տաք հրաբխային աղբյուրներում։ Ռինե գյուղից կուղևորվենք Թեհրան։
Գիշերակացը հյուրանոցում։
Օր 7։ Տեղափոխում Թեհրանի օդանակավակայան
Հյուրանոցից տեղափոխում դեպի Թեհրանի օդանավակայան և հրաժեշտ։
Թեհրան
Արժեքի մեջ ներառված է՝
Արժեքի մեջ ներառված չէ՝
Հարցերի դեպքում կարող եք գրել մեր ֆեյսբուքյան էջին կամ զանգահարել 043 00 5165 հեռախոսահամարով։
Մեր առաջիկա արշավները
Վերելք Արայի լեռ / Հյուսիսային երթուղով
Գոշավանքից Խաչարձան
Երեք բազեների արահետ
Վերելք Վիթասար
Վերելք Գոմբակ լեռ
Արշավային ուղեկցորդների պատրաստման դասընթաց
Ինչպես պատրաստվել ձմեռային արշավներին
Ձմեռային արշավները հնարավորություն են տալիս նորովի բացահայտել մեզ արդեն հայտնի ուղղությունները։ Մինչ շատ մարդկանց շրջանում թյուր կարծիք է տարածված, որ ձմռանն արշավններ չեն կազմակերպվում կամ որ ձմեռային արշավներին մասնակցելու համար հատուկ պատրաստվածություն է պետք, փորձառու արշավականներն ու համարձակները վայելում են իրական ձմեռն ու աննկարագրելի տեսարանները:
Ձմեռային արշավներ
Արշավներին մասնակցելու համար կարևոր է ոչ թե տարվա եղանակը, այլ արշավականների պատրաստվածությունը՝ գույք-հանդերձանքի տեսանկյունից։
Անկախ մարդկանց նախընտրություններից և այն կարծրատիպերից, որ ձմռանը հնարավոր չէ վայելել ցրտաշունչ եղանակը, այնուամենայնիվ ձմեռային արշավներն ունեն մի շարք առավելություններ։
Ձմեռային արշավների առավելությունները
Ձմեռային արշավների առաջին ու ակնհայտ առավելությունը հենց ցուրտ եղանակային պայմաններն են։ Կա թյուր կարծիք, որ ձմռանը մշտապես սահմռկեցուցիչ ցուրտ է, սակայն այդպես չէ։ Ձմեռային արշավների ժամանակ, հատկապես երբ շուրջբոլորդ ձյուն է, շատ հաճախ այնքան տաք է, որ կարելի է քայլել նույնիսկ միայն թերմոներքնազգեստով, ֆլիսով և նույնիսկ կիսաթև շապիկով։
Ձմեռային արշավներ
Բացի այդ, ձմռանը չկա կիզիչ արև, օդում պտտվող և նյարդայնացնող միջատներ, իսկ սեզոնային ալերգիա ունեցող մարդկանց համար ձմեռային արշավներն ուղղակի փրկություն են։
Ոչ մարդաշատ երթուղիներ
Ձմեռային արշավների առավելություններից գլխավորն անշուշտ ոչ մարդաշատ երթուղիներն են։ Եթե ամառային արշավների ժամանակ մի ուղղությամբ կարող են քայլել մի քանի արշավախմբեր, ապա ձմռանն այդպես գրեթե չի լինում։
Ձմեռային արշավներ
Բացի այդ, ձմեռային երթուղիներում առավել հեշտ նկատելի է կենդանական աշխարհը, քանի որ ձյան վրա մնացող հետքերը միանգամից նկատելի են։
Տեսարաններ
Կլինի դա քայլարշավային երթուղի, թե ձմեռային վերելք, միևնույն է, տեսարանները միշտ ավելի տպավորիչ ու հզոր են լինում։ Եվ քանի որ երթուղիները մարդաշատ չեն, իսկ տեսարաններն էլ աննկարագրելի գեղեցիկ՝ հիշարժան լուսանկարներ ստանալն ավելի է հեշտանում։
Ձմեռային արշավներ
Իսկ եթե նույնիսկ բարձրացած լեռներն այնքան էլ բարձր չեն, միևնույն է, կարելի է հայտնվել ամպերից վեր ու զգալ 5000+ լեռան գագաթին։
Լռություն
Երթուղիներում լռությունն ուղղակիորեն կապված է ոչ մարդաշատ լինելու հետ։ Ձմռանը, թե՛ բնությունը, թե՛ կենդանական աշխարհն ավելի պասիվ են։
Ձմեռային արշավներ
Շուրջբոլորը քո խմբից դուրս դժվար է հանդիպել այլ շնչավոր էակների։ Քաղաքի առօրյայից կտրվելու, մտքերը կարգի բերելու համար ձմեռային արշավները լավագույն են։
Ֆիզիկական ակտիվություն ամբողջ տարվա ընթացքում
Արշավները լավագույն տարբերակն են, եթե ցանկանում եք համատեղել հաճելին ու օգտակարը։ Շատերը մարզասրահ գնալու փոխարեն նախընտրում են զբաղվել որևէ սպորտաձևով։
Ձմեռային արշավներ
Եվ չնայած ձմեռային արշավային ուղղությունները համեմատաբար ավելի թեթև են լինում, սակայն ձյան առկայության դեպքում ֆիզիկական ծանրաբեռնվածությունն ավելի շատ է։ Բացի այդ, համաձայնեք, որ բնության գրկում լինելն ավելի հաճելի է, քան օրն անցկացնել մարզասրահում։
Ձմեռային արշավների հիմնական երկու կանոնները
Չնայած արշավների ժամանակ պետք է հետևել մի շարք կանոնների, ինչպես օրինակ՝ քայլել շարքով, խմբից չառանձնանալ և այլն, սակայն դրանից զատ, կան նաև երկու այլ հիմնական կանոններ, որոնք կապված են ձմեռային հանդերձանքի հետ։ Այս կանոններին հետևելով ցանկացած ձմեռային արշավ կանցնի ավելի հաճելի։
Չթրջվե՛լ
Ձմեռային արշավների մասնակցելուց առաջ առաջին բանը, որ մտածում ենք ձմեռային համապատասխան հագուստ ունենալն է, որը մեզ տաք կպահի։ Սակայն մոռանում ենք, որ ձմեռային արշավային հանդերձանքը պետք է լուծի միանգամից երկու խնդիր՝ մարմինը պահել տաք և, իհարկե, չոր։ Այո, արշավային հանդերձանքը պետք է նաև պաշտպանի մարմինը թրջվելուց։
Բանն այն է, որ ջուրը մարմնի տաքությունը հեռացնում է 25 անգամ ավելի արագ, քան օդը։ Այսպիսով՝ պարզապես մրսելն ավելի տանելի է, քան քրտնելն ու մրսելը։
Հագնվել շերտերով
Չթրջվելու հարցում օգնության է գալիս արշավային մեկ այլ կարևոր կանոն՝ հագնվել շերտերով։ Արշավային հանդերձանքում առանձնացնում են երեք հիմնական շերտ՝
Չոր և տաք մնալու համար պետք է ճիշտ ընտրել հանդերձանքը և պետք է սկսել թերմոներքնազգեստից։ Այն պարտադիր համարվող շերտերից առաջինն է, քանի որ քայլելու ընթացքում արտադրված քրտինքը հեշտությամբ հեռացնում և պահում է մարմնի ջերմաստիճանը։
Թերմոներքնազգեստ
Շնորհիվ թերմոներքնազգեստի գործվածքի, այն արագ հեռացնում է խոնավությունը և մարմինը չոր պահում։ Այսպիսով՝ ձեռք բերելով թերմոներքնազգեստ, մենք կանխում ենք մարմինը թրջվելուց։
Ճիշտ թերմոներքնազգեստ ընտրելուց հետո, պետք է ձեռք բերել ֆլիս և թեթև բաճկոն։ Այս շերտի նպատակը հնարավորինս ջերմություն ապահովելն է։
Ֆլիս
Չնայած ֆլիսի և թեթև բաճկոնի փոխարեն կարելի է միանգամից ընտրել մեկ հաստ բաճկոն, սակայն ֆլիսն ու թեթև բաճկոնն ավելի նախընտրելի են, քանի որ կարող եք առավել հեշտ հարմարվել եղանակային փոփոխություններին։
Երրորդ շերտն արդեն ուղղակիորեն կախված է արտաքին գործոններից և պետք է պաշտպանի մեզ քամուց ու թրջվելուց։ Ահա այդ պատճառով էլ, այս դեպքում պետք է նախընտրությունը տալ ջրակայուն և քամապաշտպան բաճկոններին։
Արշավական բաճկոն
Քամապաշտպան լինելն նույնքան կարևոր է, որքան ջրակայուն լինելը: Քանի որ ինչպես թրջվելը կարող է վատ հետևանքներ ունենալ, այնպես էլ քամին։
Ամփոփելով հոդվածի այս հատվածը հիշենք, որ ձմռանն արշավելը կարող է ավելի հաճելի լինել, քան ամռանը։ Իսկ հանդերձանք ընտրելիս յուրաքանչյուր շերտ պետք է նպաստի մեր չոր ու տաք մնալուն։ Հագուստի ճիշտ ընտրությունը մեզ զերծ կպահի ցրտահարությունից և հիպոթերմիայից։
Ինչպես հագնվել ձմեռային արշավների մասնակցելիս
Չնայած արշավային հանդերձանքի ամենակարևոր մասն էին կազմում երեք հիմնական շերտերը, սակայն չմոռնանաք նաև հանդերձանքի մյուս տարրերի մասին։ Ոչինչ բաց չթողնելու համար, սկսենք արշավային կոշիկներից և կվերջացնենք արշավային գլխարկով։
Արշավային կոշիկ
Արշավային կոշիկները արշավային հանդերձանքի այն կարևոր մասն են կազմում, որը հորդորում ենք ձեռք բերել նույնիսկ սկսնակներին։
Արշավային կոշիկները լինում են շատ տարբեր՝ սկսած սովորական արշավնայինից մինչև բարդ ալպինիստական։ Այդ մասին ավելի մանրամասն մեր հոդվածում։
Հոդվածը կարդալու համար սեղմի՛ր նկարին՝
Արշավային կոշիկ
Զանգապաններ
Ձմռանը զանգապանները պետք է լինեն արշավային գույքի պարտադիր մասը՝ պաշտպանելով ձյան հաստ շերտերից։
Զանգապան ընտրել իս պետք է հարմարացնել արշավային կոշիկների հետ։
Հոդվածը կարդալու համար սեղմի՛ր նկարին՝
Արշավային զանգապաններ
Թերմոգուլպաներ
Թերմոգուլպաներն աշխատում են նույն սկզբունքով ինչ թերմոներքնազգեստը՝ չեն թողնում ոտքը թրջվի, իսկ ավելի ճիշտ կլինի ասել՝ արդյունավետ հեռացնում են քրտինքը։
Հոդվածը կարդալու համար սեղմի՛ր նկարին՝
Արշավային գուլպաներ
Արշավային տաբատ
Արշավային տաբատ ընտրելիս նույնպես պետք է առաջնորդվել եռաշերտ հագնվելու կանոնով։ Սակայն եթե խոսքը չի գնում բարձր լեռնային վերելքների մասին և դեռևս պատրաստվում եք արշավների գնալ միայն Հայաստանում, ապա կարելի է հագնել թերմո շերտ և սովորական արշավային ջրակայուն տաբատ։
Հոդվածը կարդալու համար սեղմի՛ր նկարին՝
Արշավային տաբատ
Թերմոներքնազգեստ
Ընտրելով ցանկացած ձմեռային ակտիվ հանգիստ, թերմոներքնազգեստ ունենալը կարևորագույն և առաջնային պայմաններից է։ Քանի որ ոչ մի այլ գործվածք չի կարող այնպես արդյունավետ հեռացնել քրտինքը, որքան թերմոներքնազգեստը։ Բացի այդ, թերմոներքնազգեստը եռաշերտ հագուստի առաջին շերտն է։
Հոդվածը կարդալու համար սեղմի՛ր նկարին՝
Թերմոներքնազգեստ
Ֆլիս
Ինչպես թերմոներքնազգեստի, այնպես էլ ֆլիսի դեպքում, արհեստական գործվածքներն ավելի նախընտրելի են և առավել արդյունավետ են պահպանում մարմնի ջերմությունը։ Նույնիսկ եթե ֆլիսը թրջվի, որպես եռաշերտ հագուստի երկրորդ շերտ, այն դեռ որոշ ժամանակ կարող է ջերմացնել մարմինը։
Հոդվածը կարդալու համար սեղմի՛ր նկարին՝
Ինչ է Ֆլիսը
Արշավային բաճկոն
Եռաշերտ հագուստի վերջին և ամփոփիչ շերտը ապահովում է արշավային բաճկոնը։ Չնայած թերմոներքնազգեստն ու ֆլիսն առավել հաճախ են կիրառվում, քան բաճկոնը, սակայն բաճկոնի ճիշտ ընտրությունը ևս շատ կարևոր է։ Քանի որ այն միաժամանակ ունի մի քանի գործառույթ՝ ջերմության ապահովում, պաշտպանություն քամուց և թրջվելուց։
Հոդվածը կարդալու համար սեղմի՛ր նկարին՝
Ինչպես ընտրել արշավային բաճկոն
Թվարկելով արշավային հանդերձանքի հիմնական բաղադրիչները, չենք մոռանում նաև լրացուցիչ և, նույնպես շատ կարևոր, մյուս աքսեսուարների մասին։
Ձեռնոցներ
Մարմինն առաջին հերթին սկսում է սառել հենց վերջույթներից և ինչպես թերմոնասկիների և արշավային կոշիկների ընտրությունն է կարևոր, այդքան էլ արշավային ձեռնոցների։ Նախապատվությունը տվեք երկշերտ ձեռնոցներին, որոնց ներքին շերտը ֆլիսից է, իսկ արտաքինը՝ ջրակայուն։ Ֆլիսե շերտը ապահովում է ձեռքերի ջերմությունը, իսկ արտաքին շերտը՝ պաշտպանում է ջրից։
Հոդվածը կարդալու համար սեղմի՛ր նկարին՝
Արշավային ձեռնոց
Բաֆ
Բաֆերը կարող են լինել ինչպես բարակ կտորից՝ նախատեսված արևից, քամուց, փոշուց պաշտապնության համար, այնպես էլ ֆլիսային ուժեղացումով՝ ցուրտ եղանակների համար: Այն շատ լավ պաշտպանություն է պարանոցի համար, և լավ լրացում՝ գլխարկի համար։
Հոդվածը կարդալու համար սեղմի՛ր նկարին՝
Ինչ է բաֆը
Գլխարկ
Արշավային տաք գլխարկների լավագույն օրինակները պատրաստվում են ֆլիսից՝ քամուց և ցրտից լավագույնս պաշտպանելով գլուխն ու ճակատային հատվածը։
Հոդվածը կարդալու համար սեղմի՛ր նկարին՝
Ինչպես ընտրել արշավային գլխարկ
Լեռնային ակնոց
Չնայած շատերը թյուրիմացաբար կարծում են, որ արևապաշտպան ակնոցներ պետք է կրել միայն ամռանը, մինչդեռ այն պարտադիր է տարվա բոլոր եղանակներին։ Հատկապես ձմռանը ուլտրամանուշակագույն ճառագայթումը բարձրլեռնային պայմաններում այնքան ուժեղ է, որ կարող է հանգեցնել ձնային կուրության։
Հոդվածը կարդալու համար սեղմի՛ր նկարին՝
Արշավային ակնոց
Սույն հոդվածի հեղինակային իրավունքը պատկանում է armgeo.am կայքին։ Հոդվածի բովանդակությունը կարող է մեջբերվել, օգտագործվել այլ կայքերում, միայն ակտիվ հղում պարունակելով դեպի սկզբնաղբյուրը:
Մեր առաջիկա արշավները
Վերելք Արայի լեռ / Հյուսիսային երթուղով
Գոշավանքից Խաչարձան
Երեք բազեների արահետ
Վերելք Վիթասար
Վերելք Գոմբակ լեռ
Արշավային ուղեկցորդների պատրաստման դասընթաց
«Լեռնային կղզի» / 10 տարին մի գրքում
«Լեռնային կղզի» երկլեզու գիրքը միակն է իր տեսակում, որը պարունակում է Հայկական լեռնաշխարհի և Հայաստանի լեռների մասին ստույգ տեղեկություններ։ Ինչպես նշել է հեղինակ Տիգրան Վարագը, այն ծայրից ծայր կարդալու ու պահարանում դնելու գիրք չէ, այլ՝ պարբերաբար բացելու, թերթելու և տեղեկություն ստանալու:
Գրքում ամփոփված բոլոր լեռները Արմջեոյի 10 ամյա գործունեության ընթացքում իրականացրած վերելքների արդյունք են։ Գրքում նաև ներառված են տեղեկություններ և լուսանկարներ այնպիսի լեռների մասին, որոնց կարելի էր հանդիպել միայն պատմական աղբյուրներում։
«Լեռնային կղզի»
«Լեռնային կղզի» գրքի շապիկը բարձրորակ է և հաճելի նույնիսկ շոշափելու համար, և կրում է Արարատի ռելիեֆի պատկերը։ Գիրքը երկլեզու է՝ հայերեն, անգլերեն և բաղկացած է 300 էջից։ Գրքի չափսերն են՝ 30 սմ (երկարությունը), 24 սմ (լայնությունը), կշռում է 1,6 կգ։
Գրքի արժեքը՝ 28 000 դրամ
Գիրքը զեղչով ձեռք բերելու համար խնդրում ենք գրել մեր ֆեյսբուքյան էջին կամ զանգահարել 043 00 5165 հեռախոսահամարով։
Գրքում տրվում է բոլոր լեռների մասին ճշգրիտ տեղեկություններ՝ նրանց կոորդինատների և դիրքի մասին, որոնք ուղեկցվում են լուսանկարներով և քարտեզներով։ Բոլոր լուսանկարները, որոնք տեղ են գտել գրքում կատարվել են մեր արշավների ընթացքում։
Գիրքը բաղկացած է երկու հիմնական մասից՝
Առաջին մասում ներկայացված է Հայաստանը աշխարհի հնագույն քարտեզներում, Հայկական լեռնաշխարհի ընդհանուր բնութագիրը, պատմական աշխարհագրությունն ու մի շարք ուսումնասիրություններ։ Առանձին ենթաբաժիններով ամփոփված են նաև եզրային լեռնաշղթաների համակարգն ու միջնաշխարհը։
Այս բաժնում ամփոփված է «Մերն է» նախագծի շրջանակներում բարձրացած Հայաստանի բոլոր լեռնաշղթաների և դրանց բարձր գագաթների մասին տեղեկություններ։
Առանձին բաժիններով ներկայացված են Հյուսիսային ծալքաբեկորավոր լեռնաշղթաները՝ Վիրահայոց լեռներից մինչև Արևելյան Սևանի լեռներ, Հարավային ծալքաբեկորավոր լեռնաշղթաները՝ Ողջաբերդի լեռներից մինչև Մռավի լեռներ, Հրաբխային լեռնազանգվածներն ու սարավանդները՝ Եղնախաղի լեռներից մինչև Սյունիքի բարձրավանդակ և իհարկե Արցախի լեռները։
«Լեռնային կղզի» գրքի շնորհանդեսը տեղի ունեցավ 2022թ․ դեկտեմբերի 16-ին Էլիտ Պլազա բիզնես կենտրոնում։
Գիրքը ձեռք բերելու համար կարող եք գրել մեր ֆեյսբուքյան էջին կամ զանգահարել՝ 043 00 5165 հեռախոսահամարով։
Մեր գործունեությունը
Հայկական առաջին խումբն Արարատի գագաթին
Հանդիպում Հայկ Մարգարյանի հետ
«Լեռնային կղզի» / 10 տարին մի գրքում
«Լեռնային կղզի» / Մենք 10 տարեկան ենք
Արշավային ուղեկցորդների պատրաստման դասընթաց
«Հայկական լեռնաշխարհ» քարտեզի շնորհանդես
Իռենա Խառազովայի կյանքի Էվերեստը
Արարատվածներ / Մենք 7 տարեկան ենք
«Հայաստանի լեռները» գրքի շնորհանդես
Վերելք Հատիս լեռ
Հատիսը հրաբխային լեռ է: Գտնվում է Կոտայքի մարզում:
Գագաթից բացվում է հիանալի տեսարան դեպի Արարատյան հովիտը և Մեծ ու Փոքր Մասիսները:
Վահագն Ալեքսանյան / Հատիս
Երթուղու երկարությունը՝ 12 կմ
Հարաբերական բարձրությունը՝ 1000 մ
Հանդիպման վայրը` Սարյանի պուրակ (Մարտիրոս Սարյանի արձանի մոտ)
Հանդիպման ժամը` 9:00
Մասնակցության արժեքը` 6 000 դրամ
Արժեքի մեջ ներառված է՝
Տրանսպորտ
Ուղեկցորդների ծառայություն
Մասնակիցներն իրենց հետ պետք է ունենան՝
Ուսապարկ (պարտադիր)
Ձեռնափայտեր (պարտադիր չէ)
Մեկօրյա սնունդ
Ջուր (առնվազն 1 լիտր)
Դեղատուփ
Արևային ակնոց
Գլխարկ (արևապաշտպան և ձմեռային)
Տաք հագուստ
Լապտեր
Անձրևապաշտպան թիկնոց
Զանգապաններ
Հագուստը պետք է լինի շարժումը չկաշկանդող, սպորտային: Կոշիկները՝ հաստ տակացուով (նախատեսված քայլքի համար):Ձեզ հետ ունեցեք նաև փոխնորդ կոշիկներ, որպեսզի թրջվելու դեպքում փոխեք, իսկ ցեխոտվելու դեպքում չկեղտոտեք մեքենան:
Մեր արշավներին կարող են մասնակցել միայն 18-55 տարեկան միջին ֆիզիկական տվյալներ ունեցող անձինք, ովքեր չունեն առողջական խնդիրներ։
Ինչպե՞ս գրանցվել՝
Քայլ 1։ Զանգահարել 043 00 5165 (Viva cell) հեռախոսահամարով, Երևանի ժամանկով ժամը՝ 10։00-ից մինչև ժամը՝ 18։30 ընկած ժամանակահատվածում։
Կամ կարող եք գրել Armenian Geographic ֆեյսբուքյան էջին և մենք կպատասխանենք աշխատանքային ժամերի ընթացքում (10։00-ից մինչև ժամը՝ 18։30):
Քայլ 2։ Մեր հետ առաջին անգամ արշավի մասնակցելու դեպքում պետք է անցնել հետևյալ հղումով և լրացնել տեղեկացված համաձայնությունը – https://bit.ly/3GHAt9H
Քայլ 3։ Կատարել փոխանցում
Ստացող՝
ԱՐՄՋԵՈ ՍՊԸ (InecoBank)
Բանկային հաշիվ 2052 0222 1888 1001
Փոխանցումը կատարելիս անպայման նշեք Ձեր անուն-ազգանունը կամ հեռախոսահամարը և արշավի ուղղությունը։
Քայլ 4։ Վճարումը կատարելուց հետո անդորրագիրն ուղարկեք մեր էջին։ Գրանցումը համարվում է հաստատված վճարման անդորրագիրը մեր ֆեյսբուքյան էջին ուղարկելուց հետո։
Գրանցվելուց հետո կարող եք հրաժարվել մինչև արշավի նախորդ օրվա առավոտյան 12:00: Այնուհետև հրաժարվողի գումարը վերադարձի ենթակա չէ։
ՈՒՇԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆ
Խնդրում ենք առնվազն 10 րոպե շուտ լինել հանդիպման վայրում։
Ուշանալու և դրա պատճառով արշավը բաց թողնելու դեպքում գումարը ետ չի վերադարձվում։
Առաջիկա տուրեր
Վերելք Արայի լեռ / Հյուսիսային երթուղով
Գոշավանքից Խաչարձան
Երեք բազեների արահետ
Վերելք Վիթասար
Վերելք Գոմբակ լեռ
Արշավային ուղեկցորդների պատրաստման դասընթաց