Սպորտը և արշավներն առողջ ապրելակերպ վարելու լավագույն միջոցներից են։ Ինչպես տարբեր սպորտաձևերում, այնպես էլ արշավների ժամանակ պետք է խիստ ուշադրություն դարձնել մեր առողջական վիճակին: Կան հստակ բժշկական հակացուցումներ, որոնց պարագայում չի թույլատվում մասնակցել արշավների և լեռնային վերելքների: Հաճախ արշավները ուղեկցվում են օրգանիզմում սթրեսի ավելացմամբ և ֆիզիկական ծանրաբեռնվածությանբ: Այս գործոնները հաշվի առնելով՝ ներկայացնում ենք բժշկական հակացուցումների ցանկ, որոնց առկայության պարագայում խորհուրդ չի տրվում արշավների մասնակցել: 

Ունեք առողջական խնդիր, բայց ցանկանում եք մասնակցել արշավի՞

Հնարավոր է մասնակցել արշավների, նույնիսկ որոշ առողջական խնդիրների դեպքում։ Սակայն այն պարագայում, եթե Դուք լիովին ի վիճակի եք ինքնուրույն վերահսկել հիվանդության ընթացքը և այն չի խանգարում ակտիվ կյանքով ապրելուն: 

Ահա մի քանի խորհուրդ, եթե ունեք որևէ առողջական խնդիր, բայց որոշել եք մասնակցել արշավի:

• Համոզվեք, որ ձեր խնդիրը սրացման փուլում չէ և դուք լիովին վերահսկում եք այն
• Նախապես զգուշացրեք մեր աշխատակցին ձեր խնդրի մասին, նախքան արշավին գրանցվելը
• Զրուցեք Ձեր բժշկի հետ և համոզվեք, որ Ձեր առողջական վիճակը համապատասխան է տվյալ արշավին մասնակցելու համար
• Ձեզ հետ ունեցեք բավարար քանակությամբ անհրաժեշտ դեղամիջոցներ, որոնք պետք է ընդունեք սրացման դեպքում
• Ձեռք բերեք դժբախդ պատահարներից ապահովագրություն ակտիվ հանգստի համար: Այն հատուցում է ապահովագրված անձի կամքից անկախ տեղի ունեցած հանկարծակի, արտաքին ազդեցության հետևանքով անձի կյանքին կամ առողջությանը հասցված վնասները: Ապահովագրություն կարող եք ձեռք բերել Լիգա ինշուրանս, Նաիրի ինշուրանս, Ռեգո ինշուրանս կամ այլ ապահովագրական կազմակերպություններից

Բժշկական հակացուցումներ

Ինչպես և նշեցիք, կան հստակ բժշկական հակացուցումներ, որոնց առկայության դեպքում խստիվ արգելվում է մասնակցել արշավների: Եթե ունեք ստորև նշված խնդիրներից որևէ մեկը, ապա վտանգի մի ենթարկեք ձեր առողջությունը և խուսափեք արշավների մասնակցությունից: 

Պետք է խուսափել արշավների մասնակցությունից, եթե առկա են հետևյալ խնդիրները՝

• Սրացման փուլում գտնվող ցանկացած հիվանդություն
• Հոգեկան հիվանդություններ, որոնք դժվարացնում են մարդու հետ շփումը
• Ցավային համախտանիշով չարորակ նորագոյացություններ
• Անգինա
• Լյարդի հիվանդություններ (սուր և սրացող հեպատիտ, լյարդի անբավարարության  այլ հիվանդություններ)
• Էնդոկրին գեղձերի հիվանդություններ
• Ոչ լրիվ վերահսկման փուլում գտնվող շաքարային դիաբետ 

• Երիկամային հիվանդություններ (սրացման փուլում գտնվող երիկամային բորբոքում, երիկամային անբավարարություն)
• Թրոմբոֆլեբիտ կամ երակի պատի բորբոքում, Թրոմբոզ
• Արնահոսություններ
• Գլաուկոմա տեսանյարդի հիվանդություն
• Սիֆիլիս
• Հղիություն
• Օրգանիզմի ցանկացած հատվածում ընթացող  թարախային պրոցեսներ
• Էպիլեպսիա
• Անհայտ պատճառով երկարատև ջերմություն
• Հոդերի հիվանդություններ (ծնկի և միջողային հոդերի անկիլոզ, դեֆորմացվող օստեոարթրիտ՝ ֆունկցիայի զգալի բացակայությամբ, հոդերի և ոսկորների տուբերկուլյոզ)

Սրտանոթային համակարգի հիվանդություններ

Արշավների չի կարելի մասնակցել սրտանոթային խնդիրներ ունեցող մարդկանց, քանի որ արշավը կարող է առաջացնել սրտամկանի ավելորդ լարում, խոչընդոտել սրտի բնականոն աշխատանքին: Սա լուրջ հետևանքներ կարող է ունենալ: Հետևաբար, սրտանոթային խնդիրներ ունեցողները պետք է խուսափեն ծանր ֆիզիկական ակտիվությունից, հատկապես արշավներից, առանց բժշկի թույլատվության։

Բժշկական հակացուցումներ

Պետք է խուսափել արշավների մասնակցությունից, եթե առկա են հետևյալ խնդիրները՝

• Սրտի իշեմիկ հիվանդություն
• Ոչ պակաս, քան 6 ամիս առաջ ունեցած սրտամկանի ինֆարկտ
• Սրտի և աորտայի անևրիզմա
• Խոշոր անոթների անևրիզմա
• Արյան շրջանառության անբավարարության IIԱ և ավելի բարձր փուլեր,
• Սրտի առիթմիեա
• 3-րդ աստիճանի հիպերտոնիա (180/110 մմ Hg-ից բարձր ճնշում)

Շնչառական համակարգի հիվանդություններ

ֆիզիկական ծանրաբեռնվածությունը մեծացնում է շնչառական համակարգի բեռը։ Արշավները, հատկապես լեռնային վերելքները, պահանջում են թթվածնի հավելյալ քանակություն, ինչը կարող է խնդրահարույց լինել այն մարդկանց համար, ովքեր ունեն ասթմա, բրոնխիտ կամ այլ շնչառական խնդիրներ: Նույնիսկ շնչառական խնդիրներ չունեցիող անձինք պետք է նախապատրաստեն իրենց օրգանիզմը, եթե պլանավորել են կատարել 5000+ վերելք: Այդ մասին ավելի մանրամասն կարող եք կարդալ «Կլիմայավարժեցումը լեռներում» հոդվածում:

բժշկական հակացուցումներ

Պետք է խուսափել արշավների մասնակցությունից, եթե առկա են հետևյալ խնդիրները՝

• Ասթմատիկ կարգավիճակով բրոնխիալ ասթմա
• 2-3 աստիճանի բրոնխեեկտազիա
• 2-3 աստիճանի շնչառական անբավարարություն (շնչառության պակաս 28 րոպեից ավելի հանգստի ժամանակ)
• Հեմոպտիզ
• Բույսերի և փոշու սուր ալերգիաներ
• Տուբերկուլյոզի ակտիվ ձև

Արյան հիվանդություններ

Բարձրլեռնային պայմաններում օդում թթվածնի մակարդակը նվազում է, ինչը կարող է խնդիրներ առաջացնել՝ հատկապես այն մարդկանց համար, ովքեր ունեն արյան հիվանդություններ, օրինակ՝ անեմիա (արյան կարմիր բջիջների պակաս): Նրանց օրգանիզմն արդեն դժվարությամբ է ապահովում հյուսվածքները թթվածնով, և նման պայմաններում խնդիրները կարող են խորանալ: Արշավի ընթացքում հնարավոր են վնասվածքներ, որոնց դեպքում արյունահոսությունը դժվար կլինի վերահսկել, եթե մարդը ունի արյան մակարդելիության խանգարումներ (օրինակ՝ հեմոֆիլիա): Այսպիսի իրավիճակներում անգամ փոքր վերքը կարող է մեծ խնդիր դառնալ:

բժշկական հակացուցումներ

Եթե մարդը ունի արյան հիվանդություն, որը թուլացնում է նրա իմունային համակարգը (օրինակ՝ լեյկոզ), ապա նրա օրգանիզմը դժվարությամբ է հաղթահարում շրջակա միջավայրի վարակի աղբյուրները (տարբեր վիրուսներ, բակտերիաներ), որոնք կարող են հանդիպել արշավի ժամանակ:

Պետք է խուսափել արշավների մասնակցությունից, եթե առկա են հետևյալ խնդիրները՝

• Միջին և ծանր անեմիա
• Թրոմբոցիտոպենիկ պուրպուրա 
• Հեմոֆիլիա 
• Լեյկոզ և արյան համակարգի այլ չարորակ հիվանդություններ

Ստամոքսաաղիքային հիվանդություններ

 Ֆիզիկական ակտիվությունը կարող է բարդացնել ստամոքսի և աղիների հիվանդությունների ընթացքը: Օրինակ, խոցի դեպքում կարող է ուժեղանալ ցավը, իսկ գերհոգնածությունը կարող է առաջացնել աղիքային սպազմներ։ Արշավների ժամանակ նաև լինում են օրգանիզմի ջրազրկման դեպքեր, ինչը կարող է հատկապես վտանգավոր լինել լյարդի կամ աղիների քրոնիկ հիվանդություններ ունեցող մարդկանց համար։ 

Բժշկական հակացուցումներ

Պետք է խուսափել արշավների մասնակցությունից, եթե առկա են հետևյալ խնդիրները՝ 

• Գաստրիտ
•  Սուր պեպտիկ խոց (վերջին 3 շաբաթվա ընթացքում ցավի, մշտական ​​սրտխառնոցի, պարբերաբար փսխման կամ արյունահոսության առկայություն)
• Փորլուծություն կամ փսխում` արշավին նախորդող 3 օրերի ընթացքում (բացառությամբ սննդային թունավորումների)

Եթե ունեք առողջական խնդիրներ, անպայման խորհրդակցեք Ձեր բժշկի հետ՝ Ձեր վիճակը ճիշտ գնահատելու և անհրաժեշտ միջոցառումները նախապես պլանավորելու համար:

Հիշեք՝  Ձեր առողջությունն առաջնային է, և նույնիսկ ամենագեղեցիկ արշավի համար չարժե վտանգի ենթարկել Ձեր կյանքն ու անվտանգությունը: Արշավին մասնակցելու համար կարևոր է լինել լիովին պատրաստ՝ թե՛ ֆիզիկապես, թե՛ հոգեպես:

Սույն հոդվածի հեղինակային իրավունքը պատկանում է armgeo.am կայքին։ Հոդվածի բովանդակությունը կարող է մեջբերվել, օգտագործվել այլ կայքերում, միայն ակտիվ հղում պարունակելով դեպի սկզբնաղբյուրը: