Հայաստանը լեռնային երկիր է և ունի լեռնագնացության և լեռնային տուրիզմի զարգացման մեծ պոտենցիալ: Ներկայացնելով Հայաստանի լեռները նպատակ ունենք հետաքրքրություն առաջացնել դեպի Հայաստանի բնաշխարհը:
Հայաստանը լեռնային երկիր է և ունի լեռնագնացության և լեռնային տուրիզմի զարգացման մեծ պոտենցիալ, սակայն Առանձնացված 20 լեռնագագաթների մեծ մասը հնարավոր չէ բարձրանալ, քանի որ գտնվում են Ադրբեջանի հետ սահմանին կամ սահմանամերձ գոտում։
Արագած (4090 մ)
Արագած
Արագածը լեռնազանգված է Հայաստանի արևմուտքում, Արարատյան ու Շիրակի դաշտերի, Ախուրյան և Քասաղ գետերի միջև: Իր շրջապատի նկատմամբ առանձնացած բարձրություն է, արտաքնապես կանոնավոր փռված կոն` ատամնավոր գագաթներով, մեղմաթեք լանջերով: Արագածի անվան ծագումը պատմիչները կապում են Արա աստծո հետ, Արագած բառը վերծանվում է այսպես` Արա + գահ = Արայի գահ: Արագածի լանջերին պահպանվել է նախամարդու մշակույթի, ոռոգման հնագույն ցանցի հետքեր, ջրակունքների մոտ կանգնեցված հսկա վիշապներ, միջնադարյան ճարտարապետության հոյակապ կերտվածքներ:
Արագած / Լուսանկարը՝ Զորիկ Գալստյանի
Արագածը Հայկական լեռնաշխարհի չորրորդ և Հայաստանի ամենաբարձր լեռն է: Գագաթն ունի 4 սուր կատարներ, որոնցից ամենաբարձրը Հյուսիսայինն է` 4090,1 մ: Արևմտյանը` 3995,3 մ, Արևելյանը` 3908,2 մ և Հարավայինը` 3887,8 մ:
Արագածի գագաթնային մասում, բրգաձև, ժայռային կատարների միջև ընկած է 350 մ խորությամբ և 3 կմ լայնությամբ խառնարան-կրկեսը: Արագածի գագաթային գոտին ունի խիստ մասնատված ալպյան ռելիեֆ: Սառցադաշտային բազմաթիվ կրկեսների և հովիտների վերին մասերում պահպանվում են մնացորդային սառցադաշտեր: Արագածի մերձգագաթային սարահարթը և մեղմաթեք լանջերը մասնատված են մեծ թվով խոր հովիտներով, լանջերում լայն տարածում ունեն չոր ձորերը, որոնց մի մասը հեղեղաբեր է:
Արագած / Լուսանկարը՝ Զորիկ Գալստյանի
Արագածի լավային քարերից բխում են հարյուրավոր սառնորակ աղբյուրներ: Սառցադաշտային կրկեսներում և մորենային թմբերի միջև գոյացել են գեղատեսիլ լճեր` Քարի, Ամբերդի, Ումրոյ, Լեսսսինգի և այլն:
Բնությունը արտասովոր գեղեցիկ է, գրավում է հովեկներին և զբոսաշրջիկներին: Հարավ-արևելյան լանջերին Բյուրականի աստղադիտարանն է, մերձգագաթային սարավանդի վրա` Տիեզերական ճառագայթների հետազոտման բարձրալեռ օդերևութաբանական կայանները, Մանթաշի հովտում` խոշոր ջրամբարը: Արագածը հայ ժողովրդի ամենասիրված լեռներից է: Իրենց ստեղծագործություններում Արագածը գովերգել են հայ պատմիչները, նկարիչները, բանաստեղծները, երաժիշտները (Ղ. Ալիշան, Կոմիտաս, Հ. Թումանյան, Ե. Չարենց, Մ. Սարյան, Ավ. Իսահակյան և այլն):
Կապուտջուղ (3906 մ)
Կապուտջուղը գտնվում է Սյունիքի մարզի և Նախիջևանի սահմանագլխին: Զանգեզուրի լեռների ամենաբարձր կետն է: Գտնվում է Քաջարանց գյուղից 9 կմ արևմուտք: Հարաբերական համեմատաբար փոքր բարձրության շնորհիվ բարձրությունը շրջապատի նկատմամբ այդքան էլ լավ արտահայտված չէ, սակայն լեռը Հայաստանի տարածքում բարձրությամբ երկրորդն է Արագածից հետո: Լեռան լանջերը զառիթափ են, պատված ալպյան և մերձալպյան բուսականությամբ: Գագաթային մասերում պահպանվում են ձնաբծեր:
Կապուտջուղ լեռը / Լուսանկարն արված է Խուստուփի գագաթնամերձ հատվածից
Կապուտջուղ / Լուսնկարն արված է Արամազդ լեռան մերձգագաթային հատվածից
Կապուտջուղը սահմանամերձ լեռ է: Հայ-ադրբեջանական կոնֆլիկտի արդյունքում լեռան վերելքները դադարեցին և մինչ օրս գագաթն անհասանելի է:
Գազանալեռ (3829 մ)
Գազանալեռը գտնվում է ՀՀ Սյունիքի մարզի և Նախիջևանի սահմանագլխին, Զանգեզուրի լեռների հարավային կատարային մասում, Գազանալճից հարավ-արևմուտք։ Լեռան արևելյան լանջերը լերկ են, արևմտյան լանջերը ծածկված են ալպիական բուսականությամբ։ Գազանալեռը կազմում է «Զանգեզուր» արգելավայրի մասը։
Սիսակապար (3826 մ)
Լեռնագագաթը գտնվում է Հայաստանի Սյունիքի մարզի և Ադրբեջանի Նախիջևանի սահմանագլխին, Զանգեզուրի լեռների կատարային մասում, Սիսիանի լեռնանցքից հյուսիս-արևմուտք, Բազմառի գյուղից 8-9 կմ հյուսիս-արևմուտք։
Փառական (3826 մ)
Լեռնագագաթ Հայաստանի Սյունիքի մարզի և Նախիջևանի սահմանագլխին։ Զանգեզուրի լեռների հարավային մասում, Քաջարանց գյուղից 10 կմ հարավ-արևմուտք։ Լեռան լանջերը ծածկված են ալպյան բուսականությամբ։ Փառականը կազմում է «Զանգեզուր» արգելավայրի մասը։
Շիկաձոր (3753 մ)
Լեռնագագաթ ՀՀ Սյունիքի մարզի և Նախիջևանի սահմանագլխին, Զանգեզուրի լեռների հվ․ կատարային մասում, Լիճք գյուղից 7,7 կմ արմ․։
Շիկաձորի հս-արլ․ լանջին է գտնվում Խուրջին լճակը։ Լեռան լանջերը զառիթափ են, ժայռոտ, ցածրադիր մասերը ծածկված են կիսաթփուտային բուսականությամբ։ Շիկաձորը կազմում է «Արևիք» ազգային պարկի մասը։
Ալուկ (3707 մ)
Լեռնագագաթ Սյունիքի մարզում, Զանգեզուրի լեռների հարավային մասում, Քաջարան քաղաքից 6 կմ հվ-արմ․։
Հս-արլ․ լանջից սկիզբ է առնում Ծաղկար գետի ձախ՝ Մականաջուր վտակը։ Լեռան ստորոտը ծածկված է լեռնային տափաստաններով, բարձրադիր մասերը ալպյան մարգագետիններով։ Կազմում է «Զանգեզուր» արգելավայրի մասը։
Եկեղյաց (3621 մ)
Լեռնագագաթ Սյունիքի մարզում, Պահակաձոր գետի աջ կողմում, Քաջարանց գյուղից 6,5 կմ հս-արև․։ Եղեղյացը Քաջարանի լեռների ամենաբարձր կետն է։ Լեռան լանջերը մասնատված են քարափներով և մանր ձորակերով, ծածկված քարակույտերով և ալպյան մարգագետնային բուսականությամբ։ Լեռը կազմում է «Զանգեզուր» արգելավայրի մասը։
Աժդահակ (3597 մ)
Հրաբխային լեռ Գեղարքունիքի և Կոտայքի մարզերի սահմանագլխին, Սևաբերդ գյուղից 12,7 կմ հվ-արլ․։ Աժդահակը Գեղամա լեռների ամենաբարձր կետն է։ Աժդահակի հս-արլ․ լանջից է սկիզբ առնում Գելոյիձոր գետի ձախ՝ Մեծ Ուրուր վտակը։ Լեռն ունի կոնաձև տեսք, խառնարանի խորությունը ՝40-50 մ, որտեղ առաջացել է լիճ։ Աժդահակը կազմված է գորշավուն խարամներից։ Լեռը տարվա մեծ մասը ձյունածածկ է, լանջերը լերկ են։
Աժդահակ
Ծղուկ (3584 մ)
Լեռնագագաթ ՀՀ Սյունիքի մարզի և Ադրբեջանի սահմանագլխին, Սյունիքի բարձրավանդակում, Ծղուկ լեռնազանգվածի հարավային մասում, Իշխանասար գյուղից 12,5 կմ հս-արլ․։ Լեռան արևմտյան լանջից է սկիզբ առնում Որոտանի ձախ՝ Ծղուկ վտակը։ Ծղուկի լանջերը ծածկված են մերձալպյան և ալպյան մարգագետիններով։
Շեկ լեռ (3577 մ)
Լեռնագագաթ ՀՀ Սյունիքի մարզի և Նախիջևանի սահմանագլխին։ Զանգեզուրի լեռների հվ․ հատվածում։ Լիճք գյուղից 8,5 կմ հվ-արմ․։ Լեռան արևելյան լանջից են սկիզբ առնում Մեղրի գետի՝ Զվար և Բաղաքար վտակները։ Շեկ լեռան լանջերի ցածրադիր մասերը ծածկված են կիսաթփային բուսականությամբ։ Լեռը կազմում է «Արևիք» ազգային պարկի մասը։
Սևքար (3574 մ)
Լեռներ Սյունիքի մարզում, Զանգեզուրի լեռներում, Պիրկի լեռների արլ․ ճյուղավորությունը։ Սկսվում են Սևքար գագաթից և արևելյան ուղղությամբ ձգվում մինչև Արաքս ու Մեղրի գետերի միախանման վայրը։ Երրկարությունը 5 կմ։ Ամենաբարձր կետը Սևքար լեռն է 1145 մ։
Ուղտասար (3563 մ)
Լեռնագագաթ ՀՀ Սյունիքի մարզի և Նախիջևանի սահմանագլխին, Զանգեզուրի լեռների կատարային մասում, Գազանալճից հս․, Նոր Աստղաբերդ գյուղից 9,5 կմ արմ․։ Լեռան լանջերը զառիթափ են, մասնատված քարափներով, ցածրադիր մասերը՝ ծածկված տափաստանային բուսականությամբ։ Ուղտասարը կազմում է «Զանգեզուր» արգելավայրի մասը։
Խոչաքար (3559 մ) (Մեղրու լեռներ)
Մեծ Իշխանասար (3550 մ)
Իշխանասարը լեռնազանգված է ՀՀ Սյունիքի մարզի և Ադրբեջանի սահմանագլխին, Սյունիքի բարձրավանդակում, Նորավան գյուղից 10,5 կմ հս-արլ․։ Ամենաբարձր կետը Մեծ Իշխանասար լեռնագագաթն է։ Այն հսկա հրաբխային զանգվախ է, լանջերը զառիթափ ու կտրտված՝ ծածկված քարաբեկորային կուտակումներով որոնք բաժանվում են բազմաթիվ խորը ձորակների ու կիրճերի։ Լեռնազանգվածում պահպանվել են սառցապատման հետքերը։
Սպիտակասար (3556 մ)
Հրաբխային լեռ Արարատի, Գեղարքունիքի և Կոտայքի մարզերի սահմանագլխին, Գեղամա լեռների կատարային մասում, Ձորագյուղից 13 կմ արև․։ Լեռան արմ․ լանջից է սկիզբ առնում Գողթ գետի աջ՝ Ոսկեջուր վտակը, հվ․ լանջից՝ Շողվագ գետը և Արաքս գետի ձախ՝ Ազատ վտակը, իսկ հյուսիսային լանջից՝ Գավառագետի աջ վտակ՝ Գեղարքունիքը։ Սպիտակասարը կազմված է թթու լավաներից, դացիտներից, օբսիդիաններից։ Մերձալպյան և ալպյան մարգագետինները հանդես են գալիս համեմատաբար նեղ գոտիով, գագաթային շրջանում կան հավերժական ձյան բծեր։
Վարդենիս (3522 մ)
Լեռնավահան ՀՀ Արարատի, Գեղարքունիքի, Վայոց ձորի մարզերի և Ադրբեջանի սահմանագլխին։ Սկսվում է Հարավային Ծարասար գագաթից, արևմտյան ուղղությամբ ձգվում դեպի Վարդենիս գագաթը, ապա թեքվում հվ-արմ․ մինչև Մկնասարը, որտեղից փոխելով ուղղությունը դեպի արևմուտք, հասնում Գնդասար և հվ-արմ․ ուղղությամբ իջնում մինչև Թուխմանուկի լեռնանցքը։ Երկարությունը՝ 78 կմ։ Ջրաբաժան է Սևանի գոգավորության և Արփա գետի հովտի միջև։ Վարդենիսի լեռների հյուսիսային լանջերից է սկիզբ առնում Սևանիավազանի Արգիճի գետը։ Ամենաբարձր կետը՝ Վարդենիս լեռն է։
Քաջարանց (3403 մ)
Քաջարանցը լեռնագագաթ է Սյունիքի մարզում, Զանգեզուրի լեռներում, Քաջարանց գյուղից 4,5 կմ հվ-արմ․։ Լեռան հս-արլ․ լանջերը ծածկված են տափաստանային բուսականությամբ արևելյան լանջերը՝ թփուտներով և սաղարթավոր ծառերով։ Քաջարանցի լանջերը քարքարոտ են, ծածկված քարակույտերով, թփուտներով և տափաստանային խոտաբույսերով։
Նահապետ (3376 մ)
Նահապետը լեռնագագաթ է ՀՀ Սյունիքի մարզի և Նախիջևանի սահմանագլխին, Զանգեզուրի լեռների կենտրոնական մասում, Գեղի գետի վերնագավառում, Նոր Աստղաբերդ գյուղից 8 կմ հս-արև․։ Լեռան լանջերը ծածկված են ալպյան և մերձալպյան բուսականությամբ։ Նահապետը կազմում է «Զանգեզուր» արգեավայրի մասը։
Գեղաքար (3348 մ)
Լեռնագագաթ Սյունիքի մարզում, Բարգուշատի լեռների արևմտյան մասում, Կիցք գյուղից 5,5 կմ հս-արմ․։ Գեղաքարի լանջեից են սկիզբ առնում Այրի գետը և նրա աջ՝ Կըշկոշտի վտակը, հյուսիսային լանջից՝ Որոտան գետի աջ վտակը Շենթաղը, իսկ հարավայինից՝ Կահուրդ գետի աջ վտակ Սարիձորը։ Լեռը բարձրադիր է, սրակատար, լանջերը ծածկված են քարտացրոններով և մերձալպյան ու ալպյան բուսականությամբ։ Գեղաքարը կազմում է «Զանգեզուրի» արգելավայրի մասը։
Հայկական լեռնաշխարհի 5 ամենաբարձր գագաթները
Հայկական լեռնաշխարհի գործող հրաբուխները
Սույն հոդվածի հեղինակային իրավունքը պատկանում է armgeo.am կայքին։ Հոդվածի բովանդակությունը կարող է մեջբերվել, օգտագործվել այլ կայքերում, միայն ակտիվ հղում պարունակելով դեպի սկզբնաղբյուրը:
Բլոգ Հայաստանի մասին
Կենացբլուր լեռ
/in Լեռնագրություն, Մեր արշավները /by armeniangeographicԿենացբլրի լեռներ
Երկարությունը՝ 8 կմ
Ամենաբարձր գագաթը՝ Կենացբլուր լեռ (2428 մ)
Կոորդինատները՝ 40°38’19.80, 45° 9’15.67
Հանդիսանում է Արեգունի լեռների հս. ճյուղավորությունը: Սկսվում է Արեգունու լեռների Պուտաքար գագաթից և հս.-արմ. ուղղությամբ ձգվում մինչև Գետիկ և Բարեբեր գետերի միախառնման վայրը:
Կենացբլուր լեռ
Լեռնագագաթը գտնվում է Գեղարքունիքի մարզում, Կալավան գյուղից 4 կմ հվ.-արլ.: Լեռան հվ.արլ. լանջից է սկիզբ առնում Գետիկի ձախ՝ Կարմրաջուր վտակը: Լանջերը ժայռոտ են, ծածկված մարգագետնային խոտածածկով, նոսր անտառներով, իսկ հս. լանջը սաղարթավոր ծառերով: Լեռը հարուստ է սառնորակ աղբյուրներով:
Արշավներ և լեռնագնացություն Հայաստանում
Սիս լեռ
Թեժառույք լեռ
Շամլուղից Ախթալա / Կկվի բույն
Գայլեձոր լեռ / Թեքսարի լեռնաշղթա
Շիկաքար լեռ / Կոշաբերդի ամրոց
Երանոսի լեռներ / «Սֆինքս»
Ձոր լեռ
/in Լեռնագրություն, Մեր արշավները /by armeniangeographicԱրջանոցի լեռներ
Երկարությունը՝ 28 կմ
Առավելագույն բարձրությունը՝ 2628 մ
Ամենաբարձր գագաթը՝ Ձոր լեռ
Լեռներ Գեղարքունիքի մարզում: Փամբակի լեռների հվ-արլ. ճյուղավորությունն է: Սկսվում է Փամբակի լեռների Ուղեո գագաթից և հվ.-արլ. ուղղությամբ ձգվում դեպի Սրբասարը, ապա թեքվում հս.-արլ. մինչև Յուղաքար գագաթը, որտեղից փոխելով իր ուղղությունը դեպի հվ.-արլ.՝ հասնում Սևանա թերակղզի: Ջրբաժան է Ձկնագետ և Հրազդան գետերի միջև:
Արշավներ և լեռնագնացություն Հայաստանում
Սիս լեռ
Թեժառույք լեռ
Շամլուղից Ախթալա / Կկվի բույն
Գայլեձոր լեռ / Թեքսարի լեռնաշղթա
Շիկաքար լեռ / Կոշաբերդի ամրոց
Երանոսի լեռներ / «Սֆինքս»
Օրիսաբա․ «7 հրաբուխ» նախագիծ
Անդոկ լեռ
Կապուտան (Գոգի) լիճ
«Մերն է» Լեռնային նախագիծ
/in Բլոգ /by armeniangeographicՀայաստանի նման ռելիեֆ ունեցող երկրում մեր բնության հետ ծանոթանալու և ակտիվ հանգստի լավագույն միջոցն ենք համարում լեռնային տուրիզմը: Այդ իսկ պատճառով մեր գործունեությունն ուղղված է եղել բնական հուշարձանների և աշխարհագրական օբյեկտների հետ ծանոթությանը:
Հետևելով մեր որդեգրած լեռնային արշավներին և համախմբելով շատ գաղափարակիցների, ովքեր սիրում են լեռները և կիսում են մեր հայացքները, առաջարկեցինք շարունակել լեռնագնացությունների շարքը` բարձրանալով Հայաստանի բոլոր լեռնաշղթաների ամենաբարձր գագաթները:
Նախագիծը ստացավ «Մերն է» խորագիրը, քանի որ նպատակն էր իրականացնել վերելքներ Հայաստանի և Արցախի տարածքում, որպեսզի զարգացնենք մեր երկրի լեռնային տուրիզմը: Կազմվեց լեռների ցանկ և սկսվեց ծրագրի իրականացումը:
Հայաստանի լեռնաշղթաների ամենաբարձր կետերը
Մեկնարկը տրվեց 2013 թ.-ին: Բարձրացանք Հայաստանի լեռնաշղթաների, բարձրավանդակների, լեռնավահանների ու լեռնազանգվածների ամենաբարձր կետերը Ջավախքից մինչև Դիզակ: Ծրագիրը հատկապես հետաքրքրեց արկածներ որոնողներին, քանի որ մեր նախագիծը կրում էր էքսպեդիցիոն բնույթ: Լեռներից շատերի մասին ոչ մի տեղեկություն չկար համացանացում: Ծրագրի ընթացքում բացահայտեցինք մեզ համար նոր բարձունքներ, ծանոթացանք բնաշխարհին, հարակից գյուղերին, բնակչությանը, բնական ու պատմամշակութային հուշարձաններին: Ծրագիրը բաց էր բոլոր արշավականների, լեռների սիրահարների համար: Լեռնային վերելքներին միացան հարյուրավոր մարդիկ Հայաստանի տարբեր բնակավայրերից: Ստորև ներկայացնում ենք լեռնաշղթաների և նրանց բարձր գագաթների ցանկը և արշավների ֆոտոհաշվետվությունները:
1. Արագած լեռնազանգված – Հյուսիսային գագաթ 4090 մ
2. Արջանոցի լեռներ – Ձոր լեռ 2628 մ
3. Արջաքարի լեռներ – Արտանիշ 2460
4. Արջուտի թամքոց լեռներ – Նժույգ լեռ 2470 մ
5. Արեգունու լեռներ – Կարկտասար 2743 մ
6. Արևելյան Սևանի լեռներ – Ծարասար 3427 մ
7. Բազումի լեռներ – Ուրասար 2992 մ
8. Բովաքարի լեռներ – Բովաքար 3016 մ
9. Բարգուշատի լեռներ – Արամազդ 3399 մ
10. Գուգարաց լեռներ – Դժարսար 2244 մ
11. Գեղամա լեռնավահան – Աժդահակ 3597 մ
12. Գնդասարի լեռներ – Մկնասար 2947 մ
13. Թեղենյաց լեռներ – Թեղենիս 2851 մ
14. Թեքսարի լեռներ – Սեմասար 3385 մ
15. Իջևանի լեռներ – Սառցապատ 2532 մ
16. Իշխանասար լեռնազանգված – մեծ Իշխանասար 3550 մ
17. Խուստուփ-Կատարի լեռնազանգված – Խուստուփ 3201 մ
18. Ծաղկոտ լեռնաբազուկ – Մակաղաքար 2170 մ
19. Կամատուրի լեռներ – Գլուտ 2101 մ
20. Կարմիր Թևի լեռներ – Կարմիր Թև 2582 մ
21. Կարմրակողի լեռներ – Կարմրակող լեռ 2712 մ
22. Կոտուցի լեռներ – Կոտուց լեռ 2061 մ
23. Կենաց լեռներ – Կենացսար 2138 մ
24. Կենացբլրի լեռներ – Կենացբլուր 2428 մ
25. Մեղրու լեռներ – Բաղացսար 3249 մ
26. Միափորի լեռներ – Միափոր 2993 մ
27. Մենաքարի լեռներ – Գանձակ 2374 մ
28. Շիրակի լեռներ – Ցուլասար 2556 մ
29. Ողջաբերդի լեռներ – Ողջաբերդ 2220 մ
30. Պայտապարի լեռներ – Շունքար լեռ 2079 մ
31. Ջավախքի լեռներ – Աչքասար 3196 մ
32. Սյունիքի բարձրավանդակ – Թրասար 3594 մ
33. Վահագնի լեռներ – Քարհատ 2230 մ
34. Վարդենիսի լեռներ – Վարդենիս 3522 մ
35. Վիրահայոց լեռներ – Լալվար 2543 մ
36. Տասանորդի լեռներ – Տասանորդ լեռ 2535 մ
37. Տավուշի լեռներ – Մեծլանջ 2052 մ
38. Տափերի լեռներ – Վարդուտ 2353 մ
39. Ուրծի լեռներ – Ուրծ 2445 մ
40. Փամբակի լեռներ – Թեժ լեռ 3101 մ
41. Քարհանքի լեռներ – Շիկալիճ 2402 մ
42. Քարկատարի լեռներ – Քարկատար լեռ 2961 մ
43. Արայի լեռ լեռնազանգված – 2557 մ
44. Արցախի լեռներ – Կուսանաց լեռ 2832 մ
Հայաստանի ամենաբարձր լեռները
/in Բլոգ /by armeniangeographicՀայաստանը լեռնային երկիր է և ունի լեռնագնացության և լեռնային տուրիզմի զարգացման մեծ պոտենցիալ: Ներկայացնելով Հայաստանի լեռները նպատակ ունենք հետաքրքրություն առաջացնել դեպի Հայաստանի բնաշխարհը:
Հայաստանը լեռնային երկիր է և ունի լեռնագնացության և լեռնային տուրիզմի զարգացման մեծ պոտենցիալ, սակայն Առանձնացված 20 լեռնագագաթների մեծ մասը հնարավոր չէ բարձրանալ, քանի որ գտնվում են Ադրբեջանի հետ սահմանին կամ սահմանամերձ գոտում։
Արագած (4090 մ)
Արագած
Արագածը լեռնազանգված է Հայաստանի արևմուտքում, Արարատյան ու Շիրակի դաշտերի, Ախուրյան և Քասաղ գետերի միջև: Իր շրջապատի նկատմամբ առանձնացած բարձրություն է, արտաքնապես կանոնավոր փռված կոն` ատամնավոր գագաթներով, մեղմաթեք լանջերով: Արագածի անվան ծագումը պատմիչները կապում են Արա աստծո հետ, Արագած բառը վերծանվում է այսպես` Արա + գահ = Արայի գահ: Արագածի լանջերին պահպանվել է նախամարդու մշակույթի, ոռոգման հնագույն ցանցի հետքեր, ջրակունքների մոտ կանգնեցված հսկա վիշապներ, միջնադարյան ճարտարապետության հոյակապ կերտվածքներ:
Արագած / Լուսանկարը՝ Զորիկ Գալստյանի
Արագածը Հայկական լեռնաշխարհի չորրորդ և Հայաստանի ամենաբարձր լեռն է: Գագաթն ունի 4 սուր կատարներ, որոնցից ամենաբարձրը Հյուսիսայինն է` 4090,1 մ: Արևմտյանը` 3995,3 մ, Արևելյանը` 3908,2 մ և Հարավայինը` 3887,8 մ:
Արագածի գագաթնային մասում, բրգաձև, ժայռային կատարների միջև ընկած է 350 մ խորությամբ և 3 կմ լայնությամբ խառնարան-կրկեսը: Արագածի գագաթային գոտին ունի խիստ մասնատված ալպյան ռելիեֆ: Սառցադաշտային բազմաթիվ կրկեսների և հովիտների վերին մասերում պահպանվում են մնացորդային սառցադաշտեր: Արագածի մերձգագաթային սարահարթը և մեղմաթեք լանջերը մասնատված են մեծ թվով խոր հովիտներով, լանջերում լայն տարածում ունեն չոր ձորերը, որոնց մի մասը հեղեղաբեր է:
Արագած / Լուսանկարը՝ Զորիկ Գալստյանի
Արագածի լավային քարերից բխում են հարյուրավոր սառնորակ աղբյուրներ: Սառցադաշտային կրկեսներում և մորենային թմբերի միջև գոյացել են գեղատեսիլ լճեր` Քարի, Ամբերդի, Ումրոյ, Լեսսսինգի և այլն:
Բնությունը արտասովոր գեղեցիկ է, գրավում է հովեկներին և զբոսաշրջիկներին: Հարավ-արևելյան լանջերին Բյուրականի աստղադիտարանն է, մերձգագաթային սարավանդի վրա` Տիեզերական ճառագայթների հետազոտման բարձրալեռ օդերևութաբանական կայանները, Մանթաշի հովտում` խոշոր ջրամբարը: Արագածը հայ ժողովրդի ամենասիրված լեռներից է: Իրենց ստեղծագործություններում Արագածը գովերգել են հայ պատմիչները, նկարիչները, բանաստեղծները, երաժիշտները (Ղ. Ալիշան, Կոմիտաս, Հ. Թումանյան, Ե. Չարենց, Մ. Սարյան, Ավ. Իսահակյան և այլն):
Կապուտջուղ (3906 մ)
Կապուտջուղը գտնվում է Սյունիքի մարզի և Նախիջևանի սահմանագլխին: Զանգեզուրի լեռների ամենաբարձր կետն է: Գտնվում է Քաջարանց գյուղից 9 կմ արևմուտք: Հարաբերական համեմատաբար փոքր բարձրության շնորհիվ բարձրությունը շրջապատի նկատմամբ այդքան էլ լավ արտահայտված չէ, սակայն լեռը Հայաստանի տարածքում բարձրությամբ երկրորդն է Արագածից հետո: Լեռան լանջերը զառիթափ են, պատված ալպյան և մերձալպյան բուսականությամբ: Գագաթային մասերում պահպանվում են ձնաբծեր:
Կապուտջուղ լեռը / Լուսանկարն արված է Խուստուփի գագաթնամերձ հատվածից
Կապուտջուղ / Լուսնկարն արված է Արամազդ լեռան մերձգագաթային հատվածից
Կապուտջուղը սահմանամերձ լեռ է: Հայ-ադրբեջանական կոնֆլիկտի արդյունքում լեռան վերելքները դադարեցին և մինչ օրս գագաթն անհասանելի է:
Գազանալեռ (3829 մ)
Գազանալեռը գտնվում է ՀՀ Սյունիքի մարզի և Նախիջևանի սահմանագլխին, Զանգեզուրի լեռների հարավային կատարային մասում, Գազանալճից հարավ-արևմուտք։ Լեռան արևելյան լանջերը լերկ են, արևմտյան լանջերը ծածկված են ալպիական բուսականությամբ։ Գազանալեռը կազմում է «Զանգեզուր» արգելավայրի մասը։
Սիսակապար (3826 մ)
Լեռնագագաթը գտնվում է Հայաստանի Սյունիքի մարզի և Ադրբեջանի Նախիջևանի սահմանագլխին, Զանգեզուրի լեռների կատարային մասում, Սիսիանի լեռնանցքից հյուսիս-արևմուտք, Բազմառի գյուղից 8-9 կմ հյուսիս-արևմուտք։
Փառական (3826 մ)
Լեռնագագաթ Հայաստանի Սյունիքի մարզի և Նախիջևանի սահմանագլխին։ Զանգեզուրի լեռների հարավային մասում, Քաջարանց գյուղից 10 կմ հարավ-արևմուտք։ Լեռան լանջերը ծածկված են ալպյան բուսականությամբ։ Փառականը կազմում է «Զանգեզուր» արգելավայրի մասը։
Շիկաձոր (3753 մ)
Լեռնագագաթ ՀՀ Սյունիքի մարզի և Նախիջևանի սահմանագլխին, Զանգեզուրի լեռների հվ․ կատարային մասում, Լիճք գյուղից 7,7 կմ արմ․։
Շիկաձորի հս-արլ․ լանջին է գտնվում Խուրջին լճակը։ Լեռան լանջերը զառիթափ են, ժայռոտ, ցածրադիր մասերը ծածկված են կիսաթփուտային բուսականությամբ։ Շիկաձորը կազմում է «Արևիք» ազգային պարկի մասը։
Ալուկ (3707 մ)
Լեռնագագաթ Սյունիքի մարզում, Զանգեզուրի լեռների հարավային մասում, Քաջարան քաղաքից 6 կմ հվ-արմ․։
Հս-արլ․ լանջից սկիզբ է առնում Ծաղկար գետի ձախ՝ Մականաջուր վտակը։ Լեռան ստորոտը ծածկված է լեռնային տափաստաններով, բարձրադիր մասերը ալպյան մարգագետիններով։ Կազմում է «Զանգեզուր» արգելավայրի մասը։
Եկեղյաց (3621 մ)
Լեռնագագաթ Սյունիքի մարզում, Պահակաձոր գետի աջ կողմում, Քաջարանց գյուղից 6,5 կմ հս-արև․։ Եղեղյացը Քաջարանի լեռների ամենաբարձր կետն է։ Լեռան լանջերը մասնատված են քարափներով և մանր ձորակերով, ծածկված քարակույտերով և ալպյան մարգագետնային բուսականությամբ։ Լեռը կազմում է «Զանգեզուր» արգելավայրի մասը։
Աժդահակ (3597 մ)
Հրաբխային լեռ Գեղարքունիքի և Կոտայքի մարզերի սահմանագլխին, Սևաբերդ գյուղից 12,7 կմ հվ-արլ․։ Աժդահակը Գեղամա լեռների ամենաբարձր կետն է։ Աժդահակի հս-արլ․ լանջից է սկիզբ առնում Գելոյիձոր գետի ձախ՝ Մեծ Ուրուր վտակը։ Լեռն ունի կոնաձև տեսք, խառնարանի խորությունը ՝40-50 մ, որտեղ առաջացել է լիճ։ Աժդահակը կազմված է գորշավուն խարամներից։ Լեռը տարվա մեծ մասը ձյունածածկ է, լանջերը լերկ են։
Աժդահակ
Ծղուկ (3584 մ)
Լեռնագագաթ ՀՀ Սյունիքի մարզի և Ադրբեջանի սահմանագլխին, Սյունիքի բարձրավանդակում, Ծղուկ լեռնազանգվածի հարավային մասում, Իշխանասար գյուղից 12,5 կմ հս-արլ․։ Լեռան արևմտյան լանջից է սկիզբ առնում Որոտանի ձախ՝ Ծղուկ վտակը։ Ծղուկի լանջերը ծածկված են մերձալպյան և ալպյան մարգագետիններով։
Շեկ լեռ (3577 մ)
Լեռնագագաթ ՀՀ Սյունիքի մարզի և Նախիջևանի սահմանագլխին։ Զանգեզուրի լեռների հվ․ հատվածում։ Լիճք գյուղից 8,5 կմ հվ-արմ․։ Լեռան արևելյան լանջից են սկիզբ առնում Մեղրի գետի՝ Զվար և Բաղաքար վտակները։ Շեկ լեռան լանջերի ցածրադիր մասերը ծածկված են կիսաթփային բուսականությամբ։ Լեռը կազմում է «Արևիք» ազգային պարկի մասը։
Սևքար (3574 մ)
Լեռներ Սյունիքի մարզում, Զանգեզուրի լեռներում, Պիրկի լեռների արլ․ ճյուղավորությունը։ Սկսվում են Սևքար գագաթից և արևելյան ուղղությամբ ձգվում մինչև Արաքս ու Մեղրի գետերի միախանման վայրը։ Երրկարությունը 5 կմ։ Ամենաբարձր կետը Սևքար լեռն է 1145 մ։
Ուղտասար (3563 մ)
Լեռնագագաթ ՀՀ Սյունիքի մարզի և Նախիջևանի սահմանագլխին, Զանգեզուրի լեռների կատարային մասում, Գազանալճից հս․, Նոր Աստղաբերդ գյուղից 9,5 կմ արմ․։ Լեռան լանջերը զառիթափ են, մասնատված քարափներով, ցածրադիր մասերը՝ ծածկված տափաստանային բուսականությամբ։ Ուղտասարը կազմում է «Զանգեզուր» արգելավայրի մասը։
Խոչաքար (3559 մ) (Մեղրու լեռներ)
Մեծ Իշխանասար (3550 մ)
Իշխանասարը լեռնազանգված է ՀՀ Սյունիքի մարզի և Ադրբեջանի սահմանագլխին, Սյունիքի բարձրավանդակում, Նորավան գյուղից 10,5 կմ հս-արլ․։ Ամենաբարձր կետը Մեծ Իշխանասար լեռնագագաթն է։ Այն հսկա հրաբխային զանգվախ է, լանջերը զառիթափ ու կտրտված՝ ծածկված քարաբեկորային կուտակումներով որոնք բաժանվում են բազմաթիվ խորը ձորակների ու կիրճերի։ Լեռնազանգվածում պահպանվել են սառցապատման հետքերը։
Սպիտակասար (3556 մ)
Հրաբխային լեռ Արարատի, Գեղարքունիքի և Կոտայքի մարզերի սահմանագլխին, Գեղամա լեռների կատարային մասում, Ձորագյուղից 13 կմ արև․։ Լեռան արմ․ լանջից է սկիզբ առնում Գողթ գետի աջ՝ Ոսկեջուր վտակը, հվ․ լանջից՝ Շողվագ գետը և Արաքս գետի ձախ՝ Ազատ վտակը, իսկ հյուսիսային լանջից՝ Գավառագետի աջ վտակ՝ Գեղարքունիքը։ Սպիտակասարը կազմված է թթու լավաներից, դացիտներից, օբսիդիաններից։ Մերձալպյան և ալպյան մարգագետինները հանդես են գալիս համեմատաբար նեղ գոտիով, գագաթային շրջանում կան հավերժական ձյան բծեր։
Վարդենիս (3522 մ)
Լեռնավահան ՀՀ Արարատի, Գեղարքունիքի, Վայոց ձորի մարզերի և Ադրբեջանի սահմանագլխին։ Սկսվում է Հարավային Ծարասար գագաթից, արևմտյան ուղղությամբ ձգվում դեպի Վարդենիս գագաթը, ապա թեքվում հվ-արմ․ մինչև Մկնասարը, որտեղից փոխելով ուղղությունը դեպի արևմուտք, հասնում Գնդասար և հվ-արմ․ ուղղությամբ իջնում մինչև Թուխմանուկի լեռնանցքը։ Երկարությունը՝ 78 կմ։ Ջրաբաժան է Սևանի գոգավորության և Արփա գետի հովտի միջև։ Վարդենիսի լեռների հյուսիսային լանջերից է սկիզբ առնում Սևանիավազանի Արգիճի գետը։ Ամենաբարձր կետը՝ Վարդենիս լեռն է։
Քաջարանց (3403 մ)
Քաջարանցը լեռնագագաթ է Սյունիքի մարզում, Զանգեզուրի լեռներում, Քաջարանց գյուղից 4,5 կմ հվ-արմ․։ Լեռան հս-արլ․ լանջերը ծածկված են տափաստանային բուսականությամբ արևելյան լանջերը՝ թփուտներով և սաղարթավոր ծառերով։ Քաջարանցի լանջերը քարքարոտ են, ծածկված քարակույտերով, թփուտներով և տափաստանային խոտաբույսերով։
Նահապետ (3376 մ)
Նահապետը լեռնագագաթ է ՀՀ Սյունիքի մարզի և Նախիջևանի սահմանագլխին, Զանգեզուրի լեռների կենտրոնական մասում, Գեղի գետի վերնագավառում, Նոր Աստղաբերդ գյուղից 8 կմ հս-արև․։ Լեռան լանջերը ծածկված են ալպյան և մերձալպյան բուսականությամբ։ Նահապետը կազմում է «Զանգեզուր» արգեավայրի մասը։
Գեղաքար (3348 մ)
Լեռնագագաթ Սյունիքի մարզում, Բարգուշատի լեռների արևմտյան մասում, Կիցք գյուղից 5,5 կմ հս-արմ․։ Գեղաքարի լանջեից են սկիզբ առնում Այրի գետը և նրա աջ՝ Կըշկոշտի վտակը, հյուսիսային լանջից՝ Որոտան գետի աջ վտակը Շենթաղը, իսկ հարավայինից՝ Կահուրդ գետի աջ վտակ Սարիձորը։ Լեռը բարձրադիր է, սրակատար, լանջերը ծածկված են քարտացրոններով և մերձալպյան ու ալպյան բուսականությամբ։ Գեղաքարը կազմում է «Զանգեզուրի» արգելավայրի մասը։
Հայկական լեռնաշխարհի 5 ամենաբարձր գագաթները
Հայկական լեռնաշխարհի գործող հրաբուխները
Սույն հոդվածի հեղինակային իրավունքը պատկանում է armgeo.am կայքին։ Հոդվածի բովանդակությունը կարող է մեջբերվել, օգտագործվել այլ կայքերում, միայն ակտիվ հղում պարունակելով դեպի սկզբնաղբյուրը:
Բլոգ Հայաստանի մասին
Մասիսի բարձրությունը՝ 5165 թե՞ 5137
Արարատ լեռ
Հայաստանի լեռները որպես մարդիկ
Կիլիմանջարո. Աֆրիկայի «կտուրին»
Mediamax-ի հարցազրույցը Տիգրան Վարագի հետ
Հայկական լեռնաշխարհի «7 գագաթ» նախագիծ
Լիճքի ջրվեժներ
/in Մեր արշավները, Ջրագրություն /by armeniangeographicԼիճքի ջրվեժները գտնվում են Սյունիքի մարզի Լիճք գյուղի տարածքով հոսող երկու` Զվարագետի եւ Մեղրի գետերի վրա: Զվարագետի վրա գտնվող մատչելի ջրվեժները չորսն են, գտնվում են իրարից փոքր հեռավորության վրա: Նույն գետի վրա գտնվող մյուս ջրվեժները համեմատաբար դժվարամատչելի են, սակայն իրենց գեղեցկությամբ չեն զիջում առաջիններին: Գյուղի միջով հոսող Մեղրի գետի վրա գտնվող ջրվեժների ստույգ քանակը դժվար է ասել: Մի քանի տասնյակի հասնող ջրվեժները սկսվում են գյուղից 2 կմ դեպի հյուսիս գտնվող ջրվեժների կասկադով եւ ձգվելով ողջ կիրճով ավարտվում անտառի վերջում:
Լիճքի ջրվեժներ – Մեղրիի հրաշալիքները / Լուսանկարը՝ Սիփան Գրիգորյանի
Լիճքի ջրվեժներ – Մեղրիի հրաշալիքները / Լուսանկարը՝ Սիփան Գրիգորյանի
Տեսանյութը՝ Գագիկ Սարգսյանի
Մեր արշավները ընթացքում արված լուսանկարները
Արշավներ և լեռնագնացություն Հայաստանում
Սիս լեռ
Թեժառույք լեռ
Շամլուղից Ախթալա / Կկվի բույն
Շիկալիճ լեռ
/in Լեռնագրություն, Մեր արշավները /by armeniangeographicՔարհանքի լեռներ
Երկարությունը՝ 14 կմ
Ամենաբարձր գագաթը՝ Շիկալիճ լեռ (2402 մ)
Կոորդինատները՝ 40°51’54.79, 44°31’30.64
Լեռնաշղթան գտնվում է Լոռու մարզում: Հանդիսանում է Բազումի լեռների հվ.-արլ. ճյուղավորությունը: Սկսվում են Բազումի լեռների Շատեր գագաթից և հվ.-արլ. ուղղությամբ ձգվում մինչև Շիկալիճ գագաթը, որտեղից, փոխելով ուղղությունը դեպի հս.-արլ., իջնում Գայլաձորի կիրճը: Ջրբաժան է Փամբակ գետի և նրա ձախ վտակ Վահագնի միջև: Լեռների հս.-արլ. և հվ.-արլ. լանջերն անտառապատ են:
Շիկալիճ լեռ
Շիկալիճ լեռը գտնվում է Լոռու մարզում, Քարաբերդ գյուղից 2,5 կմ հս.: Գագաթը ժայռոտ է: Գագաթից երևում է Վանաձոր քաղաքը:
Լուսանկարները՝ Աղասի Մարտիրոսյանի և Անի Սարգսյանի
Արշավներ և լեռնագնացություն Հայաստանում
Սիս լեռ
Թեժառույք լեռ
Շամլուղից Ախթալա / Կկվի բույն
Գայլեձոր լեռ / Թեքսարի լեռնաշղթա
Շիկաքար լեռ / Կոշաբերդի ամրոց
Երանոսի լեռներ / «Սֆինքս»
Օրիսաբա․ «7 հրաբուխ» նախագիծ
Անդոկ լեռ
Կապուտան (Գոգի) լիճ
Արտոս լեռ
/in Հայկական լեռնաշխարհ, Մեր արշավները /by armeniangeographicԱրտոս լեռը` գտնվում է Հայկական Տավրոս լեռնային համակարգում: Բարձրությունը 3550 մետր է: Լանջերը ծածկված են լեռնատափաստանային և ենթաալպյան բուսականությամբ։ Գագաթից բացվում է տեսարան դեպի Գյավաշ բնակավայրը (նախկին Ոստան), Սիփան լեռը, Վանա լիճը և նրա կղզիները՝ Աղթամար և Առտեր:
Վանա լիճն ու Աղթամար կղզին
Առասպելներ
Ասում են` Տավրոսի եղջյուրներից մեկը Արտոսն է, մյուսը Առնոսը: Ասում են նաև` երբ նոյան տապանը հասնում է Արտոս լեռանը` նահապետն արտասվում է, և դրա համար լեռը կոչվում է Արտոս:
Արտոսի լանջերին է գտնվում Չարահան Ս. Նշան վանքը, որտեղ ամփոփված է Եղիշե մատենագրի նշխարները: Ավանդության համաձայն՝ Եղիշեն Արտոս լեռան վրա ճգնելիս վախճանվում է, և հովիվները նրա մարմինը լեռան լանջին են թաղում, իսկ գլուխը տանում են Մոքս և թաղում Ս. Զորավանքում:
Շահպաղի կարմիր ավետարանը
Արտոսի մոտ մի գյուղ կար Շահպաղ անունով: Օրերից մի օր շահպաղցի մի աղջիկ երազում տեսնում է կարմրազգեստ մի կին, որը կարմիր ձիու վրա նստած, շիկակարմիր ճիպոտը ձեռքին մոտենում է աղջկան և մատնացույց անելով Արտոս լեռան ստորոտը ասում է, որ այնտեղ ավետարան կա պահված:
Կարմիր հուրին պատվիրում է աղջկան հանել ավետարանը և սերնդեսերունդ փոխանցելով պահել այն իրենց տանը:
Աղջկա եղբայրը գնում է Արտոսի ստորոտ ավետարանը որոնելու: Այնտեղ ավերակ տուն է գտնում, տան անկյունում տեսնում է կարմիր աքաղաղ որը մեն-մենակ, առանց հավերի, բարձրաձայն կանչելով քուջուջ է անում:
Տղան սա համարում է աստվածային նախանշան և փորում է աքաղաղի քուջուջ արած տեղը: Կարմիր կճուճի մեջ գտնում է մագաղաթյա մի ավետարան: Ավետարանը բերում և պահում է իրենց տան կարմիր ակղի մեջ և ավետարանի դեմը ձիթե կանթեղ է վառում: Այդ օրվանից նրանց տունը դառնում է ուխտատեղի՝ զորավոր Կարմիր ավետարանի ուխտատեղին:
Որոշ ժամանակ անց, վանի առաջնորդը Ավետարանը տեղափոխում է Վանի Ս. Նշան եկեղեցի: Շահպաղցիներին դուր չի գալիս այս արարքը և նրանց բողոքով Կարմիր Ավետարանը կրկին տեղափոխվում է իրենց գյուղ, սակայն այս անգամ դրվում է գյուղի եկեղեցու մեջ:
1915-ին Շահպաղի հայերը մասնակցել են Վանի ինքնապաշտպանական կռիվներին և ստիպված գաղթել են դեպի Արևելյան Հայաստան, սակայն մեծ մասը ճամփին զոհվել է…
Լուսանկարները՝ Տիգրան Շահբազյանի և Սիփան Գրիգորյանի
Տեսանյութը՝ Սիփան Գրիգորյանի
Հայկական լեռնաշխարհ
Արարատ լեռ
Հայկական լեռնաշխարհի ընդհանուր բնութագիրը
Հայկական լեռնաշխարհի գիտական ուսումնասիրությունները
Արշավ Վրաստանի Խեվի պատմական շրջանում
/in Առանց խորագրի /by armeniangeographic2019 թ.-ի հուլիսի 13-17-ը (5 օր, 4 գիշեր)
Առաջարկում ենք յուրօրինակ ճանապարհորդություն Վրաստանի պատմական Խեվի շրջանում:
Արշավ Վրաստանի Խեվի պատմական շրջանում
Ճանարհորդության երթուղին ընտրված է առողջ, միջին ֆիզիկական տվյալներ ունեցող անձանց համար: Այն կհետաքրքրի ինչպես փարձառու արշավականներին այնպես էլ սկսնակներին: Մասնակցության համար հատուկ պատրաստվածություն պետք չի: Արշավների ժամանակ մեզ հետ վերցնելու ենք միայն փոքր ուսապարկեր՝ այդ օրվա անհրաժեշտ պարագաներով: Գիշերակացը լինելու է հարմարավետ ու մաքուր հյուրատներում:
Եթե հետաքրքրեց ուրեմն ծանոթացեք մանրամասներին:
Օր 1: Երևան – Թբիլիսի – Ստեփանծմինդա
Վաղ առավոտյան շարժվում ենք Երևանից դեպի Ստեփանծմինդա գյուղաքաղաք (նախկին Կազբեգի): Ստեփանծմինդան գտնվում է Թերեք գետի աջ ափին՝ Կազբեկ լեռան փեշերին: Գյուղի դիրքն ինքնին գեղատեսիլ է: Բարձրությունը ծովի մակարդակից կազմում է 1750 մ:
Ստեփանծմինդա գյուղն ու Կազբեկ լեռը
Օր 2: Գերգեթի վանք և Կազբեկի դիտակետ
Առավոտյան նախաճաշից հետո կիրականացնենք արշավ դեպի Կազբեկի լանջին գտնվող Գերգեթի վանք և կշարունակենք ճանապարհը դեպի այն կետը (2940 մ), որտեղից Կազբեկ լեռը հայտնվում է ափի մեջ: Այստեղից կտեսնենք Կազբեկն իր ողջ վեհությամբ:
Գերգեթի վանք
Երթուղու երկարությունը՝ 16 կմ
Հարաբերական բարձրությունը՝ 1100 մ
Օր 3: Գվելեթի Ջրվեժ
Երկար ճանապարհից ու հագեցած արշավից հետո երրորդ օրը կլինի թեթև արշավ և զբոսանք Ստեփանծմինդայում: Նախաճաշից հետո կուղևորվենք Թերեկի ձախ ափին գտնվող Դարյալի կիրճ և կիրականացնենք արշավ դեպի Գվելեթի ջրվեժ:
Օր 4: Չաուխիի լեռնանցք
Վաղ առավոտյան ուղևորվում ենք փոքրիկ գյուղ, որտեղ հնարավոր է հասնել միայն ամենագնաց մեքենաներով: Սկսում ենք արշավ Վրաստանի ամենագեղատեսիլ լեռներից մեկի՝ Չաուխիի լանջերով: Այս երթուղին հնարավորինս մոտենում է Չաուխի լեռանը: Սա այն վայրն է, որտեղից երևում է Չաուխի լեռն իր ողջ վեհությամբ: Լեռնանցքը գտնվում է 3300 մետր բարձրության վրա և այստեղից բացվում է հիանալի տեսարան դեպի Կովկասյան լեռներն ու Չաուխիի հովիտը:
Չաուխիի լեռնանցք
Երթուղու երկարությունը՝ 17 կմ
Հարաբերական բարձրությունը՝ 1100 մ
Օր 5: Վերադարձ
Վերադառնում ենք Երևան: Ճանապարհին կունենանք կանգառ Թբիլիսիում: Կզբոսնենք քաղաքով:
Արժեք
290$ /համարժեք դրամ/
Գիշերակաց
Բոլոր գիշերակացները լինելու են հյուրատներում
Տրանսպորտ
Mitsubishi Delica մակնիշի ամենագնաց մեքենա
Արժեքի մեջ ներառված է՝
Տրանսպորտ
Ուղեկցորդի ծառայություն
Գիշերակաց հյուրատանը
Արժեքի մեջ ներառված չէ
Ճանապարհորդության արժեքի մեջ միայն սնունդը ներառված չէ: Հյուրատանը կարող ենք օգտվել խոհանոցից և պատրաստել մեր ուզածը (բնակավայրերում կան և՛ խանութներ, և՛ արագ սննդի կետեր մատչելի գներով, այնպես որ սննդի հարցը հեշտ լուծելի է)
Մանրամասների և գրանցվելու համար զանգահարեք` 043 00 51 65 կամ գրեք մեր ֆեյսբուքյան էջին
Մշո Առաքելոց
/in Մեր արշավները /by armeniangeographicՄշո Սուրբ Առաքելոցը միջնադարյան հայկական վանքային համալիր է: Կոչվել է նաև Տիրինկատարի կամ Ծիրնկատարի վանք, քանի որ գտնվում է համանուն լեռան լանջին: Գտնվում է պատմական Մեծ Հայքի Տուրուբերան նահանգի Տարոն գավառում (ներկայիս Թուրքիայի Մուշի գավառի տարածքում, Մուշ քաղաքից 5 կմ դեպի հարավ-արևելք)։
Առաքելոց վանքի կռիվը
Հայ ֆիդայական նշանավոր կռիվներից մեկը կապված է Մշո Առաքելոց վանքի հետ։ 1901 թ.-ի նոյեմբերի սկզբին զորավար Անդրանիկը և Գևորգ Չաուշը 25-27 հայդուկային խմբով պաշարվում են վանքում, նպատակ ունենալով գրավել օտարեկրացիների ուշադրությունը։ Մի քանի օր պայքարից հետո հայդուկներին հաջողվում է գիշերը սպիտակ սավանների մեջ պատսպարվելով ճեղքել թշնամու շրջափակումը և դուրս գալ վանքից։
Հայ մեծերի գերեզմաններ
Մշո առաքելոց վանքի տարածքում են թաղված Մովսես Խորենացին, Դավիթ Անհաղթը, Ասողիկը և Ղազար Փարպեցին:
Լուսանկարները՝ Դավիթ Միրզոյանի, Գևորգ Հարոյանի և Տիգրան Շահբազյանի
Հայկական լեռնաշխարհ
Արարատ լեռ
Հայկական լեռնաշխարհի ընդհանուր բնութագիրը
Հայկական լեռնաշխարհի գիտական ուսումնասիրությունները
Հայաստանը հնագույն քարտեզներում
Ինչ և ո՞րն է Անատոլիան
Քարտեզագրական պատերազմ
Երկրաշարժերը Հայկական լեռնաշխարհում
Միջլեռնային գոգավորություններ
Ստորգետնյա ջրերը Հայկական լեռնաշխարհում
Հայկական լեռնաշխարհի 5 ամենաբարձր գագաթները
Հայկական լեռնաշխարհի լճերը
Հայկական լեռնաշխարհի գործող հրաբուխները
Հայկական լեռնաշխարհի կլիման
Հայկական լեռնաշխարհի Նեմրութները
Բարդող լեռ
Ապակեքար լեռ
/in Մեր արշավները /by armeniangeographicԱպակեքար լեռ կամ Աբեղաքար անունով հայտնի լեռը գտնվում է Տավուշի մարզում՝ Հաղարծին և Հովք գյուղերի միջև: Բարձրությունը՝ 1651 մետր է:
Հովք գյուղից մի տպավորիչ լեռ է երևում, որը երբևէ տեսնողին անտարբեր չի թողնի: Տեղացիներն այդ հեռվից նշմարվող լեռը անվանում են Աբեղաքար: Լեռան մասին դժվար է տեղեկություններ գտնելը, քանի որ լեռը հայտնի չէ լեռնագնացների շրջանում: Ապակեքար լեռը գտնվում է Դիլիջան Ազգային Պարկի տարածքում:
Դիլիջան Ազգայի Պարկ
Զբաղեցնում է Աղստև գետի վերին հոսանքի ավազանը՝ Բովաքարի արևելյան, Միափորիի հյուսիսարևմտյան և Արեգունի լեռնաշղթայի հյուսիսարևելյան լանջերը, մոտ 24000 հեկտար տարածություն։
Կազմակերպվել է 1958 թվականին՝ բուսական և կենդանական աշխարհի պահպանման, հարստացման և տեղական պայմաններում նոր տեսակների ստացման նպատակով։ Անտառներն առաջին կարգի են։ Ունեն հողապաշտպան, ջրակարգավորիչ, գիտական և տնտեսական նշանակություն։ Ազգային պարկի բուսաշխարհն ընդգրկում է 902 տեսակ ծաղկավոր բույսեր, որոնցից 40-ը՝ հազվագյուտ։
Արշավներ և լեռնագնացություն Հայաստանում
Սիս լեռ
Թեժառույք լեռ
Շամլուղից Ախթալա / Կկվի բույն
Գայլեձոր լեռ / Թեքսարի լեռնաշղթա
Շիկաքար լեռ / Կոշաբերդի ամրոց
Երանոսի լեռներ / «Սֆինքս»
Օրիսաբա․ «7 հրաբուխ» նախագիծ
Անդոկ լեռ
Կապուտան (Գոգի) լիճ
Ամպասար
Գոմբակ լեռ
Կայեն լեռ
Չախալաբերդ
Վիշապի կիրճ
Գեղամասարի ջրվեժներ
Անձավաջրի կիրճ
Արտանիշ լեռ
Ոսկեսար լեռ
Թաքնված կիրճ
Մթնաձորի կիրճ
Վարդագույն կիրճ