Արարատի գագաթ բարձրանալն ինձ համար երկար ժամանակ եղել է երազանք, անհնար թվացող մի բան, և անգամ մտքովս չէր անցնում, որ մի օր ես էլ կանցնեմ այդ ճանապարհը։
Սովորություն ունեմ շատ շուտ պլանավորել արձակուրդս, և սովորաբար դա անում եմ մոտ կես տարի առաջ։
Արարատ 2025
Այս անգամ ընկերուհուս հետ որոշել էինք իմ հերթական երազանքներից մեկն իրականություն դարձնել՝ ամռանը մեկնել Հավայան կղզիներ՝ սերֆինգով զբաղվելու։ Երկար մտորումներից հետո հասկացանք, որ դրա համար պետք է շատ ժամանակ հատկացնել, և այդպիսով հետաձգեցինք մեր ճանապարհորդությունը։ Ու հանկարծ իմ ընկերներից Գոհարն ասաց, որ այս ամառ պատրաստվում է բարձրանալ Արարատ։ Այդ պահին նայեցինք իրար ու էլ որևէ այլ տարբերակ չկար. այս ամառ միասին բարձրանում ենք Արարատի գագաթ։
Այս վերելքը փոխեց իմ ընկալումները
Երկար ժամանակ Արարատի վերելքը պարզապես պատկերացնում էի որպես մի նպատակակետ, որին պետք է «հասնեմ»։ Բայց վերելքի ընթացքում հասկացա, որ իրական արժեքը հենց ընթացքն էր։ Ամեն քայլ, ամեն կանգառ ու դժվարություն մի ճանապարհի մաս էին կազմում, որը փոխեց իմ ընկալումները թե՛ ինքս իմ, թե՛ իմ հնարավորությունների մասին։
Ֆիզիկական դժվարությունները ճիշտ այնպիսին էին, ինչպիսին պատկերացնում էի, բայց չէի սպասում, որ այնքան ոգեշնչված ու ուժեղ կզգայի ինձ՝ հատկապես խմբի աջակցությամբ։ Իրականությունն ամբողջությամբ փոխեց իմ սպասումները՝ լավագույն ձևով։
Ընտանիք դարձած մեր խումբը
Մինչ օրս նույնիսկ միայն մեր խմբին հիշելիս՝ ամեն անգամ հուզվում և կարոտում եմ։ Անգամ երազել չէի կարող, որ Արարատ կբարձրանամ այսքան յուրահատուկ մարդկանց հետ։
Չէի սպասում, որ կհայտնվեմ մի խմբում, որտեղ բոլորն այսքան հոգատար ու ուշադիր կլինեն միմյանց նկատմամբ. երբ խմբի որևէ անդամ իրեն վատ էր զգում, բոլորը պատրաստակամորեն օգնում էին՝ ինչով կարող էին։
Վալենտինա Ադուլյան / Արարատ 2025
Հատկապես տպավորիչ էր մինչև 2-րդ ճամբար վերելքը՝ լի ուրախությամբ ու երգերով. թվում էր՝ անսպառ էներգիա ունենք։ Իսկ ամենահուզիչ պահերից մեկը գագաթնամերձ հատվածն էր, երբ պետք էր կապել կատվիկներն ու անել վերջին վճռորոշ քայլերը։ Կային մարդիկ, ում ուժերը պարզապես սպառվել էին, և նրանք այլևս չէին կարողանում անգամ կատվիկները կապել։ Այդ պահին բոլորն իրար օգնում էին՝ առանց վարանելու։ Հենց այդպիսի իրավիճակներում ես հասկանում, որ նման վերելքների ժամանակ ամենակարևորն իրականում մարդկային հոգատարությունն ու փոխադարձ աջակցությունն է։
Չկանգնելու որոշումը
Հենց սկզբից ինձ համար մի կանոն էի սահմանել՝ ինչ էլ պատահի, որքան էլ դժվար լինի, չեմ կանգնելու։ Կարծում եմ՝ հենց այս միտքն օգնեց ինձ ողջ վերելքի ընթացքում։
Իհարկե, անփոխարինելի էր նաև մեր խմբի դերը, որտեղ բացառապես յուրահատուկ մարդիկ էին հավաքվել:
Անգնահատելի էր մեր ուղեկցորդ Գևորգի հոգատարությունը յուրաքանչյուրիս հանդեպ։ Առանց նրա ներկայության և աջակցության դժվար է պատկերացնել այս վերելքը։
Քո միակ սահմանը դու ես
Երբ վերջապես կանգնում ես Արարատի գագաթին՝ հույզերի տեղատարափ ես զգում՝ հպարտություն, հանգստություն, հաղթանակ ու երախտագիտություն։ Նայում էի շուրջս ու չէի հավատում, որ այստեղ եմ։ Մի քանի վայրկյանով ժամանակն ասես կանգ էր առել։ Մոռացվել էին բոլոր դժվարությունները, հոգնածությունը, ճանապարհի երկարությունը։ Զգում էի, թե ինչպես եմ ձուլվում մի մեծ ու կարևոր բանի՝ իմ ներքին ուժին, բնությանն ու պատմությանը… Այդ պահին հասկացա, որ սա պարզապես վերելք չէր. սա ուղի էր դեպի ինքս ինձ՝ սահմաններս, վախերս ու հնարավորություններս ճանաչելու համար։
Այդ ժամանակ հասկացա, որ սա պարզապես վերելք չէր։ Դա մի ուղի էր դեպի ինձ՝ ճանաչելու իմ սահմանները, իմ վախերը և իմ հնարավորությունները։
Այո, ֆիզիկապես դժվար էր, բայց հոգեպես՝ անգնահատելի։ Ու հիմա երբեմն աչքերս փակում եմ ու կրկին այնտեղ եմ՝ քամու ձայնի, արևի շողերի ու բացարձակ լռության մեջ։
Արարատի վերելքն ինձ մի կարևոր բան սովորեցրեց, որն ընդմիշտ փոխեց կյանքի հանդեպ իմ մոտեցումը. «քո միակ սահմանը դու ես»։ Այժմ կարծես անսպառ ուժով եմ լցվել, ու այլևս ոչինչ չի կարող ինձ հետ պահել նպատակներիս ու երազանքներիս ճանապարհից։
Արարատը պարզապես լեռ չէ
Անկեղծ ասած՝ մինչ այժմ ամբողջությամբ չեմ գիտակցում, որ իսկապես բարձրացել եմ Արարատ։
Դա այնքան ուժեղ ու անհավատալի փորձառություն էր։ Երբեմն նայում եմ լուսանկարներին ու հասկանում, որ այս պատմությունն արդեն իմ կյանքի մի մասն է, բայց դեռ ժամանակ է պետք, որպեսզի լիարժեք ընդունեմ, որ դա իսկապես իմ ձեռքբերումն է։
Արարատը պարզապես լեռ չէ։ Այն մի ճանապարհ է, որի ընթացքում յուրաքանչյուր քայլ քեզ մոտեցնում է ոչ միայն գագաթին, այլև ինքնաճանաչմանը։ Ճանապարհին կլինեն և՛ հոգնածություն, և՛ կասկածներ, միգուցե թվա, թե ուժերդ սպառվել են, բայց հենց այդ պահին ես գիտակցում, թե որքան ուժեղ ես իրականում։
Վալենտինա Ադուլյան / Արարատ 2025
Արարատի վերելքն այն փորձառություններից է, որը քեզ ներսից է փոխում։ Երբ կանգնում ես գագաթին, քեզ թվում է, թե հասել ես ոչ թե ինչ-որ կոնկրետ բարձրության, այլ մի կետի, որտեղ հստակ գիտակցում ես՝ կյանքում ոչինչ անհնար չէ։
Մի՛ սպասիր այն օրվան, երբ լիովին պատրաստ կզգաս քեզ։ Դու արդեն պատրաստ ես։ Պարզապես քայլիր առաջ։ Գագաթը սպասում է քեզ։
Որպես ամփոփում՝ ցանկանում եմ շնորհակալություն հայտնել Armenian Geographic-ի ողջ անձնակազմին՝ այս ամենն իրականություն դարձնելու համար։ Շնորհակալ եմ յուրաքանչյուր ուղեկցորդի, ում հետ անցել եմ երկար ճանապարհ՝ սկսած նախապատրաստական արշավներից մինչև Արարատի գագաթ։ Դուք, անկասկած, լավագույնն եք, և ես անսահման ուրախ եմ այս ուղին հենց ձեզ հետ անցնելու համար։
Վերելք Արարատ 2026
Վերելք Կալասար
Հրավիրում ենք մասնակցել Կալասար լեռան վերելքին։
Այս օրերին Կալասարից բացվում է թերևս ամենատպավորիչ տեսարանը դեպի Թեքսարի լեռնաշղթա։ Դիմացի ձյունապատ գագաթները ստեղծում են իդեալական ֆոն՝ բացառիկ կադրեր ստանալու համար։
Կալասար լեռ
Օրվա սկզբում կիրականացնեք վերելք Կալասար լեռ։ Այն գտնվում է Վայոց ձորում։ Բարձրությունը 2230 մ է։ Գագաթին դեռ պահպանվում են Կալասարի բերդի պատերից որոշ հատվածներ:
Ենթադրվում է, որ այս բերդը Սմբատաբերդից ավելի հին է, որի մասին է վկայում պահպանված պատերի մեջ շաղախի բացակայությունը: Բերդի տարածքում հաճախ են հանդիպում քարայծեր և հնարավոր է բախտ վիճակվի տեսնել:
Գագաթից բացվում է հիասքանչ տեսարան դեպի Վայոց ձորի լեռները, մասնավորապես՝ Թեքսարի լեռնաշղթան:
Օրվա վերջում կունենանք կանգառ Եղեգիսի կիրճում, որտեղից կիրականացնենք արշավ դեպի Հերմոնի վանք։
Երթուղու երկարությունը՝ 10 կմ
Հարաբերական բարձրությունը՝ 600 մ
Հանդիպման վայրը` Սարյանի պուրակ (Մարտիրոս Սարյանի արձանի մոտ)
Հանդիպման ժամը ` 08։00
Մասնակցության արժեքը` 9 500 դրամ
Արժեքի մեջ ներառված է՝
Տրանսպորտ
Ուղեկցորդների ծառայություն
Ուսապարկ (պարտադիր)
Ձեռնափայտեր (պարտադիր չէ)
Մեկօրյա սնունդ
Ջուր (առնվազն 1 լիտր)
Դեղատուփ
Արևային ակնոց
Գլխարկ (արևապաշտպան և ձմեռային)
Տաք հագուստ
Լապտեր
Անձրևապաշտպան թիկնոց
Զանգապաններ
Ինչպե՞ս գրանցվել՝
Քայլ 1։ Զանգահարել 043 00 5165 (Viva cell) հեռախոսահամարով, Երևանի ժամանկով ժամը՝ 10։00-ից մինչև ժամը՝ 18։30 ընկած ժամանակահատվածում։
Կամ կարող եք գրել Armenian Geographic ֆեյսբուքյան էջին և մենք կպատասխանենք աշխատանքային ժամերի ընթացքում (10։00-ից մինչև ժամը՝ 18։30):
Քայլ 2։ Մեր հետ առաջին անգամ արշավի մասնակցելու դեպքում պետք է անցնել հետևյալ հղումով և լրացնել տեղեկացված համաձայնությունը
Քայլ 3։ Կատարել փոխանցում
Ստացող՝
ԱՐՄՋԵՈ ՍՊԸ (InecoBank)
Բանկային հաշիվ 2052 0222 1888 1001
Փոխանցումը կատարելիս անպայման նշեք Ձեր անուն-ազգանունը կամ հեռախոսահամարը և արշավի ուղղությունը։
Քայլ 4։ Վճարումը կատարելուց հետո անդորրագիրն ուղարկեք մեր էջին։ Գրանցումը համարվում է հաստատված վճարման անդորրագիրը մեր ֆեյսբուքյան էջին ուղարկելուց հետո։
Գրանցվելուց հետո կարող եք հրաժարվել մինչև արշավի նախորդ օրվա առավոտյան 12:00: Այնուհետև հրաժարվողի գումարը վերադարձի ենթակա չէ։
ՈՒՇԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆ
Խնդրում ենք առնվազն 10 րոպե շուտ լինել հանդիպման վայրում։
Ուշանալու և դրա պատճառով արշավը բաց թողնելու դեպքում գումարը ետ չի վերադարձվում։
Վերելք Արայի լեռ / Հյուսիսային երթուղով
Գոշավանքից Խաչարձան
Երեք բազեների արահետ
Արշավ դեպի Թռչկան ջրվեժ
Իրականացնելու ենք արշավ դեպի Թռչկան ջրվեժ։ Արշավը սկսելու ենք Լոռու մարզի Մեծ Պարնի գյուղից։
Երթուղին անցնում է սարերով և ալպյան մարգագետիններով։ Ճանապարհը գեղեցիկ է հատկապես տարվա այս եղանակին։
Արշավ դեպի Թռչկան ջրվեժ
Թռչկանը Հայաստանի ամենաբարձր ու ջրառատ ջրվեժն է։ Կարող եք պատկերացնել, թե ինչ տեսք ունի այն, հատկապես հիմա՝ տարվա ամենավարար սեզոնին։
Երթուղու երկարությունը՝ 23 կմ
Հարաբերական բարձրությունը՝ 800 մետր
Հանդիպման վայրը` Սարյանի պուրակ (Մարտիրոս Սարյանի արձանի մոտ)
Հանդիպման ժամը` 7:30
Մասնակցության արժեքը` 9 500 դրամ
Արժեքի մեջ ներառված է՝
Տրանսպորտ
Ուղեկցորդների ծառայություն
Մասնակիցներն իրենց հետ պետք է ունենան՝
Ուսապարկ (պարտադիր)
Ձեռնափայտեր (պարտադիր չէ)
Մեկօրյա սնունդ
Ջուր (առնվազն 1 լիտր)
Դեղատուփ
Արևային ակնոց
Գլխարկ (արևապաշտպան և ձմեռային)
Տաք հագուստ
Լապտեր
Անձրևապաշտպան թիկնոց
Հագուստը պետք է լինի շարժումը չկաշկանդող, սպորտային: Կոշիկները՝ հաստ տակացուով (նախատեսված քայլքի համար):
Ձեզ հետ ունեցեք նաև փոխնորդ կոշիկներ, որպեսզի թրջվելու դեպքում փոխեք, իսկ ցեխոտվելու դեպքում չկեղտոտեք մեքենան:
Մեր արշավներին կարող են մասնակցել միայն 18-55 տարեկան միջին ֆիզիկական տվյալներ ունեցող անձինք, ովքեր չունեն առողջական խնդիրներ։
Ինչպե՞ս գրանցվել՝
Քայլ 1։ Զանգահարել 043 00 5165 (Viva cell) հեռախոսահամարով, Երևանի ժամանկով ժամը՝ 10։00-ից մինչև ժամը՝ 18։30 ընկած ժամանակահատվածում։
Կամ կարող եք գրել Armenian Geographic ֆեյսբուքյան էջին և մենք կպատասխանենք աշխատանքային ժամերի ընթացքում (10։00-ից մինչև ժամը՝ 18։30):
Քայլ 2։ Մեր հետ առաջին անգամ արշավի մասնակցելու դեպքում պետք է անցնել հետևյալ հղումով և լրացնել տեղեկացված համաձայնությունը
Քայլ 3։ Կատարել փոխանցում
Ստացող՝
ԱՐՄՋԵՈ ՍՊԸ (InecoBank)
Բանկային հաշիվ 2052 0222 1888 1001
Փոխանցումը կատարելիս նպատակ դաշտում անպայման նշեք Ձեր անուն-ազգանունը կամ հեռախոսահամարը և արշավի ուղղությունը։
Քայլ 4։ Վճարումը կատարելուց հետո անդորրագիրն ուղարկեք մեր էջին։ Գրանցումը համարվում է հաստատված վճարման անդորրագիրը մեր ֆեյսբուքյան էջին ուղարկելուց հետո։
Գրանցվելուց հետո կարող եք հրաժարվել մինչև արշավի նախորդ օրվա առավոտյան 12:00: Այնուհետև հրաժարվողի գումարը վերադարձի ենթակա չէ։
ՈՒՇԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆ
Խնդրում ենք առնվազն 10 րոպե շուտ լինել հանդիպման վայրում։
Ուշանալու և դրա պատճառով արշավը բաց թողնելու դեպքում գումարը ետ չի վերադարձվում։
Առաջիկա արշավներ
Վերելք Արայի լեռ / Հյուսիսային երթուղով
Գոշավանքից Խաչարձան
Երեք բազեների արահետ
Վերելք Վիթասար
Վերելք Գոմբակ լեռ
Արշավային ուղեկցորդների պատրաստման դասընթաց
Արշավ Հորսից Աղավնաձոր
Հրավիրում ենք մասնակցել քայլարշավի Քարկատարի լեռների լանջերով։
Արշավը սկսելու ենք Վայոց ձորի մարզի Հորս գյուղից։
Հորսի լիճ
Սկզբում կայցելենք Քարկատարի լեռների լանջերին գտնվող Հորսի լիճ, այնուհետև գեղեցիկ լեռնային ճանապարհով կիջնենք դեպի Աղավնաձորի ջրամբար:
Երթուղու երկարությունը՝ 18 կմ
Հարաբերական բարձրությունը՝ 600 մ
Հանդիպման վայրը` Սարյանի պուրակ (Մարտիրոս Սարյանի արձանի մոտ)
Հանդիպման ժամը` 7:30
Մասնակցության արժեքը` 9 500 դրամ
Տրանսպորտ
Ուղեկցորդների ծառայություն
Ուսապարկ (պարտադիր)
Ձեռնափայտեր
Մեկօրյա սնունդ
Ջուր (առնվազն 1,5 լիտր)
Դեղատուփ
Արևային ակնոց
Գլխարկ (արևապաշտպան և ձմեռային)
Տաք հագուստ
Լապտեր
Անձրևապաշտպան թիկնոց
Հագուստը պետք է լինի շարժումը չկաշկանդող, սպորտային: Կոշիկները՝ հաստ տակացուով (նախատեսված քայլքի համար):Ձեզ հետ ունեցեք նաև փոխնորդ կոշիկներ, որպեսզի թրջվելու դեպքում փոխեք, իսկ ցեխոտվելու դեպքում չկեղտոտեք մեքենան:
Մեր արշավներին կարող են մասնակցել միայն 18-55 տարեկան միջին ֆիզիկական տվյալներ ունեցող անձինք, ովքեր չունեն առողջական խնդիրներ։
Ինչպե՞ս գրանցվել՝
Քայլ 1։ Զանգահարել 043 00 5165 (Viva cell) հեռախոսահամարով, Երևանի ժամանկով ժամը՝ 10։00-ից մինչև ժամը՝ 18։30 ընկած ժամանակահատվածում։Կամ կարող եք գրել Armenian Geographic ֆեյսբուքյան էջին և մենք կպատասխանենք աշխատանքային ժամերի ընթացքում (10։00-ից մինչև ժամը՝ 18։30):
Քայլ 2։ Մեր հետ առաջին անգամ արշավի մասնակցելու դեպքում պետք է անցնել հետևյալ հղումով և լրացնել տեղեկացված համաձայնությունը
Քայլ 3։ Կատարել փոխանցում
Ստացող՝ ԱՐՄՋԵՈ ՍՊԸ (InecoBank)
Բանկային հաշիվ 2052 0222 1888 1001
Փոխանցումը կատարելիս անպայման նշեք Ձեր անուն-ազգանունը կամ հեռախոսահամարը և արշավի ուղղությունը։
Քայլ 4։ Վճարումը կատարելուց հետո անդորրագիրն ուղարկեք մեր էջին։ Գրանցումը համարվում է հաստատված վճարման անդորրագիրը մեր ֆեյսբուքյան էջին ուղարկելուց հետո։
Գրանցվելուց հետո կարող եք հրաժարվել մինչև արշավի նախորդ օրվա առավոտյան 12:00: Այնուհետև հրաժարվողի գումարը վերադարձի ենթակա չէ։
ՈՒՇԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆ
Խնդրում ենք առնվազն 10 րոպե շուտ լինել հանդիպման վայրում։
Ուշանալու և դրա պատճառով արշավը բաց թողնելու դեպքում գումարը ետ չի վերադարձվում։
Առաջիկա արշավներ
Վերելք Արայի լեռ / Հյուսիսային երթուղով
Գոշավանքից Խաչարձան
Երեք բազեների արահետ
Վերելք Վիթասար
Վերելք Գոմբակ լեռ
Արշավային ուղեկցորդների պատրաստման դասընթաց
Արշավ դեպի Խոսրովի արգելոցի ջրվեժներ
Իրականացնելու ենք արշավ դեպի Խոսրովի արգելոցի ջրվեժները, որոնք կրում են հայ հեթանոսական աստվածներ Աստղիկի և Վահագնի անունները։
Արշավը սկսելու ենք Գառնի գյուղից: Սկզբում կտեսնենք Ազատի կիրճում գտնվող Քարերի սիմֆոնիան, այնուհետև, անցնելով 11-րդ դարի կամրջով, կմտնենք Խոսրովի արգելոց և կքայլենք դեպի ջրվեժները։
Արշավ դեպի Խոսրովի արգելոցի ջրվեժներ
Երթուղու երկարությունը՝ 18 կմ
Հանդիպման վայրը` Սարյանի պուրակ (Մարտիրոս Սարյանի արձանի մոտ)
Հանդիպման ժամը` 8։00
Մասնակցության արժեքը` 8 500 դրամ
Արժեքի մեջ ներառված չէ արգելոցի մուտքավճարը՝
ՀՀ քաղաքացիների համար 2 000 դրամ
Օտարերկրացիների համար 4 000 դրամ
Մասնակիցներն իրենց հետ պետք է ունենան՝
Ուսապարկ (պարտադիր)
Ձեռնափայտեր (պարտադիր չէ)
Մեկօրյա սնունդ
Ջուր (առնվազն 1 լիտր)
Դեղատուփ
Արևային ակնոց
Գլխարկ (արևապաշտպան և ձմեռային)
Տաք հագուստ
Լապտեր
Անձրևապաշտպան թիկնոց
Հագուստը պետք է լինի շարժումը չկաշկանդող, սպորտային: Կոշիկները՝ հաստ տակացուով (նախատեսված քայլքի համար):
Ձեզ հետ ունեցեք նաև փոխնորդ կոշիկներ, որպեսզի թրջվելու դեպքում փոխեք, իսկ ցեխոտվելու դեպքում չկեղտոտեք մեքենան:
Ինչպե՞ս գրանցվել՝
Քայլ 1։ Զանգահարել 043 00 5165 (Viva cell) հեռախոսահամարով, Երևանի ժամանկով ժամը՝ 10։00-ից մինչև ժամը՝ 18։30 ընկած ժամանակահատվածում։
Կամ կարող եք գրել Armenian Geographic ֆեյսբուքյան էջին և մենք կպատասխանենք աշխատանքային ժամերի ընթացքում (10։00-ից մինչև ժամը՝ 18։30):
Քայլ 2։ Մեր հետ առաջին անգամ արշավի մասնակցելու դեպքում պետք է անցնել հետևյալ հղումով և լրացնել տեղեկացված համաձայնությունը
Քայլ 3։ Կատարել փոխանցում
Ստացող՝
ԱՐՄՋԵՈ ՍՊԸ (InecoBank)
Բանկային հաշիվ 2052 0222 1888 1001
Փոխանցումը կատարելիս անպայման նշեք Ձեր անուն-ազգանունը կամ հեռախոսահամարը և արշավի ուղղությունը։
Քայլ 4։ Վճարումը կատարելուց հետո անդորրագիրն ուղարկեք մեր էջին։ Գրանցումը համարվում է հաստատված վճարման անդորրագիրը մեր ֆեյսբուքյան էջին ուղարկելուց հետո։
Գրանցվելուց հետո կարող եք հրաժարվել մինչև արշավի նախորդ օրվա առավոտյան 12:00: Այնուհետև հրաժարվողի գումարը վերադարձի ենթակա չէ։
ՈՒՇԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆ
Խնդրում ենք առնվազն 10 րոպե շուտ լինել հանդիպման վայրում։
Ուշանալու և դրա պատճառով արշավը բաց թողնելու դեպքում գումարը ետ չի վերադարձվում։
Արաջիկա արշավներ
Վերելք Արայի լեռ / Հյուսիսային երթուղով
Գոշավանքից Խաչարձան
Երեք բազեների արահետ
Հավուց Թառ և Աղջոց վանք
Հրավիրում ենք մասնակցել դեպի Խոսրովի արգելոց իրականացվող արշավին։ Այս անգամ քայլելու ենք դեպի Հավուց Թառ և Աղջոց վանք։ Արշավը սկսելու ենք Ազատի կիրճից և Ազատ գետի հոսանքն ի վեր բարձրանանք դեպի «Խոսրովի անտառ»։ Մուտք գործելով Խոսրովի անտառ կհասնենք մինչև Հավուց Թառ վանական համալիր (11-րդ դար)։
Հավուց Թառ
Վանքը գտնվում է բարձունքի վրա՝ կիրճի եզրին, որտեղից բացվում է տեսարան դեպի Ազատի կիրճն ու գեղամա լեռները։
Վանական համալիրի տարածքում դադարից հետո կշարունակենք ճանապարհը դեպի Աղջոց (Սուրբ Ստեփանոս) վանք։ Համալիրի առավել ուշագրավ հուշարձաններից է Պողոս-Պետրոս եկեղեցին։
Աղջոց վանք
Այն ուշագրավ է արևմտյան մուտքի երկու կողմերում արված՝ Պողոս և Պետրոս առաքյալների բարձրաքանդակներով, որոնք միջնադարյան Հայաստանի քանդակագործական արվեստի բացառիկ նմուշներից են։
Երթուղու երկարությունը՝ 20 կմ
Հարաբերական բարձրությունը ՝ 800 մ
Հանդիպման վայրը` Սարյանի պուրակ (Մարտիրոս Սարյանի արձանի մոտ)
Հանդիպման ժամը` 7։00
Մասնակցության արժեքը` 8 500 դրամ
Արժեքի մեջ ներառված չէ արգելոցի մուտքավճարը՝
ՀՀ քաղաքացիների համար 2 000 դրամ
Օտարերկրացիների համար 4 000 դրամ
Մասնակիցներն իրենց հետ պետք է ունենան՝
Ուսապարկ (պարտադիր)
Ձեռնափայտեր (պարտադիր չէ)
Մեկօրյա սնունդ
Ջուր (առնվազն 1 լիտր)
Դեղատուփ
Արևային ակնոց
Գլխարկ (արևապաշտպան և ձմեռային)
Տաք հագուստ
Լապտեր
Անձրևապաշտպան թիկնոց
Հագուստը պետք է լինի շարժումը չկաշկանդող, սպորտային: Կոշիկները՝ հաստ տակացուով (նախատեսված քայլքի համար):
Ձեզ հետ ունեցեք նաև փոխնորդ կոշիկներ, որպեսզի թրջվելու դեպքում փոխեք, իսկ ցեխոտվելու դեպքում չկեղտոտեք մեքենան:
Ինչպե՞ս գրանցվել՝
Քայլ 1։ Զանգահարել 043 00 5165 (Viva cell) հեռախոսահամարով, Երևանի ժամանկով ժամը՝ 10։00-ից մինչև ժամը՝ 18։30 ընկած ժամանակահատվածում։
Կամ կարող եք գրել Armenian Geographic ֆեյսբուքյան էջին և մենք կպատասխանենք աշխատանքային ժամերի ընթացքում (10։00-ից մինչև ժամը՝ 18։30):
Քայլ 2։ Մեր հետ առաջին անգամ արշավի մասնակցելու դեպքում պետք է անցնել հետևյալ հղումով և լրացնել տեղեկացված համաձայնությունը
Քայլ 3։ Կատարել փոխանցում
Ստացող՝
ԱՐՄՋԵՈ ՍՊԸ (InecoBank)
Բանկային հաշիվ 2052 0222 1888 1001
Փոխանցումը կատարելիս անպայման նշեք Ձեր անուն-ազգանունը կամ հեռախոսահամարը և արշավի ուղղությունը։
Քայլ 4։ Վճարումը կատարելուց հետո անդորրագիրն ուղարկեք մեր էջին։ Գրանցումը համարվում է հաստատված վճարման անդորրագիրը մեր ֆեյսբուքյան էջին ուղարկելուց հետո։
Գրանցվելուց հետո կարող եք հրաժարվել մինչև արշավի նախորդ օրվա առավոտյան 12:00: Այնուհետև հրաժարվողի գումարը վերադարձի ենթակա չէ։
ՈՒՇԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆ
Խնդրում ենք առնվազն 10 րոպե շուտ լինել հանդիպման վայրում։
Ուշանալու և դրա պատճառով արշավը բաց թողնելու դեպքում գումարը ետ չի վերադարձվում։
Արաջիկա արշավներ
Վերելք Արայի լեռ / Հյուսիսային երթուղով
Գոշավանքից Խաչարձան
Երեք բազեների արահետ
Մեղրի / Լիճքի ջրվեժներ
Հասնելու ենք Հայաստանի հարավային դարպաս՝ Մեղրի: Մնալու ենք բարձր դիրքում գտնվող, անտառներով շրջապատված Լիճք գյուղում:
Լիճք
Երկօրյա ճանապարհորդության ընթացքում կտեսնենք բազմաթիվ բնական և պատմական հուշարձաններ:
Օր 1: Լիճքի ջրվեժներ
Վաղ առավոտյան Երևանից ուղևորվում ենք Լիճք։ Ճանապարհին ունենալու ենք կանգառ Վայքի «Ֆուդ կորտում» և կանգառ Կապանում։
Այնուհետև կուղևորվենք Լիճք և կիրականացնենք քայլարշավ Այրիջուր (Զվարագետ) գետի կիրճով դեպի Լիճքի ջրվեժների կասկադ:
Մեղրի / Լիճքի ջրվեժներ
Այս գեղատեսիլ կիրճում իրար են հաջորդում մեկը մյուսից գեղեցիկ ջրվեժները:
Գիշերակացը գյուղական տանը՝ քնապարկերով: Մասնակիցներն իրենց հետ պետք է ունենան քնապարկ և ներքնակ։
Ովքեր չունեն քնապարկ և ներքնակ՝ կարող են վարձակալել:
Օր 2: Արաքսի հովիտ և Մեղրի
Առավոտյան Լիճքից ուղևորվում ենք դեպի Մեղրի։ Հասնելով Մեղրի սկզբում կբարձրանանք բերդ, որն իր ճարտարապետական մտահղացմամբ եզակի է հայկական ամրոցաշինության մեջ։
Մեղրի / Լիճքի ջրվեժներ
Բերդը պարսպապատեր չունի, դրանց փոխարինել են լեռնաշղթայի թեք լանջերը: Կզբոսնենք Մեղրու կոլորիտային հին թաղամասերով: Կայցելենք Մեծ Թաղի և Փոքր Թաղի եկեղեցիները։
Այնուհետև կուղևորվենք Արաքսի ափ։ Կունենանք կանգառ ամենագեղատեսիլ վայրում, որտեղից բացվում է հիանալի տեսարան դեպի Արաքս գետն ու սահմանից այն կողմ գտնվող լեռնաշխարհը։
Արաքս
Ուշ երեկոյան կլինենք Երևանում։
Խումբն ուղեկցելու է փորձառու արշավական, ծնունդով մեղրեցի Գագիկ Սարգսյանը։
Գիշերակացը լինելու է Լիճք գյուղում՝ Գագիկի պապական տանը։
Հանդիպման վայրը` Կոմիտասի «Երևան Սիթի»
Հանդիպման ժամը` 7:00
Մասնակցության արժեքը` 35 000 դրամ
Մասնակիցներն իրենց հետ պետք է ունենան՝
Արժեքի մեջ ներառված է՝
Տրանսպորտ
Ուղեկցորդի ծառայություն
Զանգեզուր կենսոլորտային համալիրի մուտքավճար
Գիշերակաց գյուղական տանը (սեփական քնապարկերով)
Սնունդը գնում ենք միասին և գումարը բաժանում մասնակիցների միջև։
Ինչպե՞ս գրանցվել՝
Քայլ 1։ Զանգահարել 043 00 5165 (Viva cell) հեռախոսահամարով, Երևանի ժամանկով ժամը՝ 10։00-ից մինչև ժամը՝ 18։30 ընկած ժամանակահատվածում։
Կամ կարող եք գրել Armenian Geographic ֆեյսբուքյան էջին և մենք կպատասխանենք աշխատանքային ժամերի ընթացքում (10։00-ից մինչև ժամը՝ 18։30):
Քայլ 2։ Մեր հետ առաջին անգամ արշավի մասնակցելու դեպքում պետք է անցնել հետևյալ հղումով և լրացնել տեղեկացված համաձայնությունը
Քայլ 3։ Կատարել փոխանցում
Ստացող՝ ԱՐՄՋԵՈ ՍՊԸ (InecoBank)
Բանկային հաշիվ 2052 0222 1888 1001
Փոխանցումը կատարելիս նպատակ դաշտում անպայման նշեք Ձեր անուն-ազգանունը կամ հեռախոսահամարը և արշավի ուղղությունը։
Քայլ 4։ Վճարումը կատարելուց հետո անդորրագիրն ուղարկեք մեր էջին։ Գրանցումը համարվում է հաստատված վճարման անդորրագիրը մեր ֆեյսբուքյան էջին ուղարկելուց հետո։
Գրանցվելուց հետո կարող եք հրաժարվել մինչև մայիսի 19-ը, առավոտյան 12:00: Այնուհետև հրաժարվողի գումարը վերադարձի ենթակա չէ։
ՈՒՇԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆ
Խնդրում ենք առնվազն 10 րոպե շուտ լինել հանդիպման վայրում։
Ուշանալու և դրա պատճառով արշավը բաց թողնելու դեպքում գումարը ետ չի վերադարձվում։
Առաջիկա արշավներ
Վերելք Արայի լեռ / Հյուսիսային երթուղով
Գոշավանքից Խաչարձան
Երեք բազեների արահետ
Վերելք Վիթասար
Վերելք Գոմբակ լեռ
Արշավային ուղեկցորդների պատրաստման դասընթաց
Հերհերի հրաշալիքները
Հրավիրում ենք մասնակցել քայլարշավի Վայոց Ձորի մարզում, որի ժամանակ կբացահայտենք ինչպես մշակութային, այնպես էլ բնության հուշարձաններ։
Սկզբում կքայլենք դեպի բնության երկու հուշարձանները՝ Քարավազի և Հերհերի ջրվեժները, որոնք այս սեզոնին հատկապես աչքի են ընկնում իրենց ջրառատությամբ և գեղեցկությամբ։
Քարավազի ջրվեժ
Այնուհետև կայցելենք միջնադարյան նշանավոր անապատներից մեկը` Սբ․ Սիոն վանքը, որը գտնվում է ձորերով եզերվող, ոչ մեծ քարաժայռի գագաթին։ Վանքի բակում պահպանվել են միջնադարյան խաչքարեր։
Արշավի վերջում կայցելենք Չիքիվանք։ Մարդիկ հավատում են, որ վանքի տարածքի հողը բուժիչ է եղել։
Երթուղու երկարությունը՝ 13 կմ
Հարաբերական բարձրությունը՝ 400 մ
Հանդիպման վայրը` Սարյանի պուրակ (Մարտիրոս Սարյանի արձանի մոտ)
Հանդիպման ժամը` 8։00
Մասնակցության արժեքը` 9 500 դրամ
Արժեքի մեջ ներառված է՝
Տրանսպորտ
Ուղեկցորդի ծառայություն
Մասնակիցներն իրենց հետ պետք է ունենան՝
Ուսապարկ (պարտադիր)
Ձեռնափայտեր
Մեկօրյա սնունդ
Ջուր (առնվազն 1,5 լիտր)
Դեղատուփ
Արևային ակնոց
Գլխարկ (արևապաշտպան և ձմեռային)
Տաք հագուստ
Լապտեր
Անձրևապաշտպան թիկնոց
Հագուստը պետք է լինի շարժումը չկաշկանդող, սպորտային: Կոշիկները՝ հաստ տակացուով (նախատեսված քայլքի համար):Ձեզ հետ ունեցեք նաև փոխնորդ կոշիկներ, որպեսզի թրջվելու դեպքում փոխեք, իսկ ցեխոտվելու դեպքում չկեղտոտեք մեքենան:
Մեր արշավներին կարող են մասնակցել միայն 18-55 տարեկան միջին ֆիզիկական տվյալներ ունեցող անձինք, ովքեր չունեն առողջական խնդիրներ։
Ինչպե՞ս գրանցվել՝
Քայլ 1։ Զանգահարել 043 00 5165 (Viva cell) հեռախոսահամարով, Երևանի ժամանկով ժամը՝ 10։00-ից մինչև ժամը՝ 18։30 ընկած ժամանակահատվածում։
Կամ կարող եք գրել Armenian Geographic ֆեյսբուքյան էջին և մենք կպատասխանենք աշխատանքային ժամերի ընթացքում (10։00-ից մինչև ժամը՝ 18։30):
Քայլ 2։ Մեր հետ առաջին անգամ արշավի մասնակցելու դեպքում պետք է անցնել հետևյալ հղումով և լրացնել տեղեկացված համաձայնությունը
Քայլ 3։ Կատարել փոխանցում
Ստացող՝ ԱՐՄՋԵՈ ՍՊԸ (InecoBank)
Բանկային հաշիվ 2052 0222 1888 1001
Փոխանցումը կատարելիս անպայման նշեք Ձեր անուն-ազգանունը կամ հեռախոսահամարը և արշավի ուղղությունը։
Քայլ 4։ Վճարումը կատարելուց հետո անդորրագիրն ուղարկեք մեր էջին։ Գրանցումը համարվում է հաստատված վճարման անդորրագիրը մեր ֆեյսբուքյան էջին ուղարկելուց հետո։
Գրանցվելուց հետո կարող եք հրաժարվել մինչև արշավի նախորդ օրվա առավոտյան 12:00: Այնուհետև հրաժարվողի գումարը վերադարձի ենթակա չէ։
ՈՒՇԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆ
Խնդրում ենք առնվազն 10 րոպե շուտ լինել հանդիպման վայրում։
Ուշանալու և դրա պատճառով արշավը բաց թողնելու դեպքում գումարը ետ չի վերադարձվում։
Վերելք Արայի լեռ / Հյուսիսային երթուղով
Գոշավանքից Խաչարձան
Երեք բազեների արահետ
Վերելք Վիթասար
Վերելք Գոմբակ լեռ
Արշավային ուղեկցորդների պատրաստման դասընթաց
Արշավ դեպի Բնիձորի Մեծ վանք
Իրականացնելու ենք արշավ դեպի հայկական ճարտարապետության հիանալի կոթողներից մեկը՝ Բնիձորի Մեծ վանք, որը գտնվում է Վրաստանի սահմանամերձ Շուլավեր հայկական գյուղի հարակից անտառներում։
Սա բացառիկ եռահարկ վանական համալիր է, որն ունի դամբարան, եկեղեցի և զանգակատուն, պաշտպանական հզոր համակարգ, գեղարվեստական և պատմական բացառիկ արժեք ներկայացնող խաչքարեր և տապանաքարեր։ Բնիձորի Մեծ վանք հասնելու համար իրականացնելու ենք արշավ անտառային գեղեցիկ արահետով։
Անցնելու ենք հայ-վրացական սահմանային անցակետով։ Պարտադիր պետք է ունենալ անձնագիր և Վրաստանի մուտքի ապահովագրություն։
Երթուղու երկարությունը՝ 13 կմ
Հարաբերական բարձրությունը՝ 400 մ
Հանդիպման վայրը` Սարյանի պուրակ (Մարտիրոս Սարյանի արձանի մոտ)
Հանդիպման ժամը` 06։30
Մասնակցության արժեքը` 15 500 դրամ
Արժեքի մեջ ներառված է՝
Տրանսպորտ
Ուղեկցորդների ծառայություն
Մասնակիցներն իրենց հետ պետք է ունենան՝
Ուսապարկ (պարտադիր)
Ձեռնափայտեր (պարտադիր չէ)
Մեկօրյա սնունդ
Ջուր (առնվազն 1 լիտր)
Դեղատուփ
Արևային ակնոց
Գլխարկ (արևապաշտպան և ձմեռային)
Տաք հագուստ
Լապտեր
Անձրևապաշտպան թիկնոց
Զանգապաններ
Հագուստը պետք է լինի շարժումը չկաշկանդող, սպորտային: Կոշիկները՝ հաստ տակացուով (նախատեսված քայլքի համար):Ձեզ հետ ունեցեք նաև փոխնորդ կոշիկներ, որպեսզի թրջվելու դեպքում փոխեք, իսկ ցեխոտվելու դեպքում չկեղտոտեք մեքենան:
Ինչպե՞ս գրանցվել՝
Քայլ 1։ Զանգահարել 043 00 5165 (Viva) հեռախոսահամարով, Երևանի ժամանկով ժամը՝ 10։00-ից մինչև ժամը՝ 18։30 ընկած ժամանակահատվածում։
Կամ կարող եք գրել Armenian Geographic ֆեյսբուքյան էջին և մենք կպատասխանենք աշխատանքային ժամերի ընթացքում (10։00-ից մինչև ժամը՝ 18։30):
Քայլ 2։ Մեր հետ առաջին անգամ արշավի մասնակցելու դեպքում պետք է անցնել հետևյալ հղումով և լրացնել տեղեկացված համաձայնությունը
Քայլ 3։ Կատարել փոխանցում
Ստացող՝
ԱՐՄՋԵՈ ՍՊԸ (InecoBank)
Բանկային հաշիվ 2052 0222 1888 1001
Փոխանցումը կատարելիս անպայման նշեք Ձեր անուն-ազգանունը կամ հեռախոսահամարը և արշավի ուղղությունը։
Քայլ 4։ Վճարումը կատարելուց հետո անդորրագիրն ուղարկեք մեր էջին։ Գրանցումը համարվում է հաստատված վճարման անդորրագիրը մեր ֆեյսբուքյան էջին ուղարկելուց հետո։
Գրանցվելուց հետո կարող եք հրաժարվել մինչև արշավի նախորդ օրվա առավոտյան 12:00: Այնուհետև հրաժարվողի գումարը վերադարձի ենթակա չէ։
ՈՒՇԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆ
Խնդրում ենք առնվազն 10 րոպե շուտ լինել հանդիպման վայրում։
Ուշանալու և դրա պատճառով արշավը բաց թողնելու դեպքում գումարը ետ չի վերադարձվում։
Առաջիկա արշավներ
Վերելք Արայի լեռ / Հյուսիսային երթուղով
Գոշավանքից Խաչարձան
Երեք բազեների արահետ
Վերելք Վիթասար
Վերելք Գոմբակ լեռ
Արշավային ուղեկցորդների պատրաստման դասընթաց
Արշավ Հաղարծինից Ջուխտակ
Իրականացնելու ենք արշավ Դիլիջան ազգային պարկի տարածքում: Արշավը սկսելու ենք Հաղարծին վանքի մոտից։
Հաղարծինի վանք միջնադարյան հոգևոր և մշակութային համալիրը գտնվում է Տավուշի մարզում, Դիլիջան քաղաքից մոտ 18 կմ հեռավորության վրա, անտառապատ լեռների գրկում։
Այնուհետև սարերով ձորերով քայլելու ենք մինչև Ջուխտակ վանք և ավարտենք արշավը։ Վանքը գտնվում է սաղարթախիտ անտառի մեջ։
Արշավը միջինից բարդ է, կարող են մասնակցել միայն արշավային փորձ ունեցողները։
Երթուղու երկարությունը՝ 18 կմ
Հարաբերական բարձրությունը՝ 1200 մ
Հանդիպման վայրը` Սարյանի պուրակ (Մարտիրոս Սարյանի արձանի մոտ)
Հանդիպման ժամը` 6։30
Մասնակցության արժեքը` 9 500 դրամ
Արժեքի մեջ ներառված է՝
Տրանսպորտ
Ուղեկցորդների ծառայություն
Մասնակիցներն իրենց հետ պետք է ունենան՝
Ուսապարկ (պարտադիր)
Ձեռնափայտեր (պարտադիր չէ)
Մեկօրյա սնունդ
Ջուր (առնվազն 1 լիտր)
Դեղատուփ
Արևային ակնոց
Գլխարկ (արևապաշտպան և ձմեռային)
Տաք հագուստ
Լապտեր
Անձրևապաշտպան թիկնոց
Զանգապաններ
Հագուստը պետք է լինի շարժումը չկաշկանդող, սպորտային: Կոշիկները՝ հաստ տակացուով (նախատեսված քայլքի համար):Ձեզ հետ ունեցեք նաև փոխնորդ կոշիկներ, որպեսզի թրջվելու դեպքում փոխեք, իսկ ցեխոտվելու դեպքում չկեղտոտեք մեքենան:
Ինչպե՞ս գրանցվել՝
Քայլ 1։ Զանգահարել 043 00 5165 հեռախոսահամարով, Երևանի ժամանկով ժամը՝ 10։00-ից մինչև ժամը՝ 18։30 ընկած ժամանակահատվածում։
Կամ կարող եք գրել Armenian Geographic ֆեյսբուքյան էջին և մենք կպատասխանենք աշխատանքային ժամերի ընթացքում (10։00-ից մինչև ժամը՝ 18։30):
Քայլ 2։ Մեր հետ առաջին անգամ արշավի մասնակցելու դեպքում պետք է անցնել հետևյալ հղումով և լրացնել տեղեկացված համաձայնությունը
Քայլ 3։ Կատարել փոխանցում
Ստացող՝
ԱՐՄՋԵՈ ՍՊԸ (InecoBank)
Բանկային հաշիվ 2052 0222 1888 1001
Փոխանցումը կատարելիս անպայման նշեք Ձեր անուն-ազգանունը կամ հեռախոսահամարը և արշավի ուղղությունը։
Քայլ 4։ Վճարումը կատարելուց հետո անդորրագիրն ուղարկեք մեր էջին։ Գրանցումը համարվում է հաստատված վճարման անդորրագիրը մեր ֆեյսբուքյան էջին ուղարկելուց հետո։
Գրանցվելուց հետո կարող եք հրաժարվել մինչև արշավի նախորդ օրվա առավոտյան 12:00: Այնուհետև հրաժարվողի գումարը վերադարձի ենթակա չէ։
ՈՒՇԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆ
Խնդրում ենք առնվազն 10 րոպե շուտ լինել հանդիպման վայրում։
Ուշանալու և դրա պատճառով արշավը բաց թողնելու դեպքում գումարը ետ չի վերադարձվում։
Առաջիկա արշավներ
Վերելք Արայի լեռ / Հյուսիսային երթուղով
Գոշավանքից Խաչարձան
Երեք բազեների արահետ
Վերելք Վիթասար
Վերելք Գոմբակ լեռ
Արշավային ուղեկցորդների պատրաստման դասընթաց
Այս ամառ բարձրանում ենք Արարատ
Արարատի գագաթ բարձրանալն ինձ համար երկար ժամանակ եղել է երազանք, անհնար թվացող մի բան, և անգամ մտքովս չէր անցնում, որ մի օր ես էլ կանցնեմ այդ ճանապարհը։
Սովորություն ունեմ շատ շուտ պլանավորել արձակուրդս, և սովորաբար դա անում եմ մոտ կես տարի առաջ։
Արարատ 2025
Այս անգամ ընկերուհուս հետ որոշել էինք իմ հերթական երազանքներից մեկն իրականություն դարձնել՝ ամռանը մեկնել Հավայան կղզիներ՝ սերֆինգով զբաղվելու։ Երկար մտորումներից հետո հասկացանք, որ դրա համար պետք է շատ ժամանակ հատկացնել, և այդպիսով հետաձգեցինք մեր ճանապարհորդությունը։ Ու հանկարծ իմ ընկերներից Գոհարն ասաց, որ այս ամառ պատրաստվում է բարձրանալ Արարատ։ Այդ պահին նայեցինք իրար ու էլ որևէ այլ տարբերակ չկար. այս ամառ միասին բարձրանում ենք Արարատի գագաթ։
Այս վերելքը փոխեց իմ ընկալումները
Երկար ժամանակ Արարատի վերելքը պարզապես պատկերացնում էի որպես մի նպատակակետ, որին պետք է «հասնեմ»։ Բայց վերելքի ընթացքում հասկացա, որ իրական արժեքը հենց ընթացքն էր։ Ամեն քայլ, ամեն կանգառ ու դժվարություն մի ճանապարհի մաս էին կազմում, որը փոխեց իմ ընկալումները թե՛ ինքս իմ, թե՛ իմ հնարավորությունների մասին։
Ֆիզիկական դժվարությունները ճիշտ այնպիսին էին, ինչպիսին պատկերացնում էի, բայց չէի սպասում, որ այնքան ոգեշնչված ու ուժեղ կզգայի ինձ՝ հատկապես խմբի աջակցությամբ։ Իրականությունն ամբողջությամբ փոխեց իմ սպասումները՝ լավագույն ձևով։
Ընտանիք դարձած մեր խումբը
Մինչ օրս նույնիսկ միայն մեր խմբին հիշելիս՝ ամեն անգամ հուզվում և կարոտում եմ։ Անգամ երազել չէի կարող, որ Արարատ կբարձրանամ այսքան յուրահատուկ մարդկանց հետ։
Չէի սպասում, որ կհայտնվեմ մի խմբում, որտեղ բոլորն այսքան հոգատար ու ուշադիր կլինեն միմյանց նկատմամբ. երբ խմբի որևէ անդամ իրեն վատ էր զգում, բոլորը պատրաստակամորեն օգնում էին՝ ինչով կարող էին։
Վալենտինա Ադուլյան / Արարատ 2025
Հատկապես տպավորիչ էր մինչև 2-րդ ճամբար վերելքը՝ լի ուրախությամբ ու երգերով. թվում էր՝ անսպառ էներգիա ունենք։ Իսկ ամենահուզիչ պահերից մեկը գագաթնամերձ հատվածն էր, երբ պետք էր կապել կատվիկներն ու անել վերջին վճռորոշ քայլերը։ Կային մարդիկ, ում ուժերը պարզապես սպառվել էին, և նրանք այլևս չէին կարողանում անգամ կատվիկները կապել։ Այդ պահին բոլորն իրար օգնում էին՝ առանց վարանելու։ Հենց այդպիսի իրավիճակներում ես հասկանում, որ նման վերելքների ժամանակ ամենակարևորն իրականում մարդկային հոգատարությունն ու փոխադարձ աջակցությունն է։
Չկանգնելու որոշումը
Հենց սկզբից ինձ համար մի կանոն էի սահմանել՝ ինչ էլ պատահի, որքան էլ դժվար լինի, չեմ կանգնելու։ Կարծում եմ՝ հենց այս միտքն օգնեց ինձ ողջ վերելքի ընթացքում։
Իհարկե, անփոխարինելի էր նաև մեր խմբի դերը, որտեղ բացառապես յուրահատուկ մարդիկ էին հավաքվել:
Անգնահատելի էր մեր ուղեկցորդ Գևորգի հոգատարությունը յուրաքանչյուրիս հանդեպ։ Առանց նրա ներկայության և աջակցության դժվար է պատկերացնել այս վերելքը։
Քո միակ սահմանը դու ես
Երբ վերջապես կանգնում ես Արարատի գագաթին՝ հույզերի տեղատարափ ես զգում՝ հպարտություն, հանգստություն, հաղթանակ ու երախտագիտություն։ Նայում էի շուրջս ու չէի հավատում, որ այստեղ եմ։ Մի քանի վայրկյանով ժամանակն ասես կանգ էր առել։ Մոռացվել էին բոլոր դժվարությունները, հոգնածությունը, ճանապարհի երկարությունը։ Զգում էի, թե ինչպես եմ ձուլվում մի մեծ ու կարևոր բանի՝ իմ ներքին ուժին, բնությանն ու պատմությանը… Այդ պահին հասկացա, որ սա պարզապես վերելք չէր. սա ուղի էր դեպի ինքս ինձ՝ սահմաններս, վախերս ու հնարավորություններս ճանաչելու համար։
Այդ ժամանակ հասկացա, որ սա պարզապես վերելք չէր։ Դա մի ուղի էր դեպի ինձ՝ ճանաչելու իմ սահմանները, իմ վախերը և իմ հնարավորությունները։
Այո, ֆիզիկապես դժվար էր, բայց հոգեպես՝ անգնահատելի։ Ու հիմա երբեմն աչքերս փակում եմ ու կրկին այնտեղ եմ՝ քամու ձայնի, արևի շողերի ու բացարձակ լռության մեջ։
Արարատի վերելքն ինձ մի կարևոր բան սովորեցրեց, որն ընդմիշտ փոխեց կյանքի հանդեպ իմ մոտեցումը. «քո միակ սահմանը դու ես»։ Այժմ կարծես անսպառ ուժով եմ լցվել, ու այլևս ոչինչ չի կարող ինձ հետ պահել նպատակներիս ու երազանքներիս ճանապարհից։
Արարատը պարզապես լեռ չէ
Անկեղծ ասած՝ մինչ այժմ ամբողջությամբ չեմ գիտակցում, որ իսկապես բարձրացել եմ Արարատ։
Դա այնքան ուժեղ ու անհավատալի փորձառություն էր։ Երբեմն նայում եմ լուսանկարներին ու հասկանում, որ այս պատմությունն արդեն իմ կյանքի մի մասն է, բայց դեռ ժամանակ է պետք, որպեսզի լիարժեք ընդունեմ, որ դա իսկապես իմ ձեռքբերումն է։
Արարատը պարզապես լեռ չէ։ Այն մի ճանապարհ է, որի ընթացքում յուրաքանչյուր քայլ քեզ մոտեցնում է ոչ միայն գագաթին, այլև ինքնաճանաչմանը։ Ճանապարհին կլինեն և՛ հոգնածություն, և՛ կասկածներ, միգուցե թվա, թե ուժերդ սպառվել են, բայց հենց այդ պահին ես գիտակցում, թե որքան ուժեղ ես իրականում։
Վալենտինա Ադուլյան / Արարատ 2025
Արարատի վերելքն այն փորձառություններից է, որը քեզ ներսից է փոխում։ Երբ կանգնում ես գագաթին, քեզ թվում է, թե հասել ես ոչ թե ինչ-որ կոնկրետ բարձրության, այլ մի կետի, որտեղ հստակ գիտակցում ես՝ կյանքում ոչինչ անհնար չէ։
Մի՛ սպասիր այն օրվան, երբ լիովին պատրաստ կզգաս քեզ։ Դու արդեն պատրաստ ես։ Պարզապես քայլիր առաջ։ Գագաթը սպասում է քեզ։
Որպես ամփոփում՝ ցանկանում եմ շնորհակալություն հայտնել Armenian Geographic-ի ողջ անձնակազմին՝ այս ամենն իրականություն դարձնելու համար։ Շնորհակալ եմ յուրաքանչյուր ուղեկցորդի, ում հետ անցել եմ երկար ճանապարհ՝ սկսած նախապատրաստական արշավներից մինչև Արարատի գագաթ։ Դուք, անկասկած, լավագույնն եք, և ես անսահման ուրախ եմ այս ուղին հենց ձեզ հետ անցնելու համար։
Վերելք Արարատ 2026
Արարատվածներ
Այս ամառ բարձրանում ենք Արարատ
Արարատի գագաթին՝ երազանքից իրականություն
Արարատը՝ հավերժական սեր
Երազանքի կանչով դեպի Արարատ
Արարատը սկսվում է երազանքից
Երազանքից մինչև իրականություն